ትራምፕ ምቍራጽ ተዅሲ ኢራንን እስራኤልን ግብራዊ ምዃኑ ኣፍሊጡ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 21 መጋቢት 2026ደቡብ ኮርያ ነተን ብዛዕባ መጻብቦ ሆርሙዝ ሓባራዊ መግለጺ ዝሃባ ሃገራት ተጸንቢራተን

   ደቡብ ኮርያ መጻብቦ ሆርሙዝ ንዓለምለኻዊ ምንቅስቓስ ንግዲ ነጻ ንምግባሩ ዝከኣላ ከተበርከለት ድልውቲ ምህላዋ ምግላጻ ማዕከን ዜና ሮይተር ኣቓሊሑ።

   ኣቐድም ኣቢለን ሓያለ ሃገራት ብሓሙስ ድሕነት ብመጻብቦ ሆርሙዝ ዝሓልፋ መራኽብ ንምውሓስ ዝድለ ተመጣጣኒ ስጉምቲ ንምውሳድ ድልዋት ምህለወን ብዝሃብኦ መግለጺ ኣፍሊጠን ነይረን።

   ደቡብ ኮርያ ከኣ እታ ድሒራ ዝተጸንበረተን ሃገር ኰይና ኣላ።

   ኣብ መጀመርታ ነቲ ሓባራዊ መግለጺ መራሕቲ ዓባይ ብሪጣንያ፡ ፈረንሳ፡ ጀርመን፡ ጣልያን፡ ሆላንድን ጃፓንን’ዮም ፈሪሞምሉ ነይሮም።

   ድሒረን ከኣ ሃገራት ካናዳ፡ ኣውስትራልያ፡ ኒውዝላንድ፡ ዴንማርክ፡ ላቲቭያ፡ ስሎቨንያ፡ ኢስቶንያ፡ ኖርወይ፡ ስዊድን፡ ፊንላንድ፡ ሮማንያ፡ ባሕረይንን ሊትወንያን ተጸንቢረን።

   እዘን ሃገራት፡ ድሕነት ናይተን ብመጻብቦ ሆርሙዝ ዝሓልፋ መራኽብ ንምውሓስ እንታይ ዓይነት ስጉምቲ’የን ክወስዳ ሓሲበን ዘለዋ ግን ኣየነጸራን።

2. 21 መጋቢት 2026ኣመሪካ፡ ኢራን ኣብ መራኽብ ዘሎ ዘይተጻረየ ነዳዲ ክትሸይጥ ፈቒዳ

   

   ምንጪ ስእሊ, EPA

   ካብ 28 ለካቲት ጀሚረን ምስ ኢራን ኣብ ኵናት ዝርከባ ኣመሪካን እስራኤልን፡ ክሳብ ሕጂ ነቲ ኢራን ኣጽያቶ ዘላ ንወሽመጥ ዓረብ ምስ ወሽመጥ ዖማን ዘራኽብ መጻብቦ ሆርሙዝ ክኸፍትኦ ኣይክኣላን።

   እዚ መጻብቦ 20 ሚኢታዊት ካብቲ ዓለምና ተህልኾ ዝተጻረየን ዘይተጻረየን ነዳዲ ዝሓልፈሉ መስመር ኰይኑ፡ ኢራን ነዚ መጻብቦ እዚ ብምዕጻዋ ኣብ ዋጋ ነዳዲ ዓቢ ወሰኽ’ዩ ተራእዩ።

   እዚ ከምኢ ኢሉ እንከሎ፡ ካብ ኣባላት ኔቶ ደገፍ ዝተነፍጎ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኢራን ነቲ ድሮ ኣብ መራኽብ ተጻዒኑ ዘሎ ዘይተጻረየ ነዳዲ ክትሸጦ ፈቒዱላ ኣሎ።

   ገለ ነቀፍቲ፡ እዚ ንኢራን ነቲ ኣንጻር ኣመሪካን እስራኤልን ተኻይዶ ዘላ ውግእ መካየዲ ዝዀና ገንዘብ ንኽትረክብ ክሕግዛ’ዩ ክብሉ እንከለዉ፡ ዋይት ሃውስ ግን ኢራን ዋላ ድኣ ነቲ ነዳዲ ትሽጦ’ምበር ነቲ ሰልዲ ኣብ ኢዳ ከተእትዎ ከጸግማ ከም ዝዀነ’ዮም ዝሕብሩ።

