اسرائیل: غزه کې له جګړې وروسته "امنیتي مسوولیت" خپله اخلو

د اسرائیلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ویلي، اسرائیل به د غزې جګړې تر پای ته رسیدو وروسته د غزې "امنیتي مسولیت" په غاړه واخلي. هغه له امریکايي اې بي سي شبکې سره په مرکه کې د نورو خبرو تر څنګ وویل: "اسرائیل به د یوې نا محدودې مودې لپاره د غزې ټولیز امنیت مسولیت په غاړه ولري. ځکه کله چې موږ دا امنیتي مسوولیت نه درلود، د هغه په ټکو د حماس ترهګري په هغه پیمانه وه چې موږ یې تصور هم نشو کولی." وړاندې تر دې د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوتېرېش ویلي و، په غزه کې جګړه بشري ناورین دی.

ژوندی پوښښ

  1. د سوناک او د قطر امیر په لیدنه کې سیمې ته د تاوتریخوالي نه غځېدو پر اړتیا هوکړه شوې

    د بریتانیا لومړي وزیر ریشي سوناک او قطر امیر شیخ تمیم بن حماد آل ثاني په لیدنه کې غزې ته د خوړو، اوبو، او دارو درملو رسولو پر ''بېړنۍ اړتیا'' هوکړه شوې.

    د بریتانیا لومړي وزیر دفتر یوه ویندوی په دې هکله ویلي، په دې لیدنه کې سیمې ته د تاوتریخوالي غځېدو مخنیوي پر اهمیت هم ټینګار شوی دی او په وینا یې دا هم ویل شوي، چې ''مشران دا مسوولیت لري چې له هرې شونې لارې دا مخنیوی وکړي.''

    ښاغلی سوناک به نن وروسته مصر ته هم سفر وکړي او په هغه هېواد کې به له خپل سیال سره وویني.

  2. وروستی, "د اجازې په صورت کې یوازې ۲۰ لاریو ته غزې ته د ننوتلو اجازه ورکول کېږي"

    غزه

    د عکس سرچینه، Reuters

    د رفح بندر کې سل لارۍ چې خوراکي توکي، اوبه او درمل پکې بار دي، غزې ته د ننوتلو انتظار باسي.

    که لاریو ته د ننوتلو اجازه ورکړل شي، ښايي یوازې ۲۰ لارۍ غزې ته پرېښودل شي.

    اسرائیلو دغې سیمې ته د سونتوکو بار لاریو – چې شدیده اړتیا ورته لیدل کېږي- د ننوتلو اجازه نه ده ورکړې.‌

    رفح بندر
  3. د غزې جګړه: بریتانیا کې ۷۶ سلنه لویان په دې باور دي چې باید اوربند وشي

    بریتانیا

    د عکس سرچینه، Getty Images

    د عکس تشریح، په لندن کې د بریتانیا حکومتي ودانۍ ته څېرمه د غزې پر المعمداني برید کې د وژل شویو خلکو لپاره ګڼو خلکو لمونځ او دعا وکړه

    یوه تازه څېړنه ښيي چې په برتانیا کې ۷۶ سلنه لویان، د هغه څه له مخې چې د Middle East Eye لخوا خپاره شوي، په دې باور دي چې د اسرائیل او فلسطین په جګړه کې باید اوربند وشي.

    وروسته له هغه چې د بریتانیا د لومړي وزیر ریشي سوناک په مشرۍ حکومت د غزې د بمبارۍ لپاره د اسرائیلو حکومت بشپړ ملاتړ وکړ او لا یې هم د اوربند غوښتنه نه ده کړې، د بریتانوي نظرپوښتنې او سروې موسسې YouGov په انګلستان کې یوه نظر پوښتنه ترسره کړې چې له ۲۶۰۰ څخه زیاتو کسانو برخه پکې اخیستې وه او په غزه او اسرائیلو کې د سملاسي اوربند د اړتیا په اړه یې یوه پوښتنه مطرح کړه او که نه؟ د هغه څه په رڼا کې چې دوی اوري یا لولي.

