ကိုဗစ် ကူးစက်မှု သြဂုတ်လထဲ ထက်ဝက်ကျအောင်လုပ်မယ်လို့ စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ပြော

တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်ချက်

1. ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ကိုဗစ် ကူးစက်မှု တိုးမြင့်နေတဲ့ကြားက ပရဟိတ သမားတွေ ဆုံးရှုံးနေ, ပရဟိတသမားတွေ ထောင်ချခံထားရ ၊ ၅၀၅ နဲ့ တရားစွဲခံထားရလို့ပြေးနေရချိန်မှာ သေဆုံးမှုတွေလည်းရှိနေ

   မြန်မာနိုင်ငံ လူမှုကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့ မန္တလေးတိုင်း ဒေသကြီး ရုံးက ပရဟိတ သမား ကိုစွမ်းပြည့်အောင် ဟာ ဇူလိုင်လ ၁၆ရက် ညနေ၄နာရီခွဲက ကွယ်လွန်သွားပါပြီ။

   နိုင်ငံတဝန်း ကိုဗစ် ၁၉ ကူးစက်မှုဒဏ် အကြီးအကျယ် ခံနေရချိန်မှာ လူမှုကယ်ဆယ်ရေးသမားတယောက် ဆုံးရှုံးသွားတာဟာ လူအသက်ပေါင်းများစွာ ကယ်တင်ဖို့ ကိစ္စတွေ အပေါ် အများကြီး သက်ရောက်မှု ရှိခဲ့တယ်လို့ သူနဲ့ အတူ ပရဟိတ လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူတွေက ပြောပါတယ်။

   ပြီးခဲ့တဲ့ လပိုင်းတွေ အတွင်း ဝေး လံခေါင်ဖျား အရပ်က စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေကို သွားရောက် ကူညီပေးရာက အပြန်မှာ ပင်ပန်းတဲ့ဒဏ် ၊ အားနည်းတဲ့ ဝေဒနာနဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုတွေကြောင့် ပြီးခဲ့တဲ့ ၁၀ရက်လောက်စပြီး ကိုစွမ်းပြည့်အောင် အိပ်ယာထဲ လဲနေခဲ့တာပါ။

   သူနဲ့အတူ ဖျားနာတဲ့ သူငယ်ချင်း နှစ်ယောက်က နေပြန်ကောင်းလာခဲ့ပေမယ့် ကိုစွမ်းပြည့်အောင် ကတော့ အောက်စီဂျင် ကျပြီး ဆုံးပါးသွားတာလို့ သူ့လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် တယောက်က ပြောပါတယ်။

   သူမကွယ်လွန်ခင် ၂ပတ်လောက်ကတော့ ကိုဗစ် ၁၉ စစ်ဆေးခဲ့ရာမှာ ပိုးမတွေ့ခဲ့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

   ပြီးခဲ့တဲ့ လပိုင်းတွေ အတွင်း မန္တလေးက ပစ်ခတ်မှုတွေ အတွင်း ဒဏ်ရာရ လူနာတွေကိုကျည်ဆန်ကြားက ကယ်ထုတ် ၊ ကိုဗစ် ဒုတိယလှိုင်းမှာ လူ့အသက်ပေါင်းများစွာ ကယ်တင်ခဲ့တဲ့ ကိုစွမ်းပြည့်အောင် နာမကျန်း ဖြစ်နေချိန်မှာ ဘယ်ဆေးရုံ ဆေးခန်းကိုမှ ပို့ပြီးကုသခွင့် မရခဲ့တဲ့ အပေါ် အလွန်အမင်း စိတ်ထိခိုက်ရတယ်လို့ သူ့မိတ်ဆွေ တယောက်က ပြောပါတယ်။

   သူကွယ်လွန်သွားတာဟာ လူမှုကယ်ဆယ်ရေး အကြီးအကျယ် လုပ်ဆောင်နေတဲ့ သူတို့ အသင်းကြီး အတွက် လက်မောင်းတဖတ်ပြုတ်သွားသလို ဖြစ်ခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   ကိုစွမ်းပြည့်အောင် ဟာ ကွယ်လွန်ချိန်မှာ အသက် ၃၀ ခန့်ရှိပြီး ပရဟိတ လူမှုကူညီရေး လုပ်ငန်းတွေကို လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၀စုနှစ် အတွင်း အင်တိုက်အားတိုက် လုပ်ဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။

   အခုလဆန်းပိုင်းတုန်းကလည်း အားမာန်ပရဟိတအသင်းက အသင်းသား ပရဟိတ သမား ၂ယောက်ဟာ ကိုဗစ်ကူးစက်ခံ ပြည်သူတွေ အတွက် ကာကွယ်ကူညီရင်း အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရပါတယ်။

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, cJ

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

2. ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ကိုဗစ်နဲ့သေဆုံးသူတွေကို နာရေးသယ်ဆောင်ပေးတဲ့အပြင် သုသာန်မှာ သရဏဂုံတင်ပေးနေတဲ့ ပရဟိတ ဆရာတော်

   ပြည်တွင်းကိုဗစ်တတိယလှိုင်းမှာ ရောဂါကူးစက်မှုနူန်းမြင့်တက်လာတာနဲ့အမျှ မြေပြင်မှာလည်း လိုအပ်ချက်တွေများပြားနေပါတယ်။ ကိုဗစ်ရောဂါလက္ခဏာနဲ့ သေဆုံးသူရုပ်အလောင်းတွေကို သယ်ဆောင်ပေးတဲ့ ပရဟိတလုပ်ငန်းတွေလည်းမနိုင်မနင်းဖြစ်လာတဲ့အခြေအနေနဲ့ ကြုံနေရပါတယ်။

   အဲဒီလို ကူညီပေးနေတဲ့သူတွေထဲ သံဃာတော်တစ်ပါးလည်း ထူးထူးခြားခြားပါဝင်လာတာတွေ့ရပါတယ်။ ကန်ဦးလူမူကူညီရေးအသင်းမှာ ပရဟိတလုပ်ဆောင်ပေးနေတဲ့ ဦးပဉ္ဇင်း ဦးသုစရိတက တော့ ကိုဗစ်ကြောင့်သေဆုံးတဲ့ နာရေးတွေမှာ ရုပ်အလောင်းသယ်ဆောင်ရေးမှာ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ပေးနေသလို သေဆုံးသူတွေအတွက် သုသာန်မှာပဲ သရဏဂုံတင်ပေးနေတာတွေလည်း လုပ်ဆောင်ပေးနေရတယ်လို့မိန့်ကြားပါတယ်။

   "ပရဟိတလုပ်တာ အစွဲအလမ်းတွေ ပါတီစွဲအာဏာစွဲတွေဖယ်ထားရမှာပါ ။ သင်္ကန်းနဲ့PPE ကြားမှာပဲဖြူစင်တဲ့စေတနာနဲ့ ကူညီလုပ်ဆောင်ပေးနေတာပါ ။ ဘုန်းဘုန်းတို့ကဆေးရုံဆေးခန်းတွေကို လိုက်ပို့ပေးဖို့အဆင်မပြေတဲ့အခါကျတော့ နာရေးကိစ္စတွေ ၊ Dead Body လူသေအလောင်းသယ်တာတွေလုပ်ဆောင်ပေးပါတယ်။ နေ့ဆွမ်းကိုလည်း လမ်းမှာပဲ အဆင်ပြေသလိုပဲ ဘုဉ်းပေးဖြစ်တယ်။ ဒါတွေအပြင်သေဆုံးကြတဲ့ လူအများစုက ပိုးတွေ့လူနာတွေများတော့ သုသာန်ကိုရောက်လာတဲ့အခါမှာ သရဏဂုံမတင်ရတာတွေ သက်ပျောက်သရဏဂုံတင်တာတွေ၊ မြေချတာတွေလည်းလုပ်ပေးရပါတယ်"ဦးပဉ္ဇင်း ဦးသုစရိယက ဘီဘီစီကိုမိန့်ကြားပါတယ်။

   လက်ရှိမှာတော့ နာရေးကူညီမှုပရဟိတအသင်းတွေအနေနဲ့ နာရေးအတွက်ကူညီလုပ်ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ ပမာဏထက်အကူညီတောင်းခံမှုတွေများပြားနေတာကြောင့် လူနာတင်ယာဉ်နဲ့သယ်ယူပေးရတဲ့အရေအတွက် မလောက်ငတဲ့အခြေနေတွေလည်းဖြစ်ပေါ်နေတယ်လို့သိရပါတယ်။

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

3. ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၁စစ်ဒေသမှူးထောက်ခံချက်မပါဘဲ အောက်ဆီဂျင်အိုးမသွင်းပေးတဲ့ကိစ္စ စစ်တပ်ဘာပြောလဲ

   စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ဒဂုံမြို့သစ်(တောင်ပိုင်း) စက်မှုဇုန်ထဲက နိုင် အောက်ဆီဂျင်စက်ရုံမှာ စစ်ဒေသမှူးထောက်ခံချက်မပါဘဲအောက်ဆီဂျင်အိုးမသွင်းပေးဘူးလို့ ပိုစတာချိတ်ဆွဲကြေညာမှုတစ်ခု ဒီကနေ့ ဇူလိုင် ၁၇ ရက် မနက်က ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