   ትራምፕ፡ ንኣባላት ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ ‘ጃጀውቲ’ ብምባል፡ ንመጻብቦ ሆርሙዝ እተን ዝጥቀማሉ ሃገራት ክህልወኦ ኣለወን ኢሉ።

3. 21 መጋቢት 2026ኢራን፡ ኣብ ህንዳዊ ውቅያኖስ ዝርከብ ወተሃደራዊ መዓስከር ኣመሪካን-ብሪጣንያን ሚሳይል ተዂሳ

   

   ኢራን ኣብ ልዕሊ ኣመሪካን ብሪጣንያን ብሓባር ዝጥቐማሉ ወተሃደራዊ መዓስከር ድያጎ ጋርሽያ ክልተ ሚሳይላት ከም ዝተዀሰት ማዕከናት ዜና ኣመሪካ ኣቃሊሐን።

   ዎል ስተሪት ጆርናል ንዝተፈላለዩ ምንጭታት ብምጥቃስ፡ ኣብ ልዕሊ እቲ ኣመሪካን ብሪጣንያን ብሓባር ዝጥቐማሉ ኣብ ህንዳዊ ወቅያኖስ ዝርከብ ወተሃደራዊ መዓስከር፡ በዚ ኢራን ዝተዀሰቶ ክልተ ሚሳይል ዝዀነ ጉድኣት ከም ዘይበጸሖ ኣፍሊጡ።

   ሲኤንኤን'ውን እቲ ሚሳይል ብኣቆጻጽራ እቲ ከባቢ ዓርቢ ንግሆ ናብታ ደሴት ከም ዝተወንጨፈ ኣቃሊሑ።

   ኢራን ካብታ ኣመሪንካ ብሪጣንያን ብሓባር ዘጥቐማላ ኣብ ህንዳዊ ውቕያኖስ እትርከብ ደሴት ድያጎ ጋርሽያ 3800 ኪሎ ሜተር ራሕቒ'ዩ ዘለዋ።

   ላዕለዋይ ሃይማኖታዊ መራሒ ኢራን ነበር ኣያቶላህ ዓሊ ኻመኒ፡ ኢራን ተማዕብሎ ሚሳይል እንተነወሐ 2000 ኪሎ ሜተር ዝውንጨፍ ጥራይ ክኸውን ከም ዘለዎ'ዩ ኣዚዙ ነይሩ።

   ቢቢሲ ብዛዕባ እዚ ኣብ ልዕሊ ድያጎ ጋርሽያ ብኢራን ተፈቲኑ ዝተብሃለ ናይ ሚሳይል መጥቓዕቲ መብርሂ ብምርካብ ንፔንታጎንን ምኒስትሪ ምክልኻል ብሪጣንያን'ኳ እንተሓተተ፡ ፔንታጎን "ሕጂ እነቕርቦ ሓበሬታ የብልናን" ዝብል መልሲ'ዩ ሂቡ።

4. 21 መጋቢት 2026ኢራን፡ መራኽብ ጃፓን ብመጻብቦ ሆርሙዝ ክሓልፋ ንኽትሕግዝ ድልውቲ ምህላዋ ገሊጻ

   ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ዓባስ ኣራግቺ ምስ ጃፓናዊት ማዕከን ዜና ክዮዶ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መሕተት፡ ኢራን መራኽብ ጃፓን ብመጻብቦ ሆርሙዝ ንኽሓለፍ ክትሕግዝ ድልውቲ ምህላዋ ገሊጹ።

   እቲ ሚኒስተር ብዛዕባ እዚ ድሮ ምስ ሰብ መዚ ጃፖን ምዝርራባት ተጀሚሩ ምህላዉ ብምግላጽ፡ ኢራን መራኽን ጃፓን ንኽሓለፍ ነቲ ትገብሮ ዘላ ምዕጻው ሆርሙዝ ንግዜኡ ከተልዕሎ ከምእትክእል ኣብሪሁ።

   ንዘረባ ሚኒስተር ዓባስ ኣራግቺ ተኸቲሉ፡ መንግስቲ ጃፓን ንማዕከን ዜና ክዮዶ ኣብ ዝሃቦ ቃል “ምስ መንግስቲ ኢራን ዝግበር ቀጥታዊ ዘተ፡ እቲ ዘሎ ምዕጻው [ናይ ሆርሙዝ] ንኽልዓል ዝሓሸ መንገዲ’ዩ” ኢሉ።