    ۵۸ سلنه د سملاسي اوربند ملاتړ وکړ، په داسې حال کې چې ۱۸ سلنه ګډونوال یې د دې پلويان وو، خو ۸ سلنه یې ویلي چې باید اوربند نه وي او ۱۶ سلنه یې نه پوهېږي.

  4. وروستی, "د بې‌ځایه شویو پر کمپ د ۵ ماشومانو په ګډون ۱۳ فلسطینیان د اسرائیلو برید کې وژل شوي"

    د فلسطین کورواکې ادارې د روغتیا وزارت وییليو چې تېره ورځ په لوېدیځه اشغال شوې تراډه کې د بې‌ځایه شویو خلکو پر یوه کمپ د اسرائیلو هوايي برید کې د پنځو ماشومانو په ګډون لږ تر لږه ۱۳ کسان وژل شوي.

    د کډوالو دغه (نور شمس) نومي پناځای له اسرائیلو سره پر پوله د طولکرم ښارګوټي په ګاونډ کې پروت دی‌.

  5. وروستی, د غزې جګړه: د امریکا کانګرس کې ډېری ډیموکراټان اسرائیلو ته د اضافي مرستو او وسلو له ورکولو سره مخالفت کوي

    بایډن

    د عکس سرچینه، Reuters

    د امریکا د سي بي ایس خبري شبکې لخوا د بریتانوي شرکت YouGov په همکارۍ د یوې نوې نظر پوښتنې له مخې د امریکا د ډیموکراټ ګوند ۵۳ سلنه غړي پر دې باور دي چې متحده ایالات باید اسرائیل ته اضافي وسلې او اکمالات ونه لېږي.

    نظرپوښتنې ښودلې چې ۵۶ سلنه امریکایان د جګړې د حل لپاره د بایډن له چلن سره موافق نه دي.

    ۶۱ سلنه دیموکراتان پر دې باور دي چې بایډن باید د سیاسي حل لپاره لا زیاتې هڅې وکړي.

    په متحده ایالاتو کې ۱۸۷۸ خلکو د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر له ۱۶ څخه تر ۱۹ پورې په سروې کې برخه اخیستې وه.

    حکومتي کارکوونکو په غزه کې د بشري وضعیت د خرابېدو په ترڅ کې د اسرائیلو د بشپړ ملاتړ په اړه د زیاتېدونکې نارامۍ څرګندونه وکړه.

    د کانګرس څه باندې ۴۰۰ کارکوونکو - چې ډېری یې یهودان او مسلمانان دي، یو پرانستی لیک لېږلی چې په غزه کې د سملاسي اوربند غوښتنه کوي.

    دوی وايي "ډېر اندېښمن دي چې د حماس له برید وروسته له کړکېچ سره د تعامل په برخه کې د انسانیت اړخونه د فلسطین په خلکو باندې نه پلي کېږي."

    یوه امریکايي چارواکي تایید کړه چې د بهرنیو چارو وزارت چارواکي یو داخلي لیک چمتو کوي چې د بهرنیو چارو وزارت مشرتابه ته په خطاب کې د غزې په اړه د اسرائیلو د جګړې په باب د بایډن ادارې په چلند نیوکه کوي.

  6. ریشي سوناک مصر ته ځي

    د بریتانیا لومړی وزیر ریشي سوناک به نن مصر ته سفر وکړي چې په سیمه کې له خپلو سیالانو سره د اسرائیلو او غزې پر وضعیت خبرې وکړي.

    د هغه دفتر وویل چې ښاغلی سوناک به "د سیمه‌ییزې شخړې د مخنیوي او د ملکي وګړو ژوند ته د لا نور زیان اوښتو د مخنیوي په اړه خبرې وکړي."

    سوناک د پنجشنبې په ورځ د سعودي عربستان له ولیعهد محمد بن سلمان سره وکتل او له سعودي عربستان یې وغوښتل چې په منځني ختیځ کې له ثبات سره مرسته وکړي.

