ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣመሪካ ትገብሮ ዘላ ጽዑቕ ንጥፈታት ግን እስራኤል ኣብቲ ኲናት እንተተዓወተት እውን፡ ኣብ ርእይቶ ህዝብን ዞባዊ ወጻኢታትን ክመጽእ ከሎ ግን ብሓፈሻ ክትሰዓር ትኽእል’ያ ዝብል ስግኣት ኣሎ።

እስራኤል ኣብ ቓዛ ተካይዶ ምድራዊ ወራር ምድንጓዩ ንኣመሪካ እንታይ ረብሓ ኣለዎ?

ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት  ኣንቶንዮ ጉተረዝ ንኲናት እስራኤል - ሓማስ ኣመልኪቱ ኣብ ባይቶ ጸጥታ ድሕሪ ዝሃቦ ርእይቶ፡ ሰብ መዚ እስራኤል፡ እቲ ሓላፊ ካብ ስልጣኑ ክወርድ ሓቲቶም ኣለው። ጉተረዝ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ እንታይ ኢሉ?

ጉተረዝ ብእስራኤል ንዝቐረበሉ ክሲ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ እንታይ ኢሉ?

ሕዝቡላህ፡ ብኢራን ዝድገፍ፡ ሺዓ እስልምና ዝእምነቱ ፖለቲካዊ ውድብን ጉጅለ ኣባላት ፓርላማ ሊባኖስን ኰይኑ ካብ 1992 ጀሚሩ ብሓሰን ነስረላሕ ዝምራሕ እዩ። እቲ ስሙ ንባዕሉ ኣምላኻዊ ውድብ ማለት እዩ።

ጸረ-እስራኤል ምንቅስቓስ ሕዝቡላህ እንታይ እዩ?

ፍልስጤማዊ ዓረፋት ኣቡ ኣሲ፡ ብሰንኪ'ቲ ኣብ መንጐ እስራኤልን ሓማስን ዝተወልዐ ግጭት ክልተ ደቁ፡ ዓቢይ ሓዉን ክልተ ደቂ ሓፍቱን ሞይቶሞ። ኣብዚ እዋን ሓደ ወዲ 3 ዓመት ወዶም ጥራይ ሒዞም ተሪፎም። 

ብሞት ክልተ ደቈም ብሓዘን ዝተኾርመዩ ፍልስጤማውያን ስድራ

ኵነታት ግጭት እስራኤልን ሓማስን ዝገልጽ ኣሳእል መበል 18 መዓልቲ

እስራኤል-ቓዛ፡ መበል 18 መዓልቲ ብስእሊ

ኣብ ቓዛ ዝርከቡ ሆስፒታላት ነዳዲ ይውድኡ ስለዘለዉ ኣብቶም ሆስፒተላት ሕክምናዊ ናብዮት ዝግበረሎም ዘሎ ሕንጣያት ኣብ ድርኩኺት ሞት ከምዝርከቡ ሓካይም ገሊጾም። 

“መብራህቲ እንተጠፊኣ እዞም ህጻናት ክሞቱ’ዮም” ሓካይም ቓዛ

ዕጡቓት ሓማስ ነቲ ኣብ እስራኤል ዝነብረሉ ዝነበረ ከባቢ ኪቡት ካብ ዘጥቅዑ ንደሓር ወዲ 21 ደሃይ ወዱ ዝጠፍአ ታንዛንያዊ ኣቦ፡ ዝፈጠረሉ ሻቕሎት ንቢቢሲ ኣካፊሉ።

‘ዓቢይ ሓወይ መዓስ’ዩ ካብ እስራኤል ዝመጽእ?’

ኣብ 2000 [ኣ.ኣ] ኣብ ዝነበረ ዓመጽ ፍልስጤማውያን ወዲ 12 ዓመት ወዱ ብምስኣኑ ቀልቢ ሚድያታት ዓለም ስሒቡ ዝነበረ ጀማል ዓብዱራሕ ሎሚ’ውን ብዙሓት መቕርቡ ብምስኣኑ ፈቘዶ ብጽሖታት ይውዕል ከምዘሎ ንቢቢሲ ገሊጹ። 

ቅድሚ 23 ዓመታት ወዱ ዝስኣነ ኣቦ ሎሚ’ውን ኣብ ሓዘን

ብዕጡቓት ሓማስ ጅሆ ተታሒዞም ካብ ዝነበሩ ኣስታት 200 ሰባት ኣሜሪካውያን ዝኾና ኣደን ጓልን ንፈለማ ግዜ ተፈቲሔን ናብ ማሕበር ቀይሕ መስቀል ተረኪበን ኣለዋ። ኣብ ኣሜሪካ ዝቕመጥ ኣቦ ናይታ ጓል 17 ዓመት ናታልያ ድሃይ ጓሉ ምስረኸበ ሩፍታ ከምዝተሰምዖ ንመራኸቢ ብዙሃን ተዛሪቡ። 