   ဒါဟာ ဒဂုံမြို့သစ်(တောင်ပိုင်း)မြို့နယ် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင် ဗိုလ်မှူး နေမျိုးအောင် ရဲ့ အမိန့်လို့ အဲဒီ ကြေညာစာထဲမှာဖော်ပြထားပြီး သူ့ ဖုန်းနံပါတ်ပါ ထည့်ထားပေးတာတွေ့ရတာကြောင့် ဗိုလ်မှူးဖြစ်သူရဲ့ ဖုန်းနံပါတ်ကို ဘီဘီစီက ဆက်သွယ်မေးမြန်းကြည့်တဲ့အခါ ‘ကျွန်တော်တို့ အဲဒီလိုအမိန့်မပေးထားဘူး။ အဲဒီလိုတွေဖြစ်မှာစိုးလို့ ကျွန်တော့်စစ်သားတွေတောင် အောက်ဆီဂျင် တန်းစီတဲ့နေရာတွေနား မသွားခိုင်းဘူး’ လို့ ဗိုလ်မှူး နေမျိုးအောင် က ဘီဘီစီရဲ့မေးမြန်းမှုကို ဖြေကြားပါတယ်။

   ဘာကြောင့် အဲ့ဒီလိုကြေညာရလဲ ဆိုတာကိုတော့ စက်ရုံဘက်ကိုပဲ မေးမြန်းဖို့နဲ့ စက်ရုံဘက်ကိုလည်း ဖြေရှင်းချက်ပြန်ကြေညာပေးဖို့ တောင်းဆိုထားတယ်လို့ သူကပြောပါတယ်။ အဲ့ဒီ ဗီနိုင်းကိုလည်း ဒီကနေ့မနက် ၁၀ နာရီလောက်မှာ စစ်တပ်က သွားရောက်ဖယ်ရှားလိုက်ပြီလို့ သူကပြောပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ ဒီဗီနိုင်းဟာ လူမှုကွန်ရက်မှာ ပျံ့နှံ့နေပြီး ဖုန်းပိတ်ထားရင် အမှန်ထင်သွားမှာစိုးလို့ ဖုန်းတွေဝင်လာသမျှ ထိုင်ဖြေနေရတယ် လို့ ဗိုလ်မှူး နေမျိုးအောင် က ပြောပါတယ်။ နိုင် အောက်ဆီဂျင်စက်ရုံဟာ အောက်ဆီဂျင် အဓိက ဖြန့်ဝေပေးနေတဲ့ တောင်ဒဂုံက စက်ရုံတစ်ခုလည်းဖြစ်ပါတယ်။

   ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး နိုင် အောက်ဆီဂျင်စက်ရုံ ဘက်ကို ဘီဘီစီက တောက်လျှောက် ဆက်သွယ်ခဲ့ပေမယ့် အဆက်အသွယ်မရသေးပါဘူး။

   ပြီးခဲ့တဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာတော့ စစ်ကောင်စီသတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ပုဂ္ဂလိက တစ်ဦးချင်းအောက်ဆီဂျင်ပေးနေတာတွေကို ကန့်သတ်ဖို့ညွှန်ကြားထားတဲ့အကြောင်းနဲ့ တကယ်လိုအပ်နေသူတွေအတွက် သက်ဆိုင်ရာဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်နဲ့ ဝယ်ယူခွင့်ပြုထားကြောင်း ထုတ်ပြောခဲ့ပါတယ်။

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

4. ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ဗန်းမော်မြို့သစ်က အမျိုးသမီးကြီးတစ်ဦး သတ်ဖြတ်ခံရမှုမှာ တပ်သား ၃ ဦးကို ဖမ်းထား

   ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်မြို့သစ်၊ နွယ်လန်းကျေးရွာတပ်နယ် လယ်ကွင်းထဲမှာ အမျိုးသမီကြီးတစ်ဦး ဓားဒဏ်ရာတွေနဲ့ သေဆုံးတဲ့ဖြစ်စဉ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး တပ်သား ၃ ဦးကို ဖမ်းဆီး စစ်ဆေးနေတယ်လို့ စစ်ကောင်စီဘက်က ထုတ်ပြောလာပါတယ်။

   ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်မှာ အမျိုးသမီးသေဆုံးမှုဖြစ်စဉ်ကြောင့် နွယ်လန်းနယ်မြေခံတပ်ကနေ တပ်ပြင်ကို သွားတဲ့ စစ်သား ၃ ဦးကို စစ်ဆေးရာမှာ တပ်အနောက်မြောက်ဘက် လယ်ကွင်းထဲမှာ အသက် ၅၀ အရွယ် အမျိုးသမီးကြီး တစ်ဦးနဲ့ စကားများရာကနေ ဓားနဲ့ထိုးခဲ့ပြီး ဓားကို အနီးနားကျေးရွာမှာရှိတဲ့ ချောင်းထဲကို ပစ်ချခဲ့ကြတယ်လို့ စစ်ကောင်စီဘက်က သတင်းထုတ်ပြန်လာတာပါ။

   အဲဒီစစ်သား ၃ ဦးကို နယ်မြေခံတပ်မှာ ချုပ်ထားပြီး လူသတ်မှုနဲ့ပတ်သက်လို့ စစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်နေသလို တခြားပြစ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့တာမျိုး ရှိ မရှိသိနိုင်အောင် ရင်ခွဲစစ်ဆေးချက်ကိုလည်း ဓာတုဝန်ရုံးကို အချက်အလက်တွေ ပေးပို့ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   ဓာတုဝန်ရုံးရဲ့ အဖြေပေါ်မူတည်ပြီး လူသတ်မှုအပြင် တခြားကျူးလွန်မှုကိုပါ ဆက်ပြီး စစ်ဆေးအရေးယူမယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

   ကချင်ပြည်နယ်အခြေစိုက်သတင်းတွေမှာတော့ အဲဒီစစ်သား ၃ ဦးဟာ ခမရ ၆၁၆ တပ်ရင်းကိုရောက်နေတဲ့ စစ်သားတွေဖြစ်ပြီး တပ်ပြေး တွေဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပေမဲ့ ဘီဘီစီအနေနဲ့ သီးခြားအတည်မပြုနိုင်သေးပါဘူး။

   အဲဒီတပ်သား ၃ ဦးထံမှာ သတ်ဖြတ်ခံရတဲ့အမျိုးသမီးရဲ့ ဖုန်းကို စစ်ဆေးရမိလို့ မိသားစုဝင်တွေကို အကြောင်းကြားလာခဲ့တယ်လို့လည်း သတင်းတွေက ဆိုပါတယ်။

   ဒါ့ပြင် အခင်းဖြစ်ပွားမှုအပြီး မျက်မြင်သက်သေတွေရဲ့ပြောကြားချက်အရ သေဆုံးသူအမျိုးသမီးဟာ အဓမ္မပြုကျင့်ခံထားရတဲ့အနေအထားမှာ ထိုးသွင်းဒဏ်ရာတွေနဲ့ သေဆုံးနေတာကို တွေ့ခဲ့ရတယ်လို့လည်း ကချင်သတင်းတွေမှာဖော်ပြနေပါတယ်။

5. ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ကိုဗစ်တတိယလှိုင်းမှာ အထည်ချုပ်လုပ်သားတွေ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု မရကြ

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

   ပြည်တွင်းအထည်ချုပ်လုပ်ငန်းခွင်တွေက အထည်ချုပ်လုပ်သားတွေဟာ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ တတိယလိူင်းမှာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုတွေမရကြသလို ရောဂါကူးစက်လို့အလုပ်ကနေ ခွင့်ယူချိန်မှာလည်း လုပ်ခလစာတွေဖြတ်တောက်ခံနေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

   လက်ရှိမှာ လုပ်သားလူဦးရေထောင်ချီရှိတဲ့ လိူင်သာယာစက်မှုဇုန်နဲ့ရွှေပြည်သူစက်မှုဇုန်တွေမှာ ကိုဗစ်ရောဂါကူးစက်ခံရတဲ့ အလုပ်သမားအရေအတွက် တနေ့ကို အနည်းဆုံး ၆ယောက်ကနေ အများဆုံး ၁ဝ ယောက်အထိရှိလာနေပြီး ရောဂါကူးစက်မှုအတွက်လည်း ခွင့်ခံစားခွင့်နဲ့ လုပ်ခလစာ ခံစားခွင့်တွေ မရရှိတဲ့အခြေနေတွေဖြစ်နေတယ်လို့ ဒီအလုပ်သမားတွေအရေးကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေသူတွေက ပြောဆိုလာကြပါတယ်။

