د ایران او اسرائيل متقابل بریدونه؛ د بریتانیا لومړی وزیر وایي له متحدانو سره د هرمز تنګي پرانیستلو لپاره پر پلان کار کوي

اسرائيل وايي په تهران، تبریز او شیراز کې یې د ایران د حکومت پر زېربناوو "هممهاله" بریدونه کړي دي.‌ بلخوا د ایران سپاه پاسداران ځواکونو هم ویلي د بریدونو ۵۵مه څپه کې ېې اسرائيل او د امریکا پوځي مرکزونه په نښه کړي. دا متقابل بریدونه داسې حال کې دوام لري چې د بریتانیا لومړی وزیر ویلي له خپلو متحدانو سره د هرمز تنګي پرانیستل کېدو لپاره پر عملي پلان کار کوي.

لنډیز

  • اسرائيل وايي د ایران پلازمېنه او څو ښارونو کې یې د حکومت پر زېربناوو هممهاله بریدونه کړي
  • د ایران سپاه پاسداران ځواکونو ویلي د بریدونو ۵۵مه څپه کې یې اسرائيل او د امریکا پوځي مرکزونه په نښه کړي
  • بریتانیا لومړی وزیر وايي دوی له خپلو متحدانو سره د هرمز تنګي د پرانیستل کېدو پر پلان کار کوي
  • ورمخکې ټرمپ ګواښ کړی و چې که متحدين د هرمز تنګي پرانيستلو کې مرسته ونه کړي دا به ناټو لپاره "ډېرې ناوړه" پايلې ولري
  • هغه زیاته کړې وه دې باور لري چې ایران غواړي خبرې اترې وکړي
  • د دوبۍ نړيوال هوايي ډګر کې الوتنې له "ډرون برید" ورووسته په لنډمهالې ټوګه ځنډول شوې دي
  • د اسرائیل پوځ وايي‌ د لبنان سویل کې یې محدود ځمکني عملیات پیل کړي

ژوندی پوښښ

  1. خلیج کې تر برید وروسته د تېلو ټانکرونو کې اورلګېدنه

    د ویډیو تشریح، خلیج

    د عراق بصرې بندر ته څېرمه تېره شپه د تېلو پر دوو ټانکرونو برید شوی او اور پکې لګېدلی دی. له دې سره د عراق د تېلو ترمینلونو چارې هم ټکنۍ شوې دي.‌

    چارواکو ویلي، د دغو سمندري‌ ټانکرونو ۳۸ تنه عمله ژغورل شوې او تن وژل شوی دی.‌

  2. وروستی, د ۸۴ وژل شویو ایراني ماڼوګانو مړي خپل هېواد ته لېږدولو لپاره سري‌لنکا کې د ایران سفارت ته سپارل شوي

    ایران

    د عکس سرچینه، Ishara S. KODIKARA / AFP via Getty

    د سري لنکا دفاع وزارت یوه چارواکي‌ بي‌بي‌سي‌ سینهالو ته ویلي د امریکا لخوا څو ورځې مخکې د ډوبې شوې ایرانۍ بېړۍ 'دانا' د ۸۴ وژل شویو ماڼوګانو مړي د ایران سفارت چارواکو ته سپارل شوي چې خپل هېواد ته یې ولېږدوي.‌

    دغه اجساد د ګاله‌ بندر په روغتون کې ساتل کېدل او ویل کېږي د سري‌لنکا په سویل کې له ماتالا نړیوال هوايي‌ ډګره به نن جمعه (د مارچ ۱۳مه) د هوا له لارې خپل هېواد ته ولېږدول شي.‌

    په کولمبو کې د ایران سفارت یوې سرچینې هم رویټرز خبري‌ اژانس ته تایید کړې، چې د دغو ۸۴ ماڼوګانو مړي ورسپارل شوي.‌