   ብምስዓብ፡ ዋላ መራክብ ጃፓን ብመጻብቦ ሆርሙዝ ምሓልፋ ይፈቐደን፡ እዚ ነቲ ዘሎ ቅልውላው ናይ ጸዓት ዝፈትሕ ከምዘይዀነ መንግስቲ ጃፓን ገሊጹ።

   ሓደ ብዓል መዚ ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ጃፖን ንዓዕከን ዜና ክዮዶ ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ ኢራን ብፍሉይ ንመራኽብ ጃፓን ጥራይ ክሓልፋ ምፍቃዳ “ብጥንቃቐ ክጽናዕ ኣለዎ” ኢሉ።

5. 21 መጋቢት 2026ኢራን: ኣብ መዓስከራት ኣመሪካ ብዝፈጸመቶ ደብዳባት ናይ 800 ሚልዮን ዶላር ክሳራ ኣብጺሓ

   ኢራን፡ ኣመሪካን እስራኤል ኣብ ለዕሊኣ ደብዳብ ምስ ጀመራ ከም ግብረመ መልሲ ኣብ ልዕሊ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዘሎ ወተሃደራዊ መደበራት ኣመሪካ ብዝፈጸመቶ ደብዳባት ኣብ ቀዳማይቲ ሰሙን ጥራይ ናይ ኣስታት 800 ሚልዮን ዶላር ዕንወት ኣብጺሓ።

   እቲ ብማዕከል ስትራተጂን ዓለምለኻዊ መጽናዕትን [Center for Strategic & International Studies] ዝወጽአ ሓድሽ ጸብጻብ፡ ኢራን ክሳብ ሕጂ ክንደይ ዝኣክል ዕንወት'ያ ኣስዒባ ዘላ ከም ዘይፍለጥ ኣነጺሩ።

   እቲ 800 ሚልዮን ዶላር ኣብታ ቀዳመይቲ ሰሙን ዝሰዓበ ዕንወት ጥራይ ምዃኑ ኣነጺሩ።

   እቲ ዕንወት ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝርከብ ትሕተ ቅርጺ ወተሃደራዊ መዓስከራት ኣመሪካ ዝወረደ ዕንወት ኰይኑ፡ ካብቲ ቅድሚ ሕጂ ተገሚቱ ዝነበረ ዝልዓለ ከም ዝዀነ ገሊጹ።

   እዚ ከኣ እቲ ግጭት እናዓመቖ እንተኸይዱ ኣመሪካ ክሳብ ክንደይ ከቢድ ክሳራታት ከጋጥማ ከም ዝኽእል ዘርኢ ገምጋም'ዩ።

   ምሉእ ትሕስቶ ንምንባብ ኣብዚ ጠውቑ

   

   ምንጪ ስእሊ, PLANET LABS PBC AND AIRBUS

6. 21 መጋቢት 2026ኣመሪካ ናብ ኢራን ኣጋር ሰራዊት ንምእታው ፍሉይ መደብ ተውጽእ ኣላ፡ ሲቢኤስ

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   ሰብ መዚ ምክልኻል ኣመሪካ ናብ ኢራን ኣጋር ሰራዊት ንምእታው ዘሎ ተኽእሎታት ንምፍታሽ ዝርዝራዊ ምድላዋት ይገብሩ ከም ዘለዉ፡ መላፍነቲ ቢቢሲ ዝዀነ ማዕከን ዜና ሲቢኤስ ንዝተፈላለዩ ስሞም ክገልጾም ዘይደለየ ሰብ መዚ ኣመሪካ ከም ምንጪ ብምጥቃም ኣቓሊሑ።

   ሲቢኤስ፡ ላዕለዎት ሰብ መዚ ፔንታጎን፡ ኣጋር ሰራዊት ናብ ኢራን ንምእታው ንምድላው ሕቶ የቕርቡ ከም ዘለዉ ሓቢሩ።

   ዶናልድ ትራምፕ’ውን ትማሊ ዓርቢ፡ ስምምዕ ምቁራጽ ቶኵሲ ከም ዘይደሊ ብምሕባር፡ ኣመሪካ እቲ ኵናት ዝውደኣሉ መንገዲ ትሓስብ ምህላዋ ገሊጹ።

   ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ኣቐድም ኣቢሉ ግን ናብ ኢራን ይኹን ካልእ ቦታ ኣጋር ሰራዊት ናይ ምስዳድ መደብ ከምዘይብሉ ገሊጹ ነይሩ’ዩ።

