ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

መብዛሕትኦም ብድርቀት ንሽገር ኢና  ዝበሉ ሰባት ምስቲ ወግዓዊ መዐቀኒታት ዝሰማማዕ ምልክታት ክህልዎም እንከሎ፡ ሓደ ካብ ሰለስተ ሰባት ግን ነቲ ዘለዎም ምልክታት ድርቀት ፈጺሞም  ኣየለለዩዎን። ብተወሳኺ ሓካይምን   ተሓከምትን ብሓፈሻ ኣብቶም  ክጥንቀቑሎም ዘለዎም ምልክታት’ውን ዝሰማምዑ ኣይመስሉን ክብል እቲ መጽናዕቲ ኣረጋጊጹ።

ድርቀት የሸግረኩም’ዶ?

ኣብ ዝርዝር ግብኣታት ዝተፈላለዩ መግብታት ወይ ኣብ ከም ልስሉስ መስተታት፣ ማስቲካን ዕሹጋት ርግኦ ዝበሉ ካብ ሽኮር ነፃ ዝኾኑ መግብታት ይርከብ። ኣስፓርተም ዝለዎም ፍሉጣት ልስሉስ መስተታት ከም ዳይት ኮክ፣ ኮክ ዜሮ፣ ፔፕሲ ማክስን 7 ኣፕ ፍሪን ዝርከብዎም ኮይኑ እቲ መመቐሪ ግን ኣብ ኣስታት 6000 ፍርያት መግቢ ይርከብ።

መንሽሮ የስዕብ'ዩ ዝበሃል ዘሎ ካብ ሽኮር 200 ዕጽፊ ዝምቅር ‘ኣስፓርተም’ 

ካብ ሓረስቶት ስድራ ዝተወለደ ዮናስ፡ በቲ ዝተመሃረሉን ዝፈትዎን ሞያ ኣብቶም ዝለዓለ ዝና ዘለዎም ትካላት ክሰርሕ'ኳ እንተጀመረ፡ ጉዳይ ጣፍ ዕረፍቲ ስለዝኸልኦ ግን ስርሑ ገዲፉ ካብ ኣውሮጳ ናብ ኢትዮጵያ ተመሊሱ።

ጣፍ፡ ክብሩ ወሲኹ ኣብ ዕዳጋ ዓለም ከቕርብ ወጢኑ ናብ ሃገሩ ዝተመለሰ ኢትዮጵያዊ

ዓለምለኻዊያን ትካላት ረዲኤት - ፕሮግራም መግቢ ዓለም፡ ትካል ልምዓት ኣሜሪካ - እቲ ንኢትዮጵያ ዝወሃብ ዝነበረ ሓገዝ መግቢ ካብ ኣፍ ተጠቀምቲ እናተመንጠለ ንኻልእ ዕላማ ስለዝውዕል ክቋረጽ ከም ወሰኑ ይዝከር። እቶም ኣብዚ ተግባር’ዚ ዝኽሰሱ ኣካላትን መንግስታትን ነዚ ክሲ ምላሽ’ኳ እንተሃቡሉ፡ ሳዕቤኑ ኣብቲ ተጸባዪ ረዲኤት ዝዀነ ህዝቢ ግን ከቢድ ምዃኑ ርኡይ እዩ። እዚ ጉዳይ’ዚ ግን ከመይ ኢሉ እዩ ማዕቢሉ፣ ግቡእ ግብረመልሲ ንምሃብን መስርሕ ዕደላ ረዲኤት ንምቕጻልን ዝግበር ዘሎ ጻዕሪታት ከ እንታይ ይመስል?

ስርቂ መግቢ ረዲኤትን ምቍራጽ ቀረብን ካበይ ናበይ?

ከም ሓንቲ ኣብ ርእሰ ከተማ ፊሊፒንስ - ማኒላ ዝዓበየትን፡  ምርቕቲ ናይቲ ኣብታ ሃገር ላዕለዋይ ዝበሃል ቤት ትምህርቲ ሕክምና ዝዀነትን፡ ኣብዘን ኣዝየን ርሑቓትን እሳተ ጎመራ ዝበዝሐንን ደሴታት ክትርከብ ዝእመን ኣይኰነን። 

ን13 ሽሕ ሰባት ንበይና እትሕክም ዶክተር

እቲ መጽናዕቲ፡ ነቲ ተመራመርቲ ንወለንተኛታት ኣብ ስርዓተ ኣመጋግብኦም መምርሒ ብምሃብን ኣብ ጥዕና ልቢ ዘለዎ ጽልዋ ብምክትታልን ካብ 1982 ጀሚሩ ንዝተኻየድዎም 30 ፈተነታት ብምጥርናፍ እዩ ገምጊሙ። ካብ መላእ ዓለም ብድምር ኣስታት 2,400 ሰባት ኣብቲ መፅናዕቲ ተሳቲፎም።

ኣመጋግባ ኣትክልቲ ንጥዕና ልቢ - ማዕዳ ተመራመርቲ

ካብ ሓሙሽተ ደቂ ኣንስትዮ ሓንቲ ብሕማም መርዘን ትጥቃዕ፡ ኣብ ዓለም እቲ ካልኣይ ቀንዲ ጠንቂ ድኽመት ጥዕና ዘስዕብ’ዩ። ብዛዕባ እዚ ሕማም ዝግበር መጽናዕቲ ግን ኣዝዩ ትሑት ምወላ እዩ ዝረክብ - ገለ ክኢላታት ድማ ‘ሓቀኛ ስነ-መትኒ’ ከምዘይኰነ ይሓስቡ።

ምስጢረ መርዘን እንታይ’ዩ? ብምንታይ’ከ ይፍወስ?

