'ሓላፍነት ዝጐደሎ ባህሪ ሩስያ ንኩላትና ሓደጋ'ዩ'- ወተሃደራዊ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ)

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 26 መጋቢት 2026ትራምፕ፡ 'ኢራናውያን ሰነፋት ተዋጋእቲ እዮም፡ ግን ድማ ሓያላት ተዛተይቲ' ኢሉ ።

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ሕጂ ፕረዚደንት ኣመሪካ ኣብ ዋይት ሃውስ ኣኼባ ካቢነ ምኒስተራት የካይድ ኣሎ።

   ንሱ፡ 28 ለካቲት፡ እቲ ኲናት ካብ ዝጅምር ኣትሒዙ፡ ኣመሪካ ንወተሃደራዊ ዓቕሚ ኢራን ‘ውሑዳት ጥራይ ብዝረእዩዎ ደረጃ’ ክትሃርሞ ጸኒሓ'ያ ይብል።

   ኣመሪካ ንሓይሊ ባሕርን ሓይሊ ኣየርን ኢራን "ምሉእ ብምሉእ" ከም ዝደምሰሰትን፡ "ዳርጋ 90 ሚኢታዊት ኣገmaገm" ናይ መወንጨፊ ሚሳይላት ኢራን፡ ምናልባት’ውን፡ ልዕሊ 90% ካብቶም ሚሳይላት ከም ዘዕነወት ትራምፕ ተዛሪቡ።

   ንሱ ወሲኹ፡ “ኢራናውያን ሰነፋት ተዋጋእቲ እዮም ግን ከኣ ሓያላት ተደራደርቲ” ኢሉዎም።

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ትራምፕ፡ ሕጂ እታ ኩuዕሶ ኣብ ሜዳ ኢራን ከምዘላ ብምምጓት፡ እቲ ስርዓት ነቲ ዝቐረበ ውጥን-ሰላም እንተዘይተቐቢሉ፡ ገና ዘስካሕክሕ ሳዕቤን ከም ዝፅበዮ ኣጠንቂቑ።

   “እንተዘይገይሮምዎ፡ ንሕና’ኮ ንዐኦም ኣዚና ኢና ነፍርሖም” ኢሉ ትራምፕ።

   “በቃ ብዘይ ምቍራፅ፡ ብቐፃሊ ክንብቍፆም ኢና"።

   ኣመሪካ ንኢራን ናብ መኣዲ ዘተ ብኸመይ ከተእትዋ መደብ ከምዘለዋ ግን ኣይተገልፀን።

2. 26 መጋቢት 2026ኢራን፡ ንውጥን ሰላም ኣመሪካ ኣብ ዝሃበቶ ምላሽ፡ ቅድመ-ዅነት ኣቕሚጣ, ንመጻብቦ ሆርሙዝ ናይ ምቁጽጻር 'ሕጋዊ መሰል’ ከምዘለዋ ገሊፃ

   ካቢኔኡ ዘዘራርብ ዘሎ ፕረዚደንት ኣመሪካ እንታይ ከምዝብል ንምስማዕ ትፅቢት ኣብ ዝግበረሉ እዋን እዩ፡ ኢራን ግብረ መልሲ ሂባ።

   እዚ፡ ኢራን ነቲ በዓል-15 ነጥቢታት ውጥን ኣመሪካ ኣመልኪታ፡ ዝሃበቶ ፈላማይ ግብረ መልሲ እዩ።

   ምስ እዚ- ሓለዋ እስላማዊ ሰውራ ኢራን ምትእስሳር ዘለዎ፡ ማዕከን ዜና ታስኒም፡ ቴህራን ነቲ ኣመሪካ ዘቕረበቶ 15 ነጥብታት ዝሓዘ ውጥን ሰላም ምላሽ ከምዝሃበትሉ ፀብፂቡ።