    رویټرز هوايي‌ ډګر ته د دغو اجسادو د لېږدونکو بسونو عسکونه هم خپاره کړي دي.‌

    دانا د هند په بلنه د دغه هېواد په اوبو کې د "میلان ۲۰۲۶" په نوم ۱۰ ورځنیو مانورو کې د ګډون لپاره تللې وه،‌ خو بېرته ایران ته د ستنېدو پر مهال سري‌لنکا ته نږدې د امریکا لخوا په نښه او ډوبه شوه.‌

    له ایران سره د امریکا او اسرائیل د جګړې له سیمې لېرې په نړیوالو اوبو کې د دې بېړۍ هدف ګرځول کېدو پراخ غبرګونونه راوپارول.‌

    په سري‌لنکا کې یوې محکمې څو ورځې مخکې حکم وکړ، چې د دې بېړۍ د وژل شوې عملې مړي دې د ایران سفارت ته وسپارل شي.‌

    د یادونې ده چې د سري‌لنکا حکومت د بوشهر په نوم د بلې ایرانۍ کښتۍ ۲۰۸ تنه عملې ته، چې د مرستې له غوښتنې وروسته یې د سري لنکا یوه بندر کې لنګر اچولی و، یو میاشتنۍ ویزې صادرې کړې دي.

    ایران

    د عکس سرچینه، Reuters

  3. وروستی, تهران کې د قدس ورځې په مناسبت لاریونونو ته نږدې چاودنه شوې

    د ایراني رسنیو لخوا خپرو شویو تصویرونو کې ښکاري چې د ایران پلازمېنه تهران کې پر انقلاب واټ د قدس ورځې لاریونونو پر مهال د لاریون ځای ته یوه ورڅېرمه ودانۍ په نښه کيږي.‌

    عیني شاهدان وايي، فاطمي‌ واټ او د کورنیو چارو وزارت ودانۍ شاوخوا یې هم د درنو چاودنو غږونه اورسېدلي دي.‌

    همدا راز د تهران په شمال او لوېدیځ‌ کې هم د چاودنو رپوټونه ورکړل شوي دي.‌

    تر اوسه دغه تازه بریدونو کې اوښتو زیانونو او مرګژوبله جزییات نشته.‌

  4. وروستی, کرملین وایي، د بندیزونو په لیرې کېدو سره د روسیې او امریکا ګټې نږدې شوې دي

    کرملین وایي، د روسیې او امریکا ګټې وروسته تر هغه یو له بل سره ګډېدلې شي، چې د ټرمپ ادارې له ایران سره د جګړې له امله د روسي تېلو پر پېرلو بندیزونه نرم کړل.

    په منځني ختیځ کې د جګړې په پراخېدو سره، په وروستیو ورځو کې د تېلو بیې په کمسارې توګه لوړې شوې دي.

    د رویټرز خبري اژانس له قوله، د کرملین ویاند دیمیتري پیسکوف په یوه اعلامیه کې ویلي چې روسیه ویني چې "متحده ایالات د انرژۍ د بازارونو د ثبات په هڅه کې اقدامات کوي په دې برخه کې، زموږ ګټې سره یو ځای (همغږې) دي."

    د کرملین ویاند

    د عکس سرچینه، EPA

  5. وروستی, د بریتانیا د بهرنیو چارو وزیرې سعودي کې له خپلې یوې هوايي دفاعي قطعې لیدنه کړې

    د بریتانیا د بهرنیو چارو وزیرې ایویټ کوپر د خپل پوځ له هغې هوايي دفاعي قطعې لیدنه کړې چې د سعودي عربستان په یوه سیمه کې فعالیت کوي.

    هغې بي بي سي ته ویلي چې د سرتېرو دا ډله د سعودي عربستان او د خلیج عربو ګاونډیانو سره د بریتانیا د روانې دفاعي ژمنې یوه برخه ده.

    دغه ماموریت چې د "کراس ویز" (Operation Crossways) کوډ نوم ورکړل شوی، په ۲۰۲۲ کال کې پیل شوی و خو اوس وروسته تر هغه ډېر مهم شو چې ایران د خپلو عربو ګاونډیانو پر وړاندې هره ورځ د بې پیلوټه الوتکو (ډرون)، کروز او بالستیک توغندیو په کارولو سره بریدونه پیل کړي دي.

