اسرائیل: غزه کې له جګړې وروسته "امنیتي مسوولیت" خپله اخلو

ژوندی پوښښ

1. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳بولیویا اسرائیل سره دېپلوماتیک اړیکې پرې کړل

   بولیویا غزه کې د روانو پوځي عملیاتو له کبله اسرائیل سره د دیپلوماتیکو اړیکو د پرې کېدو اعلان وکړ.

   بولیویا د بهرنیو چارو مرستیال وزیر "فریدي ماماني" د اسرائیل کړنې د "یرغلیزو او غیر متناسبو" ګامونو په توګه وغندلې.

   بولیوا د لایتنې امریکا لومړنی هېواد شو چې د روانې شخړې له کبله یې اسرائیل سره اړیکې خرابېږي.‌

   دغه هېواد د اوربند غوښتنه کړې او وايي غزې ته به بشري مرستې واستوي.

   بولیوا پخوا هم اسرائیل سره پر غزې تراړې د بریدونو له کبله دېپلوماتیکې اړیکې پرې کړې وې، خو دا اړېکې له یوې لسیزې پرېکون وروسته په ۲۰۱۹ کال کې بېرته پیل شوې.

2. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳د تصویر په ژبه: د غزې شپه

   

   د عکس سرچینه، Getty Images

   د برېښنا پرې کېدو له کبله د غزې پر ډېره برخه تیاره خپره ده، خو اسمان یې د اسرائیلي ځواکونو د هوايي بریدونو او فشنګونو رڼا روښانه کړی دی.

   دا عکسونه همدا نن شپه اخیستل شوي دي.‌

   

   د عکس سرچینه، Getty Images

   

   د عکس سرچینه، Getty Images

3. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳د امریکا بهرنیو چارو وزیر د جمعې پر ورځ بیا اسرائیل ته ځي

   

   د عکس سرچینه، EPA

   د امریکا بهرنیو چارو وزیر انتوني بلېنکن د جمعې پر ورځ بیا اسرائیلو ته روان دی.

   د امریکا بهرنیو چارو وزارت ویلي، ښاغلی بلېنکن به د اسرائیلي حکومت له غړو سره وګوري او همدا راز په سیمه کې څو نورې لېدنې هم لري.

   لا روښانه نه ده چې هغه په دې سفر کې له فلسطیني چارواکو سره هم ګوري، که څنګه.

   دا به د اسرائیل او حماس ترمنځ د جګړې له پیل راهیسې تېرې دریو اوونیو کې منځني‌ختیځ ته د ښاغلي بلېنکن دویم سفر شي.

4. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳امریکا: غزې ته له تېرې روځې ۶۶ لارۍ توکي لېږدول شوي

   

   د عکس سرچینه، EPA

   امریکا وایي له تېرې ورځ راهیسې ۶۶ لارۍ اړین توکي غزې تراړې ته رسېدلې دي.

   د سپینې ماڼۍ د ملي امنیت شورا ویاند جان کربي ویلي، په دغو لاریو کې خواړه، اوبه او درمل بار وو.

   هغه زیاته کړې، واشنګټن غزې ته د تېلو د لېږد بېرته پیلېدو ته د جازې ورکول کېدو غوښتنې ته هم دوام ورکوي.

   هممهاله مصر کې چارواکي وايي، پر غزې تراړې بریدونو کې ۸۱ شدید ټپي شوي فلسطینیان د درملنې لپاره مصري روغتونونو ته لېږدوي.

5. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳وروستی, د فلسطین سره میاشت وايي پر جبالیا بمبارۍ ۲۵ ولسي وګړي وژلي

   

   د عکس سرچینه، Reuters

   د فلسطین سرې میاشتې مشر بي بي سي نیوز ته ویلي، چې پر جبالیا کډوالو کمپ د اسرائیلو بمبارۍ کې ۲۵ ولسي وګړي وژل شوي دي.

