ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንብዙሓት ሰባት ዘጥቅዕ ዘሎ ሰዓል ቫይረስ ኢንፍሉዌንዛ፡ ኮቪድ ወይ ድማ ስርዓተ ምስትንፋስ ዘጥቅዕ ሕማም ክኸውን ልዑል ተኽእሎ ከም ዘሎ ተገሊጹ።

ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንብዙሓት ዘጥቅዕ ዘሎ እንታይነቱ ዘይተፈልጠ 'ሰዓል'

ኣብ ዝሓለፉ መዓልትታት ኣብ ከባቢ እቲ ዝዓበየ ሆስፒታል ቓዛ ኲናት ጻዕጺዑ ቀጺሉ ኣሎ። ኣብቲ ሆስፒታል ዘሎ ከቢድ ሕጽረት ነዳዲ ኣብ ኣገልግሎት እቲ ሆስፒታል ጽልዋኡ ቀሊል ኣይክኸውንን እዩ። ጋዜጠኛ ቢቢሲ ቋንቋ ዓረብ ኤታር ሻላቢ ብዛዕባ እቲ ሆስፒታል ንዝለዓሉ ኣገደስቲ ሕቶታት መለሲ ንምርካብ ንሓላፊ እቲ ሆስፒታልን ካልኦት ላዕለዎት ሓካይምን ኣዘራሪባ ኣላ።  

ኣብ ሆስፒታል ቓዛ እንታይ'ዩ ኣጋጢሙ?

እቲ ሕማም ሰብነትና ኣብ ዝውውር ደም ዘሎ መጠን ሽኮር (ግሉኮዝ) ኣብ ረብሓ ከውዕሎ እንተዘይክኢሉ ዘጋጥም ኮይኑ፡ እቶም ዝፈጥሮም ጸገማት ሕማም ልቢ፣ ወቕዒ (ስትሮክ)፣ ዑረት፣ ጸገም ኩላሊትን ምቑራጽ እግርን ከስዕቡ ይኽእሉ።

ሕማም ሽኮር እንታይ እዩ? ብኸመይ ምክልኻል ይከኣል?

ካብ ሰራሕተኛታት እቲ ሆስፒታል ዝወጹ ጸብጻባት፡ እቲ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ፍልስጤማውያን ዘዕቁብ መሳለጥያ፡ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ከም ዝወድአ ይሕብሩ።

"መጥቃዕቲ ሆስፒታል ጋዛ ብሓማስ ዝተፈጸመ’ዩ "፡ ፕረዚደንት እስራኤል 

ድዋሜና ኣብዚ ዓመተ ስፖርት ኣብ ሊግ ኣልባንያ 9 ሸቶታት ብምምዝጋብ ዝለዓለ ኣመዝጋቢ ሸቶ ኮይኑ ይመርሕ ነይሩ። ምስ ሃገራዊ ጋንትኡ ጋና ተሰሊፉ ድማ ዓወታት ረኺቡን ክልተ ሸቶታት ኣመዝጊቡን።

ኣብ ማእኸል ሜዳ ወዲቑ ህይወቱ ዝሓለፈት ተጻወታይ ኩዕሶ እግሪ 

እዚ ጽሑፍ ኣብ መንጎ ብቕዓትን ጥዕና ኣእምሮን ዘሎ ምትእስሳር ይድህስስ። እቲ ብድሕሪኡ ዘሎ ሳይንስ እንታይ እዩ?

ምውስዋስ ኣካላት ኣብ ጥዕና ኣእምሮ ዘስዕቦ ጸገም ኣሎ ድዩ?

ንብዙሕ ጥዕናዊ ጸገማትን ማሕበራዊ ጉዳያትን ናብ ባህላውያን ፈወስቲ ወይ ጠንቋሎ ምኻድ ኣብታ ሃገር ልሙድ ባህሊ'ዩ።

ማሪታዊ 'ፈውሲ ጥይት' ዝተዋህቦ ሰብ ንፈተነ ብዝተተኰሰሉ ጥይት ተቐቲሉ

ትራያትሎን ምሕንባስ፡ ብሽክለታን ጉያን ዘጠቓልል ውድድር እዩ፤ ኣብዚ ውድድር ዝሳተፉ ሰባት ድማ ትራያትለት ይበሃሉ። ሓደ ካብዚኦም ወዲ 30 ዓመት ሳም ሆልነስ እዩ። ሳም ግን ካብ ካልኦት ኣትለታት ዝፈልዮ ነገር ኣሎ፤ ንሱ ኦቲዝም ዝበሃል ኵነታት ኣለዎ።

ብኦቲዝምን ጸሊም ሕብሪ ቆርበቱን ከይተደረተ ታሪኽ ዝሰርሕ ዘሎ ኣትለት 

ኣብ ዝሓለፈ ዓርቢ ብሰንኪ ወቕዒ ልቢ ህይወቱ ዝስኣነ ቻይናዊ ፖለቲከኛ ሊ ኪክያን ብሞያ ስነ ቁጠባ ዝተምሃረን ኣብ ቻይና ካብቶም ውሑዳት ጽልዋ ፈጠርቲ መራሕቲ ሓደ’ዩ ነይሩ። 

ኣብ 68 ዓመት ዕድመኡ ዝሞተ ቻይናዊ ሊ ኪክያን መን’ዩ?