    په ریاض کې د بریتانیا دفاعي اتشه، برېګېډیر بین وایلډ وایي چې ایران په سیمه کې امریکایي ځواکونه په نښه کوي او تر څنګ یې پر اقتصادي اهدافو هم بریدونه کوي.

    بریتانوي ځواکونه د سعودي یوه دښته کې مېشت دي.
  6. امریکا په موقت ډول هېوادونو ته اجازه ورکوي چې د روسیې تیل واخلي

    امریکا هېوادونو ته اجازه ورکړې چې د روسیې بندیز شوي تېل او پټرولیم واخلي چې اوس مهال په سمندر کې په کښتیو کې بار دي. د متحده ایالاتو د خزانې (مالیې) وزیر سکاټ بیسنټ وايي، دا د جګړې په ترڅ کې "د انرژۍ په نړیوالو بازارونو کې د ثبات د ودې" لپاره یو لنډمهاله اقدام دی. دا اجازه به د اپریل تر ۱۱مې پورې دوام وکړي.

    بیسنټ وویل: "دا په لنډ ډول تنظیم شوی، لنډمهاله اقدام یوازې په هغو تېلو پلی کېږي چې له مخکې په لېږد کې دي او د روسیې حکومت ته به پاموړ مالي ګټه ونه رسوي."

    د یادونې ده، چې د پنجشنبې پر ورځ د تېلو بیې بېرته له ۱۰۰ ډالرو پورته شوې او د ونډو بازارونه وروسته له هغه راټیټ شول چې په خلیج کې درې نورې بار وړونکې کښتۍ په نښه شوې او د ایران نوي مذهبي مشر ژمنه وکړه چې د هرمز تنګي بندولو چارې ته به دوام ورکړي. دا د نفتو بارونو وړلو یوه مهمه سمندري لار ده، چې د نړۍ د تېلو شاوخوا پنځمه برخه معمولا تیریږي.

    بیسنټ زیاته کړه: "د تېلو په بیو کې لنډمهاله زیاتوالی او لنډمهاله ګډوډي ده چې په اوږده مهال کې به زموږ اقتصاد ته لویه ګټه ورسوي."

    مخکې، بیسنټ ویلي و چې د متحده ایالاتو حکومت به د هرمز تنګي له لارې د کښتیو ساتنه "هرڅومره ژر چې په نظامي ډول ممکنه وي" پیل کړي.

    هغه سکای نیوز خبري شبکې ته وویل چې د پوځي ساتنې احتمالي اړتیا "تل زموږ په پلان کې وه".

    په دې اړه چې ایا دا په راتلونکو ورځو کې پیلېدی شي، بیسنټ وویل "هرڅومره ژر چې امکان ولري د خوندي تېرېدو ډاډ ترلاسه کړو موږ به یې ترسره کړو".

  7. وروستی, امریکا په ایران کې ۶۰۰۰ هدفونه په نښه کړي دي

    د امریکا متحدو ایالتونو د مرکزي قوماندې لخوا د خپرو شویو نویو شمیرو له مخې، امریکايي ځواکونو د اپیک فیوري عملیاتو په ترڅ کې په ایران کې ۶۰۰۰ هدفونه په نښه کړي دي.

    په دې کې نژدې ۶۰ کښتۍ او ۳۰ ماین ایښودونکې کښتۍ هم شاملې وې چې امریکايي چارواکي وايي، زیانمنې یا یې ویجاړې کړې دي.

    په نورو هدفونو کې د قوماندې مرکزونه، د وسلې تولید تاسیسات، د بالسټیک توغندیو ځایونه، اوبتلونه او په ایران کې د هوايي دفاع سیسټمونه شامل وو.

    د امریکايي رسنیو راپورونو کې ویل شوي، امریکايي پوځي پلټونکي په دې باور دي چې احتمالاً امریکایي ځواکونه د امریکا او اسرائیلو د ګډو عملیاتو په پیل کې د هوایي بریدونو په ترڅ کې په غیر ارادي ډول په ایران کې د یوه ښوونځي په نښه کولو مسوول وي، خو دوی وروستۍ پایلې ته نه دي رسېدلي.

