ကိုဗစ် ကူးစက်မှု သြဂုတ်လထဲ ထက်ဝက်ကျအောင်လုပ်မယ်လို့ စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ပြော

တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်ချက်

1. ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁တရုတ်နိုင်ငံ ရွှေလီနဲ့ ကျယ်ဂေါင်ထဲက မြန်မာ လုပ်သားတွေကို တရုတ်အစိုးရက ပြန်ခိုင်း

   တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်မြို့ဖြစ်တဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ရွှေလီနဲ့ ကျယ်ဂေါင်ထဲရှိ မြန်မာအလုပ်သမားတွေကို မြန်မာဘက်ခြမ်းဖြစ်တဲ့ မူဆယ်မြို့ထဲကို တရားဝင် ထွက်ခွင့်ပေးပြီး ပြန်ခိုင်းနေတယ်လို့ တရုတ်အာဏာပိုင်တွေနဲ့ မြန်မာတွေအကြား ဘာသာပြန်အဖြစ် အကူအညီပေးနေသူ မအေးလီက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

   ရွှေလီနဲ့ ကျယ်ဂေါင်ထဲက လုပ်ငန်းခွင်တွေကို ရက်ရှည်ပိတ်မှာဖြစ်တဲ့အတွက် အခုလို တရားဝင်ထွက်ခွင့်ပေးတာ ဖြစ်တယ်လို့ သူကပြောပါတယ်။

   ဒါအပြင့် တရုတ်နိုင်ငံသားနဲ့ လက်ထပ်ထားပြီး တရားဝင်နေခွင့် သက်တမ်းကျော်နေသူတွေကိုလည်; ပြန်ခိုင်းတာတွေ့ရတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

   ဒေသအာဏာပိုင်တွေရဲ့ ဇူလိုင် ၂၅ ရက်နေ့မှာ ထပ်မံထုတ်ပြန်ချက်အရ တရုတ်ယွမ်ငွေ ၂သောင်း လက်ထဲမရှိသူတွေနဲ့ ပုံမှန်ဝင်ငွေမရှိသူ၊ တရားဝင် အထောက်အထားမရှိသူတွေကို ပြန်ဖို့ အထူးတိုက် တွန်းထားတယ်လို့လည်း ရွှေလီရောက်မြန်မာအချို့ထံက သိရပါတယ်။

   တရုတ်မြန်မာနယ်စပ်မှာ ကိုဗစ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုကြောင့် ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လ ၈ ရက်ကစပြီး မြန်မာ တရုတ်နယ်စပ်ကို တရုတ်တို့ဘက်က ပိတ်ထားခဲ့ပါတယ်။

   ‌မြန်မာနိုင်ငံဘက်ကို ပြန်ဖို့က နယ်စပ်ပေါက်ကနေ မနက် ၈ နာရီကနေ နေ့လယ် ၁၂ နာရီအထိ အချိန်သတ်မှတ်ထားပြီး ရက်ကို‌တော့ ဘယ်နေ့နောက်ဆုံးဆိုပြီး ကန့်သတ်တာ မတွေ့ရသေးကြောင်းလည်း သိရပါတယ်။

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

2. ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁စစ်တွေက ဝင်ငွေနည်းသူတွေကို ရခိုင်မျိုးစောင့်အုပ်စု ရိက္ခာထောက်

   ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့မှာ လူစုလူဝေးတွေ လျော့ကျစေဖို့အတွက် လက်လုပ်လက်စားတွေကို လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွေက ရိက္ခာထောက်ပံမှုတွေပေးနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

   အခုပေးတာက နေ့စဥ်ပုံမှန် ဝင်ငွေမရှိသူတွေကိုသာ သီးသန့်ရွေးချယ်ပြီး ပေးနေတာဖြစ်တယ်လို့ ရခိုင်မျိုးစောင့်အုပ်စု ARG ဥက္ကဌ ဦးဘအေးက ပြောပါတယ်။

   ရိက္ခထောက်ပံမှုကတော့ မိသားစုတစ်စု တစ်ပတ်စာအတွက် ဆန်၊ ဆီ၊ ပဲ ၊ ကြက်ဥ၊ ငရုပ်သီးခြောက် တို့ပါဝင်ပြီး တန်ဖိုး ၁၂၀၀၀ ဖိုးဖြစ်ကာစစ်တွေမြို့က အိမ်ထောင်စုပေါင်း ၁၀၀၀ ကို ထောက်ပံပေးသွားမယ်လို့ပြောပါတယ်။

   ဒါ့အပြင် စစ်တွေပြီးရင် ကျောက်ဖြူမြို့ကို ထောက်ပံပေးသွားမှာဖြ်တယ်လို့သိရပါတယ်။

   လက်ရှိမှာ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ကိုဗစ် ၁၉ ကူးစက်မှုတွေမြင့်မားလာနေတဲ့အချိန် ကျန်းမာရေးဌာနရဲ့ ညွှန်ကြားချက်တွေကို လိုက်နာကြဖို့ ထုတ်ပြန်ထားပေမဲ့ လက်လုပ်လက်စား မိသားစုတွေကတော့ ကိုဗစ်ကြား စားဝတ်နေရေးအတွက် အပြင်ထွက်ရုန်းကန်နေကြရတာဖြစ်ပါတယ်။

   အခုလို လူတွေကို အပြင်ထွက်ပြီး လူစုလူဝေးဖြစ်ပွားမှုလျော့ကျအောင် အရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတွေက ထောက်ပံကူညီမှုတွေပြုလုပ်ပေးနေကြပေမဲ့ စစ်ကောင်စီကတော့ ထောက်ပံကူညီမှုတွေ လုပ်ဆောင်တာတွေ မတွေ့ရသေးပါဘူးလို့ဒေသခံတွေက ‌‌ပြောပါတယ်။

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Myint Lwin

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Myint Lwin

3. ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁လောင်းလုံးမှာ ကမ်းပါးပြိုပြီးအိမ် ၆ လုံး မြေလွှမ်း

   လောင်းလုံးမြို့နယ် ကျောက်နီမော်ကျေးရွာအုပ်စု အင်းနီတွင်းရွာမှာ ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက် နေ့လယ် ၂ နာရီခန့်က မြေပြိုခဲ့ပြီး လူသုံးဦးဒဏ်ရာရကာ နေအိမ် ၆ လုံးမြေလွှမ်းခံရကြောင်း ကျေးရွာသာတွေနဲ့ ကာယကံရှင်တွေကို ကိုးကားပြီး Dawei Watch ကရေးပါတယ်။

   တောင်ကမ်းပါး မြေပြိုမှုကြောင့် အသက် ၈၀ ကျော်အရွယ် ဒေါ်ခင်မြင့်၊ အသက် ၆၀ ကျော်အရွယ် ဒေါ်မိကြူ၊ အသက် ၆၅ နှစ်အရွယ် ဦးဖစုတို့ ဒဏ်ရာအသီးသီးရရှိပြီး ဒေါ်မိကြူနှင့် ဦးဖစုအား ထားဝယ်ဆေးရုံကို ပို့ဆောင် ကုသနေရတယ်လို့ ဒေသခံအချို့က ပြောပါတယ်။

   မြေပြိုမှုကြောင့် ကိုလှမိုး၊ ဦးသိန်းလှ၊ ဒေါ်မိကြူ၊ ဦးငွေကြည်၊ ဦးအောင်မျိုး၊ ကိုလမင်းတို့ ရဲ့ နေအိမ် ၆ လုံးက မြေဖုံးလွှမ်းသွားကြောင်းအိမ်ပိုင်ရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ကိုလမင်းက ပြောတယ်လို့ သိရပါတယ်။

   မြေပြိုကျတဲ့ တောင်ကုန်းဟာ ယခုနှစ် နွေရာသီက မြေအကွက်ရိုက်ရောင်းချဖိုို့မြေပြုပြင်ခဲ့ဖူးပြီး အကွက်ရိုက် မြေရောင်းချရန် မြေပြုပြင်မှု စနစ်မကျတာကြောင့် မြေပြိုတာလို့ ယူဆရတယ်လို့ ဒေသခံအချို့က ယူဆနေကြပါတယ်။

   နောက်တစ်ကြိမ် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းပါက အဲ့ဒီနေရာဟာ နောက်တစ်ကြိမ် မြေပြိုနိုင်သေးကြောင်း ဒေသခံအချို့က ပြောပါတယ်။

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Dawei Watch

4. ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁အင်းစိန်ထောင်အတွင်းကြွေးကြော်ဆန္ဒပြသူတွေ ကို တိုက်ပိတ်ထားတာမရှိ, သေဆုံးနဲ့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိတဲ့ဖြစ်စဉ်တွေမရှိကြောင်း အကျဉ်းဦးစီးဌာန ရဲ့ပြောခွင့်ရ တုံ့ပြန်