ደሃይ ስድራኡ ዝረኸበ ኣሜሪካዊ ሩፍታ ረኺቡ

ኣሜሪካ፡ ብተደጋጋሚ ንእስራኤል ዘይናጋዕ ደገፍ ከም እትገብር ቃል ትኣቱ ኣላ፤ ነዚ ድማ ብወተሃደራዊ ሓገዝ ደጊፋቶ እያ። ኣብቲ ዞባ ዝነበረ በሰላታት ሕሉፍ ምትሕልላኽ ገና ኣይሓወየን ዘሎ፤ ስለዚ ደረት ምትእትታው ኣሜሪካ ኣበይ ኣሎ?

ኣሜሪካ ማዕረ ክንደይ ንእስራኤል ክትከላኸለላ ትኽእል?

ቢቢሲ ንክልተ ቓዛውያን ረኺቡ ህይወቶም እንታይ ከምዝመስል ብቪድዮ ዝተደገፈ ስእሊ ረኺቡ’ሎ። እዞም ክልተ መናእሰይ ቅድሚ እቲ ኵናት ምቹእ ህይወት ይነብሩ ከምዝነበሩ ብምግላጽ ኣብዚ ሕጂ እዋን ግን ፎቖድኡ መውዓሊ ሃጻናትን ጎደናታትን ይንከራተቱ ከምዘለዉ ሓቢሮም።

ሰብ ገዛ ናብ ጎደና ሓደራት ዝቐየረ መጥቃዕቲ እስራኤል

መንግስቲ እስራኤል ኣብ ቓዛ ይውስዶ ብዘሎ ተኸታታሊ ደብዳባት ብዙሕ ክፋል እታ ከተማ ናብ ፍርስራስ ተቐይሩ’ሎ። ጋዜጠኛ ቢቢሲ ዓድናን ናብ ሓደ ከባቢ እታ ከተማ ኣብ ዝኸደሉ ግዜ መንበሪ 5 ሽሕ ሰባት ዝነበረ ህንጻታት ከምዝዓነወ ተዓዚቡ። 

“ስለምንታይ ኢኹም ትድብድቡና ዘለኹም?” ነባሪት ቓዛ

ብሕጽር ዝበለ ኣገላልጻ፤
ጸረ-ሴማውነት፤ ንኣይሁድ ከም ህዝቢ ፍጹም ምጽላእ ወይ'ውን ብዝተፈላለየ መገዲ ዝግለጽ፡ ኣብ ልዕሊኦም ግጉይ ኣረኣእያን ስምዒትን ምሕዳር ኰይኑ ንነዊሕ ዘመናት ዝጸንሐ እዩ።
ጸረ-ጽዮናውነት፤ ንህላወ ሃገረ እስራኤል ምቅዋም ተባሂሉ ክግለጽ ይከኣል።

ጸረ-ሴማውነትን ጸረ-ጽዮናውነትን እንታይ እዩ?

ትካላት ረድኤት ሕቡራት ሃገራት እቲ ኣብ ሞንጐ እስራኤልን ሓማስን ዝቕጽል ዘሎ ጐንጺ ጠጠው ክብል ይሓታ ኣለዋ። ቀዳማይ ሚኒስትር እስራኤል ቤንጃሚን ኔታንያሁ ግን፡ ምቁራጽ ተጻብኦ “ንሓማስ ኢድ ምሃብ’ዩ” ብምባል ነቲ ዝቐርብ ዘሎ ጻውዒታት ነጺጉ።

ኔታንያሁ፡ ‘እዚ እዋን ኲናት’ዩ’ ብምባል ምስ ሓማስ ተኹሲ ደው ምባል ነጺጕ

ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ሑሴን ኣሚር ዓብደላሂያን፡ እስራኤል ኣብ ወሽመጥ ቓዛ እትገብሮ መጥቃዕቲ እንተዘየቋሪጻ ማእከላይ ምብራቕ ካብ ቍጽጽር ወጻኢ ክኸይድ ከምዝኽእል ኣጠንቂቑ።

ኢራን፡ ማእከላይ ምብራቕ ካብ ቍጽጽር ወጻኢ ክኸይድ ከምዝኽእል ኣጠንቂቓ

ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ዓረብ ዜጋታት እስራኤል፡ ብዛዕባ እቲ ኲናት ኣመልኪቶም ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ብዘካፈልዎም ትሕዝቶታት ምኽንያት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዮም።

ዓረብ-እስራኤላውያን ስለምንታይ ይእሰሩ ኣለዉ?