   ታስኒም ንሓደ "ሓበሬታ ዘለዎ” ዝበሎ ስሙ ዘይተፅርሐ በዓል ስልጣን ብምጥቃስ እያ፡ ነዞም ዝስዕቡ ቅድመ-ኵነት ኢራን ፀብፂባ።

   • "ብጸላኢ ዝፍፀም ተግባራት መጥቃዕታትንን ቅንፀለታትን- ደው ክብል
   • "ኲናት ዳግማይ ከምዘይለዓል ጭቡጥ ዘተኣማምን ኩነታት ክቐውም
   • "ካሕሳን ካሕሳ ኲናትን ክረጋገጽን ብንጹር ክውሰንን
   • "ምቁራጽ ተጻብኦታት ኣብ ኩሉ ግንባራትን ንኹሎም ኣብ መላእ እቲ ዞባ ኣብቲ ግጭት ዝሳተፉ ጉጅለታት ክተግበር ኣለዎ" ይብል።

   እቲ ናይ መወዳእታ ነጥቢ፡ ኣብቲ ዞባ ዝርከቡ መሓዙትን ኢራን ብምጥቃስ እዩ ሰፊሩ ዘሎ።

   እቲ በዓል ስልጣን፡ ልኡላውነት ኢራን ኣብ ልዕሊ መጻብቦ ሆርሙዝ ብምጥቃስ፡ "ተፈጥሮኣውን ሕጋውን መሰል" እታ ሃገር ከምዝዀነ ነቲ ማዕኸን ዜና ከምዝገለፀ ተሓቢሩ።

3. 26 መጋቢት 2026ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ቀጻሊ ዕንወት ዘርእዩ ሓደሽቲ ምስልታት

   ሎሚ ሓሙስ ዝወፅኡ ዘለዉ ምስልታት፡ ኣብ እስራኤልን ካልኦት ሃገራት ማእከላይ ምብራቕን ዝበፅሕ ዘሎ ዕንወት ዘርእዩ እዮም።

   ብፍላይ ድማ፡ መጥቃዕቲ ኢራን ኣብ ልዕሊ እስራኤልን፡ መጥቃዕቲ እስራኤል ኣብ ሊባኖስን ዘስዓቦ ብርሰትን ሃሰያን የመልክቱ።

   እቶም ኣሳእል፡ ኣበይ ከምዝተፈጸሙ፡ ብዝርዝር ዝገልጽ ነፍሲ-ወከፍ መብርሂ ኣለዎም።

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

4. 26 መጋቢት 2026ዓለማዊ ንግዲ ዝጸልዉ 5 ቀንዲ መስመራት ባሕሪ

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   ኢራን ነቲ ኣገዳሲ መስመር መራኽብ ነዳዲ ዝዀነ መጻብቦ ሆርሙዝ ብኣድማዒ መንገዲ ዓጽያቶ ትርከብ።

   ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙናት ድማ ኣብ ልዕሊ በቲ መስመር ክሓልፋ ዝፈተና ዓሰርተታት መራኽብ መጥቃዕቲ ፈጺማ እያ።

   እቲ ቅልውላው ግን ዝሰፍሐ ጸገም'ውን ኣጕሊሑ ኣሎ። ዓለማዊ ንግዲ ኣብ ዘገርም ውሑድ ቍጽሪ ዘለዎም ጸበብቲ መስመራት ዝምርኮስ ምዃኑን ንጹር ኰይኑ ኣሎ።

   ንምዃኑ እዞም መስመራት ኣየኖት እዮም?

   ዓለማዊ ንግዲ ዝጸልዉ 5 ቀንዲ መስመራት ባሕሪ - BBC News ትግርኛ

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

5. 26 መጋቢት 2026እስራኤል ንኣዛዚ ሓይሊ ባሕሪ እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ከም ዝቐተለት ገሊጻ

   እስራኤል ንኣዛዚ ሓይሊ ባሕሪ እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ዓሊረዛ ታንግሲሪ ከም ዝቐተለት ገሊጻ።

   ምኒስተር ምክልኻል እስራኤል ካትዝ፡ ታንግሲሪ "ቀጥታዊ ተሓታቲ ናይቲ ደብዳባትን ምዕጻው መጻብቦ ሆርሙዝን'ዩ፡" ብምባል "ተቐቲሉ፡" ከም ዘሎ ተዛሪቡ።

   ንሱ ወሲኹ፡ ካልኦት ብርክት ዝበሉ "ላዕለዎት ሓለፍቲ እ ሓይሊ ባሕሪ" እውን ከም ዝተቐትሉ ይዛረብ።

   ኢራን ዛጊት ርእይቶ ኣይሃበትን።

   ዓሊረዛ ታንግሲሪ ኣብ 2018 ኣዛዚ ሓይሊ ባሕሪ እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ (IRGC) ኰይኑ ተመዚዙ።

