ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ፍሊፒናውያን ተማሃሮ ኣብ እዋን ፈተና ንሓድሕዶም ከይቀዳድሑ ዝተፈላለየ ነገራት ኣብ ርእሶም ገይሮም እንከለው ዘርኢ ኣሳእል ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ድሕሪ ምዝርግሑ ኣብ ብዙሓት ሰባት ኣግርሞት ፈጢሩ።

ተማሃሮ ንሓድሕዶም ከይቀዳድሑ ዝወደይዎ መከላኸሊ የዘራርብ

‘ዕላማይ ብሽግር ንዝፍተኑ ዘለው ኣብነት ምዃን እዩ’ ኤርትራዊት ሞዴል ኣይዳ መብራህቱ

ለይቲ፡ ብውሑዱ ንሓሙሽተ ሰዓታት ምድቃስ፡ ልዕሊ 50 ዓመት ዝዕድሚኦም ሰባት ዘጋጥሙ ብዙሓት ሕዱር ጸገማት ጥዕና ናይ ምጥቃዕ ዕድሎም ክንኪ ከም ዝኽእል ተመራመርቲ ይዛረቡ።

ኣብ መዓልቲ ክንደይ ሰዓት እንተደቀስና ይምረጽ?﻿

ሓደ መጽናዕቲ፡ ኣብ መጻኢ ዝያዳ ልሙድ ክኾኑ ዝኽእሉ ሓሙሽተ ብልሓታት ምምሕያሽ ዝኽረት ዝብለና ኣለዎ።

ብምርሳዕ ተጸጊምኩም ዲኹም? ዝኽረት ዘማዕብሉ ሓሙሽተ ብልሓታት 

ብዙሓት ፍሉጣት ወለዲ፡ ደቈም ኣክንዲ ናይ ገዛእ ርእሶም መስመር ዝኽተሉ፡ ከም መቐጸልታ ሕልምታቶም ገይሮም ከምዝዅስኩስዎም ክኢላታት ይሕብሩ።

ብጽልዋ ወለዶም ተሸጊሮም ዝዓብዩ ቈልዑ

ድሕሪ 30 ዓመት፡ ማለት ብ30 ነሓሰ 2014 ዓ.ም ኣብኡ ኣብቲ ዝተማህሩሉ ዩኒቨርሲቲ ምስ ተራኸቡ ሰንቢዶም። ገሊኦም ተረሳሲዖም እዮም። ገለ፡ ኣስማት ናይቶም ደቂ ደርሞም [መደቀሲ ተመሃሮ] ዝነበሩ'ውን ረሲዖምዎ። ገሊኦም ሰዪቦም፡ ገሊኦም በሪሖም፡ ገሊኦም ድማ ከሲዖም እዮም። ጽቡቕ ኣጋጣሚ ኰይኑ መብዛሕትኦም ዶካትር ኰይኖም፤ ገለ ካብኣቶም ፕረዚደንታት ዩኒቨርሲቲ እዮም። ገሊኦም ድማ ኣብ ወጻኢ ሃገራት፡ ፕሮፌሰራት እዮም።

ድሕሪ 30 ዓመታት 'ክልተ ጸጕሪ' ኣብቊሎም ዝተራኸቡ ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ 

ኣብ ቴሌፎናትና ክንጽዕኖ እንኽእል መተግበሪ ዴቲን፡ ቲንደር ካብ ዝጅምር 10 ዓመት መሊኡዎ ኣሎ።
ቲንደር፡ ካብ ዝጅምር ኣትሒዙ ኣብ ዓለም ኣብ ዘሎ ናይ ኦንላይን ዴቲንግ ዕዳጋ እቲ ዝዓበየ ኰይኑ ጸኒሑ። ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ልዕሊ 1,500 ተመሳሰልቲ መተግበሪታት ኣለው። እዚኦም ኣብ 2022፡ 2.85 ቢሊዮን ዶላር እቶት ከም ዝነበሮም ጸብጻባት የመልክቱ።

ያታዊ ምኩሻም ዝቕይር ዘሎ 'ኦንላይን ዴቲን'

ትማሊ፡ ማዕከናት ዜና እታ ሃገርን ተጠቀምቲ ማሕበራዊ ሚዲያን፡ እቲ ሰብኣይ ኣብ ልዕሊ ኣፍቃሪቱ ዝተፈለየ ስምዒት ንኽፈጥር ዝኸዶ ርሕቐት ኣመልኪቶም መዛረቢ ገይሮምዎ ውዒሎም።

መርዓ ንኽሓትት 90 ኪሎ ሜትሮ ዝጐየየ ሰብኣይ

እዚኦም ኣብ ገዛና እንረኽቦም ምህርታት መዐሸጊ መግቢ፡ ዘይጣበቕ መብሰሊ መግቢ፡ መከላኸሊ ዝናብ፡ ወረቐትን ቀለማትን ይርከቡ።

ኣብ መቕለዊ ባዴላን ሜክኣፕን ዝርከቡ 'ጐዳእቲ ከሚካላት'