    ریشي سوناک

    د عکس سرچینه، Getty Images

  7. په امریکا کې د اسرائیلو او غزې په لاریون کې سلګونه کسان نیول شوي

    په واشنګټن کې پلازمېنې ته څېرمه د اسرائیلواو حماس د جګړې پر ضد د لاریون په ترڅ کې لږ تر لږه ۳۰۰ کسان نیول شوي دي. مظاهره چیان – چې د دوو کیڼ اړخو یهودي کمپاین ډلو څخه وو- له متحده ایالاتو وغوښتل چې په اسرائیلوکې د حماس د وروستي برید په پایله کې د غزې په وړاندې د بمبارۍ کمپاین ودروي.

    دې X پوسټ نه تېرشئ
    ایا له X نه د منځپانګې اجازه شته؟

    دې لیکنه کې له social media راخیستل شوي مواد شته.‌ له ښودلو وړاندې یې ستاسې اجازه پکار ده، ځکه ښایي‌کوکیز یا بله تکنالوژي پکې کارول شوې وي. کولی شئ له اجازې مخکې د social media site پالیسي ولولئ. د دې لپاره غوښتنه ومنئ او مخکې لاړ شئ

    خبرداری: بي بي سي د بهرنیو وېبپاڼو د منځپانګې مسؤله نه ده

    د ‍پوسټ X پای

  8. وروستی, امریکا بهر کې خپلو اتباعو ته خبرداری ورکړی چې احتیاط وکړي

    Getty Images

    د عکس سرچینه، Getty Images

    د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزارت په بهر کې د دغه هېواد اتباعو ته یو کم‌پېښ خبرداری خپور کړی او د تاوتریخوالي د ډېرېددو د خطر خبرداری یې ورکړی دی.

    امریکايي چارواکو له خپلو اتباعو غوښتي چې د سفر پر مهال له "ډېر احتیاط" څخه کار واخلي، ځکه چې د "ترهګریزو بریدونو، مظاهرو او یا د امریکايي اتباعو او ګټو پر ضد د تاوتریخجنو اعمالو" شونتیا شته.

    دا پرمختګ منځني ختیځ کې د غزې په تړانګه کې د اسرائیلو د بریدونو لپاره د متحده ایالاتو د ملاتړ په اړه د غصې په ډېرېدو کې راغلی، ځکه چې د متحده ایالاتو ټولو اتباعو ته لارښوونه شوې "په هغه ځایونو کې چې سیلانیان ډېر پکې ګرځي-راګرځي محتاط و اوسي."

    دا روښانه نه ده چې ددې خبرداري لامل څه و او ایا متحده ایالاتو کوم ځانګړی ګواښ ترلاسه کړی.

    وروستی ځل چې د بهرنیو چارو وزارت دا ډول نادر خبرداری ورکړی و د ۲۰۲۲ کال په اګست کې د افغانستان پلازمېنه کابل کې د القاعدې د مشر ایمن الظواهري له وژل کېدو وروسته صادر شوی و.

    تر دې وړاندې په ۲۰۱۷ کال کې وروسته له هغه چې پخواني ولسمشر ډونلډ ټرمپ بیت المقدس د اسرائیلو د پلازمېنې په توګه په رسمیت وپېژانده، دغه راز په ۲۰۰۳ کال کې پر عراق له برید سملاسي وروسته دغه خبرداری خپور شو.

  9. وروستی, غزه کې جراح د ټپونو درمللو لپاره له سرکې ګټه اخلي

    د اسرائیلو او حماس ترمنځ د جګړې پرمهال د غزې روغتونونو کې ډاکټران او طبي کارمنان هم له لوی کړاو سره مخامخ دي.

    موږ د لندن شمال مېشتي د ښکلا د عملیاتو له جراح ډاکټر غسان ابو سته سره، چې اوس د غزې الشفاء روغتون کې دی څو ځله غږېدلي یو او د غزه والو کړاو یې راته بیان کړی دی.