ጁማና ኤማድ ኣብ ከተማ ቓዛ ጋዜጠኛ ኮይና፡ እዚ ግጭት ክውላዕ ከሎ፡ ናይ ትሽዓተ ኣዋርሕ ጥንስቲ እያ ኔራ። ንጋዜጠኛ ቢቢሲ ቋንቋ ዓረብ ዳልያ ሃይዳር ዘካፈለቶ፡ ንዝነበረ ምዕባለታት ዘርኢ ሰነድ ቪድዮ፡ ኣብቲ ብመጥቃዕቲ ኣየርን ምፍንቓላትን ዝተከበበ ኩነታት ጥንሳ ብሰላም ንምግልጋል ትገብሮ ዝነበረ ናይ ቀቢጸ ተስፋ ፈተነታት የዘንቱ። 

እስራኤል-ቓዛ፡ ኣብ ትሕቲ ጽንኩር ኩነታት ዝሓረሰት ኣደ

ኦላሌየ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ  ሕዳር፡ እታ ግዳይ ምስኦም ክትነብር ካብ እትኸይድ ንድሓር ብኽልተ ገበናት ዓመጽ (ካብ ታሕሳስ 2019 ክሳብ ሓምለ 2022) ተኸሲሱ።

ጓል ሓፍቲ በዓልቲ ቤቱ ዝዓመጸ ዶክተር ማእሰርቲ ዕድመ ልክዕ ተፈሪዱ

መንሽሮ ጡብ እቲ ኣዝዩ ልሙድ ዝዀነ ዓይነት መንሽሮ እዩ። ኣብ 2020 ጥራይ 2.3 ሚልዮን ደቂ ኣንስትዮ ከም ዝሓመማን 685,000 ብሰንኪ’ቲ ሕማም ህይወተን ከም ዝሰኣናን ውድብ ጥዕና ዓለም ይሕብር።
ሞት ደቂ ኣንስትዮ ካብ ዘስዕቡ ጠንቂታት ኣብ ካልኣይ ደረጃ ይስራዕ። መንሽሮ ጡብ ብኣጋኡ እንተተፈሊጡ ወይ ከይተዘርገሐ እንከሎ እንተተሓኪሙ፡ 99 ሚእታዊት ናይ ምድሓን ተኽእሎ ከም ዘሎ ማሕበር መንሽሮ ኣሜሪካ ይሕብር።

‘ጡበይ ዝቝረጸሉ መዓልቲ ንገረኒ’ 

ሓኪም መባእታዊ ሆስፒታል ሾኔ ዝዀነ ዶክተር መሓመድ ኣሕመድ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝተቘራረጸ ደሞዝ ይኽፈሎም ከም ዝነበረ ብምዝኽኻር ሕጂ ስሩዕ ደሞዝ ምሉእ ብምሉእ ካብ ዝቋረጽ ኣዋርሕ ከም ዝሓለፎ ንቢቢሲ ተዛሪቡ።

ኢትዮጵያ፡ ኣዋርሕ ደሞዝ ዘይተኸፍሎም ሓካይም እንታይ ይብሉ?

ዝተፈላለዩ ዓይነታት ምውስዋስ ኣካላት ኣለዉ፤ እንተዀነ ግን ኩሎም ርክብ ወይ ሓዳር ደቂ ሰባት ንምምሕያሽ ዝሕግዙ ኣይኰኑን።

ኣብ እዋን ጾታዊ ርክብ ዓቕሚ ዝፈጥር ኣካላዊ ምውስዋስ ከምዘሎ ትፈልጡ'ዶ?

ኣብ ደቡባዊ ሞዛምቢክ ምስፍሕፋሕ ጉንፋዕ ኣዕዋፍ ንምክልኻል ተባሂሉ ልዕሊ 45 ሽሕ ደራሁ ተቓጺለን ከምዝተቐበራ፡ ሰበስልጣን እታ ሃገር ገሊጾም።


ለበዳ ሕማም ንምክልኻል 45 ሽሕ ደርሁ ኣቃጺላ ዝቐበረት ሃገር

እዚ መሳርሒ'ዚ ኣብ መንጐ ሽዱሽተ ወርሕን ኣብ ዓመት ሓደ ግዜን ዝግበር ማሞግራም መርመራ ዘይተሓስበ ነገር ከየጋጥም ብቕልጡፍን ብእዋኑን ንምፍላጥ ዝሕግዝ እዩ።
መንሽሮ ጡብ እቲ ኣዝዩ ልሙድ ዝዀነ ዓይነት መንሽሮ እዩ። ኣብ 2020 ጥራይ 2.3 ሚልዮን ደቂ ኣንስትዮ ከም ዝሓመማን 685,000 ብሰንኪ’ቲ ሕማም ህይወተን ከም ዝሰኣናን ውድብ ጥዕና ዓለም ይሕብር።

መንሽሮ ጡብ፡ ኣብ መትሓዝ ጡብክን ዝቕመጥ መመርመሪ እንተዝህሉኸ?