ሲፎ ናይ ሕክምና ከልቢ እዩ፤ ህጻናት ክስሕቑን ርግኣት ክስምዖምን ከም ዝሕግዝ ኣሰልጣኒቱ ትገልጽ።

ኣብ ፍወሳ ህጻናት ዝሕግዝ ከልቢ

ጾም ምስ ኣውቶፋጂ ዝበሃል መስርሕ ዝተኣሳሰር ኮይኑ፡ ክህልዎ ብዝኽእል ጥዕናዊ ረብሓታት ኣቓልቦ ብዙሓት ይስሕብ ኣሎ። 

እናዕረፍካ ጾምን ጥቕሚታቱን

ሕቡራት ሃገራት፡ ነዛ ዓለም ዝመልእዋ 65 ዓመት ዝመልኡን ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ዝዕድመኦምን ከም ዝኾኑ ይገልፅ።

ልዕሊ 100 ዓመት ዝነብሩ ሰባት ስለምንታይ ይበዝሑ ኣለዉ?

ጾም ንኣካላትና ብኸመይ ይጸልዎ? እንታይ ረብሓታት ኣለዎ? 

ሓሙሽተ ዓበይቲ ረብሓታት ጾም

ሕብሪን መጠንን ሽንትና ብዛዕባ ጥዕናና ብዙሕ ነገር ይገልጽ።

ሽንትና ብዛዕባ ጥዕናና እንታይ ይነግረና?

ኣብዚ እዋን ጾም ጥዕናኹም ክትሕልዉን ብቕዓትኩም ክትሃንጹን ድሌት እንተሃልይኩም፡ እዞም ዝስዕቡ ነጥብታት ኣብ ግምት ክተእትዉ ይምከር።

ሮሞዳን፡ ኣብ እዋን ጾም ብኸመይ ጥዕናና ክንሕሉ ንኽእል? 

መብዛሕትኦም ኣብ እዋን ጥምየት ዝውለዱ ህጻናት ኣእምሮኣዊ ዝሕታለ የማዕብሉ’ዮም። ናብ ባህሪ ምስ እንመጽእ’ውን እቶም ህጻናት ተባኣስትን ጎነጽ ዘዘውትሩን’ዮም ዝዀኑ።

ኣብ እዋን ጥንሲ ዘጋጥም መኣዛዊ ጉድለት ኣብ መዋእል ባህሪ ዕሸላት ዓቢ ጽልዋ ኣለዎ

ብመርፍእ ናብ ቆርበት ክበፅሕ ዝግበር እዚ መድሃኒት፡ ሰባት ዝያዳ ፅጋብን ዕግበትን ክስምዖም ስለ ዝገብር ውሑድ መግቢ ዝምገቡሉ ኩነታት ይፈጥር። ከም በዓል ኤሎን ማስክ ዝኣመሰሉ ፍሉጣት ሰባት እውን ከምዝተጠቐምናሉ ይዝረብ።

ክብደት ንምንካይ ዝሕግዝ መድሃኒት ኣብ ጥቕሚ ክውዕል ፍቓድ ረኺቡ

ክብደት ሰብነቱ፡ ፍርቂ ናይቲ ክምዘኖ ዝግባኦ ጥራይ እዩ፤ እቲ ዶክተር ነቲ ዓጽሚ ጥራይ ዝተረፈ ቅልጽሙን እግሩን ንምርኣይ ንስረኡን ዝተኸደኖ ጐልፎን ክቐልዖ እንከሎ፡ ኣደኡ ብስቕታ ትጥምቶ ነበረት። እዚ ድሕሪ’ቲ ንኽልተ ዓመት ዝተኻየደ ኲናት ሓድሕድ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ዝርአ መዓልታዊ ውጽኢት ጥምየትን ሕጽረት መግቢን እዩ። ዝተበጽሐ ስምምዕ ሰላም ነቲ ውግእ ደው ከብሎ'ኳ እንተኸኣለ፡ ካብቲ ግጭት ዝተረፈ በሰላ ግን ሕጂ’ውን ኣሎ። 

ፍርቂ ሚዛኑ ዝማሰነ ህጻን ‘ሃብቶም’ 

ኣብ ኣሜሪካ ዝተገበረ መጽናዕቲ፡ እቲ ዝበርተዐ መንሽሮ ጡብ ንኣፍሪቃዊ መበቈል ዘለወን ደቂ ኣንስትዮ ዝያዳ ከምዘጥቕዕ የመልክት። 