    ده بي بي سي ته نن وویل، اوس د ځینو باکتریا لرونکو التهاباتو د درمللو لپاره له سرکې نه ګټه اخلي؛ ځکه مخکې یې چې کوم طبي محلول کاراوه، هغه اوس خلاص شوی دی.

    ډاکټر ابو سته وايي د خطرناکو ماتو شویو غړو د سمولو لپاره چې کوم طبي سیخونه او مېخونه کارېدل هغه هم خلاص شوي دي.

    "د عملیاتو خونې ته د ناروغانو د ننوتلو د ځنډ‌ له کبله، د ټپیانو ټپونه د التهابي کېدو په حالت کې دي. یو ډول التهاب چې بسوډاموناس بلل کېږي، د ساري باکتریا لرونکی دی".

    "ددې لپاره څو ډوله درملل شته. خو یوه پخوانۍ درملنه یې سرکه ده. دا چې نور هر ډول درمل ختم شوي، موږ وځو او د ناروغانو د درمللو لپاره دوه بوتله سرکه اخلو او د عملیاتو خونې ته یې وړو".

    غزه کې ډاکټر غسان ابو ستة
    د عکس تشریح، غزه کې ډاکټر غسان ابو ستة
  10. وروستی, د امریکا ولسمشر د اسرائیلو د هوايي دفاع بودیجې تامینولو ژمنه وکړه

    ښاغلي بایډن وویل چې هغه به کانګرس ته بېړنۍ غوښتنه واستوي چې د اسرائیلو د هوایي دفاع اړتیاو تمویل کې مرسته وکړي.

    هغه وویل: "موږ به دا ډاډ ترلاسه کړو چې اوسپنیز ډال به د اسرائیلو د هوايي حریم ساتنې ته دوام ورکړي."

    هغه زیاته کړه: "موږ باید ډاډ ترلاسه کړو چې اسرائیل هر هغه څه لري د خپلو خلکو د ساتنې لپاره ورته اړتیا لري، که نن وي یا هر وخت."

    "هغه امنیتي بسته چې زه کانګرس ته لېږم د اسرائیل امنیت ته بې‌ساري ژمنتیا ده چې د اسرائیل لږ نظامي برتري پیاوړې کوي."

  11. بایډن حماس او پوتین "ورته" وبلل

    ښاغلي بایډن په خپلو خبرو کې حماس د روسیې له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره پرتله کړ.

    هغه وویل، "حماس او پوتین د بېلابېلو ګواښونو استازیتوب کوي، خو په دوی کې یو شی مشترک دی: دوی دواړه غواړي په خپل ګاونډ کې ډیموکراسي په بشپړه توګه له منځه یوسي."

    هغه وویل: "پوتین دا ردوي چې اوکرایین یو هېواد دی او یا دا چې دا یو ریښتینی هېواد و."

    هغه امریکايانو ته وویل: "موږ پوهېږو چې دا مناقشې لرې ښکاري - او دا طبیعي ده چې پوښتنه وشي ولې دوی ته باید امریکایان مهم وي؟."

    هغه زیاته کړه: "د اسرائیلو او اوکرایین د بریالیتوب ډاډ د امریکا د ملي امنیت لپاره حیاتي دی."

    "که موږ په اوکرایین کې د واک او کنټرول لپاره د پوتین لېوالتیا بنده نه کړو، هغه به ځان په اوکرایین پورې محدود نه کړي."

  12. بایډن: د اسرائیلو او اوکرایین یوازې پرېښودل "ارزښت نه لري"

    ښاغلي بایډن وویل: "دا یو خطر دی چې د ګډوډۍ بحث د نړۍ نورو برخو ته سرایت وکړي.. په تېره منځني ختیځ کې".

    دی وايي، امریکا او ټلوال یې د منځني ختیځ لپاره "د ښې راتلونکې جوړېدو" هڅه کوي، داسې راتلونکی چې د ده په ټکو "لا ټیکاومن" وي او "د ګاونډیانو اړیکي پکې لا پیاوړې وي".