   

   ምንጪ ስእሊ, Tasnim

   ቅድሚ ሕጂ ካብ 2010 ጀሚሩ ምክትል ኣዛዚ ሓይሊ ባሕሪ ኰይኑ ኣገልጊሉ።

   ብሽሙ ዝተኸፍተ ናይ ኤክስ ኣካውንት ካብ 10 መጋቢት 2026 ጀሚሩ ንጡፍ ኰይኑ፡ ማዕከናት ዜና ኢራን ካብቲ ኣብቲ ኣካውንት ዝወሃብ ሓበሬታታት ከጣቕሳ ጸኒሐን እየን።

   ኣብቲ ጽሑፋቱ ብዛዕባ መጻብቦ ሆርሙዝ ብዙሕ ግዜ ሓበሬታ ጠቂዑ ኣሎ።

   "ምስ ኣንጻር ኢራን ወረርቲ ምትእስሳር ዘለዋ ዝኾነት መርከብ ክትሓልፍ መሰል የብላን፡" ይብል።

   ታንግሲሪ ደፋር ተዛራባይ ኣዛዚ ኰይኑ፡ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ኣንጻር ኣመሪካን እስራኤልን ብዙሕ መግለጺታት ሂቡ።

   ኣብ 2019፡ ሰደድ ነዳዲ ኢራን እንተ ተዓንቂፉ መጻብቦ ሆርሙዝ ክዓጽዎ ምዃኑ ኣፈራሪሑ ነይሩ።

   ኢራን ኣብ ጥቓ እቲ መጻብቦ ንዝነበረት ናይ ኣመሪካ ናይ ምክትታል ድሮን ድሕሪ ምውዳቓ፡ ታንግሲሪ ምስ ካልኦት ኣዘዝቲ ብምዃን ብ2019 ብቤት ጽሕፈት ትሬዠሪ ኣመሪካ እገዳ ተገይሩላ።

6. 26 መጋቢት 2026'ብህዝቦም ከይቅተሉ ይፈርሑ'ዮም' - ትራምፕ ኣብ ጉዳይ መራሕቲ ኢራን ዝተዛረቦ

   ኣብዚ ሰሙን፡ ቴህራን ምስ ዋሽንተን ዝተኻየደ ዝርርብ ከም ዘየለ ኣብ እትገልጸሉ ዘላ እዋን፡ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ኢራን ምስ ኣመሪካ ትዘራረብ ከም ዘላ እዩ ደጋጊሙ ዝዛረብ ዘሎ።

   ትማሊ ምሸት ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኣብ ዝተኻየደ ዓመታዊ ምእካብ ገንዘብ ሃገራዊ ኮሚተ ኮንግረንስ ሪፓብሊካን፡ ትራምፕ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ብዛዕባ መፋርቕ መረጻ፡ ኢሚግሬሽንን ቬንዝዌላን ዝርከብዎም ዝተፈላለዩ ኣርእስታት ሸፊኑ።