   "အခုဆိုရင်ကြားသိနေရတာတွေက တနေ့ကိုမဖြစ်ဘူးဆိုရင်တောင် အနည်းဆုံး ၆ ယောက်ကနေ အများဆုံး ၁ဝယောက် အထိ အလုပ်သမားတွေထဲမှာကူးစက်မူတွေရှိနေတယ်။ ဖျားနာလို့ ကိုဗစ်ရောဂါကူးစက်ခံရလို့ခွင့်ယူမယ်ဆိုရင် ခွင့်တော့ပေးတယ်။ အဲဒီနေ့တွေအတွက် လုပ်ခလစာခံစားခွင့်မရဘူး။ မရတဲ့အပြင်တခြားခံစားခွင့်တွေကိုပါ ပြန်နုတ်ယူတာတွေ၊ ရက်မှန်ကြေးတွေလျော့တာတွေပါ ရှိနေတယ်။ အလုပ်မသွားရင် လုပ်ခလစာမရဘူး။ ရက်ကြာရင်အလုပ်ပြုတ်မယ်ဆိုတာတွေဖြစ်နေတယ်လို့" မြန်မာနိုင်ငံအထွေထွေအလုပ်သမားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်မိုးစန္ဒာမြင့်က ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

   တချိန်တည်းမှာပဲ ကိုဗစ်တတိယလှိုင်းကာလအတွင်း လုံလောက်တဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုမရတာတွေ၊ ဖျားနာသူတွေနဲ့သီးခြားခွဲမနေနိုင်တဲ့အနေထားတွေလည်းဖြစ်နေတယ်လို့ စက်ရုံအလုပ်သမားတွေကဆိုပါတယ်။

   ပြီးခဲ့တဲ့ကိုဗစ် ပထမလှိုင်းနဲ့ဒုတိယလှိုင်းတွေမှာတော့ ကိုဗစ်ရောဂါအပြင် တခြားကျန်းမာရေးကိစ္စတွေအတွက် စက်ရုံအလုပ်ရုံအလုပ်သမားတွေအနေနဲ့ လူမူဖူလုံရေးဥပဒေအတိုင်း ကျန်းမာရေးခံစားခွင့်တွေ၊ ခွင့်ခံစားခွင့်တွေရခဲ့ကြပါတယ်။

   ဒါပေမယ့် လက်ရှိအခြေနေမှာတော့ အလုပ်သမားဥပဒေပါ ခံစားခွင့်တွေဟာ အလုပ်သမားတွေဘက်ကတောင်းဆိုလို့မရနိုင်တဲ့အခြေနေတွေဖြစ်သလို အခွင့်အရေးတောင်းဆိုပေးမယ့် အလုပ်သမားအရေးလူပ်ရှားသူတွေ၊ အလုပ်သမားသမဂ္ဂတွေလည်း စစ်ကောင်စီဘက်က လိုက်လံဖမ်းဆီးမူတွေကြောင့် ရှောင်ပြေးနေရတဲ့ အနေထားတွေဖြစ်နေတယ်လို့ အလုပ်သမားအရေးလူပ်ရှားသူတွေကပြောပါတယ်။

   "အလုပ်သမားဥပဒေဆိုတာ စာအုပ်ထဲမှာပဲရှိတော့တာလို့ ပြောင်ပြောင်တင်းတင်းဖွင့်ပြောလာတဲ့ အလုပ်ရှင်တွေလည်းရှိတယ်။ အခုဆိုရင် ကိုဗစ်ကြောင့်ပိတ်ရက်ရှည်ပိတ်တာတောင် အချိန်ပိုဖိအားပေးဆင်းခိုင်းတာတွေရှိတယ်။ အခုက အလုပ်မပြုတ်ဖို့တောင်မနည်းနေရတာဆိုတော့ ဘာအခွင့်အရေးမှမရှိတော့ပါဘူး" လိူင်သာယာအထည်ချုပ်စက်ရုံမှာအလုပ်လုပ်ကိုင်တဲ့ အလုပ်သမားတစ်ဦးကဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

   ပြီးခဲ့တဲ့ ကိုဗစ်ပထမလှိုင်းနဲ့ဒုတိယလှိုင်းတွေမှာဆိုရင် အထည်ချုပ်စက်ရုံအလုပ်သမား နှစ်သိန်းကျော်လောက်အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

   ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့ အာဏာသိမ်းမူဖြစ်စဉ်အပြီးမှာတော့ ပြည်တွင်းမှာရှိတဲ့အထည်ချုပ်စက်ရုံ အလုပ်ရုံတွေအနေနဲ့ကုန်ကြမ်းတင်ပို့ရတဲ့အခက်ခဲဖြစ်တာတွေနဲ့ ပြည်ပအော်ဒါမရတော့တဲ့အခြေနေတွေကြောင့် စက်ရုံပိတ်သိမ်းတာတွေဖြစ်လာပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်ရတဲ့ စက်မူဇုန်လုပ်သားတွေထပ်တိုးလာပါတယ်။

   အာဏာသိမ်းပြီးတဲ့နောက်ပြည်တွင်းမှာ ကဏ္ဍပေါင်းစုံကအလုပ်သမားအရေအတွက် တသိန်းလောက် အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ပြည်တွင်းစီးပွားရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတွေက ပြောဆိုထားတာတွေလည်းရှိနေပါတယ်။

6. ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ကိုဗစ်ကြောင့် အလောင်းတွေကို စုပြုံမြေမြှုပ်ဖို့ လိုနေပြီလို့ နာကူအသင်းတွေပြော

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, ရင်ဘတ်တူညီနောင် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့

   ကိုဗစ်ကြောင့်သေဆုံးတဲ့လူနာတွေ တနေ့ကို ၁,ဝဝဝ ဝန်းကျင်ရှိလာချိန် သင်္ဂြိုဟ်တဲ့နေရာတွေမှာ အခက်ခဲတွေရှိလာတဲ့အတွက် သုသာန်မြေမှာ စုပြီးမြေမြှုပ်သင်္ဂြိုဟ်တဲ့အခြေနေလုပ်ဆောင်ဖို့ လိုအပ်လာပြီလို့ နာရေးကူညီမူပရဟိတအသင်းတွေကဆိုပါတယ်။

   လက်ရှိနာရေးသင်္ဂြိုဟ်တဲ့နေရာတွေမှာ ကိုဗစ်ကြောင့်သေဆုံးတဲ့ လူနာတွေရဲ့ နာရေးဟာ အများဆုံးဖြစ်နေပြီး ရန်ကုန်တိုင်းက သုသာန်တွေမှာဆိုရင် နာရေးလုပ်ရမယ့်အအလောင်းများလွန်းတာကြောင့် ကူညီလုပ်ကိုင်ပေးနိုင်တဲ့ ပမာဏထက်အဆမတန်ပိုများနေတဲ့အခြေနေတွေဖြစ်နေတယ်လို့ နာရေးကူညီမူအသင်းတွေက ပြောဆိုလာတာပါ။

   "နာရေးတွေကများလွန်းလို့ သုသာန်ဝန်ထမ်းတွေဘက်မှာလည်းဖိုလေးတွေထဲကိုထည့်ဖို့တော်တော်အချိန်ယူရတယ်။ အလောင်းနှစ်လောင်းသုံးလောင်းထည့်ပြီးရင် ပြီးသွားတာမဟုတ်ဘူး။ဆက်တိုက်လည်းထည့်လို့မရဘူး။ ည တော်တော်မိုးချုပ်တဲ့အထိကားတွေတန်းစီစောင့်ရတယ်။ နောက်ပိုင်းဖြစ်စေချင်တာတော့ သုသာန်မြေနေရာတစ်ခုမှာ တွင်းနက်နက်တူးပြီး မြှုပ်မယ်ဆိုရင်တော့အဆင်ပြေမယ်။ ဒီလိုသာ အောက်ဆီဂျင်တိုးဝှေ့တန်းစီနေရမယ်ဆိုရင်တော့ကူးနူန်းလည်းပိုများလာမှာသေချာပါတယ်။ အဓိကကတော့ အောက်ဆီဂျင်လိုအပ်ချက်ကြောင့်ဖြစ်ရတာတွေပါပဲ"လို့ရွှေသန်လျင်နာရေးကူညီမူအသင်းက တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

   လက်ရှိ ရန်ကုန်မြို့မှာဆိုရင် ထိန်ပင်သုသာန်တစ်ခုတည်းမှာတင် တနေ့ကို နာရေး ၃ဝဝနဲ့ ၄ဝဝ ကြား၊ ရေဝေးသုသာန်မှာ ၂ဝဝနဲ့ ၃ဝ၀ ကြား၊ ကျည်စုသုသာန်မှာ၂ဝ၀ ကျော်ဝန်းကျင်မှာရှိနေတဲ့အတွက် တစ်နေ့ကို နာရေးသင်္ဂြိုဟ်မှုပေါင်း ၁ဝ၀၀ ဝန်းကျင်ဖြစ်နေတယ်လို့ နာရေးကူညီမူအသင်းတွေရဲ့စာရင်းတွေအရသိရပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ နာရေးကူညီမူအသင်းတွေဘက်က ကြည့်ရင် အသင်းတစ်သင်းဟာ တနေ့ကို နာရေး ၆ဝ နဲ့၁ဝ၀ ဝန်းကျင်အထိပဲလုပ်ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့အခြေနေတွေဖြစ်နေတာပါ။