   ቢቢሲ ብዛዕብ ኣጋር ሰራዊት ኣመሪካ ናብ ኢራን ናይ ምስዳድ ዘሎ መደባት ኣመልኪቱ።

   ካብ ቤት ፍሕፈት ምክልካል ኣመሪካ መልሲ ንምርካብ’ኳ ሕቶ እንተኣቕረበ፤ መልሲ ግን ኣይተውሃበን።

   ነዚ ሰርሒት ብሓላፍነት ዘካይዶ ዘሎ ማእከላይ እዚ ኣመሪካ’ውን ብዛዕባ ኣጋር ሰራዊት ኣመሪካ ናብ ኢራን ንምእታው ዘሎ መደባት መለሲ ክህብ ፈቓደና ኣይዀነን።

7. 21 መጋቢት 2026ነዳዲ ንምቑጣብ ኢትዮጵያ እትርከበን ሃገራት ዓለም ዝወስድኦ ዘለዋ ስጕምቲታት

8. 21 መጋቢት 2026ኢራን: ኣብ መዓስከራት ኣመሪካ ብዝፈጸመቶ ደብዳባት ናይ 800 ሚልዮን ዶላር ክሳራ ኣብጺሓ

9. 21 መጋቢት 2026እቶም ንዓሳ ነባሪ ዝበልዑ ኣብ ዓሚቝ ባሕሪ ዝርከቡ ዘደንጽው ፍጥረታት

10. 21 መጋቢት 2026ዊግን 'ሂውማን ሄር'ን መንሽሮ ጡብ ዘስዕቡ ኬሚካላት ከም ዘለዎም ትፈልጡ'ዶ?

11. 20 መጋቢት 2026"ጃጀውቲ" ክብል ንሃገራት ኔቶ ዝነቐፈ ትራምፕ ተወሳኺ ሓይሊ ናብ ማእከላይ ምብራቕ የበግስ ኣሎ

    

    ነተን ኣብቲ ምስ እስራኤል ብምሽራኽ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝኣወጆ ኲናት ብቐጥታ ምስታፍ ዝኣበያ ሃገራት ኔቶ "ጃጀውቲ" ክብል ዝነቐፈ ትራምፕ፡ ተወሰኽቲ ወተሃደራት፡ ነፈርቲ ውግእን መራኽብ ኲናትን ናብቲ ዞባ የበግስ ኣሎ።

    ኣባል ሃገራት ኔቶ ነቲ ብኢራን ተረጊጡ ዘሎ መጻብቦ ሆርሙዝ ንምኽፋት ደገፍ ከበርክታ ከምዝኽእላ ዝተኣመነ ትራምፕ፡ "ክንዝክሮ ኢና" ክብል ንዘርኣይኦ ኣብያ ከምዘይርስዖ ኣሚቱ።

    ሎሚ ኣብ ዋሽንግተን ኣብ ዘስምዖ መደረ፡ ንመራሕቲ ኢራን ቀቲሎም ከምዝወድእዎም ብምጥቃስ ብህይወት ዝተረፈ ክዛረብዎ ዝኽሉ መራሒ የለን ኢሉ።

    "ክንዛረቦም ንደሊ ኢና፡ ግና ንዛረቦ ሰብ የለን . . . ኩሎም ከይዶም እዮም. . . ንሕና'ውን ከምኡ ኢና ንደሊ"።

    "ሕጂ መራሒ ክኸውን ዝደሊ ኣብኡ የለን" ዝበለ እቲ ኣመሪካዊ መራሒ፡ ኢራን ንማእከላይ ምብራቕ ክትቆጻጸሮ ድሌት ከምዝነበራ፡ ከምኡ'ውን "ኑክሌራዊ ኣጽዋር እንተዝነብራ ምተጠቕመትሉ ነይራ" ክብል'ውን መጒቱ።

    ብኻልእ ወገን ኢራን ነቲ ብእስራኤልን ኣመሪካን ዝግበረላ ዘሎ መጥቃዕትታት ምላሽ ብምሃብ ንሃገራት ወሽመጥ ብሚሳይላትን ድሮናትን ክትድብድብ ውዒላ ኣላ።

12. 20 መጋቢት 2026ዛጊት ንህዝቢ ዘይተራእየ ሓድሽ ኣያቶላህ ኢራን መግለጺ 'ኖውሩዝ' ኣውጺኡ

    ላዕለዋይ መራሒ ኢራን ብኣጋጣሚ ሓድሽ-ዓመት ፐርዢያ (ኖውሩዝ) መግለጺ ኣውጺኡ።

    ነቲ ብመጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ዝተቐትለ ኣቦኡ ዓሊ ኻመኒ ብምትካእ መንበረ ስልጣን ዝተረከበ ሙጅታባ ኻመኒ፡ ብጽሑፍ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ንሞት ወላዲኡን እቲ ዝቕጽል ዘሎ ኲናትን ጠቒሱ።

