ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ልዑል ደረጃ መንሽሮ ርእስን ክሳድን ዘለዎም ሰባት ነዊሕ ክነብሩ ከምዝኽእሉ ሓደ ክሊኒካዊ ፈተነ ይሕብር።
እዚ ንምሕካሙ ኣጸጋሚ ከምዝዀነ ዝንገረሉ ዓይነት መንሽሮ፡ ኣብ 20 ዓመታት ናይ መጀመርታ ኣወንታዊ ምልክት ምዃኑ ተገሊጹ።


ትስፍው ሓድሽ መድሃኒት መንሽሮ ክሳድን ርእስን

ካትሪን መንግኣኒ፡ ከምቲ ዓመት መጸ እትገብሮ በዓል ልደት ከተኽብር ምስ ስድራኣ ናብ ዓዳ ምስ ገሸት፡ ንህይወታ ንሓዋሩ ዝቐየረ ፍጻመ ኣጋጠማ። ወለዳ፡ ናብ ዓዶም ኣብ ዝኸድሉ ብሓደ ሓኪም ክትክንሸብ መደብ ኣውጺኦም ጸንሑዋ።

ኬንያ፡ 'ንበዓል ልደት ናብ ዓደይ ምስ ከድኩ ተኸንሺበ'

ካብ ከባቢ ካርቱም ወጻኢ፡ ኣብ ሰሜንን ደቡብን ሱዳን'ውን በቲ ቫይረስ ዝተለኽፉ ሰባት ከም ዝተጠቕሱ ማዕከን ዜና ኤኤፍፒ ሓቢሩ።

ቅልውላው ጥዕና ሱዳን፡ ኣብ ርእሲ ዘላታ ተወሰኸታ

ነብሰጾር ከይኰንኪ፡ ወርሓዊ ጽግያትኪ ክጠፍኣሉ ዝኽእል 8 ምኽንያታት ክንነግረኪ

ሰብመዚ ጥዕና እታ ሃገር ኣብ ዘውጽእዎ መግለጺ፡ እቲ ቫይረስ ዝተረኽቦም ህፃንን ኣዲኡን፡ ተነፂሎም [ተወሺቦም] ዘድልይ ሕክምናዊ ክንክን ይግበረሎም  ከምዘሎ ኣፍሊጦም።

ኢትዮጵያ፡ ኣብ ሓንቲ ኣደን ወዳን በዲዶ ህበይ ተረኺቡ - ብኸመይከ ይመሓላለፍ?

ቅርጺ ወይ መጠን ሰብነት ንምልዋጥ ናብ ሰብነት ዝኣትዉ ዓይነታት ኢምፕላንታት (implants) ካብ ሰብነተን ናይ ዘውጽኣ ደቂኣንስትዮ ቍጽሪ ይዛይድ ኣሎ።

ብዙሓት ደቀንስትዮ ዘትከልኦ መግዘፊ ጡብ የልግስኦ ኣለዋ፡ ስለምንታይ? 

ሳዕቤናት ቅድመ-ንጽፈተ-ጽግያት ንምክልኻል ዝሕግዙ ሽዱሽተ ተፈጥሮኣዊ ሜላታት

ኣብ ጥሪ ካብ ስልጣኑ ዘልገሰ ባይደን፡ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ሽንቱ ምልክታት ብምርኣዩ ናብ ሓኪም ድሕሪ ምኻዱ'ዩ ብዓርቢ ዝተረጋገጸ።

ጆ ባይደን ብመንሽሮ ፕሮስቴት ከም ዝተጠቕዐ ተረጋጊጹ

ወዲ 35 ዓመት ኣሚት ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ ለንደን ናብ ዝርከብ እንዳ ቡን ምስከደ "ኩሉ ሰብ ኣተኲሩ ይጥምተኒ ነይሩ፤ ዳርጋ መንፈስ ዝረኣዩ'ዩ ዘምስል" ክብል ንዘጋጠሞ ገሊጹ።

'ብሰንኪ ገጸይ ኣብ ካፌ ኣገልግሎት ተኸሊኣ'