እቲ ዝኸፍአ መንሽሮ ጡብ ንጸለምቲ ደቂ ኣንስትዮ ዝያዳ የጥቅዕ

ሓጂ ቅድሚ ሕጂ ኣብ 2014 ንጋዜጣ ቴህራን ታይምስ ኣብ ዝሃቦ ቃለ መሕትት፡ እቲ ዝፈትዎ መግቢ ፖርኩፓይን ምዃኑን፡ ኣብ ሞንጐ ኣብ መሬት ዝርከብ ጉድጓድን ኣብ ቁሸት ደጅጋህ ብግዱሳት ጎረባብቲ ኣብ ዝተሃንጸ ገዛ ከም ዝነብርን ገሊጹ ነይሩ።

ን50 ዓመታት ሰብነቱ ከይተሓጽበ ዝጸንሐ ሰብኣይ ኣብ 94 ዓመቱ ዓሪፉ

ህጻናት ብዛዕባ ገዛእ ርእሶም ርእሰ-ምትእምማን ንኽስምዖምን ንኻልኦት'ውን ንክሕግዙን፡ ወለድን ኣለይቲን እንታይ ክገብሩ ይኽእሉ?

ንቘልዑ 'ጽቡቓት' እንተበልናዮም ጸገም ኣለዎ ድዩ?

ቤተ-ፈተነ ናይቲ ኣብ ብሪጣንያ ዝርከብ ዩኒቨርሲቲ ዱርሃም፡ እዚ፡ ዕሸላት ንዝተፈላለየ መኣዛታት መግቢ ምላሽ ከም ዝህቡ ዘርኢ  ፈላማይ ዝተመዝገበ ቀጥታዊ መረዳእታ ምዃኑ ገሊጹ።

ዘይተወልዱ ዕሸላት፡ ንካሮት ‘ብፍሽኽታ’፡ ንሓምሊ ‘ብጽዋገ’ ከም ዝቕበሉ ተመራመርቲ ሓቢሮም

እቲ ምግቢ ኣብ መላእ እታ ሃገር ንዝገብሮ ረድኤት ናይ ምቕራብ ስራሕቲ ዝድግፍ ኮይኑ፡ ብፍላይ ቅድሚ 22 ኣዋርሕ ብዝተወልዐ ደማዊ ኲናት ሓድሕድ ንዝተጸልወ ቆላሕታ ዝህብ እዩ።

ስርናይ ዩክረይን ንሓደጋ ጥሜት ኢትዮጵያ ከቃልሎ እዩ - ፕሮግራም መግቢ ዓለም

“ዋጋ ጣፍ ኣዝዩ ወሲኹ’ሎ። ነጋዶ ኣብ ልዕሊ ሕብረተሰብ ጨኪኖም ኣለዉ፣ ንኵነታት ሕብረተሰብ ኣብ ግምት ዘየእተወ ተግባር እዮም ዝፍጽሙ ዘለዉ። ከቢድ ኵነታት ኢና ንሓልፍ ዘለና። ብዙሓት እንጀራ ክምገቡ ኣብ ዘይክእሉሉ ደረጃ በጺሕና ኣለና" ክብል ኣረዲኡ።

ትግራይ፡ ዋጋ ሓደ ኩንታል ጣፍ 17 ሽሕ ብር ከምዝበፅሐ ነበርቲ ገሊፆም

ቢቢሲ ምስ ዶክተር ዳናይት ብዛዕባ ሕማም ኵሊትን ጠንቅታቱን፡ ንመስርሕ ምጽራይ ደም ሰብነት (ድያሊሲስ)ን ምስኡ ዝተሓሐዝ ጕዳያትን ኣመልኪቱ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ።

ድያሊስስ እንታይ’ዩ - ብኸመይከ ይካየድ?

ዛዕባ እርጋን ክለዓል እንከሎ መቸም ብዙሓት ሰባት ዘተኵሩሉ፡ ኣእዛኖም ዝተኽሉሉን ኣርእስቲ ምዃኑ መጽናዕትታት የመልክቱ። ምስኡ ተተሓሒዙ ድማ ብዙሓት ሰባት እርጋን ክለግቦም ስለዘይደልዩ እዩ፡ ይበሃል'ዩ። 
ኣብ ሕብረተሰብና’ኳ፡ “ወይዛ እርጋንየ ወይዛ እርጋንየ፡ ባዕላ እያ ‘ምበር ኣነስ ኣይደለኽዋን’የ!” ተባሂሉ ተደሪፉሉ እዩ። እዚ ኸኣ ብሓፈሻ ሰባት ንህይወት፡ ብጸጋ ንእስነትን ጥዕናን ክነብሩዋ ካብ ዘለዎም ክቱር ቃሕታ ህይወት ዝነቅል ምዃኑ ኣየከራኽርን። 
እርጋን ግን መዓስ እዩ ዝጅምር? ወይ’ውን ሓደ ሰብ መዓስ እዩ ኣሪጕ ዝበሃል?

ዝተመጣጠነ መግቢ