    ሞት ናይቲ "ፍቱው መራሒ" ክብል ዝገለጾ ኣያቶላህ ዓሊ ኻመኒ "ዘሕዝን መስዋእቲ" ምዃኑ ሙጅታባ ገሊጹ።

    ኣብ ልዕሊ ቱርኪን ዖማንን ዝተኻየደ መጥቃዕቲ ብኢራን ከምዘይተፈጸመ'ውን እቲ ኣያቶላህ ኣፍሊጡ ኣሎ። እስራኤል፡ ንኢራን ምስ ጐረባብታ ከተባእሳ ኢላ ዝገበረቶ "ሽጣራ" እዩ ድማ ይብል።

    ኣብቲ ትሸዓተ ገጽ ዘለዎን ኣብ መንግስታዊ ተለቪዢን ዝተነበበን መግለጺ፡ ብወገን ምብራቕ እታ ሃገር ዘለዋ ጐረባብቲ ሃገራት ምስ ኢራን "ኣዝዩ ጥቡቕ" ዝምድና ከምዘለወን ብምጥቃስ፡ ብፍላይ ፓኪስታን ወላዲኡ ኣዝዩ ይፈትዋ ምንባሩ የመልክት።

    "ናይ ተቓውሞ ቁጠባ ኣብ ትሕቲ ጽላል ሃገራዊ ሓድነትን ሃገራዊ ጸጥታን" ዝብል ናይዚ ዓመት ሓድሽ ጭርሖ'ውን ንህዝቢ ኣቕሪቡ'ሎ።

13. 20 መጋቢት 2026ብሪጣንያን ኢራንን ንሓድሕደን መጠንቀቕታ ይለዋወጣ

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    ኢራን ኣብ ልዕሊ ወተሃደራዊ መዓስከራት ብሪጣንያ መጥቃዕቲ ከይትፍጽም ለንደን ኣጠንቂቓ።

    ጸሓፊት ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ብሪጣንያ ዪቨት ኩፐር ምስ ኢራናዊ መዘናኣ ብተለፎን ድሕሪ ምዝርራባ'ያ ነቲ መጠንቀቕታ ሂባ ዘላ።

    ብሪጣንያ፡ ኣብ "ምክልኻል" ዝተዋፈራ ነፈርቲ ኲናት ኣመሪካ ንወተሃደራዊ መዓስከራታ ክጥቀማሉ ምፍቃዳ ካብ ኢራን ተቓውሞ ገጢምዎ ይርከብ።

    ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ዓባስ ኣራግቺ እቲ ስጉምቲ፡ "ኣብ ወራር ምስታፍ" ምዃኑ ብምግላጽ ሃገሩ ግብረመልሲ ክትህብ ከምዝኽእል ኣሚቱ ነይሩ።

    በዚ ዝሰግአት ኩፐር፡ መዓስከራታ ንበረራታት ነፈርቲ ውግእ ምፍቃዳ ነቲ ኣብ ልዕሊ መሓዙታ ዝኾና ሃገራት ወሽመጥ ዝፍጸም ዘሎ "ተጻብኦ ኢራን" ንምክልኻል ዝዓለመ ምዃኑ ትምጉት ኣላ።

    ንመጠንቀቕታ ኢራን ተመጣጣኒ ምላሽ ብምሃብ ድማ ቴህራን ኣብ ልዕሊ ሲቪላዊ ትሕተቅርጺ ተካይዶ ዘላ መጥቃዕትታት ደው ከተብል ጠሊባ'ላ።

    "ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝ ዝነበረ ናጽነት መጓዓዝያ ባሕሪ ብቕልጡፍ ናብ ንቡር ክምለስ'ውን እታ ላዕለወይቲ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ጸዊዓ'ላ።

14. 20 መጋቢት 2026ቤላሩስ ልዕሊ 200 እሱራት ፖለቲካ ፈቲሓ

    