ነተን ኣስማን ሱመያን ዝተሰምያ ህጻናት ንምፍልላይ ልዕሊ 15 ሰዓታት ዝወሰደ ዕዉት መጥባሕ ከምዝተገብረለን ሰብመዚ ጥዕና ስዑዲ ኣፍሊጦም።  እተን ማናቱ ኣብ ፈለማ 2023 ኣብ ሆስፒታል ከረን ድሕሪ ምውላደን ብሓገዝ መንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ንመጥባሕቲ ናብ ሪያድ ከምዝኸዳ ይዝከር።

ተላጊበን ዝተወልዳ ኤርትራውያን ማናቱ ብመጥባሕቲ ተፈላልየን

ሰብሞያ ሕክምና ኣብ ዝሓለፉ ሒደት ዓመታት ኣብታ ሃገር እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ዋጋ መነባብሮ፡ ናብራኦም ኣጸጋሚ ከምዝገበሮ ኣብ ዝተረኽበ ኣጋጣሚታት ይዛረቡ ኣለዉ።

ኢትዮጵያ፡ እናኸረረ ኣብ ዝኸይድ ዘሎ ኣድማ ሓካይም መንግስቲ እንታይ ምላሽ ሂቡ?

ኣብ ዩጋንዳ ዝርከቡ ኣህባይ - ቺምፓንዚታት - ንኽፉት ቍስልን ካልእ መጕዳእትን ንምፍዋስ መድሃኒታዊ ኣትክልቲ ብዝተፈላለዩ መገድታት ክጥቀሙ ተራእዮም።

ኣግራብ በረኻ ተጠቒሞም ቍስሎም ዝፍውሱ ቺምፓንዚ

ፍሉጣት ሰባት እውን ኣብ ምውዕዋዕ ክሳተፍዎ ንዕዘብ ኣለና። ኣብነት ክሎይ ካርዳሽያን ብዛዕባ መቐረት ቆሎ ዕፉን ኣፋሊጣ ነይራ። 

ብፕሮቲን ሃብቲሞም ዝሽየጡ መግብታት ክሳብ ክንደይ 'ጥዑያት' እዮም?

ሰብ-ሞያ ጥዕና፡ ንዓመታት ከልዕልዎ ዝጸንሑ ወሰኽ ደሞዝን ካልእ ጥቕማጥቕምን  እንተዘይተማሊኡሎም፡ ስራሕ ደው ናይ ምባል ኣድማ ክገብሩ ምዃኖም ከጠንቅቝ ቀንዮም እዮም።

ኢትዮጵያ፡ 'ሓራስ ሰበይተይ ሽሮ'የ ኣብሊዐያ' - ናብ ተቓውሞ ዘምርሕ ዘሎ ፈታኒ ናብራ ሓካይም

ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ፡ ኤውሮጳን ካልኦት ሃገራትን ኣብ መንጎ ኣዝማድ ዝፍጸም መውስቦ ኣዘራራቢ ይኸውን ኣሎ።

መውስቦ ክልተ ኣዝማድ 'ጥዕናዊ ሓደጋ' ኣለዎ ድዩ?

ብብዝሒ ኬክ፡ ኩኪስን ዝተመስርሑ መግብታትን ምብላዕ፡ ንሓደጋ ቅልጡፍ ሞት ከቃልዐካ ከም ዝኽእል ኣብ ሸሞንተ ሃገራት ዝተገብረ መጽናዕቲ ይሕብር።

ዝተመስርሑ መግብታት ምብላዕ ቀልጢፍና ንኽንመውት ይድርኹ ድዮም?

ሓደ ኣሰንባዲ ነገር ከጋጥመና እንከሎ፡ ወይ ኣብ ስራሕ ሓደ ኣገዳሲ ኣኼባ ምስ ዝህልወና፡ እቲ ቀዳማይ ዝመጽእ ስነ-ኣእምሮኣዊ ግብረ መልሲ ካብ ከስዐና'ዩ ዝብገስ።
ኣዚና ምስ እንስንብድ ወይ ምስ እንፈርሕ ክሳብ ውጽኣት'ውን ክሕዘና ይኽእል'ዩ።
ኣቦታትና "ብፍርሒ ጽሕጻሕ ብጽሕጻሕ ኮይኑ" ክብሉ'ውን ሰሚዕና ንኸውን ኢና።
ወይ ንፈራሕ ሰብ 'ጻሕጻሒ' ኢሎም ክጸርፍዎ ኣስተብሂልና ንኸውን ኢና። እዞም ክኢላታት፡ እዚ ኩሉ ኣብ ከስዐናን ሓንጎልናን ዘሎ ምጽልላው ዘርኢ ምዃኑ የብርሁ።


ከስዐናን ሓንጐልናን ብኸመይ ተዛሚዶም ይሰርሑ፡ ንምንታይከ የገድሰና?