ነብስኹም፡ ከምዚ ዓይነት ነገራት ኣብ ሞንጐ ዝመላለሶም ሰባት ከም እትስራዕ እንተፈሊጥኩም፡ ኣዕናዊ ሓሳብ [catastrophising] ዘጋድድ ኣእምሮኣዊ ልምዲ ኣለኩም ማለት እዩ።እዚ፡ ሕማቕ ነገርክኽሰት ተኽእሎ ኣሎ ብምባል ናይ ዝዀነ ነገር ተኽእሎ ኩሉ ኣሉታዊ ሳዕቤንኣለዎ ኢልካ ምሕሳብ እዩ።

ኣሉታዊ ኣተሓሳስባ ክሳዕ ክንደይ ሃሳዪ ከምዝኾነ ትፈልጡ ዶ?

ገለ ኬንያውያን ፖለቲከኛታት፡ ንሒደት ደቓይቕ’ውን እንተዀነ ካብቲ ምቾት ዝመልኦ ኣነባብራኦም ርሕቕ ኢሎም፡ ኣብ ሞንጐ እቲ ዘካይዱዎ ዘለው ጐስጓስ ምርጫ ሽቓቕ ከጽርዩ፡ ኣብ ዕዳጋ ኣሕምልቲ ክሸጡን ክቕርድዱን፡ ሻሂ ከፍልሑን ካልእን ተራእዮም።

ፖለቲከኛታት ኬንያ፡ ቀልቢ መረጽቲ ንምዕዳግ ሽቓቕ ከጽርዩን ሓምሊ ክቕርድዱን ይረኣዩ

ኣብ 1900፡ 92 ሽሕ ሰባት ጥራይ ዕድመኦም ልዕሊ 100 ይበጽሑ ነይሮም። ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ግን፡ ሰባት ብህይወት ናይ ምንባር ዕድመኦም ምምሕያሽ እናርኣየ ብምምጽኡ፡ ቍጽሪ ሰብ ጸጋ ዕድመ ክውስኽ ተራእዩ።

ሚስጢር ልዕሊ 100 ዓመት ምንባር እንታይ’ዩ?

እዞም ክንዲ ፖስት ካርድ ዝዀኑ ክልተ ጥራውዝቲ፡ “ላይብረሪያን፡ ርሑስ ፋሲካ ኤክስ” ዝብል መልእኽቲ ምስ ዘለዎ ደብዳበ ብሚስጢር ተቐሚጦም ተረኺቦም።

ን20 ዓመታት ጠፊኦም ዝነበሩ ጥራውዝቲ ቻርለስ ዳርዊን ናብ ቦታኦም ተመሊሶም

ሓንቲ ኣደ ጡብ ኣጥቢኺ ብዝብል ካብቲ መሐንበሲ ጋብላ ክትባረር ስለዝተገብረት ከምዝተዋረደት ገለጻ። ሳራ ላፒን ኣብ ደንቢግሻየር፡ ብሪጣንያ፡ ስልጠና ምሕንባስ ወለድን ዕሸልን እናተሳተፈት እንከላ እያ ንወዲ ሓሙሽተ ወርሒ ወዳ ካሌል ጡብ ክተጥብው ጀሚራ። 

ጡብ ኣጥቢኺ ብዝብል ካብ መሐንበሲ ጋብላ ዝተባረረት ኣደ

ነገራት ናይ ምጥርቓም ልምዲ፡ ብጾታ፣ ባህሊ ወይ ማሕበረ ቁጠባዊ ደረጃታት ዝፍለ ኣይኰነን። ኣብ ኩልና ኣሎ። እዚ፡ ልዕሊ 2.5 ብዝሒ ህዝቢ ዓለም ዘጥቅዕ ኣእምሮኣዊ ጸገም ኰይኑ፡ ብሰፊሑ ዕድሚኦም ልዕሊ 60 ዓመት ኣብ ዝዀኑ ሰባትን ከም ጭንቀትን ቃዝኖትን ዝበሉ ኣእምሮኣዊ ጸገማት ዘለዎምን ከም ዝርኣይ ማሕበር ስነ ልቦና ኣመሪካ የመልክት።

ንብረት ምጥርቓም ስነ ኣእምሮኣዊ ጸገም ምዃኑ ትፈልጡ'ዶ?