   ရန်ကုန် အင်းစိန်ထောင် ရဲ့ သီးသန့်ထောင်အတွင်းကြွေးကြော်ဆန္ဒပြသူတွေကို တိုက်ပိတ်ထားတာမရှိသလို ၊ ဆန္ဒပြသူ ၂၀ခန့် သေဆုံးတာနဲ့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာပြင်းထန်ရရှိတဲ့ဖြစ်စဉ်တွေ မရှိဘူးလို့ အကျဉ်းဦးစီးဌာန ရဲ့ပြောခွင့်ရ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးချမ်းအေးကျော်က ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

   လက်ရှိမှာတော့ အဲဒီလိုထောင်တွင်း အချုပ်ကျခံနေရသူတွေရဲ့ တောင်းဆိုဆန္ဒပြမှုတွေနောက်မှာ နိုင်ငံတကာကြက်ခြေနီအဖွဲ့ (ICRC)ကလည်း အကျဉ်းထောင်တွေထဲ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါကူးစက်မှုထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအပါအဝင် လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီပေနိုင်ရေး တောင်းဆိုထားတာပါ။

   နိုင်ငံတကာကြက်ခြေနီအဖွဲ့ (ICRC) ရဲ့ တောင်းဆိုချက်ကိုတော့ ဆောင်ရွက်ပေးဖို့ကတော့ ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့ အချိန်ကျမှာဖြစ်နိုင်မယ်လို့ ဦးချမ်းအေးကျော်က တုံ့ပြန်ပါတယ်။

   ''ဆန္ဒပြရာမှာပါဝင်သူတွေကို စိစစ်ဆဲအဆင့်ပဲရှိပါသေးတယ်၊ စိစစ်ဆဲဖြစ်လို့ တိုက်ပိတ်တာ မရှိပါဘူး၊ ကျွန်တော်တို့နေပြည်တော်ကိုလည်း အဲဒီလိုသတင်းအချက်အလက်မရောက်ပါဘူး၊ သူတို့ကလည်း သူတို့နေရာလေးကနေပဲ လိုချင်တာကို ဆန္ဒထုတ်ဖော်တာပါ၊ တခြားဘာမှ မလုပ်ကြပါဘူး။အကျဉ်းထောင်တာဝန်ရှိသူတွေက လည်း သူတို့နေရာကိုသွားပြီး ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းတာပဲလုပ်ပါတယ် ၊ ဒဏ်ရာရသူရှိတယ်တို့ နောက် တခြားအဖွဲ့တစ်ခုက ဝင်ရောက်ပစ်ခတ်တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေကမဟုတ်ပါဘူး ''လို့ ဦးချမ်းအေးကျော်က ပြောပါတယ်။

   ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများသမဂ္ဂကတော့ ဇူလိုင်၂၃ရက် အင်းစိန်ထောင်တွင်းဆန္ဒပြမှုကြောင့် ကိုအေးအောင်၊ ကိုနိုင်ဇော်ကြည်ဝင်းတို့နဲ့အတူ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ၊ ကျောင်းသားထုအခွင့်အရေးတာဝန်ခံ ကိုလေပြေစိုးမိုး ဟာ အင်းစိန်ထောင်မှာ တိုက်ပိတ်ခံရတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

   ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုဟာ သီးသန့်ထောင်ရဲ့အမျိုးသားအဆောင်မှာဖြစ်ပွားတာဖြစ်ပြီး သီးသန့်ထောင်ဟာ အာဏာသိမ်းပြီးတဲ့နောက် ပုဒ်မ ၅၀၅ က အပါအဝင် အာဏာသိမ်း ဆန့်ကျင်ရေးမှာ ပါဝင်လို့ အကြောင်းအမျိုးမျိုးနဲ့ ဖမ်းဆီးခံရသူတွေ၊ အမှုရင်ဆိုင်ဆဲ အချုပ်ကျခံနေရသူတွေကို ထားရှိတာလို့သိရပါတယ်။

   လက်ရှိမှာတော့ ထောင်တွင်းအချုပ်ကျခံနေရသူတွေရဲ့ ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ကိုင်တွယ်ဖို့နဲ့ ထောင်တွင်းကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုတွေကို စနစ်တကျပေးဖို့ ဇူလိုင် ၂၃ ရက် က လည်းမြန်မာနိုင်ငံမှာ အခြေစိုက်တဲ့ နိုင်ငံတကာသံရုံး ၁၄ ခု က စုပေါင်းပြီး ကြေညာချက်ထုတ်ပြန် တောင်းဆိုထားပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ -CRPH ကလည်းစစ်အာဏာသိမ်းပြီးတဲ့နောက် အကျဉ်းထောင် ၊ အချုပ်ခန်း ၊ စစ်ကြောရေးစခန်း နဲ့စစ်ဆေးရုံတွေမှာဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ထားရတဲ့ နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေ ကို လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကျင့်ဝတ်နဲ့ လျော်ညီစွာထားရှိဖို့ အတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကြက်ခြေနီကော်မတီ(မြန်မာ) ကိုပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ -CRPH ကတောင်းဆိုထားပါတယ်။ လူမျိုးပေါင်းစုံအထွေထွေသပိတ်ကော်မတီ (GSCN) ကလည်း ထောင်အတွင်းက ပေးစာတွေ၊တပ်လှန့်သံတွေကို ကမ္ဘာကြီးက လျစ်လျူရှုမထားဖို့ တိုက်တွန်းထားတာတွေ့ရပါတယ်။

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

5. ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ကရင်နီပြည်နယ်ထဲ တကျော့ပြန်တိုက်ပွဲတွေကြောင့် စစ်ရှောင်တွေအတွက် အကူအညီလိုအပ်နေ

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

   ကရင်နီ(ကယား)ပြည်နယ်ထဲမှာ နေရပ်မပြန်နိုင်သေးတဲ့ စစ်ဘေးရှောင်တွေရှိနေချိန်မှာပဲ တကျော့ပြန်တိုက်ပွဲတေွကြောင့် စစ်ရှောင်တွေထပ်တိုးလာတဲ့အတွက် စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်သူတွေ စားနပ်ရိက္ခာရဖို့နဲ့ဆေးဝါးကုသနိုင်ဖို့ နိုင်ငံတကာရဲ့ဖိအားပေးမှုတွေနဲ့အကူညီတွေလိုအပ်နေတယ်လို့ ကရင်နီလူမှုအသင်းအဖွဲ့များကွန်ယက်ကပြောလာပါတယ်။

   "စစ်ကောင်စီဘက်ကလည်း နယ်မြေရှင်းလင်းရေးတွေတောက်လျှောက်လုပ်နေတယ်။ ဒေသခံတပ်ဖွဲ့တွေ KNDF ဘက်ကလည်း ဒီလိုဆိုအချိန်မရွေးတိုက်ပွဲတွေပြန်ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ပြောလာတဲ့အတွက် တိုက်ပွဲတွေကလည်း ဆက်ဖြစ်နေမှာ၊ စစ်ရှောင်တွေကလည်းထပ်တိုးလာမှာပါ။ ကျွန်တော်တို့ကရင်နီပြည်နယ်ထဲမှာဆိုရင် ဖေဖော်ဝါရီလအာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေအားလုံးထွက်သွားကြတာ။ သူတို့အနေနဲ့စစ်ဘေးရှောင်တွေကိုကူညီဖို့ စစ်ကောင်စီကိုဖိအားပေးစေချင်တယ်။ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေနဲ့ညှိနိူင်းပြီး နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်အကူညီအထောက်ပံ့တွေ ပေးစေချင်တယ်လို့ " ကရင်နီလူမှုအဖွဲ့အစည်းများကွန်ယက်က ကိုခူးရယ်ကဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

   လက်ရှိကရင်နီ(ကယား)ပြည်နယ်အတွင်းမှာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ နှစ်ဖက်ပစ်ခတ်မူတွေကြောင့် ထပ်တိုးစစ်ရှောင်တွေရှိလာတဲ့အတွက်စစ်ရှောင်ဦးရေ ၁၁၈,၀၀၀ ကျော်လာပြီလို့ ကရင်နီလူမှုအဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ကောက်ယူရရှိထားတဲ့စာရင်းအရ သိရပါတယ်။

   ဒါ့ပြင် ကရင်နီပြည်နယ်ထဲမှာ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်ဖို့နေရာသတ်မှတ်ချက်မရှိဘဲ ဘေးလွတ်ရာတောတွေထဲပြေးနေရတာဖြစ်တဲ့အတွက် နှစ်ဖက်ပစ်ခတ်မူတွေမလုပ်နိုင်တဲ့ တရားဝင်စစ်ရှောင်နယ်မြေ တွေသတ်မှတ်ပေးဖို့လိုတယ်လို့ဒေသခံလူမှုကူညီကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ပေးနေသူတွေကပြောပါတယ်။