  8. په عراق کې د ډرون برید کې فرانسوي سرتېري ټپیان شوي

    د رویټرز اې ایف پي په ګډون خبري اژانسونو راپور ورکړی چې د عراق په اربیل سیمه کې د ډرون برید کې شپږ فرانسوي سرتېري ټپیان شوي دي.

    رویټرز د فرانسې پوځ په حواله وايي، چې ټپيان نژدې روغتیايي مرکز ته لېږدول شوي دي.

    د پوځ په بیان کې د دوی د ټپونو یا د ډرون د سرچینې په اړه نور جزئیات نه دي ورکړل شوي.

    فرانسه په اربیل سیمه کې سلګونه سرتېري لري. دا پوځیان هلته د نړیوال ائتلاف د یوې برخې په توګه ځای پر ځای شوي دي، چې له اسلامي دولت نومې ډلې وسله والو سره مبارزه کوي.

    ایربیل، په نیمه خپلواکه کردستان سیمه کې د ایران سره د پولې شاوخوا ۱۱۵ کیلومتره لویدیځ کې موقعیت لري.

  9. اسرائیل وايي، د حزب الله 'قوماندې مرکزونه' یې په نښه کړي

    نن ماښام د بیروت په یوه برخه کې لوګي لیدل شوي.

    د عکس سرچینه، Reuters

    د عکس تشریح، نن ماښام د بیروت په یوه برخه کې لوګي لیدل شوي.

    د اسرائیلو پوځ وايي، په بیروت او سویلي لبنان کې یې د "حزب الله هدفونو" په نښه کولو لپاره "څو څپې" بریدونه پیل کړي دي. د 'ټیلیګرام' په یوه تازه پیغام کې، د اسرائیلو دفاعي ځواکونو (ای ډي ایف) ویلي چې دوی د قوماندې یو شمېر په نښه کړي چې د اسراییلو پر ضد د بریدونو لپاره کارول کېدل.

  10. د امریکا پوځي الوتکه په عراق کې غورځېدلې

    د کي سي ۱۳۵ ډوله الوتکې ارشیف تصویر. Stratotanker,

    د عکس سرچینه، Reuters

    د عکس تشریح، د کي سي ۱۳۵ ډوله سټراټانکر الوتکې ارشیف تصویر، دا هغه ډول الوتکه ده، چې له پېښې سره مخامخ شوې.

    د امریکا پوځ تائید کړې چې په عراق کې د امریکا یوه پوځي الوتکه غورځېدلې ده.

    د پوځ په وینا، کي سي ۱۳۵ ډوله الوتکه چې د تېلو رسولو چاره یې ترسره کوله د دوو الوتکو ترمنځ له یوې ''پېښې'' وروسته وغورځېده. چارواکي وایي، په دې پېښه کې د دښمن ډزې یا د خپلو ځواکونو ډزې نه شته.

    د امریکا مرکزي قومندانۍ (سینتکام) ویلي د ژغورنې هڅې روانې دي او دا پېښه د عراق په لوېدیځه برخه کې شوې ده، هغه سیمه چې پوځ یې ''دوستانه فضايي حریم'' بولي.

    په خبرپاڼه کې زیاته شوې چې دویمه الوتکه چې په پېښه کې شامله وه په خوندي ډول ښکته شوې ده.

  11. ټرمپ: ایران کې جګړه په ډېره چټکتیا سره مخ پر وړاندې ځي

    ټرمپ

    د عکس سرچینه، Getty Images

    د ښځو تاریخ میاشتې نمانځنې په مناسبت د سپینې ماڼۍ په یوه غونډه کې، ډونلډ ټرمپ لږ مخکې د ایران په تړاولنډې خبرې وکړې. د امریکا ولسمشر وویل چې په منځني ختیځ کې وضعیت "په ډېر چټک ډول مخ پر وړاندې روان دی" او "ښه پرمخ ځي".