   وړاندې د حماس تر واک لاندې د روغتیا وزارت او د روغتون مشر ویلي وو برید کې لږ تر لږه ۵۰ کسان وژل شوي دي.

   بي بي سي ته لا تر اوسه په خپلواکه توګه دغه شمېرې نه دي تایید شوې.

6. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳لندن کې لاریونیانو د اوربند او "اسرائیلو ته د وسلو صادرېدو" درېدل وغوښتل

   د سې شنبې په ورځ د لندن زړه لیوربول سټریټ کې لسګونه لاریونیانو په غزه کې د سملاسي اوربند غوښتنه وکړه.

   لاریونیانو د فلسطین بیرغ له ځان سره لېږداوه او د فلسطینیانو په ګټه یې نارې وهلې. ځینې نورو لاریونیانو پر غزه د اسرائیلي بریدونو د سملاسي درولو او اسرائیلو ته د وسلو د صادراتو د درېدو په ملاتړ نارې وهلې.

   

   د عکس سرچینه، Sisters Uncut/PA

   

   د عکس سرچینه، Sisters Uncut/PA

   

   د عکس سرچینه، Sisters Uncut/PA

7. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳وروستی, د اسرائیلو پوځ پر جبالیا کمپ بمباري تایید کړه، خو وايي د 'حماس ځینې غړي یې وژلي'

   

   د اسرائیلو د پوځ ویاند دانیال هګري ویلي، چې د غزې په شمال کې پر جبالیا کډوالو کمپ د اسرائیلو بمباري تایید کړه او وايي چې د دغه برید پرمهال د حماس ځینې غړي وژل شوي دي.

   د نوموړي په وینا، له بمباریو د اسرائیلو هدف د حماس د غړو په نښه کول وو، چې په وینا یې تر ځمکې لاندې بنسټونو او په نښه شویو ودانیو کې د برید پرمهال موجود وو.

   هګري زیاتوي، هغه ودانۍ چې دوی په نښه کړې بشپړه له ځمکې سره هواره شوې ده.

   دی ادعا کوي چې د حماس یو قوماندان په دې برید کې وژل شوی دی.

   جبالیا کمپ

   د غزې شمال کې جبالیا کمپ د کډوالو له اتو کمپونو تر ټولو لوی پنډغالی دی.

   د ۲۰۲۳ کال تر جون پورې ملګرو ملتونو په دې کمپ کې د بې‌ځایه شویو فلسطیني کډوالو شمېر له ۱۱۶ زرو ډېر ښودلی و.

   فلسطیني کډوال د عربانو او اسرائیلو ترمنځ د ۱۹۴۸ کال د جګړې پای کې په تدریجي ډول په دې کمپ کې مېشت کړل شول.

   دا پنډ‌غالی پر یوه کوچنۍ سیمه اباد شوی چې یوازې ۴/۱ کیلومتره وسعت لري او تر ډېره پکې استوګنیزې مېنې جوړې شوې دي.

   جبالیا کې ۲۶ ښوونځي، ۱۶ ښوونیزې ودانۍ، یو د خوړو د وېش مرکز، دوه روغتیاي مرکزونه، یو کتابتون او اوه د اوبو څاګانې دي.

   جبالیا "شاطئ" کمپ ته څېرمه د غزې په شمال کې پروت دی چې اسرائیلو یې د تخلیه کېدو خبرداری ورکړی و.

8. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳وروستی, "د غزې شمال جبالیا کډوالو کمپ کې (نوې ټولوژنه) شوې"

   د فلسطین د مخابراتو وزارت ویلي اسرائیلي پوځ د غزې شمال جبالیا کډوالو پر کمپ شپږ داسې بمونه وغورځول چې د هر یوه وزن یې یو ټن و او "نوې ټولوژنه" یې وکړه.

   د فلسطین روغتیا وزارت وايي، په دې بمبارۍ کې ۴۰۰ کسان وژل شوي او ټپیان شوي دي.