   "ဘယ်ဘက်ကမှလာမပစ်နိုင်တဲ့ လုံခြုံဘေးကင်းရာနယ်မြေ (safe zone)တစ်ခုလိုတယ်။ တိုက်ပွဲတွေကထပ်ဖြစ်မှာပဲ။ ဒါတွေအတွက်ပြင်ဆင်ထားဖို့လိုတယ်။ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့စည်းတွေကပဲဖြစ်ဖြစ်ဝင်ရောက်ကူညီပြီး စစ်ရှောင်တွေအတွက် တရားဝင်စစ်ရှောင်စခန်းတွေ တကယ်ကိုလိုအပ်နေပါတယ် " လို့ဖရူဆိုမြို့ကလူမှုကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တာဝန်ရှိသူတစ်ယောက်က ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

   ပြီးခဲ့တဲ့ မေလ ၂၁ ရက်နေ့စပြီး ကရင်နီပြည်နယ်အတွင်းမှာစစ်ကောင်စီနဲ့ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေကြား အပြန်လှန်ပစ်ခတ်မူတွေဖြစ်ခဲ့ပြီး ဒီမောဆို့မြို့နယ်အနီးမှာရှိတဲ့ကျေးရွာတွေကလူဦးရေ တသိန်းလောက်စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရတာပါ။

   စစ်ရှောင်အရေတွက်တွေများလာပြီးအခက်ခဲတွေရှိလာတာကြောင့်ဒေသခံတွေဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့လူမှုရေးအဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ ညှိနိူင်းမူတွေကြောင့်အပစ်ရပ်ခဲ့ရာကနေဇူလိုင်လထဲမှာ တကျော့ပြန်တိုက်ပွဲတွေပြန်ဖြစ်လာတာပါ။

   လက်ရှိအချိန်မှာ ကရင်နီပြည်နယ်ထဲက ကျေးရွာတချို့ကလူတွေ နေရပ်ပြန်နေထိုင်ကြာတာရှိပေမဲ့ အများစုကေတော့ ဆက်လက်တိမ်းရှောင်နေရဆဲဖြစ်တာကြောင့် ဆေးဝါးနဲ့ရိက္ခာလိုအပ်ချက်တွေရှိတဲ့အပြင်စစ်ရှောင်တွေအတွက်ကုသပေးဖို့ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းလိုအပ်ချက်တွေလည်းရှိနေတယ်လို့ စစ်ရှောင်တွေကိုကူညီပေးနေသူတွေက ပြောပါတယ်။

   ဒါ့အပြင် လက်ရှိကယားပြည်နယ်ထဲမှာကိုဗစ်ကူးစက်မူနူန်းမြင့်တက်နေတာကြောင့် စစ်ရှောင်စခန်းတွေထိ ရောဂါကူးစက်မူတွေဖြစ်လာမှာကိုလည်းစိုးရိမ်နေတဲ့အကြောင်းဒေသခံလူမှုအဖွဲ့အစည်းတွေက ထုတ်ပြန်ပြောဆိုကြပါတယ်။

6. ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မြန်မာ့အလုပ်အကိုင် ၁ သန်းဆုံးရှုံးပြီး ဆင်းရဲနှုန်းတိုးလာနိုင်တယ်လို့ ကမ္ဘာ့ဘဏ်ခန့်မှန်း

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, AFP

   မြန်မာပြည်တွင်းမှာ ဖြစ်နေတဲ့ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ အခြေအနေရယ်၊ စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ရပ်ရယ်ကြောင့် ပြည်တွင်းက အလုပ်အကိုင် ၁ သန်းနီးပါး ဆုံးရှုံးပြီး ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှုန်းဟာလည်း ၂၀၁၉ ခုနှစ်ကထက်စာရင် ၂ ဆ ရှိလာနိုင်တယ်လို့ ကမ္ဘာ့ဘဏ်က ခန့်မှန်းလိုက်ပါတယ်။

   ဒါဟာ စစ်အာဏာသိမ်းမှုနဲ့ ကပ်ဘေးဂယက်တွေကြောင့် ၂၀၂၀-၂၁ ဘဏ္ဍာနှစ်မှာ မြန်မာ့စီးပွားရေး ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းကျုံ့သွားနိုင်တာကြောင့်လို့လည်း ကမ္ဘာ့ဘဏ် ဒီနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်တဲ့ မြန်မာ့စီးပွားရေးစောင့်ကြည့်မှု အစီရင်ခံစာက ဆိုပါတယ်။

   ''အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်တာ၊ ဝင်ငွေဆုံးရှုံးတာ၊ ကျန်းမာရေးနဲ့အစားအသောက်ဖူလုံမှုအန္တရာယ်ရှိတာတွေဟာ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် ကပ်ဘေးကြောင့် ကျပ်တည်းမှုဒဏ်ခံနေရတဲ့မြန်မာပြည်တွင်းက ချို့တဲ့သူတွေ၊ မပြည့်စုံသူတွေအပေါ် စုပြုံကျလာတဲ့ စိမ်ခေါ်ချက်တွေဖြစ်ပါတယ်။''လို့ မြန်မာ၊ကမ္ဘောဒီးယားနဲ့လာအိုနိုင်ငံတို့ဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့ဘဏ်ကိုယ်စားလှယ်က ပြောပါတယ်။

   လက်ရှိပြည်တွင်းမှာ ထောက်ပို့ကဏ္ဍနဲ့ကြေးနန်းဆက်သွယ်ရေးတွေအပါအဝင် အရေးပါတဲ့စီးပွားရေးဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းတွေ ကမောက်ကမဖြစ်နေတာ၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ပညာရေးလိုပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုတွေ ယိုယွင်းနေတာတွေအပြင် လုပ်သားပြတ်တောက်မှု၊ ဆန္ဒပြမှုနဲ့ ဝင်ငွေကျဆင်းမှုတွေဟာ စီးပွားရေးကို အဓိက ကျဆင်းနေစေတယ်လို့လည်းဆိုပါတယ်။

   ဘဏ်ခွဲတွေပြန်ဖွင့်တာ၊ ဗဟိုဘဏ်က မျိုးစုံကြားဝင်ဖြေရှင်းတာတွေရှိပေမဲ့ ပြည်တွင်းကျပ်ငွေ ငွေသား ထောက်ပံ့နိုင်မှု ဆက်ပြီးလိုအပ်ချက်ရှိနိုင်သလို ဘဏ်နဲ့ငွေရေးကြေးရေးဝန်ဆောင်မှုတွေကို ရရှိမှုဟာလည်း အကန့်အသတ်ရှိနေနိုင်သေးတယ်လို့ အစီရင်ခံစာက ဆိုပါတယ်။

   ကုန်သွယ်မှုကမောက်ကမဖြစ်တာကြောင့် ဇန်နဝါရီလကကနေ ဇူလိုင်လလယ်အထိဆိုရင် မြန်မာကျပ်ငွေတန်ဖိုးဟာ အမေရိကန်ဒေါ်လာငွေကြေးထက် တန်ဖိုး ၂၃ ရာခိုင်နှုန်းကျသွားခဲ့တဲ့အပြင် အဲဒီနောက်ဆက်တွဲအနေနဲ့ ပြည်ပကနေ တင်သွင်းရတဲ့ လောင်စာဆီဈေးနှုန်း မြင့်တက်မှုတွေရှိနေတာကိုလည်း အစီရင်ခံစာထဲ မီးမောင်းထိုးပြပါတယ်။

   ကောက်ပဲသီးနှံတချို့ရဲ့လက်ကားဈေးနှုန်းကျဆင်းတာ၊ စိုက်ထည့်ရတဲ့ပစ္စည်းတွေရဲဈေးနှုန်းမြင့်တက်တာနဲ့ စိုက်ပျိုးချေးငွေရရှိမှု အကန့် အသတ်တွေဒဏ်ကို တောင်သူတွေလည်း ခံနေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   လက်ရှိ မြန်မာပြည်တွင်းက ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ တတိယလှိုင်း ကူးစက်ပျံ့ပွားမှုအခြေအနေဟာ လူ့အသက်နဲ့အသက်မွေးဝမ်း ကျောင်းအလုပ်တွေအပြင် စီးပွားရေးကဏ္ဍကိုပါ မြန်မြန်ဆန်ဆန်ခြိမ်းခြောက်မှု ဖြစ်နေစေတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