    هغه ایران "د ترهګرۍ او کرکې یو هېواد" وباله او ویې ویل چې دا هېواد "اوس مهال لویه بیه پرې کوي".

    ټرمپ څو ځله ویلي چې له ایران سره د امریکا او اسرائیلو ګډه جګړه لنډمهالي عملیات دي، خو تر اوسه یې داسې څه نه دي ویلي، چې دا عملیات به په کومه مشخصه نېټه پای ته ورسېږي.

  12. وروستی, د ایران د نوي مذهبي مشر لومړنۍ وینا خپره شوه

    د ایران نوی مذهبي مشر ویلي دي چې د خپلو شهیدانو د وینو غچ به اخلي.

    مجتبی خامنه‌يي د ایران د مذهبي مشر په توګه له غوره کېدو وروسته یوه وینا کې چې د ایران پر دولتي ټلویزون ولوستل شوه، وویل چې د هرمز تنګی به بند ساتي.

    له دغه ستراتیژیک تنګي د نړۍ پنځمه برخه تېل نورو هېوادو ته لېږدول کېږي چې روان کړکېچ له امله بیه کمسارې ډول لوړې شوې.

  13. وروستی, ایرانۍ رسنۍ: ایراني ځواکونو په خلیج کې د امریکا اړوند تېل‌وړونکې کښتۍ ویشتې دي

    د ایران نیمه‌رسمي فارس خبري اژانس وايي چې نن پنجشبه سهار په خلیج کې د امریکا اړوند تېل‌وړنکو کښتیو باندې د برید مسؤلیت د ایران اسلامي انقلاب ځواک یا سپاه پاسداران منلی دی.

    د سپاه پاسداران اړوند فارس اژانس ویلي چې دا کښتۍ د خلیج په شمال کې په نښه شوې دي.

    دغه اژانس هغه ویډيو هم شریکه کړې چې ادعا کوي دا کښتۍ پکې ویشتل کېږي او ویلي یې دي چې هله یې برید پرې وکړ چې د ایرانيو ځواکونو له لوري هغوی ته په ورکړل شوي خبرداري یې "عمل و نه کړ."

    تر دې وړاندې د برېتانیا د سمندري سوداګریزو عملیاتو مرکز ویلي و چې تېره شپه په عراق او متحده عرب اماراتو کې درې بار وړونکې کښتۍ په نښه شوې دي.

  14. وروستی, "امریکا ته له ایران سره د جګړې په لومړۍ اوونۍ کې څه باندې ۱۱ میلیارد ډالره زیان رسېدلی"

    iran

    د عکس سرچینه، Getty Images

    د عکس تشریح، د ۲۰۲۶ کال د فبروري په ۲۸ پر ایران د امریکا او اسرائيل د هوايي بریدونو وروسته له ښاره لوګی پورته کیږي. په همدې ورځ په بریدونو کې د ایران مخکېنی ستر مذهبي مشر ایت الله علي خامنه‌اي هم ووژل شو.

    په امریکا کې د بي‌بي‌سي همکارې رسنۍ سي‌بي‌اېس د امریکا پوځي چارواکو له قوله خبر ورکړی چې کانګرېس ته یې ویلي، له ایران سره د جګړې په لومړۍ اوونۍ کې امریکا ته شاوخوا ۱۱.۳ میلیارد ډالره تاوان اوښتی دی.

    دا اټکل د اصلي لګښتونو بشپړ کچه نه ده ځکه چې په دې کې د فبرورۍ پر ۲۸ نېټه پر ایران د لومړي برید لپاره د پوځي اکمالاتو او وسایلو د لېږدولو مصرف نه دی شامل.

    د ډېموکرات ګوند سناتور کرېس کونز هم تېره چهارشنبه خبریالانو ته ویلي و چې ښايي د زیان دا کچه "تر دې هم د پام وړ لوړه وي."

  15. وروستی, اسرائيل وايي، د ایران د "اټومي وسلو د پراختیا مرکز" یې په نښه کړی دی

    د اسرائيل پوځ وايي چې په تېرو څو ورځو کې یې په خپلو بریدونو کې د ایران په پلازمېنه تهران کې د دغه هېواد د "اټومي وسلو د پراختیا مرکز" په نښه کړی دی.