   بمباریو ته نژدې هلته د اندونیزیا روغتون مشر ویلي، ښايي د وژل شویو شمېر به شاوخوا پنځوس کسان وي.

   بي بي سي هڅه کوي چې د پېښې په اړه کره معلومات او جزییات تر لاسه کړي.

9. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳وروستی, ګوتېرېش غزه کې د ترینګلتیا ډېرېدو په باب "ژوره اندېښنه" ښودلې

   د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوتېرېش پر غزه د بمباریو او بریدونو له کبله د وضعیت د ترینګلتیا په اړه یو ځل بیا "ژوره اندېښنه" ښودلې ده.

   نوموړي په یوه بیان کې ویلي، "په غزه کې وضعیت وروسته تر هغه لا ډېر ترینګلی شو، چې اسرائیلي پوځ پر هوايي بریدونو سربېره ځمکني عملیات هم ورسره غځولي او له غزې نه پر اسرائیلو توغندیز بریدونه دوام لري".

   د ملګرو ملتونو سرمنشي پخپلو خبرو کې یوځل بیا د اوربند غوښتنه وکړه او دا چې "د بشري مرستو لپاره له کوم خنډ پرته ځمکنۍ لارې پرانیستل شي".

   ګوتېرېش زیاته کړه: "نړیوال بشري قانون ښکاره اصول لري چې باید له پامه ونه غورځول شي، دا د خوړو لېست نه دی چې په انتخابي ډول تطبیق شي."

   

   د عکس سرچینه، Reuters

10. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳وروستی, د جبالیا پنډغالي په اړه نور جزئيات

    د غزې په شمال کې جبالیا کمپ د غزې اتم ستر د کډوالو پنډغالی دی.

    د روان میلادي کال په جولای کې ملګرو ملتونو په دغه پنډغالي کې ۱۱۶۰۰۰ فلسطيني کډوال ثبت کړي.

    په دغه کمپ کې کډوال د ۱۹۴۸ کال له جګړې وروسته مېشت شول. دا یوه کوچنۍ خو ګڼ مېشتې سیمه ده چې یوازې ۱.۴ کیلومتره مربع پراخوالی لري او ډېری پکې د استوګنې ودانۍ دي.

    جبالیا په ۱۶ ودانیو کې ۲۶ ښوونځي، یو د خوړو د وېش مرکز، دوه د روغتیا مرکزونه، یو کتابتون او اووه د اوبو څاګانې لري.

    جبالیا هم په هغو سیمو کې راځي چې اسرائیل ترې د خلکو د ایستلو امر کړی و.

    

    د عکس سرچینه، Reuters

    

    د عکس سرچینه، Reuters

11. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳وروستی, په غزه کې په جبالیا بمبار شوي کمپ کې د مړو او ټپیانو لټون

    

    د عکس سرچینه، Reuters

    په غزه کې د جبالیا په نامه د کډوالو پر کمپ د اسرائیل د هوايي برید له امله لسګونه کسان وژل شوي. د حماس عامې روغتیا او د ورڅېرمه اندونیزيايي روغتون مشر ویلي لږ تر لږه ۵۰ کسان پکې وژل شوي.

    اسرائیل تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

    د غزې په شمال کې د جبالیا د کمپ هغه تصویرونه چې رویټرز خبري آژانس خپاره کړي، پکې ښکاري چې خلک له خاورو او ورانیو د مړیو او ټپیانو د را ایستلو لټه کوي.

    په دغو تصویرونو کې ښکاري چې د جبالیا پنډغالي ساحې ځمکه تر نورې سطحې ژوره شوې. ځینې عکسونه يې دومره زړه بوږنوونکي دي چې د خپرېدو وړ نه دي.

    په ګڼو تصویرونو کې مړه او سخت ټپي شوي ماشومان هم لیدل کېږي.