ሰበስልጣን ዓለምለኸ  መዓርፎ ነፈርቲ ሆንግ ኮንግ ብኤሌክትሪክ ኣብ እትንቀሳቐስ ዓረብያ ስንኩላን ተሓቢኡ ዝነበረ 11 ኪሎ ዝምዘን ኮኬይን ረኺቦም።


11 ኪሎ ግራም ሓሽሽ ኣብ ዓረብያ ስንኩላን ተሰፍዩ ተረኺቡ

ቢራ ኣብ ኣውሮጳ ኣዝዩ ዝውቱር ዓይነት መስተ ኮይኑ፡ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ጥራይ 8.5 ቢልዮን ‘ፓይንት’ (ፍርቂ ሊትሮ ዝዕቀን ቢራ እትሕዝ ብርጭቆ) ከምዝሽየጥ ማሕበር ቢራን ኣብያተ-መስተን ብሪጣንያ ይሕብር።

ጣዕሚ ቢራ ብለውጢ ክሊማ ናይ ምብልሻው ሓደጋ ኣንጸላልይዎ - ተመራመርቲ

ዋና ዳይረክተር ዓለምለኸ ኮሚተ ቀይሕ መስቀል ሮበርት ማርዲኒ ኣብታ ሃገር ካሪብያን ዘካየዶ ናይ ክልተ መዓልታት ዑደት ስዒቡ ካብ ፖርት ኦ ፕሪንስ ምስ ቢቢሲ ተዘራሪቡ ነይሩ።

ረድኤት ንምዕዳል ምስ 300  ዕጡቓት ጭፍራ ክትዝቲ ዘድልያ ሃገር

“ኣብቲ እዋን እቲ፡ ብዛዕባ ነብሰ ቅትለት ኣዝየ ይሓስብ ነይረ። ‘ትርጕም ህይወተይ እንታይ እዩ? 'ኣነ መን እየ?' ኢለ እሓትት። እዚ ድማ ብሰንኪ ኣብ ንእስነተይ ዝስምዓኒ ዝነበረ ሸለል ናይ ብምባልን ስምዒት ጽምዋን ዝመጸ’ዩ። [ስድራይ] ዝከናኸኑኒ ኣይመስለንን ነይሩ” ይብል። 

'ሓደ እዋን ዘሐጕሱኒ ዝነበሩ ትርጕም ስኢነሎም - ሰብ ጸሊአ' እቲ ጠንቂ ግን እንታይ'ዩ? 

‘ፕራክቲካል ኣክሽን’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ገባሪ ሰናይ ትካል ኣብ ኬንያ ኪሲሙ ኣብ ዝበሃል ከባቢ ሕብረተሰብ ብዛዕባ ረብሓታት ኢድካ ምሕጻብ ግንዛበ ናይ ምዕታር ስራሕ ብምውጋኑ ተላበድቲ ሕማማት ነኪዮም። 

ቆልዑት ብዛዕባ ረብሓታት ኢድካ ምሕጻብ እንተድኣ ተማሂሮም ሕማማት ምንካይ ይከኣል’ዩ

ኣብ ፓሪስን ካልኦት ከተማታትን ፈረንሳ ለበዳ ባልዕ ትዃን ከም ዘጋጠመ ተገሊጹ። እታ ሃገር ኣብ ዝመጽእ ዓመት እተዳልዎ ውድድር ኦሎምፒክ ብዝምልከት ድማ ሕቶታት ጥዕናን ድሕነትን ኣበጊሱ ኣሎ። 

ንኦሎምፒክ 2024 ትዳሎ ዘላ ፈረንሳ ለበዳ ባልዕ ትዃን ኣጋጢምዋ

ዓሶ መብዛሕትኡ ግዜ ዕሸላትን ህጻናትን ዝቐትል ኰይኑ፡ ኣብ ልዕሊ ደቂ ሰባት ካብ ዘጋጠሙ ዓበይቲ ሓደጋጋት ሓደ ምዃኑ ይእመን። እዚ ተስፋ ክግበረሉ ዝጸንሐ ሓድሽ ክታበት ዓሶ፡ ኣብ ዓመት ልዕሊ 100 ሚልዮን ክታበት ንምፍራይ ስምምዓት ተታሒዙ ኣሎ።

ኣዝዩ ዝሓሰረ ሓድሽ ክታበት ዓሶ ኣብ ጥቕሚ ምውዓል ክጅምር'ዩ

መካነ ጥበብ እሰኒ፡ ኣብ ትግራይ ዝርከቡ ሰኣልቲ ስርሖም ንህዝቢ ከላልዩን ክሸጡን ዘኽእል ባይታ ካብ ምምችቻእ ብዝሰገረ ኣብቲ ክልል ሓደ ጠንካራ መካነ ጥበብ ክህሉ ንምግባር ዘኽእሉ መድረኻት ፍልስፍና ጥበብ ከምኡ’ውን ኣካዳሚ ጥበብ ብምኽፋት ተመሃሮ ይምህር ኣሎ።