  13. وروستی, په منځني ختیځ کې پرمختګونه؛ جو بایډن د بدلون ټکي په اړه خبرې وکړې

    بایډن

    د عکس سرچینه، Getty Images

    د امریکا ولسمشر جو بایډن په منځني ختیځ کې د پرمختګونو په اړه د خپلې ژوندۍ وینا په پیل کې وویل چې "موږ په تاریخ کې له یو مهم بدلون سره مخ یو."

    "دا یو له هغه شېبو ده هغه پرېکړې چې موږ یې نن کوو په راتلونکو څو لسیزو کې به رنګ راوړي."

    هغه چې په دې وروستیو کې اسرائیلو ته له یوه سفر راستون شوی، ویلي چې د دغه سفر په ترڅ کې یې له هغو اسرائیلیانو سره ولیدل چې د حماس له خوا د اکتوبر د اومې برید پرې شوی و.

    هغه دا هم وویل چې ایران د اوکرایین پر ضد د روسیې د جګړې ملاتړ کوي او همدا راز د حماس ملاتړ کوي او امریکا به د دغه هېواد د حساب ورکولو هڅې جاري وساتي.

  14. وروستی, د ډرون انځورونو کې د بې‌ځایه شویو سرپناوې ښيي

    د اکتوبر پر اومه د اسرائیلو او غزې تراړې جګړې وروسته په لکونو خلک بې ځایه شوي دي.

    د ملګرو ملتونو د مرستې او کار ادارې UNRWA په څېر خیریه موسسې د اړمنو کسانو لپاره پنا ځایونه لټوي.

    دغه خیمې د جنوبي ښار خان یونس مرکز ته نژدې لګول شوې دي.

  15. وروستی, د غزې اوسېدونکي په ورځ کې شاوخوا درې لېټره اوبو ته لاسرسی لري

    په غزه کې د لومړنیو اړتیاوو لپاره اوبه په خطرناکه توګه کمې شوې دي او د اکتوبر پر اومه د حماس له بریدونو وروسته اسرائیلو "بشپړه کلابندي" پیل کړې ده، د یوې اونۍ لپاره د اکمالاو اجازه نه ورکول کېده.

    د هغه چا لپاره چې هڅه کوي پوه شي د اوبو سرچینې څومره درېدلې دي، موږ دغه ګرافیک انځور د یوې بېلګې په توګه درښیو:

    ګرافیک انځور
  16. وروستی, د خوړو نړیوال پروګرام: زموږ زرګونه ټنه خواړه غزې ته د ننوتلو په تمه دي

    رفح بندر

    د عکس سرچینه، Reuters

    د ملګرو ملتونو د خوراکي توکو د نړیوال پروګرام د اکمالاتو مشرې الین رومونګ بي بي سي ته وویل: "موږ په رفح کې د مصر په پوله کې له زرو ټنو زیات خوراکي توکي لرو."

    الین د بي بي سي راډیو د مازدیګر په ۴ بجو خپرونې ته وویل چې د دې مقدار خوراکي توکو د لېږدولو لپاره به شاوخوا ۶۰ لارۍ بوختې وي او دا به د یوې اونۍ لپاره یوازې نیم میلیون خلکو خوراک توکو لپاره بسنه وکړي.

    د ملګرو ملتونو دغه چارواکې زیاته کړه یوځل چې لارۍ له پولې تېرې شي، دوی به چمتو وي چې پنا ځایونو او نورو ځایونو ته چې خوراکي توکي ورته اړتیا وي ولېږدوي.

    هغې وویل: "کله چې غزې ته خواړه ورسېږي، بشردوستانه سازمانونه باید اړو خلکو ته بشپړ لاسرسی ومومي." هغې زیاته کړه چې هغه اوس مهال ۲۰ لارۍ د جمعې په ورځ غزې ته د ننوتلو شېبې شماري.