    

    د عکس سرچینه، Reuters

12. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳وروستی, حوثي یاغیانو په اسرائیلو څو حملې منلې او د لا ډېرو بریدونو ګواښ یې کړی

    د یمن حوثي یاغیانو ادعا کړې چې په اسرائیلو یې حو بلاستیکي توغندي توغولي دي.

    د دغې دلې یوه ویاند نن په اسرائیلو د بې پېلوټه الوتکې بریدونو ادعا هم کړې.

    اسرائیلو ویلي دا بریدونه یې د سره سمندرګي په فضا خنثی کړې دي.

    د دغې وسله والې ډلې ویاند یحیا ساري په یوه تلویزیوني وینا کې ویلي "دا دریم ځل دی چې دوی په اسرائیلو حملې کوي"

    د هغه په ټکو دوی به لا خپلو حملو ته دوام ورکړي.

    

    د عکس سرچینه، Telegram/Yahya Saree

13. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳وروستی, اسرائیل: 'په ځمکنیو عملیاتو کې لسګونه حماس وسله وال وژل شوي'

    اسرائیلي ځواکونو د خپلو عملیاتو په دوام ادعا کړې چې د غزې په شمال کې یې د حماس پټنځایونه په نښه کړې او د دوی لسګونه وسله وال یې وژلي دي.

    اسرائیلي ځواکونو په غزه کې د خپلو سرتېرو یوه ويډیو هم خپره کړې چې په ځمکنیو عملیاتو بوخت دي.

    دوی ادعا کړې چې دې ځواکونو یې د حماس شوبلې ته ورته ټانکونه ویجاړ کړي او له دوی څخه یې یوه زیاته اندازه وسلې هم نیولي دي.

    بي بي سي که څه هم د جګړې له ډګره د دواړو اړخونو ادعاوې په خپلواکه توګه نشي تایدولی خو اسرائیلي ځواکونو د ادعا سره هم مهاله د حماس ډلې هم د اسرائیلو پر وړاندې د څو 'بریالیو' حملو ادعا کړې.

    دا مهال له غزې د سختې جګړې رپوټونه ورکول کیږي که څه هم خپله په غزه کې مخابراتي شبکې له فعالیته لوېدلې دي.

    

    د عکس سرچینه، IDF

14. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳وروستی, یونیسېف: 'غزه کې ماشومان د تندې له کبله د مرګ له ګواښ سره مخ دي'

    د روغتیا نړیوالې ټولنې ویلي، په غزه کې د "عامې روغتیا لوی ناورین" ګواښ په خپل ځای دی.

    په ورته مهال د ملګرو ملتونو یوه بله اداره (یونیسېف) چې د ماشومانو لپاره کار کوي وایي چې د اړتیا وړ څښلو اوبو نشتوالي له کبله د ماشومانو مړینه "یو مخ په زیاتیدونکی ګواښ" دی.

    د یادې ادارې ویاند جیمز ایلډر په جېنوا کې یوې خبري غونډې ته وویل غزه کې دا مهال د څښلو اوبو یوازې پنځه سلنه اوبه په سختۍ موندل کیږي.

    هغه اندېښنه څرګنده کړې چې ماشومان به د مالګې او ناپاکو اوبو څښلو څخه په رنګا رنګ ناروغیو اخته او د مړینې ګواښ به یې لا لوړ شي.

    

    د عکس سرچینه، EPA

15. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳وروستی, د حماس روغتیا وزارت: د اسرائیلو په بریدونو کې له ۸۵۰۰ ډېر کسان وژل شوي

    حماس ډله وايي "په غزه کې د اسرائیلي ځواکونو تازه بریدونو ۲۰۰ نور فلسطینیان وژلي چې ورسره د وژل شویو کسانو مجموعي شمېره له اته نیم زره کسانو اوښتې."

    د حماس تر واک لاندې د روغتیا وزارت ویلي د اکتوبر له ۷مې نیټې راهیسې "په غزه کې ۸ زره ۵۲۵ کسان وژل شوي دي."