   ဒါ့ကြောင့် မြန်မာပြည်တွင်းက လက်ရှိအခြေအနေတွေဟာ ရေရှည်မှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၁၀ နှစ်အတွင်းရှိထားတဲ့တိုးတက်မှုအရှိန်ကို ပျက်ပြားစေသလို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ လူ့သားအရင်းအမြစ်နဲ့ စီးပွားလုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့အခင်းအကျင်းစတဲ့ စီးပွားရေးတိုးတက်မှုအလားအလာအပေါ် ရေရှည်အဟန့်အတားဖြစ်စေမယ်လို့လည်း ကမ္ဘာ့ဘဏ်က ခန့်မှန်းပါတယ်။

7. ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ကိုဗစ်လှိုင်းနဲ့ ရုတ်တရက်ရေကြီးမှုကြောင့် မော်လမြိုင်ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တွေ အခက်ကြုံ

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

   မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်မြို့နယ်အတွင်းမှာ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ တတိယလှိုင်းကြောင့်နေ့စဉ် လူသေဆုံးမှုတွေရှိနေတဲ့အပြင် ရေကြီးရေလျှံမှုတွေပါဖြစ်နေတဲ့အခြေအနေတွေကြောင့် ကူညီကယ်ဆယ်ရေးအပိုင်းမှာ အခက်ခဲတွေရှိနေတယ်လို့ လူမှုကူညီကယ်ဆယ်ရေးအသင်းတွေက ပြောပါတယ်။

   ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်ကစလို့ မိုးဆက်တိုက်ရွာသွန်းတာတွေဖြစ်ခဲ့ပြီး တဲ့နောက် မြို့တွင်းရေကြီးရေလျှံမူတွေစတင်ဖြစ်ပေါ်လာတာဖြစ်ပြီး အခုတော့ မော်လမြိုင်မြို့နယ်ထဲက အနိမ့်ပိုင်းရပ်ကွက်တွေမှာ ရေနစ်မြုပ်တာတွေဖြစ်ပေါ်တာလို့ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

   "မိုးကလည်းဆက်တိုက်ရွာနေတယ်။ ရေကလည်းတဖြည်းဖြည်းမြုပ်နေတုန်းပဲ။ မော်လမြိုင်ကတော့ နှစ်တိုင်းရေကြီးနေကျဆိုတော့ ကယ်ဆယ်ရေးအတွက်ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားတာတွေရှိပါတယ်။အရင်နဲ့မတူတဲ့အခြေနေကတော့ ကိုဗစ်ကလည်းတဖက်၊ နေ့စဉ်လူအယောက်ကူးစက်သေဆုံးမှုနှုန်းတွေရှိနေတယ်။ရေကြီးတာထပ်ဖြစ်တော့ မြွေပူရာကင်းမှောက်သလိုပဲ။ ကျွန်တော်တို့လည်းအတတ်နိုင်ဆုံးကိုဗစ်ရောရေကြီးတာအတွက်ရော ကူညီဖို့ကြိုးစားနေပါတယ်" လို့ မော်လမြိုင်လူမှုကယ်ဆယ်ရေးအသင်းကတာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

   လက်ရှိအချိန်မှာတော့ မော်လမြိုင်မြို့နယ်အတွင်းမှာ ကိုဗစ်ရောဂါကူးစက်မှုနှုန်းဟာ ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့အခြေနေမရှိဘဲ ကူးစက်နှုန်းဆက်မြင့်နေသလို နေ့စဉ်သေဆုံးမူကလည်းအယောက် ၂ဝ ကနေ ၃ဝ အတွင်းရှိနေတယ်လို့လူမူကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ပေးနေသူတွေရဲ့ပြောပြချက်အရသိရပါတယ်။

   ဒါ့ပြင် တခြားတိုင်းဒေသကြီးကမြို့နယ်တွေဖြစ်တဲ့ မြိတ်၊ထားဝယ်၊ ရေး စတဲ့ မြို့နယ်တွေမှာလည်းရေကြီးရေလျှံမှုတွေဖြစ်နေပါတယ်။

   မိုးဆက်တိုက်ရွာသွန်းမှုကြောင့် တိုင်းဒေသကြီးအချို့မှာ မိုးရေချိန်မြင့်ပြီးရေကြီးတာတွေဆက်ဖြစ်နိုင်တယ်လို့လည်း မိုးလေဝသနဲ့ဇလဗေဒဦးစီးဌာနက ကြေညာထားပါတယ်။

   ဒါကြောင့် နိုင်ငံတဝန်း ကိုဗစ်ရောဂါကူးစက်သေဆုံးမှုနူန်းမြင့်နေတဲ့ ခုလိုအချိန်မှာရေကြီးမှုနောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာကြောင့် ကူညီကယ်ဆေးရေးလုပ်ငန်းတွေအတွက် အခက်ခဲတွေရှိလာနိုင်တယ်လို့လူမှုကူညီကယ်ဆယ်ရေးလုပ်နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေက သုံးသပ်ပြောဆိုကြပါတယ်။

8. ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁NLD ပါတီထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင် ဦးဉာဏ်ဝင်းရဲ့ရက်လည်အလှူပြုလုပ်

   ကိုဗစ်ကူးစက်ခံရပြီး ကွယ်လွန်ခဲ့တဲ့ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ ရဲ့ ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင် ဦးဉာဏ်ဝင်းရဲ့ ရက်လည်အလှူကို ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၆ရက် က ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် ရွှေဘုန်းပွင့်ဘုရားဝန်းအထဲက မင်္ဂလာစံကျောင်းတိုက်မှာပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

   ဒီကနေ့ ရက်လည်အလှူကို ဦးဉာဏ်ဝင်းရဲ့မြေး နှစ်ဦး၊ ရှေ့နေ ဒေါ်စန်းမာလာညွန့်နဲ့ မိသားစုဝင်အချို့ ကပြုလုပ်ပေးခဲ့ကြတာပါ။

   အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ပါတီဝင်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဦးဉာဏ်ဝင်းဟာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးတဲ့နောက် နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှု ပုဒ်မ ၅၀၅ ခ နဲ့ တရားစွဲဆိုခံရပြီး အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်မှာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။

   ထောင်တွင်း ကိုဗစ်ရောဂါ ကူးစက်ခံရပြီး ဇူလိုင် ၁၁ ရက်မှစတင်ကာ အင်းစိန်ထောင် ကနေ ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးကို လွှဲပြောင်းကုသပြီးနောက် ၉ ရက်အကြာ ဇူလိုင် ၂၀ရက်မှာကွယ်လွန်ခဲ့တာပါ။

   ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ အရင်အကျယ်ချုပ်ကာလ ရင်ဆိုင်ရတဲ့ အမှုတွေကို ရှေ့နေလိုက်ပေးခဲ့တဲ့ ဦးဉာဏ်ဝင်းဟာ ကွယ်လွန်ချိန် မှာ အသက် ၇၉ နှစ်ရှိခဲ့ပါတယ်။

   ဦးဉာဏ်ဝင်းမှာ အယ်ဇိုင်းမားရောဂါ ခံစားနေရတဲ့ အသက် ၇၅နှစ်အရွယ် ဇနီးနဲ့အတူ မြေးနှစ်ဦးကျန်ရစ်ခဲ့ပါတယ်။

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, ကိုဝေယံ

9. ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁လက်ပံတန်းနဲ့ပြည်က ထိန်းသိမ်းခံကျောင်းသားသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်တွေ အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်နေ

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, social media

   ပဲခူးတိုင်း၊ လက်ပံတန်းမြို့နယ်နဲ့ပြည်မြို့အတွင်း ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ(ဗကသ)ဥက္ကဋ္ဌဟောင်းအပါဝင် ကျောင်းသားသမဂ္ဂတချို့ကို ဆက်တိုက်ဖမ်းဆီးမှုတွေရှိနေပြီး သူတိုကို ဘယ်မှာထိန်းသိမ်းထားတယ်ဆိုတာလည်းမသိရဘူးလို့ ကျောင်းသားသမဂ္ဂတာဝန်ရှိသူတွေက ပြောပါတယ်။

   ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်မှာ လက်ပံတန်းမြို့နယ်မှာရှိတဲ့ လက်ပံတန်း နည်းပညာကျောင်း(GTI) ကျောင်းသားများသမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌ ကိုချစ်ရင်ထူးနဲ့ အမှုဆောင်ဟောင်း ကိုယဉ်ကျေးအပါဝင် နောက်တစ်ဦးတို့ဟာ နေအိမ်တွေမှာ ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး မိသားစုဝင်တချို့ကိုပါခေါ်ဆောင်ခံခဲ့ရတယ်လို့ ကျောင်းသားအဖွဲ့တွေကပြောပါတယ်။

   ဒါ့ပြင် ဇူလိုင် ၂၅ရက်နေ့မှာလည်း ပြည်မြို့မှာရှိတဲ့ သမိုင်းဘာသာရပ်အထူးပြုကျောင်းသား ကိုမင်းကောင်းခန့်ကို စစ်ကောင်စီအဖွဲ့တွေက လာရောက်ဖမ်းဆီးသွားပြီး ဘာကြောင့် ဖမ်းဆီးတယ်ဆိုတာကိုလည်း မသိရဘူးလို့ ပြည်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများသမဂ္ဂက ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