    ምንጪ ስእሊ, John Coyle

    ቤላሩስ፡ ኣብ ቀይዲ ዝጸንሑ ፖለቲከኛታት፡ ጋዜጠኛታትን ተጣበቕትን ዝርከብዎም 250 እሱራት ፈቲሓ።

    ፍሉይ ወኪል ፕረዚደንት ኣመሪካ ጆን ኮል ትማሊ ሓሙስ ምስ ፕረዚደንት ቤላሩስ ኣለክሳንደር ሉካሸንኮ ድሕሪ ዘካየዶ ርክብ ከምስተፈትሑ፡ ኣፈኛ ሉካሸንኮ ኣረጋጊጹ ኣሎ።

    ካብቶም ትማሊ ዝተፈትሑ ዜጋታት ቤላሩስ 15 ካብ ሃገሮም ተሰጒጐም ናብ ሊትዌንያ ከምዝኣተዉ ማዕናት ዜናን ተሓለቕትን ሓቢሮም።

    ምፍታሕ ናይቶም እሱራት ብመሰረት ሉካሸንኮ ዘርኣዮ "መትከላት ሰብኣውነት" ዝተወስደ ምዃኑ ኣገልግሎት ፕረስ እቲ ፕረዚደንት ገሊጹ።

    መራሒት ተቓውሞ 'ደሞክራስያውያን ሓይልታት' ስቨትላ ቲካኖቭስካያ ምልቃቕ ናይቶም እሱራት ፖለቲካ 'ዓቢ ሓጎስ' ምዃኑ ተዛሪባ።

    ፍሉይ ወኪል ኣመሪካ ጆን ኮል ኣብ ዝሓለፈ ዓመት'ውን ምስ ፕረዚደንት ሉካሸንኮ ድሕሪ ምርኻቡ ብተመሳሳሊ ኣገባብ እሱራት ፖለቲካ ተፈቲሖም ምንባሮም ይፍለጥ።

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ታሕሳስ፡ ምስቲ ኣብ 2020 ዝነበረ ተቓውሞታት ብዝተሓሓዝ ኣብ ቀይዲ ኣትዮም ዝነበሩ፡ ፕረዚደንታዊ ተወዳዳሪ ነበር ቪክቶር ባባሪኮን ሽልማት ኖበል ሰላም ዝተዓወተ ተሓላቒ መሰላት ኣለስ ቢያሊያስኪን ካብ ማእሰርቲ ተፈቲሖም ካብ ቤላሩስ ከምዝወጹ ተገይሩ ነይሩ።

    ቤላሩስ ንገለ ዝፈትሓቶም ፍሉጣት ፖለቲከኛታት፡ ተሓለቕትን ጋዜጠኛታትን ናብ ወጻኢ ብምጥራዝ ትፍለጥ ሃገር'ያ።

    እቲ ካብ 1994 ኣትሒዙ ነታ ሃገር ዝመርሓ ዘሎ ሉካሸንኮ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ምዕራባውያን ሃገራት "ናይ ኣምስሉ" ኣብ ዝበልኦ ምርጫ ንሻውዓይ እብረ ብምዕዋት ኣብ ስልጣን ይቕጽል ኣሎ።

15. 20 መጋቢት 2026ብሪጣንያ፡ ኣመሪካ ወተሃደራዊ መዓስከራታ ነየናይ ዕላማ ክትቀጥመሉ ኣፍቂዳ?

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢራን፡ ኣመሪካ ወተሃደራዊ መዓስከራት እንግሊዝ ክትጥቀም ምፍቃድ፡ ኣመሪካ ኣብቲ "መጥቃዕቲ ክትሳተፍ፡" ከም ምፍድ እዩዝቑጸር ክብል ገሊጹ ነይሩ።

    ሕጂ ብሪጣንያ ኣመሪካ ወተሃደራዊ መዓስከራት ብሪጣንያ ክትጥቀም ክትፈቕደላ ተሰማሚዓ ኣላ።

    እንተዀነ፡ ኣብ ልዕሊ ናይ ሚሳይል ቦታታት ኢራን "መከላኸሊ" መጥቃዕቲ ንምፍጻም ጥራይ ከም ዝኸውን ተገሊጹ።

    ቀዳማይ ሚኒስተር ኬር ስታርመር፡ ብሪጣንያ ካብ "ጌጋታት ዒራቕ" ከም ዝተማህረትን፡ ኣብቲ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝተኻየደ ናይ መጀመርታ መጥቃዕቲ ከም ዘይተሳተፈትን ገሊጹ።

