ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣብ ዩጋንዳ ዋሕዲ ደም ንዘጋጠሞም ሰባት ዝሕግዝ ዘሎ ማሕበር ኤርትራውያን

ካብ ሓሙሽተ ደቂ ኣንስትዮ ሓንቲ ብሕማም መርዘን ትጥቃዕ፡ ኣብ ዓለም እቲ ካልኣይ ቀንዲ ጠንቂ ድኽመት ጥዕና ዘስዕብ’ዩ። ብዛዕባ እዚ ሕማም ዝግበር መጽናዕቲ ግን ኣዝዩ ትሑት ምወላ እዩ ዝረክብ - ገለ ክኢላታት ድማ ‘ሓቀኛ ስነ-መትኒ’ ከምዘይኰነ ይሓስቡ።

ምስጢረ መርዘን እንታይ’ዩ? ብምንታይ’ከ ይፍወስ?

ኣብ ምብራቓዊ ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ክልተ ዕሸላት ኣብ ጥቓ ገማግም ቀላይ ኪቩ እናተንሳፈፉ ተረኺቦም።

ክልተ ዕሸላት ንሰለስተ መዓልቲ ካብ ዝንሳፈፉሉ ቀላይ 'ብተኣምራት' ድሒኖም 

ኣብዚ ቀረባ እዋን፡ ህጹጽ ኩነታት ህዝባዊ ጥዕና ምዃኑ ከም ዘብቀዐ ዝተገልጸ ለበዳ ኮቪድ ኮቪድ-19፡ ንፍርቂ ሚልዮን ኢትዮጵያውያን ከም ዘጥቀዐን ህይወት 7,574 ሰባት ከም ዝቐተለ ይፍለጥ።

'ኮቪድ ደጊም ህጹጽ ስግኣት ጥዕና ኣይኰነን' - ኢትዮጵያ ግን እንታይ ትብል?

ሲፎ ናይ ሕክምና ከልቢ እዩ፤ ህጻናት ክስሕቑን ርግኣት ክስምዖምን ከም ዝሕግዝ ኣሰልጣኒቱ ትገልጽ።

ኣብ ፍወሳ ህጻናት ዝሕግዝ ከልቢ

ሰብመዚ እቲ ትካል ከምዝሕብርዎ፡ እቲ ኣብ ጥሪ 2021 ልዕሊ 100,000 ኣብ ሰሙን ዝነበረ ጠን ሞት፡ ኣብ 24 ሚያዝያ ናይዚ ዓመት ናብ 3,500 ወሪዱ'ሎ።

ህጹጽነት ለበዳ ኮቪድ-19 ከም ዘብቅዐ ውድብ ጥዕና ዓለም ኣዊጁ

ዜጋታት ኣመሪካ ዳርጋ ከም ለበዳ ክርአ ዝኽእል ጸገማት ጽምዋ የጋጥሞም ከም ዘሎ ሓደ ላዕለዋይ በዓልስልጣን ጥዕና እታ ሃገር ኣጠንቂቑ።

ጽምዋን ኣብ መዓልቲ 15 ሽጋራ ምትካኽን እንታይ የመሳስሎም?

ጾም ምስ ኣውቶፋጂ ዝበሃል መስርሕ ዝተኣሳሰር ኮይኑ፡ ክህልዎ ብዝኽእል ጥዕናዊ ረብሓታት ኣቓልቦ ብዙሓት ይስሕብ ኣሎ። 

እናዕረፍካ ጾምን ጥቕሚታቱን

ሚልዮነር በዓል ሞያ ቴክኖሎጂ ብርያን ጆንሰን ባዮሎጂካዊ ዕድሚኡ ንምጉዳልን ንእሽቶ ንምምሳልን ብዙሕ ገንዘብ የውጽእ ኣሎ። እቲ ወዲ 45 ዓመት ከቢድ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ክትትልን ብዙሕ ሕክምናን ይገብር።