    یاد وزارت نن سې شنبه ویلي چې په دې ډله کې له درې نیم زره ډېر ماشومان او ۲ زره ۱۸۷ فلسطینۍ ښځې وژل هم وژل شوې دي.

    

    د عکس سرچینه، RUTERS

16. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳وروستی, "په غزه کې د جګړو له کبله هرې خوا لوګی او ویجاړۍ ښکاري", په غزه کې د اسرائیلو لخوا د هوايي او ځمکنيو عملیاتو وروستۍ حال

    په غزه کې د مخابراتي شبکو له پرې کېدو را وروسته بي بي سي په لومړي ځل د غزې په شمال کې له یوه چا سره د وروستي وضعیت په اړه خبرې کړي دي.

    دا سړی چې په جبالیه کمپ کې اوسیږي وايي " هغه خلک چې دلته لا هم پاتې له بریدونو ور ها خوا اوس د وسلو د سخت لوګي او د ویجاړیو له ګردونو کړیږي."

    دا مهال د اسرائیلو ځواکونو ټول تمرکز د غزې په ښار دی او له دې کبله ټولې اړیکې پرې شوي.

    دا کس په غزه کې د درنو چاودنو عیني شاهد دی او وايي غزه کې هرې خوا درنې چاودنې او ډزې اوریدل کیږي.

    اسرائیلي ځواکونو د غزې په شمال کې خلکو ته د وتلو خبرداری ورکړی او ویل کیږي چې تر اوسه په درېو کې دوه برخې وګړو خپلې مېنې پرېښې دي.

    په ورته مهال تېره شپه د لنډ مهال لپاره هوايې بریدونه نه دي اوریدل شوې خو سهار مهال بیا عملیات پیل شوي دي.

    

    د عکس سرچینه، Ruters

17. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳وروستی, اسرائیل وايي غزه کې يې حماس سره درنې نښتې شوې دي

    اسرائیلي ځواکونه وايي، تېره شپه یې په غزه کې له حماس ډلې سره د ځمکنیو عملیاتو پر مهال درنې نښتې کړې دي. اسرائیلي ځواکونو دا ادعا هم کړې چې حماس وسله والو د دوی پر ټانکونو د توغندیو ډزې وکړې.

    حماس هم ویلي، د کمین پرمهال یې پر اسرائيلو ټانګونو د شوبلو ضد توغندي ویشتلي. اسرائیل وايي، تېره شپه یې په غزه کې ۳۰۰ نور ځایونه په بمباریو کې په نښه کړې دي.

    په غزه کې د وژل شویو فلسطینیانو شمېر اوس له ۸۰۰۰ اوښتی دی.

    

    د عکس سرچینه، IDF

18. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳وروستی, ملګري ملتونه وايي په غزه کې یې لسګونه کارکونکي وژل شوي

    د فلسطیني کډوالو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړې ادارې یا (UNRWA) وايي د اسرائیلو او حماس تر منځ جګړه کې یې ۶۴ کارکونکي وژل شوي دي.

    د یادې ادارې ویاندې بي بي سي ته وویل، د ملګرو ملتونو یو کارکونکی پرون له خپلې ټولې کورنۍ سره چې اته ماشومان هم په کې وو، وژل شوی.

    جوليټي ټاوما وايي د جګړې له کبله د زیان کچه او د بې سرپناه خلکو شمېر مخ په لوړېدو دی.

    نوموړې دا هم وویل چې په غزه کې دا مهال ۶۰۰ او ۷۰ زره کسان د ملګرو ملتونو لخوا په جوړو شویو سرپناه ځایونو کې اوسېږي.

    ملګري ملتونه وايي، په غزه کې چې اسرائیلو ځواکونو په کې سخت عملیات پیل کړي، وخت هیڅ ځای خوندي نه بلل کیږي.