   လက်ရှိ သုသာန်တွေမှာဆိုရင် ကိုဗစ်လူနာတွေရဲ့ မိသားစုဝင်တွေအနေနဲ့လည်း နာရေးကိုလူစုလူဝေးနဲ့လိုက်ပါပို့ဆောင်ခွင့်မရှိသလို အလောင်းကိုမီးသင်္ဂြိုဟ် စက်ထဲရောက်ဖို့တောင် အခက်ခဲမျိုးစုံနဲ့ရင်ဆိုင်နေရတဲ့အတွက် အခုလိုစုပေါင်းမြေမြှုပ်တဲ့အခြေနေကိုလက်ခံနိုင်မယ်လို့မျှော်လင့်တယ်လို့လည်းနာရေးကူညီမူအသင်းတွေကဆိုပါတယ်။

   လက်ရှိမှာတော့ ပြည်တွင်းမှာ ကိုဗစ်ကူးစက်မူနူန်းနဲ့အတူ ကိုဗစ်ကြောင့် သေဆုံးသူလူနာဟာလည်း တရက်ထက်တရက် ပိုပြီးများလာတာနဲ့အလျောက် လူနာတွေကို နာရေးသဂြိုလ်ရတဲ့အခက်ခဲတွေကလည်းပိုပြီးကြုံတွေ့လာရတာပါ။

   စစ်ကောင်စီရဲ့ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနကထုတ်ပြန်တဲ့စာရင်းအရနေ့စဉ်သေဆုံးသူ ၂ဝ၀ အောက်မှာရှိနေပေမဲ့ လက်ရှိမြေပြင်မှာ သင်္ဂြိုဟ်နေရတဲ့ နာရေးအရေအတွက်နဲ့ကွာဟချက်တွေအများကြီးရှိနေတယ်လို့လည်း ပြည်တွင်းမှာကူညီလုပ်ဆောင်ပေးနေတဲ့နာရေးကူညီမူအသင်းတွေက ပြောပါတယ်။

7. ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ရန်ကုန်မှာ ကိုယ်ထူကိုယ်ထ ဆေးဖြန်းမှုတွေ ပြန်စလာ

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, HA

   ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါဖြစ်ပွားမှုနှုန်းရော၊ သေဆုံးမှုနှုန်းမြင့်တက်နေတဲ့ရန်ကုန်မြို့မှာလူငယ်ပရဟိတအသင်းတချိူ့က ရပ်ကွက်တွေမှာ ပိုးသတ်ဆေးဖြန်းတဲ့ ကာကွယ်တာတွေကိုယ်ထူကိုယ်ထ လုပ်ဆောင်နေကြပါတယ်။

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, HA

   လက်ရှိကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ကိုဗစ်ထိန်းချုပ်ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းမှာ ဝန်နဲ့အား မမျှလို့ ပရဟိတသမားတွေကို လာရောက်ပူးပေါင်းဖို့ မေတ္တာရပ်ခံနေချိန်မှာပဲ အခုလို ကိုယ်ထူကိုယ်ထ ဆေးဖြန်းတာတွေ ပေါ်လာတာပါ။

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, HA

   စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းမှုမဖြစ်ခင် အရပ်သားအစိုးရလက်ထက်တုန်းကတော့ ကပ်ဘေးကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ ရပ်ကွက်၊ မြို့နယ်အလိုက် ပရဟိတအသင်းအဖွဲ့တွေ ထဲထဲဝင်ဝင်ပါဝင်ခဲ့ကြပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ အာဏာသိမ်းအပြီး စစ်ကောင်စီဘက်က ပရဟိတသမားတွေကို ဖမ်းဆီးတာ၊ အသင်းအဖွဲ့ရုံးတွေကို စီးနင်းရှာဖွေတာတွေလုပ်ခဲ့တဲ့အပြင် ပရဟိတ သမားတချို့ကိုလည်း ပုဒ်မတပ်တာတွေရှိနေချိန်မှာ စစ်ကောင်စီလက်အောက် အကူအညီပေးရေးလုပ်ဆောင်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ ပရဟိတသမားတချို့က ဘီဘီစီကို ပြောထားပါတယ်။

8. ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၁စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက ကလေး ၇၅ ဦး သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရတယ်လို့ ကုလဆို

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

   မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းတဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နောက်ပိုင်း ကလေးသူငယ် ၇၅ ဦးထက်မနည်း အသတ်ခံခဲ့ရပြီး နောက်ထပ်လူပေါင်း ၁၀၀၀ လောက် တရားမဲ့ အဖမ်းခံခဲ့ရတယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂကလေးသူငယ်များအခွင့်အရေး ကော်မတီ CRC က သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။

   ကော်မတီကရရှိခဲ့တဲ့ ခိုင်လုံတဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေအရ ကလေးသူငယ်အများအပြားဟာ လိုအပ်တဲ့ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုတွေနဲ့ပညာရေးတွေလည်းမရခဲ့ဘူးလို့လည်း ဆိုပါတယ်။

   စစ်အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် မြန်မာပြည်က ကလေးငယ်တွေဟာ အသက်အန္တရာယ် ဆုံးရှုံးမှုအများအပြားနဲ့ ရင်ဆိုင်နေတယ်လို့ CRC အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ Mikko Otani က ပြောပါတယ်။

   ကလေးသူငယ်တွေအပေါ် ရဲနဲ့စစ်တပ်ရဲ့အခုလို သတ်ဖြတ်မှုတွေကို ကော်မတီက ပြင်းပြင်းထန်ထန်ရှုတ်ချသလို ကလေးတချို့ဆိုရင် ကိုယ့်အိမ်ထဲ ကိုယ်နေရင်း အသတ်ခံခဲ့ရတဲ့ဖြစ်ရပ်တွေကို ရဲပစ်ခတ်ချိန် မန္တလေးမြို့က အသက် ၆ နှစ်အရွယ် မခင်မျိုးချစ်တစ်ယောက် ဝမ်းဗိုက်ကျည်ထိပြီး ဖခင်လက်ပေါ်မှာတင် ဆုံးပါးခဲ့ရတဲ့ဖြစ်ရပ်ကို ကော်မတီဘက်က ထောက်ပြပြောဆိုပါတယ်။

   အလိုရှိတဲ့မိဘတွေကို မတွေ့လို့ ကလေးတွေကို ရဲစခန်းတွေ၊ အကျဥ်းထောင်တွေနဲ့ စစ်တပ်ထိန်းသိမ်းရေးစခန်း စစ်ကြောရေးတွေမှာ မတရားထိန်းသိမ်းထားတာတွေကိုလည်း ကန့်ကွက်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   ''ကလေးတွေဟာ နေ့စဥ် မတရားအဖမ်းခံရမှု၊ ထင်သလို ပစ်ခတ်မှု၊ အကြမ်းဖက်မှုတွေနဲ့ နေ့စဥ်ကြုံတွေ့နေရတယ်။ သူတို့ကို သေနတ်တွေနဲ့ ချိန်ထားတာ၊ မိဘတွေ မောင်နှမ သားချင်းတွေကို အဲဒီလို ပြုမူခံရတာတွေကို ကလေးတွေ တွေ့မြင်ခဲ့ရတယ်လို့''လည်း မစ္စ Otani ကပြောပါတယ်။

   ဒါ့အပြင် ကုလသမဂ္ဂကလေးများရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (ယူနီဆက်)ရဲ့ အချက်အလက်တွေအရ ပြည်တွင်းက ကလေးငယ် ၁ သန်းလောက်ဟာ လိုအပ်တဲ့ ကာကွယ်ဆေးတွေ ထိုးခွင့်မရသေးသသလို ကလေးငယ် ၄၀,၀၀၀ ကျော်ဟာလည်း အာဟာရချို့တဲ့မှုအတွက် ကုသမှု မရရှိတော့ဘူးလို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

9. ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ဆင်ပေါင်ဝဲမှာ စစ်ကောင်စီတပ်တွေ ပစ်ခတ်လို့ တိုင်းလွှတ်တော်အမတ်တဦးရဲ့ဖခင်သေဆုံး

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

   မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်အမတ် ဦးရန်မျိုးအောင်ရဲ့ ဖခင်ကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက ဇူလိုင် ၁၆ ရက်မနက်ပိုင်းမှာ သေနတ်နဲ့ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ဒေသခံတွေရဲ့ပြောပြချက်အရသိရပါတယ်။

   မကွးတိုင်း၊ ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့နယ်၊ သဌားကျေးရွာထဲကလွှတ်တော်အမတ် ဦးရန်မျိုးအောင်ရဲ့နေအိမ်ကို ဝင်ရောက်ရှာဖွေရင်း ရုန်းရင်းဆန်ခတ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ရွာထဲမှာအခုလိုပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့တာလို့သိရပါတယ်။