   "နေအိမ်တွေကိုဝင်ပြီးတန်းဖမ်းတာပါ။ ဘာလှုပ်ရှားမူမှရှိတယ်၊ မရှိတယ်မဟုတ်ဘူး။ သူတို့ကို အန္တရာယ်ပေးနိုင်တယ်လို့ထင်ပြီးဖမ်းနေတာ။ အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက ကျွန်တော်တို့ကျောင်းသားသမဂ္ဂအဖွဲ့တွေက နေအိမ်တွေကနေ ပြောင်းပြီးနေရတာတွေသတိထားနေရတာတွေရှိတယ်။ အခုလည်း သူတို့ကိုအန္တရာယ်ပေးနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ယူဆချက်နဲ့ပဲဖမ်းနေတာလို့ထင်ပါတယ်"လို့ လက်ပံတန်းကျောင်းသားသမဂ္ဂအဖွဲ့က တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

   လက်ရှိမှာတော့ ဖမ်းဆီးထားတဲ့ကျောင်းသားတချို့ကိုဘယ်မှာဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားတယ်ဆိုတာမသိရသလို မိသားစုဝင်တွေအနေနဲ့လည်း ကျန်းမာရေးအတွက်စိုးရိမ်မှုတွေရှိနေတယ်လို့ကျောင်းသားလူငယ်တွေက ပြောပါတယ်။

   ပြည်တွင်းမှာ စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်စဉ်ပြီးတဲ့နောက်ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရသူတွေထဲမှာ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြပွဲတွေမှာပါဝင်ကြတဲ့ ကျောင်းသားသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်တွေလည်းအများဆုံးပါဝင်နေပြီး ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်တချိူ့ကိုတော့ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့ ကတည်းကနေအိမ်တွေအထိ လာရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ကျောင်းသားသမဂ္ဂတွေကပြောပါတယ်။

10. ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရုံးချိန်းတွေ သြဂုတ်လဆန်းပိုင်းကို ထပ်ရွှေ့, ကျန်းမာရေးမကောင်းဘူးလို့ သတင်းတွေထွက်ပေါ်နေပေမယ့် မနေ့က ပစ္စည်းမှာရာမှာ အစားသောက်သာမှာပြီး ဆေးဝါးထပ်မှာတာမျိုးမရှိလို့ရှေ့နေတွေပြော

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

    ဒီကနေ့ ဇူလိုင် ၂၆ နဲ့ မနက်ဖြန် ၂၇မှာ ရုံးချိန်းရက်ဖြစ်ပေမဲ့ သြဂုတ် ၁ ရက်နေ့အထိကို အများပြည်သူ ရုံးပိတ်ရက်အဖြစ်သတ်မှတ်ထားတာကြောင့် လာမယ့် သြဂုတ် ၂ရက်နေ့ နဲ့ ၃ရက်နေ့ကို ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်တယ်လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ရှေ့နေ ဒေါ်မင်းမင်းစိုးက ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

    ‘‘ဒီမနက် တရားရုံးကိုဆက်သွယ်တော့ အကြောင်းပြန်ပေးမယ်ဆိုပြီး အခု ၁၀ နာရီကျော်မှာ ရွှေ့ဆိုင်းထားတယ်ဆိုတာကို ပြန်ပြီးဆက်သွယ်လာတယ်။’’လို့သူကပြောပါတယ်။

    ဒါ့အပြင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ကိုဗစ်ကူးစက်ခံထားရတယ်လို့သတင်းတွေထွက်ပေါ်နေတဲ့အပေါ် သူ့ရှေ့နေကို မေးမြန်းရာမှာတော့ ‘‘အမေကျန်းမာရေးမကောင်းဘူးလို့သတင်းတွေထွက်နေလို့ ရဲမှူးကိုဆက်သွယ်မေးကြည့်တော့ ခြံထဲမှာ စောင့်တဲ့ ရဲမေတွေမှာလည်း ကိုဗစ်ဖြစ်ပွားတာမျိုးမရှိလို့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူးလို့ပဲပြန်ပြောတယ်။ မနေ့ကအထိ အမေတို့ဆီက ပစ္စည်းတွေမှာလို့ပို့တော့လည်း တခြားအစား အစာနဲ့ လိုအပ်တာပဲမှာတယ်။ ဆေးကတော့ လုံလောက်လို့ထပ်မမှာဘူး။ ဆိုတော့ ကျန်းမာရေးကောင်းတယ်လို့ အကြမ်းဖျင်းကောက်ချက်ချရမှာပေါ့လေ။ အဆင့်ဆင့်မေးရတာဆိုတော့ အတည်ပြုနိုင်တာမျိုးတော့ မဟုတ်ဘူး’’လို့ ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

    ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က သူ့ရှေ့နေအဖွဲ့ကို လိုအပ်တဲ့ပစ္စည်းမှာတာကို မနေ့က ဇူလိုင် ၂၅ ရက်နေ့မှာ ပို့ပေးရာမှာတော့ အတူနေထိုင်သူတွေအတွက် လိုအပ်တာမှာကြားတာမျိုးပဲရှိတယ်လို့လည်း သူက ပြောပါတယ်။

    လက်ရှိနေပြည်တော်မှာ အမှုရင်ဆိုင်နေဆဲ ၅မှုအတွက်ရုံးချိန်းတွေရွှေ့ဆိုင်းဖွယ်ရှိနေသလို နောက်ထပ်စွဲ ဆိုတဲ့ အဂတိမှုတွေကိုလည်း မန္တလေးတရားရုံးက ဇူလိုင် ၃၀ရက်နေ့ ချိန်းထားတာဆိုတော့ ရွှေ့မယ်ထင်တယ်လို့ သူ့ရဲ့ရှေ့နေအဖွဲ့ကပြောပါတယ်။

11. ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မြန်မာကို လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီအမြန်ပေးဖို့ လုံခြုံရေးကောင်စီနဲ့အာဆီယံကို SAC-M တိုက်တွန်း

    အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီလက်အောက် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ တတိယလှိုင်းဒဏ်ခံစားနေရတဲ့အတွက် လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီတွေအမြန်ပေးနိုင်ရေးလုပ်ဖို့ ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီနဲ့ အာဆီယံကို မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာအထူးအကြံပေးကောင်စီ(SAC-M)က တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။

    လုံခြုံရေးကောင်စီအနေနဲ့ မြန်မာပြည်တွင်း အသက်ကယ်တင်ရန်လိုအပ်တဲ့ ပစ္စည်းတွေ လက်လှမ်းမှီနိုင်ဖို့ ကူညီတာ၊ မြေပြင်မှာ လူမှုဝန်ထမ်းတွေခန့်ထားတာတွေလို နိုင်ငံတကာလူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီတွေ တရားဝင်ချမှတ်တာ သင့်တယ်လို့လည်း ကောင်စီက ပြောပါတယ်။

    စစ်တပ်ကအာဏာသိမ်းပြီး ၆ လတာ ကာလအတွင်း ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါအရေး အလေးမထားခဲ့သလို စစ်အာဏာသိမ်းမှု ကြောင့် ကျန်းမာရေးစနစ်ပြိုလဲမှုဖြစ်ပေါ်စေခဲ့တာ၊ ကပ်ဘေးတတိယလှိုင်းဒဏ်ကို မြန်မာလူထုခံစားနေရတာတွေကို ကောင်စီက ထောက်ပြပြောဆိုပါတယ်။

    ဒါ့ကြောင့် လုံခြုံရေးကောင်စီနဲ့ အာဆီယံတို့ ပူးပေါင်းပြီး မြန်မာကို လူသားချင်းစာနာထောက်မှုဆိုင်ရာ အကူအညီတွေ အမြန်ပေးဖို့၊ အကူအညီပေးနိုင်ရေး တရားဝင်ချမှတ်ထုတ်ပြန်ဖို့ တိုက်တွန်းတယ်လို့လည်းဆိုပါတယ်။

    ဒါဟာ သန်းနဲ့ချီတဲ့မြန်မာပြည်သူတွေအပြင် အာဏာသိမ်းမှုအပြီးဖမ်းဆီးထောင်ချခံနေကြရတဲ့ ထောင်တွင်းက ထိန်းသိမ်းခံတွေဆီ လိုအပ်တဲ့ အသက်ကယ်ပစ္စည်းတွေ ရောက်နိုင်မည့်နည်းလမ်းလို့လည်း ကောင်စီက ပြောပါတယ်။