እቶም ሰብ ሞያ ሕቶታቶም ናብ መንግስቲ ከምዘቕረቡ ብምግላጽ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት መልሲ ክወሃቦም ናይ ግዜ ገደብ ካብ ዝህቡ ሰሙናት ሓሊፎም ኣለዉ።

'ሓኪም ኰይነ ድኽነት እየ ከሲበ' - ሕቶን መረረን ሰብ ሞያ ጥዕና ኢትዮጵያ 

ቢል ጌትስ ኣብቲ ትማሊ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ዘካፈሎ ጽሑፍ፡ "ምስ ሞትኩ ሰባት ብዛዕባይ ብዙሕ ክብሉ'ዮም፣ እታ 'ምስ ሃብቱ ሞይቱ' እትብል ቃል ግን ሓንቲ ካብተን ብድሕረይ ብዛዕባይ ዘይብሃላ'ያ ክትከውን" ኢሉ።

ቢል ጌትስ 99 ሚእታዊት ሃብቱ ንግብረሰናይ ክህብ ቃል ኣትዩ

ሕጂ ወዲ 76 ዓመት ዝዀነ ጆናታን፡ "ግዜኡ ምስ ኣኸለ መሕወዪ ክንክን" ከም ዝወሃቦ ብሓካይም ከም ዝተነግሮ ብምግላጽ፡ "ወዲ 33 ዓመት እየ፡ ብዛዕባ መሕወዪ ክንክን ክሰምዕ ይደሊ ድየ ኰይነ? ዝብል ሕቶ ሓቲቱ ከምዝነበረ ድማ ይዝክር።

ልዕሊ 9 ወርሒ ዕድመ ከምዘይብሉ ተነጊርዎ 40 ዓመት ወሲኹ ዘሎ ሰብኣይ - ግን ብኸመይ? 

ከምቲ ብዙሓት ዝኣምንዎ፡ ዝሑል ኵነታት ኣየር ብቐጥታ ሰዓል ኣየስዕብን። ከምኡ እንተዀይኑ ደኣ’ሞ፡ ዝሑል ኵነታት ኣየር ኣብ ዝህልወሉ እዋን ስለምንታይ ሰዓል ዝሓዞም ሰባት ብተደጋጋሚ የጋጥመና? 

'ሰዓል' ብሓቂ ብቑርን ዛሕልን ዝመፅእ ድዩ? ክዳን ምርጓድ'ከ ካብ'ቲ ሕማም ይከላኸል'ዶ?

ቲም ፍሬድ ክሳብ ሕጂ፡ ብድምር ካብ ገለ ካብቶም ኣብ ዓለምና ዝርከበ ቐተልቲ ዝብሃል ኣትማን  ልዕሊ 200 መንከስትን ልዕሊ 700  ብመርፍእ ዝተወገኦ መርዚ ኣትማንን ተጻዊሩ ኣሎ። 


200 ግዜ ብተመን ካብ ዝተነኽሰ ሰብ ዝተሰርሐ ጸረ-መርዚ ተመን

ልዑል ጸቕጢ ደም ብኣግኡ ንምፍላጥ ውጽኢታዊ ምሕደራን ስሩዕ ምክትታል ምዝውታር  ኣገዳሲ እዩ።

ጸቕጢ ደምኩም ንቡር ድዩ? ክትፈልጡ ነዚ መገዲ ፈትኑ

ቅድሚ ሕጂ ምስ መግቢ ቡን ምስታይ ወይ መግቢ ብልዕ ኣቢልካ ቡን ምስታይ ጽቡቕ ኣይኮነን ተባሂልኩም ትፈልጡ እንተኾይንኩም፡ ሓቅነት ስለዘለዎ ጥንቅቕ በሉ።