    تر دې وړاندې اسرائيل ویلي و چې په ایران کې یې د "پراخو بریدونو څپه" پیل کړې ده او د لبنان له ختیځو سیمو یې خلکو ته د وتلو "تازه امر" کړی دی.

    د لبنان روغتیا وزارت هم نن ویلي چې په بیروت کې د اسرائيل په هوايي برید کې اووه کسان وژل شوي او ۲۱ نور ژوبل دي.

  16. وروستی, د ایران جګړه؛ د پاکستان لومړی وزیر سعودي عربستان ته تللی, نورګل شفق/بي‌بي‌سي

    pask-saudi

    د عکس سرچینه، Getty Images

    د پاکستان لومړی وزیر شهباز شریف په داسې حال کې په یوه لنډ سفر سعودي عربستان ته تللی چې ایران د امریکا او اسرائيلو د بریدونو په غچ کې د سعودي عربستان په ګډون د منځني ختیځ پر بېلابېلو هېوادونو خپل بریدونه روان ساتلي دي. ایران وايي، هلته د امریکا اړوند هدفونه په نښه کوي.

    پاکستانيو رسنیو د شهباز شریف د دفتر له قوله ویلي چې هغه به په دې سفر کې د سعودي عربستان له ولیعهد شهزاده محمد بن سلمان بن عبدالعزیز السعود سره وګوري او "په سیمه کې پر روان کړکېچ، امنیتي وضعیت او د دواړو هېوادونو ترمنځ پر دوه اړخیزو اړیکو خبرې سره وکړي."

    د پاکستان د لومړي وزیر دفتر په دې اړه په اعلامیه کې ویلي چې دا سفر د سعودي عربستان په بلنه تر سره کېږي.

    د یادولو ده چې تېره اوونۍ د پاکستان پوځ مشر جنرال عاصم منیر هم سعودي عربستان ته سفر کړی و او د دغه هېواد له دفاع وزیر خالد بن سلمان السعود سره یې کتلي وو.

    د پاکستان پوځ د رسنیو څانګې د دغه سفر په اړه ویلي و چې دواړو لورو "د ایران د بې‌پيلوټه او توغندیزو بریدونو له کبله په رامنځ‌ته شوي امنیتي وضعیت خبرې کړې دي."

    دې ادارې همداراز ویلي وو چې دوی د پاکستان او سعودي عربستان ترمنځ د لاسلیک شوي "سراتيژيک دفاعي تړون" په چوکاټ کې د داسې بریدونو د مخنیوي پر لارو چارو هم سره وغږېدل.

    څو ورځې مخکې د پاکستان د لومړي وزیر مرستیال او د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار هم ادعا وکړه چې ګواکې د "پاکستان ډېپلوماتیکې مداخلې" په سعودي عربستان باندې د ایران د بریدونو "په مخنیوي کې مرسته کړې ده."

    ایا پر سعودي عربستان د ایران بریدونه په ریښتیا هم کم شوي؟

    ایران

    د عکس سرچینه، Reuters

    د اسحاق ډار له ادعا سره سره په تېرو څو ورځو کې ایران پر سعودي عربستان ګڼ بریدونه کړي دي.

    همدا پرون چهارشنبه (کب ۲۰/مارچ ۱۱) هم ایران وویل چې د عملیاتو ۳۵مه څپه یې پیل کړې ده چې قطر، سعودي عربستان او متحده عرب امارات کې "د امریکا اړوند هدفونه" پکې په نښه شوي دي.

    سعودي عربستان وروسته وویل چې هغه توغندي او ډرون الوتکې یې ویشتې او له منځه وړې دي چې د دغه هېواد یو پوځي مرکز او د تېلو لویه کارخونه پکې هدف ګرځول کېده.

    په همدې ورځ د فارس خبري اژانس ادعا وکړه چې ایران د سعودي عربستان په ختیځ ښار دمام کې "امریکايي اډه" په توغندیز برید کې په نښه کړې ده.