ኣፈኛ ፖሊስ፡ መብዛሕትኦም ኣብ ወርሒ ሚያዝያ 'ምጽኣተ ክርስቶስ' ንኽጽበዩ ተነጊርዎም ከም ዝነበረን፡ ነቲ ኣጋጣሚ ንምርኣይ ትምህርቶም ኣቋሪጾም ናብቲ ቤተክርስቲያን ከም ዝተኣከቡን ሓቢሩ። 

'ምጽኣተ ክርስቶስ' ክጽበዩ ተነጊሩዎም ኣብ ቤተክርስቲያን ተዳጒኖም ዝነበሩ ሰባት ናጻ ወጺኦም

እቲ ኣብ ምዕራብ ናይጀርያ ዝርከብ ማሕበረሰብ ዮሩባ፡ ኣብ ዓለምና ካብቶም ዝለዓለ መጠን ማንታ ዝወልዱ ማሕበረሰባት ሓደ እዩ::

ኣቦ ሓሙሽተ ማናቱ ብምዃን ተፈላጥነት ዝረኸበ ሰብኣይ

ካብ ዓለም ብዕድመ እቲ ዝነኣሰ መምህር ዮጋ ረያሽኒ ካብ ወዲ ኣርባዕተ ዕድመ ጀሚሩ ዮጋ ክተግብር ከምዝጀመረ እዩ ዝገልጽ። ካብ ግዜ ቁልዕነቱ ጀሚሩ ምስ ዮጋ ክቱር ፍቕሪ ዝሓደሮ ረያሽኒ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ናይ ባዕሉ ቤት ትምህርትን ካልኦት መድረኻትን ዮጋ ይምህር'ሎ።

"ዮጋ ርጉእን ትኩርን ንክኸውን'ዩ ዝሕግዘኒ" ረያሽኒ

ህንዳዊት ጊታ ኩፑሳሚ ድንኪ ብምዃና፡ ኣስራሕቲ ክቈጽርዋ ከምዘይደልዩ ተገንዚባ። ስለዚ ግዚኣ ስራሕ ኣብ ምድላይ ካብ ምጥፋእ፡ ናይ ገዛእ ርእሳ ንእሽቶ ትካል ጀሚራ። ኣብዚ እዋን ብርክት ዝበሉ ኣካላዊ ስንክልና ዘለዎም ሰባት ቈጺራ ተስርሕ ኣላ። 

'ስንክልቲ እየ . . . ግን ዓቢ ሕልሚ ኣለኒ'

“ሽድሽቲኦም ደቀይ ኣብ ሓደ መዓልቲ ከመርዕዎም’የ ዝብል ሓሳብ እኳ እንተጸንሓኒ ክሳኽዐለይ’ዩ ኢለ ግን ሓሲበ ኣይፈልጥን” ይብሉ ኣቶ ተፈሪ በላይ። ቢቢሲ ናብ እንዳ ኣቶ ተፈሪ ስልኪ ክድውል እንከሎ ሽዱሽተ ደቈም ኣመርዕዮም፣ ብታሕጓስ ተውሒጦም’ዩ ረኺቡዎም።

ሽዱሽተ ኣሕዋት ኣብ ሓደ መዓልቲ ተመርዕዮም

ድሕሪ ናጽነት፡ ፈለማ ኣብ ኣስመራ ገዛ ተዋሂቡና፡ ኣብኡ ሓዳር መስሪትና ናብራና ጀሚርና፡ ይብል ማሞ። ኣብ ኣስመራ ድማ፡ ነቲ ኣብ እዋን ንእስነቱ ዝተፈልዮ ትምህርቲ ክቕጽል ዕድል ረኺቡ፣ ኣብቲ ፍሉጥ ቤት ትምህርቲ ቀዳማዊ ሃይለስላሰ [ቀሃስ] - ኣስመራ፡ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቱ ዛዚሙ፣ ንዩኒቨርሲቲ ዘእቱ ነጥቢ ኣምጺኡ ነይሩ። ፊልሞን ዝሰመይዎ ቈልዓ ሰሊሶም ድማ ናብራኦም ኣብ ኣስመራ መሊሱ ሞቐ።

ፍቕሪን ሓዳርን፡ ኢትዮጲያዊ ምሩኽ ወተሃደርን ኤርትራዊት ተጋዳሊትን

ጓል 58 ዓመት ኣማንዳ ዊል፡ ን30 ዓመታት መምህር እያ ነይራ፣ ቅድሚ ክልተ ዓመት ከኣ ጥሮታ ወጺኣ።

'ጥሮታ ኣብ ዝወጻእኵሉ ዝምነዮ ስራሕ ረኺበ፣ ሰባት ምምርዓው'

90 ሚእታዊት ካሎሪ ካብ ዘራእቲ ከም ዝርከብ ሰብ ሞያ ሮያል ቦታኒ ጋርደንስ - ለንደን ይገልጹ።

ኣብ 2050 እንታይ ዓይነት መግብታት ክንምገብ ንኸውን?

ክኢላታት፡ ሰባት ኣብ ህዝባዊ ቦታታት ናይ ግብረ ጽዩቭ ቪድዮታት ዝርእዩሎም ዝተፈላለዩ ምኽንያታት ከም ዘለው ይገልጹ።