    ကပ်ဘေးကာကွယ်တိုက်ဖျက်ရေးပစ္စည်းတွေကို မြန်မာ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေရဲ့နယ်စပ်ကနေတဆင့် ပြည်တွင်းကို ဝင်ရောက်ဖို့ အလျင်အမြန်လိုသလို ဒီလိုလုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့ နယ်စပ်ဒေသတွေက တိုင်းသားသားအုပ်ချုပ်မှုဌာနတွေ၊ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာအသင်းအဖွဲ့တွေနဲ့ NUG အစိုးရရဲ့ အခန်းကဏ္ဍအရေးကြီးပုံကိုလည်း မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာအထူးအကြံပေးကောင်စီက ထောက်ပြပြောဆိုပါတယ်။

    ''စစ်အုပ်စုဟာ ကပ်ဘေးသက်သာရေးအကအကူအညီတွေ ပေးပို့ရာမှာ အတူလက်တွဲ လုပ်ဆောငလို့ရတဲ့ မိတ်ဖက်မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါ့ကြောင့် တကယ့်မြေပြင်မှာ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီတွေ ရှိနေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အကူအညီတွေကို ပေးတဲ့နေရာမှာ နိုင်ငံတကာ ကျန်းမာရေးစောင်ရှောက်မှုအဖွဲ့အစည်းတွေက တဆင့်သာပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံကို ကယ်တင်ချင် ပေမဲ့ လက်ရှိမှာ ပုန်းအောင်းတိမ်းရှောင်နေကြရတဲ့ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေကိုလည်း နိုင်ငံတကာက အကာအကွယ်ပေးဖို့ တွေ လုပ်ရပါမယ်''လို့ အထူးအကြံပေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင် Yanghee Lee က ပြောပါတယ်။

    ကုလသမဂ္ဂရဲ့မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးကိုယ်စားလှယ်ကလည်း ကပ်ဘေးကာလမှာ အသက်ကို ပဓာနမထားဘဲ စွန့်စားကူညီနေသူတွေရှိနေတာကိုထောက်ပြသလို စစ်ကောင်စီအနေနဲ့လည်း ကပ်ဘေးကို တိုက်ထုတ်ဖို့ဆိုရင် ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုပေးသူတွေကို တိုက်ခိုက်နေလို့ မရဘူးဆိုပြီး အစောပိုင်းကပဲ ပြောထားပါတယ်။

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, ရွှေအင်းသားခင်မောင်ဝင်း

12. ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မြန်မာ ကိုဗစ်ရောဂါ ထိန်းချုပ်ရေး အရေးပေါ် အကူအညီ ယူရို ၂ သန်း အီးယူပေး

    မြန်မာ နိုင်ငံမှာ ကိုဗစ် နိုင်တင်း ကူးစက်မှု များပြား နေတဲ့အပေါ် တုန့်ပြန် ကိုင်တွယ်ဖို့ရာ အရေးပေါ် အကူအညီ အနေနဲ့ ယူရို ၂ သန်း ထောက်ပံ့မယ်ဆိုပြီး ဥရောပသမဂ္ဂအဖွဲ့ အီးယူက သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။

    “အခုလို ခက်ခဲတဲ့ အချိန်မှာ မြန်မာပြည်သူတွေနဲ့ အတူ အီးယူ အဖွဲ့ ရပ်တည်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံထဲ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု စနစ် ချိနဲ့နေတဲ့ အတွက် စိန်ခေါ်မှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင် နေရချိန် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ပြည်သူတွေကို ကိုဗစ် ရောဂါ ကုသ ပေးနိုင်ရေးမှာ အခု အီးယူရဲ့ ထောက်ပံ့ငွေတွေကို သုံးစွဲမှာ ဖြစ်တယ်” လို့ အီးယူ အဖွဲ့ရဲ့ အရေးပေါ် အခြေအနေ စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန အကြီးအကဲ ယဲန်းနက်စ် လဲန်နားချစ်ချ် Janez Lenarčičက ပြောပါတယ်။

    ဒါ့အပြင်၊ မြန်မာပြည်မှာ စစ်အာဏာသိမ်းခံခဲ့ရပြီးတဲ့ နောက်ပိုင်း ပြည်သူတွေဟာ အကြမ်းဖက်မှုတွေကို ခံစားနေကြရတဲ့ အခြေအနေနဲ့၊ ကျန်းမာရေး ကဏ္ဍက သူတွေအပေါ် ပစ်မှတ်ထား နေတာကိုလည်း အီးယူအနေနဲ့ အင်မတန် စိုးရိမ်နေတယ် ဆိုပြီးတော့ မစ္စတာ လဲန်နားချစ်ချ်က ဆိုပါတယ်။

    ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်းတွေ တိုက်ခိုက်ခံရမှုတွေကို အီးယူက ရှုတ်ချလိုက်ပြီး၊ သူတို့ကို နိုင်ငံတကာ ဥပဒေနဲ့ အညီ အကာအကွယ်တွေ ပြုပေးဖို့ကိုလည်း တောင်းဆိုတယ်လို့ မစ္စတာ လဲန်နားချစ်ချ်ရဲ့ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ တွေ့ရပါတယ်။

    အီးယူက အခု ပေးတဲ့ ထောက်ပံ့ငွေတွေကို ယုံကြည်စိတ်ချရပြီး၊ လွတ်လပ်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေထံ ခွဲဝေပေးထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    အခု ကြေညာတဲ့ ကိုဗစ် ရောဂါ ကိုင်တွယ်ရေး အရေးပေါ် ငွေ ယူရို ၂ သန်း အပြင်၊ မြန်မာ နိုင်ငံထဲက စစ်ဘေးရှောင် ပြည်သူတွေ အတွက် ယူရို ၂၀.၅ သန်း ပေးဖို့ အီးယူက ခွဲဝေ သတ်မှတ်ထားနှင့်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

13. ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ရခိုင်က ကိုဗစ်လူနာ အသက် ၁၀၀ အရွယ်အဖိုး ဆေးရုံဆင်းခွင့်ရပြီ, ဂွမြို့နယ်က အသက် ၈၀ ကျော်အဖိုးအဖွား ၂ ဦးလည်း ရောဂါကင်းလို့ ဆေးရုံဆင်းခွင့်ရထား

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

    ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်ဖြူမြို့နယ်မှာ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရပြီး ဆေးကုသမှုခံယူနေခဲ့ရတဲ့ အသက် ၁၀၀ အရွယ် အဖိုးဟာ ပြန်လည်ကျန်းမာလာတဲ့အတွက် ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက် မှာ ဆေးရုံဆင်းခွင့်ရသွားပြီဖြစ်ပါတယ်။

    သူဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လ ဒုတိယအပတ်တုန်းက ကိုဗစ်-၁၉ ပိုးကူးစက်ခံရပြီး ကျောက်ဖြူဆေးရုံကို ရောက်လာတာဖြစ်ပါတယ်။

    အဲဒီနောက် ၁၁ ရက်ကြာဆေးကုသမှုခံယူခဲ့အပြီး အသက် အရွယ်ကြီးရင့်နေသူဖြစ်ပေမယ့် နဂိုရောဂါအခံမရှိသလို ပြန်လည်နေကောင်းလာတဲ့အတွက် ဆေးရုံဆင်းခွင့်ရတာဖြစ်ပါတယ်။

    ဒါ့အပြင် ရခိုင်ပြည်နယ်တောင်ဘက်အစွန်ဆုံးက ဂွမြို့နယ်မှာလည်း အသက် ၈၀ ကျော်အရွယ် အဖိုးတစ်ဦးနဲ့အဖွားတစ်ဦးတို့ဟာ ကိုဗစ်ရောဂါနဲ့ဆေးဝါးကုသမှုခံယူခဲ့ရပြီး ပြန်လည်ကျန်းမာလာတဲ့အတွက် ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းမှာပဲ ဆေးရုံဆင်းခွင့်ရရှိခဲ့ကြပြီးဖြစ်ပါတယ်။

    သူတို့နှစ်ဦးအနက် အဖိုးက အသက် ၈၂ နှစ်ဖြစ်ပြီး အဖွားက ၈၆ နှစ်ဖြစ်ကာ ဂွမြို့ဆေးရုံမှာ ၁၀ ရက်အကြာ ဆေးကုသမှုခံယူခဲ့ရပြီး နဂိုရောဂါအခံမရှိတာကြောင့် နေပြန်ကောင်းလာခဲ့ကြသူတွေဖြစ်ကြပါတယ်။

    ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ကိုဗစ်ကူးစက်ခံခဲ့ရပြီး ဆေးဝါးကုသမှုခံယူပြီးတော့ နေပြန်ကောင်းလာတဲ့အတွက် ဆေးရုံဆင်းခွင့်ရရှိသူတွေထဲ ကျောက်ဖြူဆေးရုံက ဆင်းခွင့်ရရှိခဲ့တဲ့အမျိုးသားဟာ အသက်အကြီးဆုံးနေပြန်ကောင်းလာသူလည်းဖြစ်ပါတယ်။

    ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ လက်ရှိဖြစ်ပွားနေတဲ့ ကိုဗစ် တတိယလှိုင်းအတွင်း ပိုးတွေ့ရှိခဲ့သူပေါင်းက ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့အထိ ၂၁၀၁ ဦး၊ နေပြန်ကောင်းပြီး ဆေးရုံဆင်းခွင့်ရရှိသူ ၁၁၇၉ ဦးနဲ့ သေဆုံးသူ ၁၀၂ ဦးထိရှိနေပြီလို့ ကျန်းမာရေးဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရသိရပါတယ်

14. ၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၁စစ်ကောင်စီ ထုတ်ပြန်တဲ့ ကိုဗစ် ရောဂါသေဆုံးသူ အရေအတွက် ထပ်တိုး

    စစ်ကောင်စီက ထုတ်ပြန်တဲ့ ကိုဗစ်ရောဂါနဲ့ သေဆုံးသူအရေအတွက် ဟာ ဒီကနေ့ ဇူလိုင် ၂၅ ရက်‌နေ့မှာ ၃၅၅ ဦးလို့ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး မနေ့ကထက် တိုးလာတာကို တွေ့ရပါတယ်။

    ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့အထိ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး ကိုဗစ်ရောဂါ ကူးစက်မှုကြောင့် သေဆုံးသူ စုစုပေါင်း ၇၁၁၁ ဦး အထိရှိလာပြီဖြစ်ပါတယ်။

    နေ့အလိုက် စစ်ကောင်စီ ထုတ်ပြန်တဲ့ သေဆုံးသူအရေအတွက်မှာ ဇူလိုင်၂၄ ရက်ထုတ်ပြန်ချက်က ၂၉၇ ဦးရှိပြီး ဇူလိုင် ၂၅ ရက်‌နေ့မှာ ၃၅၅ ဦး အထိရောက်လာပြီး နေ့အလိုက် တိုးလာခဲ့တာလည်းဖြစ်ပါတယ်။

    စစ်ကောင်စီက ထုတ်ပြန်တဲ့သေဆုံးသူ အရေအတွက်နဲ့ အပြင်မှာ သေဆုံးတဲ့ အရေအတွက်ဟာ ကွာခြားမှုတွေရှိနေပြီး ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကတော့ စစ်ကောင်စီထုတ်ပြန်တဲ့ သေဆုံးသူအရေအတွက်ဟာ ဆေးရုံတွေမှာ သေဆုံးတဲ့ သူတွေအရေအတွက်ဖြစ်တယ်လို့ သူရဲ့ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာမှာ ရေးသားခဲ့ပါတယ်။

    ဇူလိုင် ၂၅ ရက်နေ့ စစ်ဆေးသူ ၁၂၄၇၄ ဦး အနက်ရောဂါပိုးတွေ့သူ၄၉၉၈ ဦး ဖြစ်ပြီး ပိုးတွေ့ရာနှုန်း ၄၀ ရာခိုင်နှူန်း အထိရှိလာကာမြန်မာနိုင်ငံမှာ ကိုဗစ် ပိုးတွေ့သူ စုစုပေါင်း ၂၆၉၅၂၅ ဦး ရှိပြီလို့ လည်း စစ်ကောင်စီက ထုတ်ပြန်သွားခဲ့ပါတယ်။

    ရေဝေး တိုကင်နံပါတ် ၃၁၂

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, MPA

15. ၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မန္တလေး ၇ မြို့နယ်မှာ စစ်ကောင်စီက ကိုဗစ် ကာကွယ်ဆေး အလုံး ၁၄၀၀ စထိုး

    ကိုဗစ် ‌၁၉ ရောဂါ ကူးစက်မှုတွေ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ မန္တလေးမြို့က မြို့နယ် ၇ မြို့နယ်မှာ အသက် ၆၅ နှစ်အထက် လူဦးရေ ၁၄၀၀ ကို ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့က ကာကွယ်ဆေးတွေ ထိုးပေးခဲ့တယ်လို့ စစ်ကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

    ရပ်ကွက် တစ်ရပ်ကွက်ကို ဆယ်ဦးစီရွေးကာ နေရာတွေရွေးပြီး မြို့နယ် အလိုက် ထိုးပေးခဲ့တာလို့လည်း ချမ်းအေးသာစံ မြို့နယ်က ‌ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

    မန္တလေးမြို့က မြို့နယ် ၇ မြို့နယ်က တစ်မြို့နယ် ကို ၂၀၀ ဦးစီ သတ်မှတ်ပြီး ထိုးပေးခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့လည်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်မှာပါရှိပါတယ်။

    ကာကွယ်ဆေးတွေဟာ ဘာဆေးတွေဆိုတာကို သတင်းမှာမပါပေမဲ့ တရုတ်နိုင်ငံထုတ် ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးတွေကို ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့က မြန်မာနိုင်ငံကို အလုံးရေ ၇သိန်းခွဲရောက်ရှိလာခဲ့တယ်လို့ ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနက ပြောခဲ့ပါတယ်။

    ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး ထိုးချင်တဲ့သူတွေ များပြီး အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေဘက်က စိစစ်ပြီး အခမဲ့ ထိုးပေးခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့လည်း ထုတ်ပြန်သွားပါတယ်။

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Screen Shot

16. ၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၁သဲကုန်းမြို့နယ်ထဲမှာ ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်၊ လူငယ် နှစ်ဦး‌သေဆုံး

    သာယာ၀တီ စိုက်ပျိုးရေး သိပ္ပံ ကျောင်းဆင်း တစ်ယောက် ဖြစ်တဲ့ ကိုရှိုင်းကိုကို နဲ့ အကိုဖြစ်သူတို့ ဇူလိုင်လ ၂၄ရက်နေ့ ည ၁၀နာရီ ခွဲမှာ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် သေဆုံးသွားတယ်လို့ စိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံ သာယာ၀တီ ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ ပြင်ပဆက်သွယ်ရေးတာဝန်ခံက ဘီဘီစီကို အတည်ပြုပါတယ်။

    ကိုရှိုင်းကိုကို ဟာ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တုန်းက စိုက်ပျိုးရေး သိပ္ပံ သာယာ၀တီ ကနေ ဘွဲ့ရခဲ့သူ တယောက် ဖြစ်တယ်လို့ သာယာ၀တီ ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ ပြင်ပဆက်သွယ်ရေးတာဝန်ခံက ဆိုပါတယ်။

    မနေ့ည ဇူလိုင် ၂၄ ရက်နေ့ညကတော့ လက်လုပ်မိုင်းတစ်ခု စမ်းသပ်ရင်း ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ခဲ့ပြီး အနီးက သူ့အကို ဖြစ်သူပါ ထိမှန် သေဆုံးသွားတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကတစ်ဆင့် သိရကြောင်း ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ ပြင်ပဆက်သွယ်ရေးတာ၀န်ခံက ပြောပါတယ်။

    သူတို့ သေဆုံးမှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဒေသတွင်း လူမှုကူညီရေး အသင်းတစ်ခုကလည်း မနေ့ညက အလောင်း၂လောင်း သွားကောက်ခဲ့ရကြောင်း အတည်ပြု ပြောဆိုထားပါတယ်။

    ဒါပေမဲ့ သူတို့ဟာ လက်လုပ်ဗုံး စမ်းရင်း သေဆုံးမှု ဟုတ်ရဲ့လား ဆိုတာကိုတော့ ဘီဘီစီ အနေနဲ့ သီးခြား အတည်ပြုချက် ရယူနေဲ ဖြစ်ပါတယ်။

    လတ်တလော ပြည်နဲ့ လက်ပံတန်းက ကျောင်းသား သမဂ္ဂ အဖွဲ့၀င် ကျောင်းသားတွေ ပြီးခဲ့တဲ့ တစ်ပတ်အတွင်း အဖမ်းခံရတာ ၁၀ယောက် အထိ ရှိလာပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

    ကိုရှိုင်းကိုကိုဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် လွန်ခဲ့တဲ့ လပိုင်းတွေအတွင်း စစ်သင်တန်း တက်ရောက်ပြီး ပြန်ရောက်လာသူ တစ်ယောက် ဖြစ်တယ်လို့လည်း သူနဲ့ အတူ ကျောင်းတက်ခဲ့သူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

17. ၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မန္တလေးကမြို့နယ်အချို့မှာ အပြင်ထွက်ချိန်ကန့်သတ်၊ အပြင်ထွက်ခွင့်အတွက် ကတ်ပြားလုပ်ဖို့လိုတယ်လို့ ပြော

18. ၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မြင်းခြံက ပရဟိတအသင်းခေါင်းဆောင် ကိုဗစ်ကူးစက်ခံရပြီးကွယ်လွန်, အဖြူရောင်လက်များ ပရဟိတ အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်

    ကိုဗစ် ၁၉ တတိယလှိုင်းမှာ ရောဂါကူးစက်မှုတွေ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ မြင်းခြံမြို့က အဖြူရောင်လက်များ ပရဟိတအသင်း ခေါင်းဆောင် ကိုအေးချမ်းနိုင် ဇူလိုင် ၂၅ရက်နေ့ မနက် ၁၀နာရီခွဲမှာ ကိုဗစ်ကူးစက်ခံရပြီးကွယ်လွန်သွားခဲ့ပါတယ်။

    အခုသီတင်းပတ်တွေ အတွင်း လူနာတွေကို ကူညီရင်း လွန်ခဲ့တဲ့ ၇ရက်လောက်စပြီး နာမကျန်း ဖြစ်တာလို့ သူ့တို့ရဲ့ အသင်းသား တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

    အဲဒီနောက် အောက်စီဂျင် ကျလာပြီး အိပ်ရာထဲ လဲသွားပေမဲ့ အသင်းနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လူမှုကူညီရေး လုပ်ငန်းတွေကို ဒီမနက်အထိ ဆက်လက် လုပ်ကိုင်နေဆဲ ဖြစ်တယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

    ကိုအေးချမ်းနိုင်ဟာ လူမှုကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းတွေကို လွန်ခဲ့တဲ့ ၆နှစ် ကတည်းက စတင် လုပ်ကိုင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး သူမကွယ်လွန်ခင် နောက်ဆုံးအချိန်အထိ မြင်းခြံမှာ အောက်စီဂျင် စက်ရုံတည်ဖို့ ကိစ္စ ၊ မြေနေရာ လှူဖို့ ကိစ္စတွေ လုပ်ဆောင်ရင်း ဆုံးပါးသွားတာ ဖြစ်တယ်လို့ သူ့ရဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

    ကိုအေးချမ်းနိုင် ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်သွားမှုဟာ မြင်းခြံ မြို့သူမြို့သားတွေအတွက်လည်း များစွာ ထိခိုက်နစ်နာခဲ့ရတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

    မြင်းခြံမြို့က အဖြူရောင်လက်များ ပရဟိတအသင်း ဥက္ကဋ္ဌရဲ့ စျာပနကို ဒီမနက်မှာဘဲ ကျင်းပခဲ့ကြပြီး သူကွယ်လွန်ချိန်မှာ ဇနီး နဲ့ အတူ သားတစ်ယောက်နဲ့ သမီးတစ်ယောက် ကျန်ရစ်ခဲ့ပါတယ်။

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, social media

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, social media

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, social media

19. ၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၁အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက ဖမ်းသွားသူတစ်ဦး နာရီပိုင်းတွင်း ကိုဗစ်နဲ့ သေတာလို့ဆိုပြီး အလောင်းပြန်ပို့

    ရန်ကုန်တိုင်း လှည်းကူးမြို့နယ် ဖောင်ကြီးအရှေ့ကျေးရွာအုပ်စု ပန်းတောကုန်းကျေးရွာ ၃ ရပ်ကွက် နေထိုင်သူ ကိုချစ်မွှေး ၂၃ နှစ်ကို ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့က အုပ်ချုပ်ရေးမှူးနဲ့ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင် အချို့လာရောက်ဖမ်းဆီးသွားပြီး‌နောက် နာရီပိုင်းအတွင်း သေဆုံးသွားခဲ့တယ်လို့ ကိုချစ်မွှေးမိသားစုဝင်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

    ကိုချစ်မွှေးဟာ သူ့ဇနီးဖြစ်သူ မသဉ္ဇာထွန်းနဲ့ လင်မယားချင်း ရန်ဖြစ်ကြပြီးနောက် ယောက္ခမဖြစ်သူက ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှုးကို သွားရောက်တိုင်ကြားခဲ့ပြီးနောက် အဖမ်းခံခဲ့ရတာလို့ ဆိုပါတယ်။

    သူ့ကိုလာ ဖမ်းသွားသူတွေထဲမှာ ရာအိမ်မှူးနဲ့ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့တချို့ ပါပြီး အဲ့ဒီနေ့ ညနေ ၅ နာရီလောက်က အဖမ်းခံရပြီး ည ၇ နာရီခွဲလောက်မှာ ကိုဗစ်နဲ့သေတယ်ဆိုပြီး အလောင်းကို ပလတ်စတစ်နဲ့ ပိတ်ထားပြီး ပန်းတောကုန်း သုသာန် လာရောက် စွန့်ပစ်ခဲ့ပြီးနောက် ဖွင့်မကြည့်ဖို့ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက ပြောတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    ကိုချစ်မွှေးဟာ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့က ရွာထဲက နာရေးတစ်ခု အကူအညီ ပေးခဲ့ပြီးမသေဆုံးခင်က အရက်သောက်စားပြီး ဇနီးနဲ့ ရန်ဖြစ်ခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့လည်း ရွာခံတွေကပြောပါတယ်။

    အခုလို ကိုချစ်မွှေး အဖမ်းခံရပြီး နာရီပိုင်းအတွင်း သေဆုံးခဲ့တာနဲ့ ပတ်သက်လို့ စစ်ကောင်စီခန့် ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းနိုင်ခြင်းမရှိသေးသလို ဘာကြောင့် ကိုချစ်မွှေးသေဆုံး့တယ်ဆိုတာကိုလည်း သီးခြားအတည်မပြုနိုင်သေးပါဘူး။

    ကိုချစ်မွှေးအလောင်းကို ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့ နေ့လယ် ၁၂ နာရီက သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ပြီး အလောင်းကို ဖွင့်ကြည့်ရာမှာ မျက်နှာတွေမှာ ရိုက်နှက်ဒဏ်ရာတွေ တွေ့ရသလို လည်ပင်းကလည်း ညိုနေကြောင်း ရင်ဘတ်ကဖောင်းနေပြီး ပါးစပ်နဲ့နှာခေါင်းက သွေးတွေထွက်နေကြောင်းလည်း ကိုချစ်မွှေးမိသားစုဝင်က ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

20. ၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ရန်ကုန်မှာ ကိုဗစ်ရောဂါရှာဖွေရေးစင်တာတွေ ထပ်ဖွင့်မယ်လို့ပြော

    ရန်ကုန်မှာ ကိုဗစ် ၁၉ ရောဂါရှာဖွေကုသရေးဌာနတွေ တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်သွားဖို့ရ ကျန်းမာရေးနဲ့အားကစားဝန်ကြီးဌာနကစီစဥ်နေတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

    သံသယလက္ခဏာရှိသူ မည်သူမဆို ကိုဗစ်ရှိမရှိ စစ်ဆေးဖို့ကို ရန်ကုန်မြို့က နေရာလေးခုမှာ တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်တော့မယ်လို့လည်း ကျန်းမာရေးနဲ့အားကစားဝန်ကြီးဌာနက တာဝန်ရှိသူအချို့က ဆိုပါတယ်။

    နေရာတိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်မဲ့နေရာတွေက မြောက်ဒဂုံ ၊ တောင်ဒဂုံ၊ သန်လျင် ၊ မင်္ဂလာဒုံ တို့ဖြစ်တယ်လို့လည်းသိရပါတယ်။

    အဲ့ဒီနေရာတွေမှာ ကိုဗစ်ရောဂါရှိမရှိစစ်ဆေးနိုင်ပြီး ကိုဗစ်ရောဂါရှိပါက ကုသရေးစင်တာတွေကို လွှဲပြောင်းမှာဖြစ်ကြောင်းနဲ့ အဲ့ဒီကိုဗစ်ရောဂါစစ်ဆေးရေးစင်တာတွေက ကိုဗစ် အတည်ပြုလက်မှက်ကိုဆေးရုံတက်ရောက်ကုသရေးမှာလည်း သုံးနိုင်တယ်လို့ သိရပါတယ်။။

    ရန်ကုန်မြို့မှာ ကိုဗစ် ၁၉ ရောဂါဖြစ်ပွားသူတွေ များပြားလာနေပြီး ဆေးရုံတက်ရောက်ခွင့်မရဘဲ နေအိမ်တွေမှာ သေဆုံးခဲ့သူတွေ အများအပြား ရှိနေပါတယ်။

    မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး ကိုဗစ် ၁၉ ‌ရောဂါဖြစ်ပွားမှုကြောင့် သေဆုံးသူဟာ ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့ညအထိ သေဆုံးသူစုစုပေါင်း ၆၇၅၆ ဦးအထိရှိလာပြီလို့လည်း ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, ShweInnThar