    د امریکا د بهرنیو چارو وزارت تر دغو بریدونو دوه ورځې مخکې په ریاض کې خپلو ځينو دولتي کارکوونکو او د هغوی کورنیو ته سپارښتنه کړې وه چې له سعودي عربستانه ووځي.

    تر هغو بریدونو څلور ورځې وړاندې د مارچ پر اتمه نېټه (کب ۱۷) هم د سعودي ملکي دفاع ادارې وویل چې په ریاض کې یوه استوګنیزه سیمه په توغندي لګېدلې چې دوه کسان یې وژلي او ۱۲ نور ژوبل دي.

    د امریکا د دفاع وزارت تر دې یوه ورځ وروسته د مارچ پر نهمه (کب ۱۶) په سعودي عربستان کې د خپل یوه سرتېري د وژل کېدو پخلی وکړ. هغه یې د ۲۶ کلن سارجنټ بنجامین این پینینګټن په نوم یاد کړ چې په وینا یې، د کینټکي ایالت اوسېدونکی و او د مارچ په لومړۍ نېټه په " شهزاده سلطان" هوايي اډه کې ټپي شوی و او وروسته یې ساه ورکړه.

  17. وروستی, په عراق او متحده عرب اماراتو کې پر درو بار وړونکو کښتیو بریدونه شوي

    د برېتانیا د سمندري سوداګریزو عملیاتو مرکز وايي چې تېره شپه په عراق او متحده عرب اماراتو کې درې بار وړونکې کښتۍ په نښه شوې دي او له همدې کبله یې کښتۍوانو ته لارښوونه کړې چې "په تګ‌راتګ کې احتیاط" وکړي.

    د ویډیو تشریح، په عراق او متحده عرب اماراتو کې پر درو بار وړونکو کښتیو بریدونه شوي

    له دوی یې دوه د عراق سمندر د شمالي خلیج په پنځه کلیومترۍ کې ويشتل شوې دي. عراقي رسنۍ وايي، په دواړو پېښو کې یو تن وژل شوی او د کښتیو نوره ۳۸ تنه عمله ژغورل شوې ده.

    درېیمه کښتي د متحده عرب اماراتو له ساحله شاوخوا ۳۵ میله لرې هرمز تنګي ته نږدې هله په نښه شوې چې چارواکي وايي، "نامعلوم توغندي" باندې ولګېده او یوې برخې یې اور واخیست.

    چارواکو ویلي چې په دې کښتۍ کې ټول سپاره کسان خوندي رایستل شوي‌ دي.

    پر درو واړو کښتیو د بریدونو د لامل په اړه پلټنې روانې دي.

    د برېتانیا د سمندري سوداګریزو عملیاتو مرکز (یوکې‌اېم‌ټي‌او) د معلوماتو له مخې، د ایران جګړې له پیل (فبرورۍ ۲۸) راهیسې په بېلابېلو هېوادونو کې د دې تازه درو پېښو په ګډون پر ۱۶ بار وړونکو کښتیو بریدونه شوي دي.

  18. وروستی, پر عراق، بحرین او عمان د ایران د بریدونو خبرونه ورکړل شوي, باربره پلیټ عشر/ په دوحه کې د بي‌بي‌سي خبریاله

    بحرین
    د عکس تشریح، په دغه عکس کې چې نن سهار اخیستل شوی، ښکاري چې د تېرې شپې د ایراني ډرون بریدونو نه وروسته د بحرین په هوايي ډګر کې د تیلو زېرمه کولو ټانکونو اور اخیستی او لوګي ترې پورته کېږي.

    په منځني ختيځ کې د ایران پر ګاونډيو هېوادونو د بریدونو په لړ کې د عراق د جنوبي بندر بصرې ته نږدې د تېلو دوو ټانکرونو باندې تر بریدونو وروسته چې یو کس پکې وژل شوی، ایران دا ځل په بحرین کې نړیوال هوايي ډګر ته نږدې د تېلو ټانکونه په نښه کړي دي. هلته اور لګېدلی او چارواکو له خلکو غوښتي چې د ډېرو لوګیو له کبله د خپلو کورونو کړکۍ بندې وساتي.