ኣብ ክንዲ እናኣረግካ እናንኣስካ ምኻድ ክውን ንምግባር ሚልዮናት ዶላር ዘፍስስ ዘሎ ሰብኣይ

ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ኣብ ደሴታት ማርሻልን ማይክሮነዥያን ኣብ ህንዲ ዝተሰርሐ ዝተበከለ ዕስለ ሽሮፕ ሰዓል ከም ዝተረኸበ ኣፍሊጡ።
ኣብቲ ብኪዩፒ ፋርማኬም ሊሚተድ ዝተሰርሐ ጓይፈነሲን ቲጂ ዝተበሃለ ሽሮፕ ዝተገብረ መርመራ ናሙናታት፡ "ቅቡል ዘይኰነ መጠን ዳይቲሊን ግላይኮልን ከምኡ’ውን ኤቲሊን ግላይኮልን" ከም ዘርኣየ’ዩ እቲ ውድብ ዝገልጽ።

ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ኣብ ህንዲ ብዛዕባ ዝተሰርሐ ሽሮፖ ሰዓል የጠንቅቕ

ኣብ ለገ ደንቢ ዝርከብ ብሚድሮክ ኢንቨስትመንት ግሩፕ ዝመሓደር ስፍራ ዕደና፡ ኣብ ልዕሊ ጥዕና ነበርቲ እቲ ከባቢ 'ሓደገኛ' ጕድኣት የስዕብ ከም ዘሎ ሂዩማን ራይትስ ዎች ሓቢሩ። 

ኢትዮጵያ፡ ንጥዕና ነበርቲ 'ሓደገኛ' ዝተባህለ ስፍራ ዕደና ብህጹጽ ክዕጾ ተሓቲቱ 

ሕቡራት ሃገራት፡ ነዛ ዓለም ዝመልእዋ 65 ዓመት ዝመልኡን ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ዝዕድመኦምን ከም ዝኾኑ ይገልፅ።

ልዕሊ 100 ዓመት ዝነብሩ ሰባት ስለምንታይ ይበዝሑ ኣለዉ?

እቲ ጓል 51 ዓመት ናይ ስነ ኣባይቲ ክኢላ እንግሊዛዊት ሳራ ቤን፡ ገዛይ ይወድቕ ኣሎ’ሞ በጃኹም ሓግዙኒ ብዝብል ናይ ሓገዝ ፕሮግራማ እያ ትፍለጥ። ብእተቕርቦ መደባትን ብእትገብሮ ኣበርክቶን ከኣ ዓቢ ተፈላጥነት ኣለዋ።

ሕማም መንሽሮ ጡብ ተሓኪማ ዝጸረየት ጓል 51 ዓመት

ሻርሎት ሚልስ-ሙረይ ትበሃል - ብህይወት ክትነብር ዝተረፋ ግዜ ካብ ሒደት ኣዋርሕ ኣይዛይድን። እቲ ሕክምና ዝገብረላ ሆስፒታል ንገዝኣ ንከፋንዋ ዘድልዩ ኣገደስቲ ነገራት ፈጺማ እያ። እንተዀነ፡ ንዝሓለፉ 10 ኣዋርሕ "ኣብ ዓራት ተዓጊታ" ከም እትርከብ ትገልጽ።

‘ካብ ሆስፒታል ዝወጻሉ ግዜ ነዊሑኒ’ - ብህይወት ክትነብር ሒደት ኣዋርሕ ዝተረፋ ተሓካሚት 

ዝተፈላለየ ማሕበራዊ ዝምድናታት ምህላው ንጥዕናና ዝሓሸ ይመስል፣ ሰዓል ናይ ምክልኻል ዓቕምና ከይተረፈ ከዕብዮ ይኽእል እዩ።

ዕዙዝ ኣበርክቶ ዓርከ መሓዛ ኣብ ጥዕናና 

ሓካይም ርግኣት ደም ከም ዘለና ክምርምሩ ይኽእሉ እዮም፡ እዚ ንምግባርን ግን ብደምና ዝመልአ ስሪንጋ መርፍእ የድልዮም። ኣብ ሓጺር ግዜ ግን ስማርትፎን ተጠቒምና ኣብ ገዛና ባዕልና ፈተነ ክንገብር እንኽእለሉ ኵነታት ክፍጠር ይኽእል’ዩ።

