АКШ менен Британия Киевдин суранычы боюнча чечим кабыл алган жок

Улуу Британиянын премьер-министри Кир Стармер Украинадагы согуш боюнча АКШ президенти Жо Байден менен "жемиштүү" сүйлөшүүлөрдү өткөрдү, бирок ал Киевге Орусиянын аймагына атылуучу ракеталарды колдонууга уруксат берүү тууралуу чечим кабыл алынганын билдирген жок. Сөз узак аралыкка атуучу ракеталар жөнүндө болуп жатат.

Кир Вашингтондогу сүйлөшүүлөрдө "конкреттүү кадамдар же тактикалар" эмес, "стратегияга" басым жасалганын айтты.

Ак үйдүн билдиришинче, эки лидер Иран жана Түндүк Кореянын Орусияга массалык кыргын салуучу куралдарды берүү жөнүндөгү маселесине "терең тынчсыздануусун" билдиришкен.

Жума күнү эртең менен Украинанын президенти Владимир Зеленский Орусия түн ичинде Украинага Иранда жасалган 70тен ашуун дрон учурганын айтып, өз өлкөсүнө абадан коргонуу жана узак аралыкка сокку уруу мүмкүнчүлүгү зарыл болуп жатканын айтты. Ал айтылгандар "элдин коопсуздугун жана жашоосун коргоо үчүн" керек болуп жатканын билдирди.

"Биз бул боюнча бардык украиналык өнөктөштөр менен иштеп жатабыз", — деди ал.

Буга чейин Орусиянын президенти Владимир Путин Батыш өлкөлөрүнө багытталган кайрылуусунда, Орусиянын аймагына карай узак аралыкка атылуучу ракеталарды пайдаланууга Украинага уруксат бербөө маселесин айткан.

Путин эгерде уруксат бериле турган болсо мындай кадамды НАТОнун Украинадагы согушка "түздөн-түз катышуусу" деп эсептей турганын баса белгилеген.

Бирок Улуу Британиянын мурдагы коргоо министри сэр Бен Уоллес BBC Radio 4түн Today программасына катышып, өзгөчөлөнгөн пикир айтты. Анын айтымына караганда, Путиндин коркутууларына карабастан, НАТО Украинага Оруссиянын аймагына атуу үчүн узак аралыкка жетчү ракеталарды колдонууга уруксат бериши керектигин айтып, талаш-тартыштардан Путин гана пайда көрүп жатканын кошумчалады.

"Менин нааразычылыгым — бул дагы бир жолу жөнөкөй тартышуу болуп жатканына байланыштуу," — деди мурдагы Консервативдик депутат.

АКШнын Украина боюнча мурдагы атайын өкүлү Курт Волкер Путиндин бул билдирүүлөрү Батыштын кийинки аракеттерин алдын алуу максатында жасалганын белгиледи.

"Путиндин бул айткандарынын себеби — бизди аракеттерден баш тарттырууга жетүү, бирок бул анын чындап эмне кылаары же эмне деп ойлой турганы менен эч кандай байланышы жок", — деп белгиледи Волкер.

Узак аралыкка атылуучу ракеталар боюнча талкууга комментарий берип жатып, Волкер АКШ "бул жаңы чектен өтүү Орусияны чындап ачууландырып, жаңжалдын жаңы деңгээлине алып келет деп ашыкча кооптондуруп жатат" деп айтты.

Байден сэр Кир менен Ак үйдөгү жолугушуусунун алдында журналисттерге кайрылып: "Мен Владимир Путин жөнүндө көп ойлонбойм", — деп билдирди.

Бүгүнкү күнгө чейин АКШ жана Улуу Британия Украинага Орусиянын аймагындагы буталарга узак аралыктагы ракеталарды колдонууга уруксат беришкен эмес, анткени бул жаңжалды күчөтөт деп чочулашууда.

Бирок Украинанын президенти Владимир Зеленский батыштагы өнөктөштөрүн куралдарды чектөөсүз колдонууга уруксат берүүгө чакырып, бул согушту токтотуунун жалгыз жолу деп айткан.

2022-жылдын февраль айында Орусия Украинага толук масштабдуу кол салуусун баштагандан бери, украин шаарлары жана фронттук тилкелери күн сайын бомбалоого дуушар болууда.

Украинанын аскердик объектилерин, көп кабаттуу үйлөрдү, энергетикалык объектилерди жана ооруканаларды бутага алган көптөгөн ракеталар жана пландоочу бомбалар Орусиянын аймагында жайгашкан учактардан учурулат.

Киев ошол чабуулдар жасалып жаткан базаларга сокку урууга уруксаттын жоктугу коргоону жөндөмүн начарлатып жатканын билдирүүдө.