    په عمان کې اور وژونکي لا هم په صلاحاله بندر کې د پروني برید له کبله د لګېدلي اور پر قابو کولو لګیا دي.

    له دغو بریدونو ښکاري چې ایران غواړي په دې توګه اوږدمهاله اقتصادي ګډوډي رامنځ‌ته کړي.

    تر دې وړاندې د ایران ګډې پوځي قومندانۍ (خاتم الانبیاء) خبرداری ورکړی و چې په ایران کې پر یوه بانک تر شوي برید وروسته یې اوس په سیمه کې د امریکا او اسرائيل بانکونه "مشروع هدفونه" دي.

    نړیوالو بانکونو لکه (اېچ‌اېس‌بي‌سي)‌ دلته په قطر او (سټېنډرډ چارټرډ) بانک‌ په دوبۍ کې خپل فعالیت درولی او له خپلو کارکوونکو یې غوښتي چې په کورونو کې پاتې شي.

  19. وروستی, په بیروت کې د اسرائيل په هوايي برید کې اووه کسان وژل شوي

    لبنان

    د عکس سرچینه، INTOGREY/JACK SEIKALY/VIA REUTERS

    د لبنان د روغتیا وزارت وايي چې په بیروت کې د اسرائيل په هوايي برید کې اووه کسان وژل شوي او ۲۱ نور ژوبل دي.

    بلخوا حزب الله د اسرائیل په شمال کې توغندیزو بریدونو ته دوام ورکړی او اسرائیل وايي چې د ایران د توغندیو مخه یې نیولې ده.

    اسرائیل چې له امریکايي ځواکونو سره په نږدې همغږۍ پر ایران بریدونه کوي، وایي چې تېره شپه یې د "تهران رژيم" په نښه کولو لپاره د هوايي بریدونو "پراخه څپه" بیا پیل کړې ده.

    اسرائیل دا ادعا هم کړې چې په ۳۰ دقیقو کې یې په بیروت کې د حزب الله لس مرکزونه په نښه کړي دي.

  20. یونېسف: د منځني ختیځ د جګړې له پیل راهیسې ۱۱۰۰ ماشومان ټپیان یا وژل شوي

    د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو اداره، یونېسف وايي، په منځني ختیځ کې روانه جګړه د سیمې د میلیونونو ماشومانو لپاره “ناورین” ګرځېدلې ده.

    په یوه اعلامیه کې ویل شوي، د فبرورۍ پر ۲۸مه، چې امریکا او اسرائیل پر ایران بریدونه پیل کړل، له هماغه راهیسې له ۱۱۰۰ ډېر ماشومان ټپیان یا وژل شوي دي.

    یونیسف زیاتوي چې په دې کې، د شاوخوا ۲۰۰ ماشومان په ایران کې وژل شوي،۹۱ ماشومان په لبنان کې،۴ ماشومان په اسرائیل کې، او ۱ ماشوم په کوېت کې وژل شوی دی.

    اعلامیه کې ویل شوي:

    ''هیڅ څه د ماشومانو وژنه او ټپي کول، او یا د هغو حیاتي خدمتونو ویجاړول او ګډوډول چې ماشومان پرې تکیه کوي، توجیه نه شي کولای.''

    یونېسف وايي، دوی د ملګرو ملتونو د عمومي منشي انتونیو ګوتېریش غوښتنه بیا تکراروي چې:

    ''جګړه دې پای ته ورسېږي او پر ځای یې دیپلوماتیکې خبرې پیل شي.''

    یادې ادارې له ټولو ښکېلو خواوو غوښتنه کړې چې د جګړې د وسایلو او ډولونو په ټاکلو کې ''ټول لازم احتیاطي تدابیر'' وکړي، چې د ملکي وګړو زیان کم شي، په ځانګړي ډول له هغو چاودېدونکو وسلو دې ډډه وکړي چې په نا متناسب ډول ماشومان اغېزمنوي.