እስራኤል ኣብ ወሽመጥ ቓዛ መጥቃዕቲ ክቕጽል ምዃኑ ኣብ እተጠንቅቐሉ ዘሎ እዋን፡ ሕቡራት ሃገራት እቲ ግጭት ደው ክብል ይምሕፀን ኣሎ።

ትካላት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ቓዛ ተኹሲ-ደው ክብል ጸዊዖም

ሓይልታት ምክልኻል እስራኤል፡ ኣብ ምዕራባዊ ገማግም ባሕሪ ጀኒን ኣብ ዝርከብ "ቀጽሪ ግብረሽበራ" ዝበለቶ ከምዘጥቅዐ ተገሊፁ። 

እስራኤል፡ ኣብ ምዕራባዊ ገማግም ባሕሪ መጥቃዕቲ ፈፂማ

ኣብ ዓረባዊ ዓለም መጥቃዕቲ ኣየር እስራኤል ልኡል ቁጥዐ ኣብ ዝፈጠረሉ እዋን፡ ልኡል ቱርኪ ንሓማስ ዝነቅፍ ሳሕቲ ዝረአ ድምጺ ዓረብ እዩ።

ልኡል ስዑዲ ዓረብ ንሓማስ፣ እስራኤልን ምዕራባውያንን ማዕረ ነቒፉ

ግብጻውያን፡ እቲ ቀንዲ ዕላማ ናይዚ ዋዕላ ተዅሲ ምቍራጽ ምዃኑ ይገልጹ። ከም እስራኤልን ኢራንን ዝኣመሰላ ወሰንቲ ተዋሳእቲ ስለዘይህልዋ ግን ዕላማ እቲ ዋዕላ ናይ ምዕዋት ተኽእሎኡ ትሑት ከምዝዀነ ይግለጽ ኣሎ። 

'ዘተ ሰላም እስራኤል-ፍልስጤም' ካይሮ ይዕወት ዶ ይኸውን?

ፍልስጤማዊ ዕጡኡቕ ጕጅለ ሓማስ ኣብ ደቡባዊ እስራኤል ተራእዩ ዘይፈልጥ ዝተወሃሃደን ሃንደበታውን መጥቃዕቲ ካብ ዝፍጽም፡ ልዕሊ 1400 ሰባት ቀቲሉ ኣስታት 200 ድማ ጅሆ ካብ ዝሕዝ፡ ሎሚ ቀዳም ክልተ ሰሙን ኣቝጺሩ ኣሎ።


እስራኤል - ቓዛ፡ ቀንዲ እዋናዊ ምዕባለታት - ኣፍደገ ራፋ ተኸፊቱ 

እቲ ኣብ እስራኤል፡ ብፍልስጤማውያን ዕጡቓት ሓማስ፡ እተፈጸመ  ልዕሊ 1,400 እስራኤላውያን ዝቐተለን፡ መጭወይቲ ልዕሊ 100 ሰባትን ዘኸተለ ፍጻመ  ኣብ መላእ ዓለም፡ ብፍላይ ከኣ ኣብቶም ኣብ ማእከላይን ምብራቓውን ኣውሮጳን ዝነብሩ ኣይሁድ ምትእስሳርን ተዘክሮታት ህልቂት ሆሎኮስት ቀስቂሱ ኣሎ።

ኣሌክስ ዳንዚግ፡ ብሓማስ ዝተጨውየ ፍቱው ጸሓፍ ታሪኽ

ፕረዚደንት ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ጆ ባይደን ካብቲ ‘ኦቫል ኦፊስ’ ዝበሃል ቤት ጽሕፈቱ ብቐጥታ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ ፑቲን ኮነ ሓማስ ክዕወቱ ከምዘየፍቅድ ተዛሪቡ። 

ሓማስን ፑቲንን ክዕወቱ ኣይከፍቅድን'የ - ባይደን 

ሓይሊ ኣየርን ሓይሊ ባሕርን እስራኤል ኣብ ቓዛ ንዝርከብ ነፍሲ ወከፍ ጥርጡር መሕብኢ ሓማስን ፍልስጤማዊ እስላማዊ ጅሃድን መኽዘን ኣጽዋርን ክሃርም ጸኒሑ’ዩ፡ ኣብዚ መስርሕ ድማ ብርክት ዝበሉ ሰላማውያን ሰባት ከምኡ’ውን ውሑዳት ኣዘዝቲ ሓማስ ቀቲሎምን ኣቝሲሎምን ኣለዉ። እስራኤል ኣብ ቓዛ ዝተሓነየትሉ ወራር ዘይጀመረት ደኣ ስለምንታይ እዩ?