Мурда Улуу Британия Украинага британдык куралдарды "өзүн-өзү коргоо" максатында колдонууга "ачык укугу" бар экенин билдирген, бул "Орусиянын аймагындагы операцияларды да жокко чыгарбайт", деп айтылган Киевдин өткөн айдагы күтүүсүз чек арадан өтүү чабуулунан кийин.

Бирок бул Украинага эл аралык деңгээлде таанылган чек араларынан тышкаркы аймакта узак аралыктагы Storm Shadow ракеталарын колдонууну камтыбайт.

АКШ быйыл Украинаны узак аралыктагы ракеталар менен камсыз кылган, бирок Киевдин башка батыш өнөктөштөрү сыяктуу эле, бул ракеталарды Орусиянын аймагындагы буталарга колдонууга уруксат берилген эмес.

Кир Стармер Путиндин НАТОнун катышуусу менен согуш чыгып кетиши мүмкүн деген коркутууларына тынчсыздандыңызбы деген суроого, Украинадагы согушту "тезирээк чечүүнүн жолу — бул Путиндин чындап кандай аракет кылып жатканында" деп жооп берди.

Кир Стармер Байден менен Ак үйдөгү жолугушуу Украина боюнча стратегияны талкуулоо мүмкүнчүлүгү болгонун, "бир гана конкреттүү кадам же тактика эмес" экенин белгиледи.

Ошондой эле, алар Жакынкы Чыгыштагы кырдаалды, Израиль-Газа согушунун бир жылга жакын убакыттан бери улануусун жана "дүйнөнүн башка аймактарындагы" маселелерди талкуулашканын кошумчалады.

Кир Стармер журналисттерге бул маселелерди келерки жумада Бириккен Улуттар Уюмунун Башкы Ассамблеясында кайрадан талкуулоо мүмкүнчүлүгү болорун айтты.

Жума күнү, эки лидердин жолугушуусунун алдында өткөн өзүнчө брифингде АКШнын Улуттук коопсуздук кеңешинин өкүлү Жон Кирби Вашингтон Украинанын америкалык куралдарды Орусиянын аймагына колдонуу боюнча чектөөлөрүн өзгөртүүнү пландабаганын билдирген эле.

Ошол эле күнү Москва алты британдык дипломатты өлкөдөн чыгарып, алардын аккредитациясын жокко чыгарып, тыңчылык кылган деп айыптады.

Өлкөнүн коопсуздук кызматы, ФСБ, билдирүү жасап, Британиянын Орусияга "стратегиялык жеңилүү" алып келүүгө катышы бар экенин көрсөтүүчү документтер алынганын айтты. Бул айыптоолорду Улуу Британиянын Тышкы иштер министрлиги "таптакыр негизсиз" деп четке какты.

BBCге берген маегинде британдык коргонуу аналитиги Жастин Крамп Путин жаңы Лейбористтик өкмөттү жана кетип жаткан Байден администрациясын сыноодо деп белгиледи.

"Акыр-аягы, Орусия буга чейин Улуу Британиянын каршылаштарына курал жеткирип, НАТО мүчөлөрүнүн кызыкчылыктарына каршы диверсия, тыңчылык, саботаж жана маалымат/кибер операциялары сыяктуу "активдүү чараларды" колдонуп келет.

"Бул процесстер ылдамдашы мүмкүн, бирок Орусиянын НАТОго каршы күрөш баштоосу реалдуу эмес, анткени алар азыр Украина менен эле күрөшүп кыйналып жатышат", – деп кошумчалады Крамп.

Ошондой эле жума күнү АКШ Орусиянын RT телеканалына каршы жаңы санкцияларды жарыялап, аны "Орусиянын чалгындоо аппаратынын фактический бөлүгү" деп айыптады.

АКШнын мамлекеттик катчысы Энтони Блинкен журналисттерге RT Орусия колдогон маалымат каражаттарынын тармагынын бир бөлүгү экенин айтып, бул каналдар АКШдагы демократияны жашыруун түрдө "бузууга аракет кылып жатканын" белгиледи.

АКШнын RT шайлоого таасир этүүгө аракет кылган деген айыптоолоруна жооп берип жатып, телеканалдын башкы редактору Маргарита Симонян – өткөн жумада АКШ тарабынан санкцияга алынган – алардын эң сонун мугалимдери бар экенин, көптөгөн RT кызматкерлери АКШда окуганын жана АКШ каржылоосу менен билим алышканын кошумчалады.

Орусиянын Тышкы иштер министрлигинин өкүлү Мария Захарова АКШда "Орусияга каршы киргизилген санкциялар боюнча адис" деген жаңы кесип пайда болушу керектигин айтты.