ብሞባይል ክልለዩ ዝኽእሉ ምልክታት ሕማም ልቢ

ብዓርቢ ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ተኹሲ ዝተቐትለት ብሪጣንያዊት እስራኤላዊት ጓል ኣንስተይቲ ካብ ኣካላታ ብዝተገብረ ህይወት ዘድሕን ምትካል ኣካል ሓሙሽተ ሰባት ድሒኖም።

ብመጥቃዕቲ ዝተቐትለት ኣደ፡ ኣካላታ ተወፍዩ ሓሙሽተ ሰባት ድሒኖም

ኣብ መወከሲ ሆስፒታል ከረን ብርእሰን ተጣቢቐን ዝተወልዳ፡ ክልተ ወርሒ ኰይኑወን ዘሎ መናቱ ናጽላታት፡ ኣብ ክፍሊ ምክትታል ናጽላታት ሃገራዊ መወከሲ ሆስፒታል ኦሮታ - ኣስመራ፡ ክንክን ይግበረለን ከምዘሎን ጥዕናአን ኣብ ጽቡቕ ኩነታት ከምዝርከብን ተገሊጹ። ዶ/ር ዘሚኪኤል፡ “ኣበይን መንን’ዩ ነቲ መጥባሕቲ ክገብሮ ሚኒስትሪ ጥዕና’ዩ ዝምልክቶ፤ ነቲ ጉዳይ ድማ ሒዝዎ ኣሎ” ኢሉ።

ኤርትራ፡ ብርእሲ ተጣቢቐን ዝተወልዳ መናቱ ኩነታተን ከመይ ኣሎ? 

ዑደት እቲ ጉጅለ ኣመልኪቱ ሓላፊ ቢሮ ጥዕና ክልል ትግራይ ዶ/ር ኣማኑኤል ሃይለ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ “መሊስካ ርክብ ብምጅማር ኣብ ትግራይ ዘሎ ድልየት ሕክምና ንምምላእ ናይ ሓባር ትልሚ ኣውጺእኻ ንምውፋር ዝዓለመ እዩ” ኢሉ።

ብዶ/ር ሊያ ታደሰ ዝተመርሐ ጉጅለ ሚኒስትሪ ጥዕና ኣብ ትግራይ ዑደት የካይድ ኣሎ

ጾም ንኣካላትና ብኸመይ ይጸልዎ? እንታይ ረብሓታት ኣለዎ? 

ሓሙሽተ ዓበይቲ ረብሓታት ጾም

ናይ መጀመርታ ብኢድ ዝተሓዝ ቴለፎን ቅድሚ 50 ዓመት’ዩ ተሰሪሑ። ካብ ሽዑ ጀሚሩ እዞም መሳርሒታት ኣብ ህይወትና ኣገደስቲ መሳርሒታት ኰይኖም ይርከቡ። ግን ንሓንጎልና ዝሰርሓሉ ኣገባብ ይቕይርዎ ድዮም?

ኣብ ዝሓለፉ 50 ዓመታት ኣእምሮና ብኸመይ ብሞባይል ተጸልዩ?

"ጨና ካልኦት ሰባት፡ ከም መጻምድትኻን ደቅኻን ናይ ምሽታት ዓቕምኻ ምጥፋእ፡ ጭንቀትን ናይ ተነጽሎ ስምዒትን ከስዕብ ይኽእልዩ።"

ሽታ ትሽትሽና ከም ፈውሲ ጭንቀት ይፍተን

ኣብ ካርቱም ንመጀመርታ ግዜ ሕማም ደንግ ፊቨር ኣትዩ

ሓለውቶምን ናይ ቀረባ መሳርሕቶምን ኣብ ሆስፒታል ጄሜሊ ክሓድሩ ትጽቢት ከምዝግበረሎም ከኣ ሓደ ናይ ቀረባ ፍልጠት ዘለዎ ሰብ ንቢቢሲ ሓቢሩ። እዚ እዋን ብምኽንያት በዓል ትንሳኤን ካልእ ብዙሕ ኣጋጣሚታትን ነቶም 86 ዓመት ዝዕድመኦም ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንሲስ ጽዑቕ ኣገልግሎታት’ዩ ተመዲቡሎም ነይሩ።