    ኣመሪካ፡ ካብ ወተሃደራዊ መዓስከር ራፍ ፌርፎርድ እንታይ ተልእኾታት ክትፍጽም ከም ዝጸንሐት ብልክዕ ኣይንፈልጥን።

    ካብ ሽዑ ጀሚሩ ግን ኣብ መደበር ኣየር ግሎስተርሻየር ብዙሕ ንጥፈታት ኣመሪካ ይካየድ ኣሎ።

    ቦምባ ዝድርብያ ነፈርቲ ናብቲ መደበር ክኣትዋን ካብኡ ክብገሳን ተራእየን።

16. 20 መጋቢት 2026ኢራን፡ ንኣመሪካ ወተሃደራዊ መዓስከር ብሪጣንያ ምፍቃድ 'ተጻብኦ' እዩ ኢላ

    ኢራን፡ ኣመሪካ ንወተሃደራዊ መዓስከራት ዓባይ ብሪጣንያ ክትጥቀም ምፍቃድ "ኣብ ምጥቃዕ ከም ምስታፍ፡" ከም ዝቑጸር ኣፍሊጣ።

    እዚ፡ ዓባይ ብሪጣንያ ክትፈልጦ ከም ዝተገብረ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ሓቢሩ።

    ዓባስ ኣራግቺ ምስ ብሪጣኒያዊት መዘንኡ ይቨት ኩፐር ብቴሌፎን ከም ዝተዘራረበን፡ ብሪጣንያ ንኣመሪካ እትህቦ ዝዀነ ይኹን ሓገዝ "እቲ ኩነታት ከም ዘጋድዶ፡" ከም ዝሓበረን ተገሊጹ ኣሎ።

    ኣራግቺ፡ ዓባይ ብሪጣንያን ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳን፡ ነቲ ካብ ኣመሪካን እስራኤልን ዝመጽእ "ቅሉዕ ተጻብኦ" ኢሉ ዝገልጾ "ሻራዊ" ምልከታ ኣለወን ክብል ከሲሱ።

    ብሪጣንያ፡ እስራኤል ኣብ ልዕሊ መሳለጢያ ነዳዲ ኢራን ዝዀነ ሳውዝ ፓርስ ዝፈጸመቶ መጥቃዕቲ ዘይምኹናና ምንቃፉ'ዉን ገሊጹ።

    ብዛዕባ እዚ ካብ መንግስቲ ብሪጣንያ ዝተዋህበ ርእይቶ የለን። ቢቢሲ ካብ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ወጻኢ ዓባይ ብሪጣንያ ርእይቶ ንምርካብ ሓቲቱ ኣሎ።

17. 20 መጋቢት 2026ሰብ መዚ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ተቐቲሎም

    ክልተ ሰብ መዚ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ከም ዝተቐትሉ፡ ማዕከን ዜና እታ ሃገር ሓቢሩ።

    ወሃቢ ቃልን በዓል ስልጣን ህዝባዊ ርክባትን እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ (IRGC) ኣብ መጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ከም ዝተቐትሉ ሓቢረን።

    ዓሊ መሓመድ ናይኒ ን40 ዓመታት ከም ዘገልገለን ንዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ከም ኣፈኛ ናይቲ መሓውር ጸጥታ ኰይኑ ከም ዝሰርሐን ምስቲ ሓለዋ ሰውራ ዝተኣሳሰር ማዕከን ዜና ፋርስ ጸብጺቡ።

18. 20 መጋቢት 2026መጻብቦ ሆርሙዝ ካብ ዝዕጾ ንደሓር ክንደይ መራኽብ ሓሊፈን?

    ካብ ወርሒ መጋቢት ጀሚሩ፡ በዚ ኣብ ዓለምና ኣገዳሲ ዝዀነ መጻብቦ ሆርሙዝ፡ ትሕቲ 100 መራኽብ ጥራይ እየን ክሓልፋ ክኢለን ዘለዋ።