    ملګرو ملتونو ویلي چې د دوی د همکارانو تر څنګ هیڅ ځای خوندي نه دی او وضعیت ته په کتو یې د بشري اوربند غږ بیا بدرګه کړی.

    غزې ښار ته نږدې د شمال-جنوب پر عمومی سړک اسرائیلي سرتیري لیدل شوي دي. د دغه هېواد لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو بهرنیو خبریالانو ته ویلي، "تر هغه چې حماس له منځه نه وي تللی، اوربند به ونه شي."

    

    د عکس سرچینه، Reuters

19. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳وروستی, سي‌ پي‌ جې: ۳۱ ژورنالیستان د اسرائیل او حماس د روانې جګړې د پوښښ پر مهال وژل شوي‌

    د ژورنالیستانو خوندیتوب کمېټه 'سي‌پي‌جی' وایي،‌ لږترلږه ۳۱ خبریالان د اسرائیل او حماس ترمنځ د روانې جګړې د خبري پوښښ پر مهال وژل شوي دي.

    د دې کمېټې د مالوماتو له مخې په وژل شویو کې ۲۴ فلسطیني، ۴ اسرائیلي او یو لبنانی ژورنالیست و.

    سي‌پي‌جی په دې موده کې همدا راز د ۸ ژورنالیستانو د ټپي کېدو او د ۹ نورو د بې‌درکه یا نیول کېدو خبر هم ورکړی دی.

    د ژورنالیستان د خوندیتوب کمېټې دوشنبه په یوه اعلامیه کې ویلي "ژورنالیستان په ځانګړې توګه غزه کې،‌ چې هلته د اسرائیلو د ځمکني برید... ویجاړوونکو هوايي ګوزارونو، پرې شویو ارتباطاتو او د برېښنا له جدي کمښت سره سره جګړې ته پوښښ ورکوي، د لوړې کچې له خطر سره مخامخ دي."

    دغه سازمان وژل شویو ژورنالیستانو کې په ځانګړې توګه د مشهور فلسطیني فلم جوړونکي 'رشدي‌ سراج' او د رویټرز خبري اژانس د بېروت مېشتي ویډیوګرافر 'عصام عبدالله' یادونه کړې، چې د سي‌پي‌جی په وینا د لبنان پولې ته نږدې د اسرائیل له لوري د توپونو ورغلو ډزو کې وژل شوي وو.

    د اسرائیل دفاعي ځواکونو ویلي، د دې ادعا په اړه څېړنې کوي.

    هممهاله رویټرز وايي اسرائیلي ځواکونو دوی او فرانس پرېس خبري‌ اژانس ته ویلي، چې په غزه د دوی د ژورنالیستانو خوندیتوب نشي تضمینولی.

    دغو اژانسو له اسرائیلي ځواکونو د دې ډاډ غوښتی و چې کارکوونکو ته به یې په غزه کې د اسرائیلو په بریدونو کې زیان نه اوړي.

20. ۹ لړم ۱۴۰۲ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۳اسرائیلي ځواکونو لبنان کې د حزب‌الله پر تاسیساتو بریدونه کړي

    د اسرائیل دفاعي ځواکونه 'ای‌ډي‌اېف' وایي په لبنان کې یې د حزب‌الله پر تاسیساتو ګوزارونه کړي دي.

    اسرائیلي ځواکونو لبنان کې د خپلو دغو بریدونو تصویرونه هم خپاره کړي.

    ای‌ډي‌اېف سې‌شنبه پر خپله اېکس یا خواله رسنۍ لیکلي چې د دوی د هوايي ځواک جنګي جټ الوتکو لبنان کې د وسلو، پوستو او نورو ځایونو په ګډون د "حزب‌الله ترهګریز تاسیسات" په نښه کړي دي.

    حزب‌الله ځواکمنه لبنانۍ ملېشه او د فلسطین د حماس غورځنګ متحده ده.

    دا دواړه وسله والو ډلې د ایران له ملاتړه برخمنې دي.