   "ဦးရန်မျိုးအောင်ရဲ့အိမ်ကိုဝင်ရင်း သူ့သားကိုမတွေ့တော့ ယာထဲကို စစ်သားတွေ့လိုက်သွားကြတာ။ စစ်သားရယ်၊ ရဲရယ်၊ သတင်းပေးရယ်ဆို အယောက် ၂ဝကျော်လောက်ရှိမယ်။ စစ်သားမြင်တော့ ရွာသားတွေကနှစ်ဖွဲ့ခွဲပြေးတာ။ တဖွဲ့ကိုမပစ်ဘဲ ကိုရန်မျိုးအောင်အဖေရှိတဲ့အဖွဲ့ကိုပဲ ရွေးပစ်တာ တမင်ပစ်တယ်လို့ထင်ပါတယ်။ အချက်ပေါင်း ၁၅ ချက်ကျော်တယ်''လို့ ဒေသခံတစ်ဦးက ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

   သေဆုံးသွားတဲ့ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်အမတ် ဦးရန်မျိုးအောင်ရဲ့ဖခင်မှာ အသက် ၆ဝကျော်ရှိနေပြီဖြစ်ပြီး ရင်ခွဲစစ်ဆေးထားတဲ့အလောင်းကိုတော့ အခင်းဖြစ်တဲ့ ဇူလိုင် ၁၆ ရက်နေ့ညနေမှာပဲ နေအိမ်ကိုပြန်ပို့လာခဲ့တယ်လို့မိသားစုဝင်တွေက ပြောပါတယ်။

   ဒါ့ပြင်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဦးရန်မျိုးအောင်ကို CRPH နဲ့ NUG အစိုးရကို မထောက်ခံကြောင်းလတ်မှတ်ရေးထိုးရာမှာမပါဝင်လို့စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက ဆက်တိုက်ရှာဖွေဖမ်းဆီးမူတွေပြုလုပ်နေတာဖြစ်တယ်လို့ နီးစပ်ရာ NLD ပါတီဝင်တစ်ဦးကဆိုပါတယ်။

   ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့စစ်တပ်ကအာဏာသိမ်းပြီးတဲ့နောက်မှာ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်အတွင်းကNLD ပါတီဝင်တွေနဲ့လွတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေကို CRPH နဲ့ NUG အစိုးရကိုမ ထောက်ခံကြောင်းလတ်မှတ်ရေးထိုးခိုင်းရာမှာ ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့နယ်အတွင်းက လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အားလုံး လတ်မှတ်မထိုးဘဲ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြတာဖြစ်တယ်လို့ လွတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးက ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

   ဒီသတင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး စစ်ကောင်စီဘက်က တစုံတရာထုတ်ပြန်ပြောဆိုတာမျိုး မရှိသေးပါဘူး။

10. ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ပုသိမ်မှာ ကိုဗစ်ကြောင့် နေ့စဉ်သေဆုံးမှု လူပေါင်း ၃၀ နီးပါးအထိမြင့်တက်

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

    ဧရာဝတီတိုင်း၊ ပုသိမ်မြို့မှာ ကိုဗစ်ကြောင့် နေ့စဉ် သေဆုံးသူ ၃၀ နီးပါးအထိ မြင့်တက်လာတယ်လို့ သိရပါတယ်။

    မနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့ တနေ့တည်းတင် ပုသိမ်မှာ ကိုဗစ်ကြောင့်သေဆုံးသူ ၃၃ ဦးအထိရှိပြီး အဲဒီထဲမှာ ပုသိမ်ဆေးရုံကြီးက ၁၇ ဦး၊ နေအိမ်တွေမှာ သေဆုံးသူ ၁၅ ဦးနဲ့ ပုသိမ်တောင်ပေါ်စစ်ဆေးရုံက ၁ ဦး ပါဝင်တယ်လို့ သေဆုံးသူတွေကို အခမဲ့သင်္ဂြိုဟ်ပေးနေတဲ့ မြို့ခံနာရေးကူညီမှုအသင်းဆီကနေ သိရပါတယ်။

    ပုသိမ်မှာ ပြီးခဲ့တဲ့သီတင်းပတ်အတွင်း ကိုဗစ်ကြောင့် နေ့စဉ် သေဆုံးမှု ၂၀ နီးပါး ရှိရာကနေ ၃၀ နီးပါးအထိ အခုလို မြင့်တက်လာတာပါ။

    လက်ရှိမှာတော့ ပုသိမ်မှာ ကိုဗစ်ကူးစက်မှုတွေ ထပ်တွေ့နေရလို့ အရေးတကြီး လိုအပ်တဲ့လူနာတွေကိုပဲ ပုသိမ်ဆေးရုံကြီး၊ တိုင်းရင်းဆေးရုံနဲ့ သာသနာ့ဗိမ္မာန်တွေမှာ တက်ရောက်ကုသစေပြီး လက္ခဏာမပြင်းတဲ့ ကျန်လူနာတွေကို နေအိမ်တွေမှာပဲ ကုသမှုခံယူနေစေတာဖြစ်ပါတယ်။

    တဖက်မှာလည်း နာရေးကူညီမှုအဖွဲ့ရဲ့အချက်အလက်တွေအရဆိုရင် ကိုဗစ်ကြောင့်နေ့စဉ်သေဆုံးသူတွေဟာ နေအိမ်တွေမှာ သေဆုံးသူတွေ အများဆုံး ဖြစ်နေတာကိုတွေ့ရပါတယ်။

    လက်ရှိမှာတော့ ဒေသန္တရ ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က သက်ဆိုင်ရာကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေကို သူတို့တာဝန်ထမ်းဆောင်တဲ့နယ်မြေအပိုင်းအခြားအလိုက် ရောဂါပိုး သံသယရှိသူတွေကို ကိုဗစ်ပိုး ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

    တချိန်တည်းမှာပဲ ပုသိမ်မှာ အောက်စီဂျင်စက်ရုံမရှိဘဲ အောက်စီဂျင်ဖြည့်ပေးတဲ့ ပုဂ္ဂလိကအရောင်းဆိုင် အနည်းအကျဉ်းသာရှိတာကြောင့် လူနာတွေ အောက်စီဂျင်ရရေးအခက်ကြုံနေရတယ်လို့ ပုသိမ်မြို့ခံတွေက ပြောနေကြပါတယ်။

    ကိုဗစ်ကူးစက်မှုတွေကြောင့် လိုအပ်မှသာနေအိမ်ထဲကနေ အပြင်ထွက်ဖို့ ခွင့်ပြုတဲ့ (stay at home) မြို့နယ်အဖြစ် ကြေညာခံထားရတဲ့ပုသိမ်မှာ ကိုဗစ်ကြောင့် သေဆုံးသူ ၂၄၀ ကျော်အထိ ရှိလာပါတယ်။

11. ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ခန္တီးမြို့နယ် ရှမ်းနီပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖမ်းခံရ

    တိုင်းလိုင် (ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီရဲ့ ခန္တီးမြို့နယ် ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဘိုဘိုအောင်ကို ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်းက ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးသွားတယ်လို့ ပါတီ အတွင်းရေးမှူးက ပြောပါတယ်။

    မနက်က လမ်းလျှောက်ထွက်ရင်း ရဲတွေနဲ့တွေ့ပြီးနောက် ခဏလိုက်ခဲ့ပါဆိုပြီး ဖမ်းဆီးလိုက်တာလို့ ဆိုပါတယ်။

    စိုင်းဘိုဘိုအောင်ကို ပုဒ်မ ၅၀၅-က နဲ့ စွဲဆိုထားတယ်လို့ သိရကြောင်းနဲ့ ခန္တီးနဲ့ သုံးမိုင် ဝေးတဲ့ သုံးမိုင်ထောင်ကို ရဲအချုပ်ကားနဲ့ ပို့လိုက်ပြီလို့ သိရကြောင်း ပါတီ အတွင်းရေးမှူးက ပြောပါတယ်။

    သူ့အမှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ အာမခံရနိုင်မလား ဆိုတာ အပါအဝင် ဥပဒေကြောင်းအရ ဆောင်ရွက်နိုင်မယ့် ကိစ္စတွေကို ရှေ့နေနဲ့ တိုင်ပင်နေတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

    စိုင်းဘိုဘိုအောင်ဟာ အစိုးရဝန်ထမ်းတွေ အလုပ်မဆင်းဘဲ CDM အာဏာဖီဆန်မှုမှာ ပါဝင်အောင် လှုံ့ဆော်မှု၊ တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေး လုပ်ငန်းတွေ အနှောင့်အယှက် ဖြစ်အောင်လုပ်ဆောင်မှု၊ ပြည်သူလူထုနဲ့ အစိုးရဝန်ထမ်းတွေ ပြစ်မှု ကျူးလွန်စေလိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေကို ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင် ပါဝင် ဆန္ဒပြတာတွေကို သူ့လူမှုကွန်ရက်မှာ ရေးသားဖြန့်ဝေမှုတွေ လုပ်ခဲ့တယ် ဆိုပြီး သူ့ကို ဖမ်းဆီးတဲ့ ဝရမ်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Social Media

12. ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မကွေးတိုင်းလွှတ်တော်အမတ်ရဲ့ ဖခင်ကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်တယ်လို့ ဒေသခံပြော

    မကွေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်အမတ်တဦးဖြစ်တဲ့ ကိုရန်မျိုးအောင်ရဲ့ဖခင်ကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တချို့က ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်းမှာ သေနတ်နဲ့ ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံ ရွာသားတွေရဲ့ ပြောပြချက်အရ သိရပါတယ်။

    လွှတ်တော်အမတ် ဦးရန်မျိုးအောင်ရဲ့နေအိမ်အတွင်း ဝင်ရောက်ရှာဖွေရင်း ရုန်းရင်းဆန်ခတ်ဖြစ်ခဲ့ပြီးနောက် ရွာထဲမှာ အခုလို ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။

    ဒီဖြစ်စဥ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး စစ်ကောင်စီဘက်ကတော့ သတင်းထုတ်ပြန်တာ မရှိသေးပါဘူး။

    ဦးရန်မျိုးအောင်ကို စစ်ကောင်စီ တပ်ဖွဲ့တွေက လာရောက်ရှာဖွေခဲ့ကြောင်း၊ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တွေ ဝင်လာလို့ ရွာသားတွေက နှစ်ဖွဲ့ခွဲ ပြေးခဲ့ပြီး ဦးရန်မျိုးအောင် အဖေရှိတဲ့ အဖွဲ့ ပစ်ခတ်ခံရကြောင်းနဲ့ ၁၅ ချက် ကျော် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း ဒေသခံ တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

    တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်အမတ် ဦးရန်မျိုးအောင်ရဲ့ ဖခင်မှာ အသက် ၆ဝကျော်ရှိနေပြီဖြစ်ပြီး အခင်းဖြစ်တဲ့ ဇူလိုင် ၁၆ ရက် ညနေမှာပဲ အလောင်းကို ရင်ခွဲစစ်ဆေးပြီးနေအိမ်ကို ပြန်ပို့ခဲ့တယ်လို့ မိသားစုဝင်တွေက ပြောပါတယ်။

    ဒါ့အပြင် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးရန်မျိုးအောင်ကို CRPH နဲ့ NUG အစိုးရကို မထောက်ခံကြောင်းလက်မှတ်ရေးထိုးရာမှာ မပါဝင်လို့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက ဆက်တိုက်ရှာဖွေဖမ်းဆီးမူတွေ ပြုလုပ်နေတာဖြစ်တယ်လို့ နီးစပ်ရာ NLD ပါတီဝင်တစ်ဦးက ဆိုပါတယ်။

    ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးတဲ့နောက်မှာမကွေးတိုင်းဒေသကြီး သရက်ခရိုင်အတွင်းက NLD ပါတီဝင်တွေနဲ့ လွတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေကို CRPH နဲ့ NUG အစိုးရကို မထောက်ခံကြောင်း လတ်မှတ်ရေးထိုးခိုင်းရာမှာ ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့နယ်အတွင်းက လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အားလုံး လက်မှတ်မထိုးဘဲ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြတာဖြစ်တယ်လို့ လွတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ် ။

13. ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မြန်မာပြည်က တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသားတချို့ ကိုဗစ်ကြောင့် သေဆုံးမှုတွေရှိ

    ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုတွေ မြင့်တက်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ တောင်ကိုရီးနိုင်ငံသားတွေကို နှာခေါင်းစည်းတွေနဲ့ ကိုဗစ်ရှိမရှိ စစ်ဆေးတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို လာမယ့် သီတင်းပတ်မှာ ပေးပို့သွားဖို့ တောင်ကိုရီး နိုင်ငံခြားရေး ၀န်ကြီးဌာနက စီစဥ်နေပါတယ်။

    မြန်မာနိုင်ငံက တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသားတချို့ ကိုဗစ်ကူးစက်ခံရပြီး သေဆုံးသွားပြီးတဲ့နောက် အခုလို လုပ်ဆောင်နေတာလည်း ဖြစ်တယ်လို့ တောင်ကိုရီးယားအစိုးရပိုင် ယွမ်ဟပ်သတင်းဌာနမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

    အောက်ဆီဂျင် အလွယ်တကူ ၀ယ်မရဖြစ်နေတာကြောင့် လာမယ့် အင်္ဂါနေ့မှာ မြန်မာနိုင်ငံက တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသားတွေဆီကို အောက်ဆီစက် ၂၆ လုံး စတင်ပေးပို့သွားမယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

    ရန်ကုန်မြို့မှာ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသား ၂၀၀၀ လောက် နေထိုင်နေပါတယ်။

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

14. ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁NUG အစိုးရကို အသိအမှတ်ပြုဖို့ ဗြိတိန်အစိုးရကို ဗြိတိန်နိုင်ငံခြားရေးကော်မတီ တိုက်တွန်း

    အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ NUG ကို နောက်တက်လာမယ့် အစိုးရတရပ်လို သဘောထား ဆက်ဆံဖို့ ဗြိတိန်အစိုးရကို ဗြိတိန်နိုင်ငံခြားရေးကော်မတီက တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။

    စစ်ကောင်စီတပ်တွေရဲ့ တရားမ၀င်လုပ်ရပ်တွေကို သတိပြုမိပြီး ငြိမ်းချမ်းတဲ့ ရလဒ်တွေ ထွက်ပေါ်လာစေဖို့ NUG အစိုးရ ကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ အတူလက်တွဲလုပ်ကိုင်ဖို့ကိုလည်း မြန်မာ့အကြပ်အတည်းအပေါ် ဗြိတိန်အစိုးရရဲ့ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများဆိုတဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

    NUG အစိုးရကို ထောက်ခံအားပေးတာဟာ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီကို တရားမ၀င်အစိုးရအဖြစ် သတ်မှတ်ဖို့ အားကောင်းတဲ့ ခြေလှမ်းတရပ် ဖြစ်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

    ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်တွေကို အသိအမှတ်မပြုရင် ဗြိတိန်အစိုးရအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ထောက်ခံအားပေးတယ်လို့ ပြောလို့ မရနိုင်ဘူးလို့ သတိပေးထားပါတယ်။

    ဒါကြောင့် ဗြိတိန်အစိုးရဲ့ လုပ်ရပ်တွေဟာ စစ်ကောင်စီကို ဘယ်လိုနည်းနဲ့ဖြစ်ဖြစ် တရား၀င်အသိအမှတ်ပြုတာမျိုးမဖြစ်စေဖို့ အရေးကြီးတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

    အာဆီယံ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်းနဲ့ လက်တွဲလုပ်ဆောင်ရမှာလည်း ဗြိတိန်အနေနဲ့ နိုင်ငံရေး အကျဥ်းသားတွေအားလုံး ပြန်လွှတ်ပေးဖို့နဲ့ အကြမ်းဖက်မှုအားလုံး ရပ်တန့်ဖို့ ကြိုးပမ်းသင့်တယ်လို့လည်း အကြံပြုထားပါတယ်။

    မြန်မာစစ်တပ်ကို လက်နက်တင်ပို့ရောင်းချမှုတွေကိုလည်း ရပ်တန့်ပြီး ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီက ထွက်ပေါ်လာတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်အတိုင်း လေးစားလိုက်နာဖို့ နဲ့ မြန်မာစစ်တပ်ကို စစ်သင်တန်းပေးနေမှုတွေကို ရပ်ဆိုင်းဖို့ တခြားနိုင်ငံတွေကိုလည်း ဖိအားပေးသင့်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

    အာဏာသိမ်းစစ်တပ်မှီခိုနေရတဲ့ အဓိက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ အဖွဲ့အစည်းတွေကို ပစ်မှတ်ထားအရေးယူမှုတွေ ချမှတ်ပြီး စစ်ကောင်စီအတွက် ၀င်ငွေရပေါက်ရလမ်းတွေအားလုံးကို ထပ်မံ ကန့်သတ်ဖို့ကိုလည်း ‘တိုက်တွန်းထားတာပါ။

    တခါ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းက အကူအညီလိုအပ်နေသူတွေအတွက် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားတဲ့ အကူအညီတွေ ထောက်ပံကူညီဖို့၊ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဖိအားများစွာနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ သတင်းသမားတွေ၊ ဒေသတွင်း မီဒီယာအဖွဲ့အစည်းတွေကို ငွေကြေးထောက်ပံ့ကူညီဖို့ကိုလည်း အကြံပြုထားပါတယ်။

    အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်တွေအနေနဲ့ ပြစ်ဒဏ်ကနေ ကင်းလွတ်နေတာကို လက်ပိုက်ကြည့်မနေသင့်သလို တာ၀န်ရှိသူတွေအားလုံးကို နိုင်ငံတကာရာဇ၀တ်ခုံရုံး အိုင်စီစီမှာ တိုင်တန်းနိုင်ဖို့ ထောက်ခံအားပေးတဲ့အကြောင်း ဗြိတိန်အစိုးရအနေနဲ့ လူသိရှင်ကြား ထုတ်ဖော်ပြောဆိုသင့်တယ်လို့လည်း ဒီအစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, MPA

15. ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ကလေးမှာ ဒေသ PDF နဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်တွေ နှစ်ရက်ဆက် တိုက်ပွဲဖြစ်

    ကိုဗစ်ကူးစက်မှုတွေ များနေတဲ့ ကလေးမြို့နယ်ထဲမှာ စစ်ကောင်စီတပ်တွေနဲ့ ကလေး ဒေသခံ ကာကွယ်ရေးတပ် PDF တွေရဲ့ မနေ့ကနေစပြီး ဒီကနေ့ အထိ နှစ်ရက်ဆက် တိုက်ပွဲ ဖြစ်နေတယ်လို့ ဒေသ PDF က ပြောပါတယ်။

    ကလေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်း တင်သား၊ ကျောက်ဖူး ၊ ဒိုးနွယ်နဲ့ အရှေ့စည်းရွာတွေကို စစ်ကောင်စီတပ်တွေက ဝင်ရောက် စီးနင်းထားတာကို ကလေးဒေသခံ PDF တွေက တိုက်ရာကနေ တိုက်ပွဲဖြစ်တာလို့ ကလေးPDF အဖွဲ့ဝင် ကိုသူရက ပြောပါတယ်။

    ဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေမှာ ဒေသ ပီဒီအက်ဖ်က ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ ခြောက်ဦးရှိတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

    စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဘက်မှာတော့ ထိခိုက်သေဆုံးသူများကြောင်းနဲ့ အရေအတွက်ကို မသိရသေးကြောင်း သူက ပြောပြီး ဒါနဲ့ပတ်သက်လို့ စစ်ကောင်စီဘက်က တစ်စုံတစ်ရာ ထုတ်ပြန်တာကို မတွေ့ရသေးပါဘူး။

    တိုက်ခိုက်မှုတွေက မနေ့က မနက် ၁၀ နာရီကနေ ညနေ ၇ နာရီ ခွဲအထိနဲ့ ဒီကနေ့မှာ မနက် ၅ နာရီကတည်းက စပြီး ဖြစ်နေတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

    တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ထောင်ချီတဲ့ ဒေသခံတွေ တိမ်းရှောင်နေရတယ်လို့လည်း ဒေသမီဒီယာတွေမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

    တိုက်ပွဲတွေက ဆက်တိုက်ဆိုသလို ဖြစ်နေခဲ့ပြီး လက်ရှိ အချိန်အထိ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တွေက ကျောက်ဖူးနဲ့ အရှေ့စည်းရွာတွေမှာ တပ်စွဲထားတဲ့အတွက် အဲဒီအနီးအနားဝန်းကျင်မှာ သွားလာသူတွေကို လုံခြုံရေးသတိနဲ့ သွားလာဖို့ ကလေး PDF က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Zalen

16. ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁စင်္ကာပူနိုင်ငံသားတွေကို မြန်မာနိုင်ငံကနေ အမြန်ဆုံး ထွက်ခွာဖို့ သံရုံး တိုက်တွန်း

    ကိုဗစ်တတိယလှိုင်းနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပိုးကူးစက်မှုတွေနဲ့ သေဆုံးသူဦးရေ နေ့စဥ်မြင့်တက်နေတာကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းကနေ အမြန်ဆုံးထွက်ခွာကြဖို့ သူ့နိုင်ငံသားတွေကို စင်္ကာပူအစိုးရက တိုက်တွန်းနေပါတယ်။

    စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း လုံခြုံရေးအခြေအနေ ပိုမိုဆိုးဝါးလာနေပြီး ကိုဗစ်ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုတွေကြောင့် ကယ်ဆယ်ရေး လေယာဥ်တွေရှိတုန်း ပြန်လာကြဖို့ စင်္ကာပူအစိုးရက ဆော်သြနေတာပါ။

    ကယ်ဆယ်ရေး လေယာဥ်တွေ အမြဲရှိမယ်လို့ အာမမခံနိုင်သလို ခရီးသွားတွေအနေနဲ့လည်း ကိုယ်ကြိုက်တဲ့နေ့မှာ လွတ်လွတ်လပ်လပ် ပြန်လာလို့ရနိုင်မယ်ဆိုတာကိုလည်း အာမ မခံနိုင်ဘူးလို့ မြန်မာနိုင်ငံ စင်္ကာပူသံရုံးက သတိပေးထားပါတယ်။

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

17. ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မန္တလေးမှာလည်း သေဆုံးတဲ့မြို့နယ်အလိုက် သုသာန်တွေခွဲပြီး သင်္ဂြိုဟ်ရ

    မန္တလေးမြို့က ကိုဗစ်-၁၉အပါအဝင် ကိုဗစ်သံသယနဲ့သေဆုံးတဲ့ ရုပ်အလောင်းတွေများလာလို့ ဒီနေ့(ဇူလှိုင် ၁၆) ကစတင်ပြီး မြို့နယ်အလိုက် သုသာန်တွေမှာ သင်္ဂြိုဟ်ရတယ်လို့ လူမူကူညီကယ်ဆယ်ရေးအသင်းတွေက ပြောပါတယ်။

    ဇူလိုင်လဆန်းက စပြီး မန္တလေးမြို့မှာ ကိုဗစ်လက္ခဏာနဲ့ သေဆုံးသူ များလာလို့ ရုပ်အလောင်းတွေကို အေးရိပ်ငြိမ် သုသာန်တခုတည်းမှာပဲ သင်္ဂြိုဟ်ရပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းက ကိုဗစ်ပိုးနဲ့ သေဆုံးသူ တစ်ရက်တည်း အယောက် ၆၀ကျော်ရှိလို့ သင်္ဂြိုဟ်ဖို့ အခက်ခဲတွေရှိခဲ့ပါတယ်။

    ဒါကြောင့် အခုအခါမှာ ချမ်းမြသာစည်၊ ပြည်ကြီးတံခွန်၊ အမရပူရ မြို့နယ်တွင်း နေထိုင်သူတွေက ကိုဗစ်လက္ခဏာနဲ့ သေဆုံးပါက တောင်အင်းမြောက်အင်းမှာ သင်္ဂြိုဟ်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

    ကျန်မြို့နယ်က နေထိုင်သူတွေမှာ ကိုဗစ်လက္ခဏာနဲ့ သေဆုံးခဲ့ရင် အေးရိပ်ငြိမ် သုသာန်မှာပဲ သင်္ဂြိုဟ်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ မန္တလေးမြို့မှာ ကိုဗစ်လက္ခဏာနဲ့ သေဆုံးရာမှာ အောက်ဆီဂျင်ပြတ်လပ်မှုကြောင့် သေဆုံးကြတာများပါတယ်။

    အများစုကတော့ အိမ်တွင်းနေရင်း ကိုဗစ်ကုသမှုခံယူသူတွေဟာ အောက်ဆီဂျင်ကျပြီး သေဆုံးကျ ရတာဖြစ်တယ်လို့ လိုက်ပါပို့ဆောင်ပေးရသူ လူမူကူညီ ကယ်ဆယ်ရေးအသင်းတွေက သိရပါတယ်။

    မန္တလေးမြို့မှာ ကိုဗစ်လက္ခဏာ ရောဂါနဲ့ သေဆုံးသူ ဇူလှိုင်(၁၆)ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းအတွင်း အနည်းဆုံး လူ ၃၀ကျော်ကို သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ်အလိုက် သုသာန်တွေမှာ သင်္ဂြိုဟ်ပေးရတယ်လို့ လူမှုကူညီ ကယ်ဆယ်ရေးအသင်းတွေက ပြောပါတယ်။

    စစ်ကောင်စီရဲ့ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနကတော့ မနေ့ဇူလိုင် ၁၅ ရက် ညပိုင်းထုတ်ပြန်ချက်အရ ကိုဗစ်နဲ့သေဆုံးသူဟာ ၁၆၅ ဦးရှိတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပေမယ့်မြေပြင်မှာတော့ ဒီထက်ပိုများနိုင်တယ်လို့ ပရဟိတအဖွဲ့တွေ ပြောကြားထားပါတယ်။

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, ရင်ဘတ်တူညီနောင် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့

18. ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ဦးဝင်းထိန်ကို နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှု ပုဒ်မ ၁၂၄ ကနဲ့ စွဲချက်တင်ဖို့ အမိန့်ချ

    အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ NLD ရဲ့ နာယက ဦးဝင်းထိန်ကို နိုင်ငံတော်အကြည်ညို ပျက်စေမှု ပုဒ်မ ၁၂၄ ကနဲ့ စွဲချက်တင်ဖို့ ဒီကနေ့ဇူလိုင် ၁၆ ရက် မှာ အမိန့်ချမှတ်လိုက်တယ်လို့ အမှုကို လိုက်ပါဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဒေါ်မင်းမင်းစိုးက ပြောပါတယ် ။