    ሓይልታት ኢራን፡ ኣብ ልዕሊ በዚ መጻብቦ ዝሓልፋ መራኽብ መጥቃዕቲ ይፍጽሙ'ዮም ዘለው።

    ገለ ጸዓትን ኣቑሑን ይሓልፍ'ኳ እንተሃለወ፡ ካብ 28 ለካቲት ጀሚሩ መዓልታዊ ትራፊክ መራኽብ ብኣስታት 95 ሚእታዊት ጎዲሉ'ዩ።

    ብመሰረት ተንተንቲ መራኽብ ኪፕሌር፡ ኣብዚ ወርሒ 90 መራኽብ ጥራሕ'የን በዚ ጸቢብ መጻብቦ ለሊፈን።

    እዚ ድማ ብማእኸላይ ሽዱሽተ መራኽብ ማለት እዩ።

    ትንታነ ቢቢሲ ቬሪቫይ፡ ሓደ ሲሶ ክሓልፋ ዝኽኣላ መራኽብ፡ ናይተን ምስ ኢራን ዝምድና ዘለወን እየን።

    ብኣንጻሩ፡ ቅድሚ እቲ ኲናት መዓልቲ 138 መራኽብ ይሓልፋ ከም ዝነበራ ካብ ማእከል ሓበሬታ መስመር መጓዓዝያ ባሕሪ ዝተረኽበ ሓበሬታ የመልክት።

    

    ምንጪ ስእሊ, EPA

19. 20 መጋቢት 2026ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ኲናት ኢራን ሕጂ'ውን ብሓባር ዶ ኣለዋ?

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images / Truth Social

    ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ብረቡዕ ኣብ ልዕሊ ኢራንን ቀጠርን ኣብ ዝካፈለኦ ነዳዲ ዝዕደነሉ ከባቢ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ስዒቡ፡ ትርር ዝበለ ቃላት ዘለዎ መግለጺ ኣውጺኡ።

    እስራኤል ንደቡባዊ ፓርስ ኢራን - ኣካል ናይቲ ዝዓበየ ከባቢ ተፈጥሮኣዊ ጋዝ ዓለም - ሃሪማቶ፡ ቴህራን ድማ ሕነ ንምፍዳይ ኣብ ቀጠር ንዝርከብ መደብር ጸዓት ሃሪማ። እቲ መጥቃዕቲ ዋጋታት ጸዓት ክውስኽ ገይሩ፡ ንትራምፕ'ዉን ኣሕሪቑዎ።

    ትራምፕ ኣብቲ ባዕሉ ዝውንኖ ትሩዝ ማሕበራዊ ሚድያ፡ ብዛዕባ እቲ እስራኤል ነቲ መጥቃዕቲ ንምፍጻም ዝሓንጸጸቶ መደብ ከም ዘይፈልጥ ብምግላጽ፡ ንኢራን ዳግማይ ኣፈራሪሑ።

    ስለዚ እቲ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዝጥቀመሉ ቋንቋ ብዛዕባ ኣካይዳ እቲ ኲናትን ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ስትራተጅያዊ ዕላማታታን ክሳብ ክንደይ ብሓባር ተሰሊፈን ከም ዘለዋ እንታይ ይነግረና?

    ንተንትኖ።

    ንሙሉእ ንባብ ነዚ መላግቦ ሰዓቡ።

20. 20 መጋቢት 2026ደብዳብ ኢራን ብኸመይ'ዩ ኣብ መላእ ዓለም ማዕበል ስንባደ ፈጢሩ?

    

    ካብ ዝጅምር ክልተ ሰሙን ዘሕለፈ "ወፍሪ ቁጥዐ" ኣብ መላእ ዓለም ጽልዋ የሕድር ኣሎ።

    ባሊስቲክ ሚሳይላት ኢራን፡ ሓይሊ ባሕርን ኣጽዋር ኒዩክሌርን ናይ ምምዕባል ድልየታ ንምምኻን ዝተጀመረ ወፍሪ፡ ዞባዊ ዘይምርግጋእን ዓለማዊ ጽልዋ ቁጠባን ይፈጥር ኣሎ።

    ዋላ’ኳ ኣዕናዊ መጥቃዕቲ ኣየር እንተተፈጸመ፡ ስርዓት ኢራን ግን ገና ኣብ ቦትኡ ከም ዘሎን፡ ብሓድሽን ሓደገኛን መንገዲ ከጥቅዕን ይርኣይ።

    ማእከላይ ምብራቕ በቲ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ “ናይ ሓጺር ግዜ ስርሒት” ክብል ዝገለጾ ወፍሪ ብቐጻሊ ይናወጽ ኣሎ።

    ዶናልድ ትራምፕ “መንግስትኹም ተቘጻጸሩ” ኢሉ ዝተማሕጸኖም ህዝቢ ኢራን፡ ኣብዚ እዋን ኣብ ኣዝዩ ዘሕዝን ኩነታት ይርከቡ።

    ተወሳኺ ብኣኒሜሽን ዝተዳለወ ጸብጻብ ነዚ መላግቦ ብምጥዋቕ ትረኽቡዎ።