ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ፎብያ ዘለዎም ሰባት፡ ጽዑቕን ኣዝዩ ዘይምችኡን ግብረ መልሲ ፍርሒ ከጋጥሞም ተኽእሎ ኣሎ፤ ሓደ ሓደ ግዜ እቲ ስምዒት ልዕሊ ዓቕሞም ክኸውንን ንመዓልታዊ ህይወቶም ክጸሉን ይኽእል እዩ።

'ፎብያ'፡ ዘይርትዓዊ ፍርሒ እንታይ’ዩ? ብኸመይ’ከ ይፍወስ?

ኣብ ዓለም ዝለዓለ መጠን ዓርሰ-ቅትለት ዝፍጸመላ ንእሽቶ ኣፍሪቃዊት ሃገር

ተመራመርቲ ብዛዕባ ምብራሕ ጸጉሪ ርእሲ ንዓሰርተታት ዓመታት መልሲ ከይረኸቡ ጸኒሖም’ዮም። እዚ ክቕየር ተኽእሎ ኣሎ ድዩ?

'ብርሒ ዝፍውስ፡ ሕሱርን ባህሪያውን መድሃኒት ተረኺቡ' - ተመራመርቲ

ኣድማ ጾታዊ ርክብ ኣብ ታሪኽ ካብ ዘመነ ግሪክ ኣትሒዙ ነዊሕ ዝጸንሐ ኣገባብ ተቓውሞ እዩ።

ኣድማ ጾታዊ ርክብ እንታይ እዩ? ኣበይ’ከ ተጀሚሩ?

ሓደጋታት ናይቲ ኣደ እትወስዶ ኣልኮላዊ መስተ ብዝያዳ ዝተሰነደ’ኳ እንተዀነ፡ ካልእ ነቶም ምስ ምስታይ ብዝተሓሓዝ ዝመጽኡ ሳዕቤናት ኣበርክቶ ክገብር ዝኽእል ጉዳይ ግን ዕሽሽ ተባሂሉ ኣሎ። እዚ ድማ እቲ ኣቦ ክንደይ ዝኣክል ይሰቲ ዝብል እዩ።

ኣቦ ዝሰትዮ ኣልኮላዊ መስተ ብኸመይ'ዩ ኣብ ዝውለድ ቈልዓ ሳዕቤን ዝህልዎ?  

ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ካብ 1.3 ክሳብ ኣርባዕተ ሚልዮን ብሕማም ሸሮኽ ከምዝተለኽፉን፡ ኣብ መላእ ዓለም ድማ ካብ 21 ሽሕ ክሳብ 143 ሽሕ ብሰንኪ እዚ ሕማም ከምዝሞቱን ይግምት።

ሕማም ሸሮኽ፡ ጠንቁን መከላኸሊኡን እንታይ እዩ? 

ልዕሊ ፍርቂ ኣካላትና ሰብ ከምዘይኮነ ተመራመርቲ ስነ-ፍልጠት ይዛረቡ።

ልዕሊ ፍርቂ ዋህዮታትና ናይ ሰብ ኣይኰኑን - ተመራመርቲ

ቢቢሲ ነቲ ኣብቲ ክልል ኣጋጢሙ ዘሎ ቅልውላው ንምግምጋም ንገለ ካብቶም ኣዝዮም ዝተሃስዩ ከባቢታት ብምብጻሕ፡ ብሳተላይት ዝተሳእሉ ምስሊታት መዓስከራት ተፈናቐልትን ዝደረቝ ስርዓታት መስኖን እውን ተንቲኑ’ሎ።

ትግራይ፡ ክልተ ሚልዮን ኣብ ሓደጋ ጥምየት ከምዝርከቡ ምስልታት ሳተላይት ኣቃሊዖም

እቲ ‘ሶድየም ሳይናይድ’ ዝዓይነቱ ኬሚካል ሓደገኛ ምዃኑን ብውሑድ መጠን እውን ናብ ኣፍ እንተኣትዩ ወይ ክተተንፍስ ከለኻ እንተተሳሒቡ ክቐትል ከምዝኽእል ሰብመዚ ጥዕና ኣጠንቂቘም። ንኣከባቢ እውን ዓብይ ሓደጋ ከምዘስዕብ ሓቢሮም።