    NLD ပါတီရဲ့ နာယကဦးဝင်းထိန်အနေနဲ့လူမူကွန်ယက်ပေါ်မှာ ပြောဆိုထားတဲ့ပြောဆိုချက်တွေဟာဥပဒေအရတည်ထောင်ထားတဲ့အစိုးရတရပ်ကို မလိုမုန်းထားအောင် အကြည်ညို ပျက်အောင်ပြောဆိုတာဖြစ်လို့အခုလိုစွဲချက်တင်ဖို့အမိန့်ချလိုက်တာဖြစ်ပြီး ဒီစွဲချက်နဲ့ ပတ်သက်လို့တော့ဦးဝင်းထိန်က အပြစ်မရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့တယ်လို့သိရပါတယ်။

    " ဘဘကို နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေတဲ့ပုဒ်မ ၁၂၄-ကနဲ့တရားစွဲဆိုတယ် အပြစ်ရှိလားလို့မေးတဲ့အခါ ဘဘက ပြန်ပြောတယ် ။ နိုင်ငံတော်အာဏာကိုယူထားတဲ့ ပါတီတစ်ခုကနာယကအနေနဲ့ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ရုတ်တရက်ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ နိုင်ငံရေးအခြေနေအရ ပါတီဝင်တွေနဲ့မဲဆန္ဒရှင်တွေအတွက် မိမိမှာတာဝန်ရှိတယ်လို့ယူဆလို့ပြောသင့်ပြောထိုက်တဲ့ စကားကိုပြောခဲ့တာဖြစ်တဲ့အတွက်အပြစ်မရှိပါဘူးလို့ငြင်းဆိုခဲ့တယ်လို့ " ရှေ့နေဒေါ်မင်းမင်းစိုးက ပြောပါတယ် ။

    လက်ရှိမှာတော့ NLD ပါတီရဲ့ နာယကဦးဝင်းထိန်းကို နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမူ ပုဒ်မ ၁၂၄ ကနဲ့စွဲချက်တင်အမိန့်ချလိုက်ပြီဖြစ်ပြီး နောက်လာမယ့် ရုံးချိန်းကိုတော့ ဇူလိုင် ၃ဝ ရက်နေ့မှာထပ်စစ်သွားမယ်လို့သိရပါတယ်။

    လက်ရှိမှာတော့ ဦးဝင်းထိန်အနေနဲ့ ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်နေပြီး အကျဉ်းထောင်တွင်းမှာပဲဒုတိယအကြိမ်မြောက်ရေးသားမယ့်စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေဖို့နိုင်ဖို့ရေးသားနေတယ်လို့လည်းရှေ့နေဒေါ်မင်းမင်းစိုးက ပြောပြပါတယ် ။

    နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ပုဂ္ဂိုလ်ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့တရားရုံးချိန်းကိုလည်း မူလက ဇူလိုင် ၂ဝ ရက်နေ့နဲ့၂၂ ရက်နေ့တွေမှာ ရုံးထုတ်ဖို့စီစဉ်ထားပေမယ့် ဇူလိုင် ၂၆၊ ၂၇ ရက်တွေကိုပြောင်းလဲချိန်းဆိုလိုက်တယ်လို့ရှေ့နေဒေါ်မင်းမင်းစိုးဆီက သိရှိရပါတယ် ။

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Image

19. ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ကိုဗစ် ၁၉ ကြောင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရုံးချိန်းတွေ ရွှေ့ဆိုင်း

    ကိုဗစ် ၁၉ ကူးစက် ပျံ့နှံ့မှုတွေများနေလို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ကိုစွဲဆိုထားတဲ့ အမှုတွေအတွက် ရုံးချိန်းတွေကို ရွေ့ဆိုင်းလိုက်တယ်လို့ ရှေ့နေဒေါ်မင်းမင်းစိုးက ပြောပါတယ်။ ဇူလိုင် ၂၀ ရက် ချိန်းထားတဲ့ ဇဗ္မူသီရိသီးသန့်တရားရုံးမှာရင်ဆိုင်နေတဲ့အမှုတွေကို ဇူလိုင် ၂၆ ရက်နဲ့ ၂၇ ကို ရွေ့ဆိုင်းလိုက်တာပါ။မန္တလေးတိုင်းတရားလွှတ်တော် မှာရင်ဆိုင်ရမယ့် အဂတိအမှုတွေကိုလည်း ဇူလိုင် ၂၂ ရက်ရုံးချိန်းခေါ်ထားရာကနေ ဇူလိုင် ၃၀ ရက်ကို ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်တယ်လို့ဆိုပါတယ်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်ဟာ ပြည်သူတွေကိုဗစ်တတိယလှိုင်းပြင်းထန်စွာခံစားနေရတဲ့အပေါ် အလွန်စိုးရိမ်နေတယ်လို့ ရှေ့နေတွေကတစ်ဆင့်ပြောပါတယ်။ လာမယ့် ဇူလိုင် ၁၉ ရက် အာဇာနည်နေ့မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ရန်ကုန်ကို လာပြီး ဂါရဝပြုခွင့်ရ၊မရ လည်း သေချာမသိရသေးဘူးလို့ လည်း ရှေ့နေတွေက ပြောပါတယ်။

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

20. ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁စစ်ကိုင်းမြို့ ကိုဗစ်-၁၉ ပိုးတွေ့အတည်ပြုလူနာများတွင် သံဃာအများစု ပါဝင်

    ဇူလိုင် ၁၅ရက် စစ်ကိုင်းမြို့ ကိုဗစ်အတည်ပြုလူနာ ၁၉၁ ယောက်မှာ သံဃာ ၁၆၅ ပါး နဲ့အရပ်သား ၂၆ ယောက် ပါဝင်နေပြီး သံဃာဖြစ်ပွားမှုအများဆုံးဖြစ်နေတယ်လို့ စစ်ကိုင်းမြို့ ကြက်ခြေနီ အသင်းဦးဆောင်သူ တာဝန်ရှိသူက ပြောပါတယ်။ ဖြစ်ပွားသူတွေထဲမှာ အသက် ၃နှစ်အရွယ်ကနေ ၇၃နှစ်ထိပါဝင်ပါတယ်။ "အရင်က တစ်ရက်ကို ပုံမှန် နှစ်ဆယ်ကျော်ပဲ ပိုးတွေ့စာရင်းရှိတာ။ ဒီနေ့က ဆရာတော်တွေ အတွေ့များတော့ ဂဏန်းများသွားတာ။ စံချိန်တော့ ချိုးသွားတာပေါ့။ ရောဂါပြင်းထန် ခံစားရသူ တစ်ဦး၊ နှစ်ဦးပဲ ပါတာပါ"လို့ စစ်ကိုင်းမြို့ ကြက်ခြေနီ အသင်းဦးဆောင်သူ တာဝန်ရှိသူက ကိုဗစ်ပိုးတွေ့ လူနာတွေရဲ့ အခြေနေကို ပြောပြပါတယ်။ လက်ရှိ စစ်ကိုင်းမြို့က ကိုဗစ်ပိုးတွေ့လူနာတွေဟာ ပြည့်သူဆေးရုံမှာ သတ်မှတ်လူနာ ပြည့်သွားလို့ နှစ် ၇၀၀ ပြည့်ကွင်းအပြင် စစ်ကိုင်းပညာရေး ဒီဂရီကောလိပ်မှာပါ ထားရှိကုသနေရ တယ်လို့ လူမှုကူညီရေး အသင်းတွေကနေ သိရပါတယ်။ စစ်ကိုင်းမြို့မှာ ကိုဗစ်လူနာတွေအတွက် အောက်ဆီဂျင် လိုအပ်ချက်‌တွေလည်း ရှိနေပါတယ်။ "အိမ်မှာ မိမိအစီစဉ်နဲ့ ကုနေတာတွေလဲ ရှိပါတယ်။ အခုနောက်ပိုင်း အောက်ဆီဂျင်လိုအပ်ချက်က လူငယ်ပိုင်းမှာ တွေ့ရတာတွေလဲရှိတယ်။ ဆေးရုံတွေလဲ အောက်ဆီဂျင်လိုအပ်ချက် ရှိတယ် "လို့ စစ်ကိုင်းမြို့ ကိုဗစ်လူနာတွေရဲ့ တွေ့ရှိချက်တွေကို ကြက်ခြေနီအသင်း ဦးဆောင်သူကပြောပါတယ်။ လက်ရှိ စစ်ကိုင်းမြို့က ကိုဗစ်လူနာတွေအတွက် အောက်ဆီဂျင်လိုအပ်ချက်ကို လူမှုကူညီရေး အသင်းကနေတဆင့် မန္တလေးကစက်ရုံ‌တွေမှာ‌ပါ ဖြည့်ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် စစ်ကိုင်းမြို့ အတွင်းမှာ အောက်ဆီဂျင်လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်တင်းဖို့ သုခကာရီ ကျန်းမာရေးနဲ့ လူမူကူညီရေးအသင်းဆရာတော်က ဦးဆောင်ပြီး မြို့မိ/ဖတွေပေါင်းပြီး အောက်ဆီဂျင်စက်ကြီးကို တည်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, SYP