ካብ ዝተገልበጠት መኪና ጽዕነት ዝተሰረቐ መርዛም ኬሚካል ከቢድ ሻቕሎት ፈጢሩ

ካልኦት 60 ሰባት እውን ኣብቲ ልዑል ሓደጋ ዘለዎ ምድብ እቲ ሕማም ምህላዎም ከምዝተለለዩ ሚኒስተር ጥዕና እታ ግዝኣት ኣፍሊጡ።

ህንዲ፡ ሞት ወዲ 14 ዓመት ቆልዓ ዘስዓበ ቫይረስ ኒፓህ ሻቕሎት ፈጢሩ


ወዲ 14 ዓመት ዝቐተለ ቫይረስ 'ኒፓህ' ሻቕሎት ፈጢሩ

ተመራመርቲ ንመድሃኒት ሕማመ ዓሶ ናይ ምጽዋር ዓቕሚ ዘለዎም ጽግዕተኛታት ሕማም ዓሶ ኣብ ኣፍሪቃ የስፋሕፍሕ ከምዘሎ ብምሕባር፡ ብህጹጽ ስጕምቲ እንተዘይተወሲዱ ህይወት ሚልዮናት ኣፍሪቃውያን ንሓደጋ ተቓሊዑ ከምዘሎ ኣጠንቂቘም።

ኣብ ኤርትራ እትርከበን ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ መድሃኒት ዝጻወር ዓሶ ይስፍሕፋሕ ኣሎ

ደቅኹም ስቕ ኢሎም ካልኦት ቈልዑ ክዕልሉ ምርኣይ ተስፋ ከቝርጸኩም ይኽእል እዩ። ይዅን እምበር ኵሎም ህጻናት ብዝተፈላለየ ናህሪ እዮም ዘረባን ቋንቋን ዘማዕብሉ። 

ደቅና ኣፍ ዘይምኽፋቶም ዘጨንቕ ድዩ?

ኣደ ብኦቲዝምን ዳውን ሲንድሮምን ዝሳቐ መንእሰይ፡ ውላዳ ብከልቢ ሰራዊት እስራኤል ተነኺሱ ንኽመውት ከምዝተገደፈ ንቢቢሲ ትዛረብ። 

ብኦቲዝምን ዳውን ሲንድሮምን ዝሳቐ መንእሰይ ብከልቢ ሰራዊት እስራኤል ተነኺሱ ክመውት ተገዲፉ - ኣደ

እንበልዖ መግቢ ጥዕና ኣእምሮና ንምዕቃብን ጽቡቕ ህይወት ንክህልወናን ቁልፊ ተራ ክጻወት ይኽእል’ዩ።

ብቕዓት ሓንጐልኩም ንኸየንቆልቁል ነዞም 8 መግብታት ኣዘውትሩ

ኣብ ቀረባ እዋን ዝተገብረ መጽናዕቲ ከም ዝሕብሮ፡ ነፍሰ-ምሱጣት ሰባት ምስ እርጋን ዝያዳ፡ ርህሩሃትን ለጋሳትን ልዙባትን ክዀኑ ከምዝኽእሉ የመልክት። 
ይዅን እምበር፡ እቲ ልዑል ነፍሰ-ኣገዳስነት ዘለዎ ዓሚቝ ስምዒት ምሉእ ብምሉእ ክጠፍእ ከምዘይክእ እቲ መጽናዕቲ ኣተሓሒዙ የመልክት።


ነፍሰ-ተምሳጥ ‘ናርሲዝም’ ምስ ዕድመ ይበሊ ዶ ይኸውን?

ብዝተኽኣለ መጠን ውሑድ ዝተመስርሑን ኣመና-ዝተመስርሑን መግብታት እንተተመገብና ክኢላታት ይዛረቡ። ይኹን'ምበር ገለ ካብዞም መግብታት ንስድራቤታት ረብሓ ክህልዎም ከምዝኽእል ክንርስዕ የብልናን።


ኣመጋግባ ስድራና ንቀጻሊ ህይወት ደቅና ናብ ሓደጋ የእቱ ኣሎ - መጽናዕቲ

ሽኮር ምብዛሕ ንጥዕናና ጽቡቕ ከም ዘይኰነ ኣየካትዕን፤ ግን ኣርቲፊሻል መመቐሪታት ካብ ሽኮር ንጥዕና ዝበልጹ ድዮም? እዋናዊ መጽናዕቲታት ብዛዕባ’ዚ እንታይ ይብሉ?

ኣርቲፊሻል መመቀሪ እንታይ'ዩ፣ ንጥዕናና ብኸመይ ይጸልዎ? 

ቅድሚ ሰለስተ ኣዋርሕ ኣቢሉ ከተማ ኣኽሱም ብርእሰን ተጣቢቐን ዝተወለዳ መናቱ ከዘራርባ ቀኒየን ኣለዋ። ቅድሚ ሒደት መዓልታት ብመሰረት ሃይማኖታዊ ስርዓት እምነት ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ኣብ ኣክሱም ቤተክርስትያን ጽዮን ማርያም ዝተጠመቓ ኮይነን 'ውህብቶን ህያብን' ዝብል ስም ተዋሂበን ኣሎ። ኩነታተን እንታይ ይመስል- ኢልና ሓቲትና ኣለና።

ትግራይ፡ ተላጊበን ዝተወልዳ 'ህያብን ውህብቶን' ድሕሪ 80 መዓልታት ከመይ ኣለዋ? 

ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራት፡ ብሰንኪ ዝተፈላለየ ምኽንያታት ጸባ ጡብ ኣደኦም ክረኽቡ ዘይከኣሉ ዕሸላት ንምምጋብ ሃገራትን ትካላት ጥዕናን ዝተፈላለየ ብልሓት ይጥቀማ። እዚ ድማ ስነፍልጠታዊ፡ ባህላዊን ሃይማኖታውን ሕቶታት ከልዕል ይርአ እዩ። ነዚ መሰረታዊ ስክፍታት ብምግባር፡ ኣብ ፓኪስታን ምስ ሃይማኖት ተኣሳሲሩ ኣብዚ ጉዳይ ዝተላዕለ ሕቶታት ተዳህሲሱ'ሎ።

ባንክ ጸባ ጡብ ኣደ - ሓላል ዶ ሓራም?

ኣዋልድ ናይ መጀመርታ ወርሓዊ ጽግያት ካብ ዘጋጥመን ክሳብ ምጅማር ዕብየት ጡብ ዘለዉ ለውጥታት፡ ምትእትታው ግዜ ጕርዝውና በብቑሩብ ይጅምር ከምዘሎ ዘመልክቱ እዮም።
ኣብዚ እዋን ዘለዋ ኣዋልድ ኣመሪካ ምስተን ቅድሚ ሓደ ክፍለ ዘመን ዝነበራ ኣዋልድ ክነጻጸራ እንከለዋ፡ ክሳብ ኣርባዕተ ዓመት ኣቐዲመን ወርሓዊ ጽግያት ከም ዝጅምራ ይግመት።


ብከላ ኣየር ብኸመይ እዩ ወርሓዊ ጽግያት ኣዋልድ ዝጸሉ ዘሎ?

ሰበስልጣን ምምሕዳር ባይደን ብዛዕባ እቲ ሓድሽ ዳህሳስ ምስ ተሓተቱ፡ ፊት ንፊት ዝግበር ጐስጓስ ኣዝዩ ኣገዳሲ ምዃኑ፡ ባይደን ብነጥቢ ከም ዝመርሕ ወይ ምስ ትራምፕ ከም ዝተመዓራረየ ዘርኢ ምዃኑን ይምጕቱ።

ጆ ባይደን፡ ንዲሞክራት ሻቕሎት ፈጢሩሎም፡ ምክልኻል ግን ኣይገደፉን

ምስዕዓም ፍልቀታዊ ዕላማ እውን ክህልዎ ይኽእል እዩ። ኣካል ንኣካል ክንጸጋጋዕ ከለና ሓደ ነቲ ካልእ ዘለና ስምዒት ዝሕብር ምልክታት ክንረክብ ንኽእል ኢና። እዚ ድማ እቲ ከንፈር ንከንፈር ዝግበር ፍቕራዊ ምስዓም ንበይኑ ፍሉይ ዝውቱር ባህሪ ደቂ ሰባት ከምዘይኮነ ከረድእ ይኽእል።

ሰባት ግን ስለምንታይ እዮም ዝሰዓዓሙ?

እቲ ብዩኒቨርሲቲ ሎውቦሮ ምስ ማሕበር ፕሮፌሽናል ተጻወትቲ ብምትሕብባር ዝተኻየደ መጽናዕቲ ከም ዘመልክቶ፡ ካብ ሓሙሽተ ተጻወትቲ እቶም ክልተ እንተወሓደ ሓደ ግዜ ነቲ ንጥረ ነገር ፈቲኖምዎ እዮም።
"ሓቀኛ ቁጽሪ" ናይቶም ስኑስ ዝጥቀሙ ተጻወትቲ ኣዝዩ ዝለዓለ ክኸውን ከም ዝኽእል ዘመልክት እቲ ጸብጻብ፡ ብዙሓት ተጻወትቲ ወልፊ ከምዘለዎም ንምዝራብ ፍቓደኛታት ኣይኮኑን ይብል።

ተጻወትቲ ኩዕሶ እግሪ ትሕቲ ከንፈሮም ዝቐብርዎ ጥቕላል እንታይ እዩ? ሕጋዊ ድዩኸ?

ሓደስቲ ኣቦታት ጥዕና ኣእምሮኦም ንምቁጽጻርን ሚዛኖም ንምሕላውን ዝሕግዙ ለበዋታት ኣለዉ። 