   ብዛዕባ ኢራን ኣብ ዝተዛረቦ፡

   • ኢራን "ስምምዕ ክትገብር ልዑል ድልየት ኣለዋ፡" ኢሉ። መራሕቲ ኢራን ግን "ብህዝቦም ክንቅተል ኢና ዝብል ስግኣት ስለ ዘለዎም ከይዛረቡ ይፈርሑ'ዮም፡" ኢሉ። ወሲኹ፡ "ብኣና ከይቅተሉ እውን ይፈርሑ" ኢሉ
   • ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝተኻየደ ኲናት "ወተሃደራዊ ስርሒት" ምዃኑ ገሊጹ። "[ካብ ኮንግረስ ኣመሪካ] ፍቓድ ክትረክብ ስለ ዘለካ ኲናት ዝብል ቃል ኣይፈትዉን እዮም። ስለዚ ወተሃደራዊ ስርሒት ዝብል ቃል ክጥቀም እየ፤ እቲ ሓቂ ድማ ከምኡ'ዩ ዘሎ፡" ክብል ተዛሪቡ።
   • ኣመሪካ ንኢራን "ተጥፍኣ" ከም ዘላን "ኣብ ልዕሊ ኢራን [እዚ] ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ [ሰበስልጣን ኢሚግሬሽን] ስለ ዝርእያ ኣብ ተለቪዥን ክረኣዩ ዘይክእሉ ዓበይቲ ወተሃደራዊ ዓወታት ኣለዉ" ይብል።
   • ትራምፕ፡ ኢራን "ብዘየማትእ" ኣንጻር ኣመሪካ ኒዩክለሳዊ ኣጽዋር ክትቀጥም ትኽእል ነይራ። ኣመሪካ እንተዘይትህሉ "ዓለም ብምልእታ ኣብ ስግኣት ሞት ምሃለወት፤ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝነበረ ተስፋ ሰላም'ውን ንዘልኣለም ምጠፍአ፡" ኢሉ
   • ወሲኹ፡ እቲ ኣብ ዋጋ ነዳዲ ዝመጽእ ለውጢ ናይ ሓጺር ግዜ ምዃኑ ብምግላጽ፡ ኣመሪካ "ነቲ መንሽሮ ከተጥፍኦ" ግድን ነይሩ ይብል። "እቲ መንሽሮ ኢራን ምስ ኒዩክለሳዊ ኣጽዋር እያ ነይራ። ሕጂ ኣሊናዮ ኣለና፤ ክንውድእ ኢና ኸኣ።"

   

7. 26 መጋቢት 2026ትራምፕ፡ ኔቶ ኣብ ኢራን 'ንኽሕግዝ ዝዀነ ነገር ኣይገበረን'

   ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ደጊሙ ንኣባል ሃገራት ኔቶ ብምንቃፍ፡ ኣብ ኢራን ሓገዝኩም ኣይደልን ኢሉ።

   ንሱ፡ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያኡ ኣብ ዝጠቅዖ ጽሑፍ፡ "ኣባል ሃገራት ኔቶ፡ ኣብታ ሕጂ ብወተሃደራዊ መገዲ ተዳኺማ ዘላ ኢራን ንምሕጋዝ ዝዀነ ነገር ኣይገበራን፤ ኣመሪካ ካብ ኔቶ ዝዀነ ነገር ኣይትደልን። ግን ነዚ ኣዝዩ ኣገዳሲ ነጥቢ 'ፈጺምኩም ከይትርስዑዎ'!" ኢሉ።

8. 26 መጋቢት 2026ኲናት ማእከላይ ምብራቕ፡ ናብ ዱባይ ዝግበር ጕዕዞታት ብኸመይ ክጸልዎ'ዩ?

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ዱባይ ሓንቲ ካብተን ቀንዲ ኣዕኑድ ኢንዱስትሪ ኣቭየሽን ኰይና ኣላ።

   መዓርፎ ነፈርቲ ዱባይ - ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ዱባይ (DBX) - ንኣህጉራውያን ተጓዓዝቲ ኣብ ዓለም እቲ ዝበዝሐ ቍጽሪ ተጓዓዝቲ ዝሓልፈሉን ዘአንግድን እዩ።

   እዚ ካብ መዓፈፎ ነፈርቲ ብሪጣንያ ዝዀነ ሄትሮ ኣዝዩ ዝዛይድ እዩ።

   ኣብ 2024፡ ልዕሊ 92 ሚልዮን ተጓዓዝቲ በቲ መዓርፎ ነፈርቲ ሓሊፎም።

   ኣብ ንቡር ኵነታት፡ እተን ሰለስተ መዓርፎ ነፈርቲ ወሽመጥ - ኣቡዳቢን ርእሰ ከተማ ቐጠር ዶሓን ሓዊሱ - ብሓባር ኣብ መዓልቲ ልዕሊ 3000 በረራታት ዝካየደለን ኰይኑ፡ መብዛሕትአን ድማ ብናይ ውሽጢ ዓዲ መንገዲ ኣየር፡ ኢማራትስ፡ ኢትሓድን መንገዲ ኣየር ቐጠርን ዝካየዳ እየን።

   ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ግጭት ካብ ዝፍጠር ኣትሒዙ ግን፡ ኣብዞም ዓበይቲ ማእከላት መዓርፎ ነፈርቲ ዝርከባ ነፈርቲ ኣብ ገለ ኣጋጣሚታት ክንቀሳቐሳ ስለዘይክኣላ፡ ኣማኢት ኣሽሓት ተጓዓዝቲ ጕዕዞኦም ተሰናኺሉ እዩ።

   እቲ መጥቃዕቲ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲን ሚሳይላትን ኣብ ዝቕጽለሉ ዘሎ እዋን፡ ትራፊክ ኣየር እቲ ዞባ ብኸቢድ ኣካታዒ ኰይኑ ይቕጽል ኣሎ።

   ግን ጉዳይ ነዳዲ እውን ካልእ ክዝንጋዕ ዘይብሉ ነገር እዩ።

   ኢራን ንመጻብቦ ሆርሙዝ ብኣድማዒ መንገዲ ካብ እትዓግቶ ንደሓር፡ ካብ ኣብ ወሽመጥ ዓረብ ዝርከባ መጻረዪ ነዳዲ ዝመጽእ ዝነበረ ቀረብ ተሓኒቑ።

   ኣስታት ፍርቂ ናይቲ ካብ ወጻኢ ዝኣቱ ነዳዲ ጀት ኤውሮጳ ካብቲ ዞባ ዝመጽእ ኰይኑ፡ ሕጽረት ከየጋጥም ዝፈጠሮ ስግኣት ድማ ዋጋታት ብዕጽፊ ክውስኽ ገይሩ።

   ገለ መገዲ ኣየራት ድሮ በረራታት ምቑራጽ ጀሚረን ኣለዋ።

   ብመሰረት ተንተንቲ ሲርየም፡ እቲ ግጭት ካብ ዝጅምር ንደሓር ልዕሊ 30 ሽሕ ናብ ማእከላይ ምብራቕ ዝግበር ዝነበረ ኣገልግሎት ከም ዝተሰረዘ ይፍለጥ።

   እዚ ኣብ ነዊሕ እዋን ነቲ ኣዝዩ ዕዉት ዝዀነ "ሞዴል ወሽመጥ" ኣቬሽን - ንነዊሕ ርሕቀት ዝግበር ጕዕዞ ብምቕያርን ሕሱር ብምግባርን ብሰፊሑ ክንኣድ ጸኒሑ'ዩ።

   እቲ ሕጂ ተፈጢሩ ዘሎ ኵነታት ድማ ነዚ ክሃስዮ ከም ዝኽእል ተንተንቲ ይዛረቡ።

   እቲ ግጭት እንተቐጺሉ፡ ተጓዓዝቲ ኣማራጺ መገዲታት ክደልዩ ክግደዱ'ዮም፤ እዚ ድማ ዋጋታት ክውስኽ ምኽንያት ከም ዝኸውን ክኢላታት ይዛረቡ።

9. 26 መጋቢት 2026ኢራን፡ ነቲ ኲናት ደው ንምባል እንታይ ትሓትት ኣላ?

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   መንግስታዊ ማዕከን ዜና ኢራን ፕረስ ቲቪ ንሓደ “ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ፖለቲካዊ-ጸጥታ” ብምጥቃስ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኢራን ነቲ ሕጂ ዘሎ ኲናት ንምውዳእ ዝዓለመ እማመ ኣመሪካ ከም ዝነጸገቶ ገሊጹ።

   እቲ በዓል ስልጣን ነቲ ጋዜጠኛ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ "ኢራን ናይ ገዛእ ርእሳ ቅድመ ኵነት ምስ ተማልአ ጥራይ ነቲ ኲናት ደው ከተብሎ እያ፡" ኢሉ።

   ነቲ ኲናት ደው ንምባል ክማላኡ ዘለዎም ሓሙሽተ ቅድመ ኵነታት ተባሂሎም ዝተዘርዘሩ ድማ፥

   • ብጸላኢ ዝፍጸም "መጥቃዕትን ቅትለታትን" ደዉ ምባል
   • እቲ ኲናት ኣብ ልዕሊ እስላማዊት ሪፓብሊክ ዳግማይ ከም ዘይውላዕ ውሕስነት ዘለዎ ጭቡጥ ኣገባባት ምቕማጥ
   • ውሕስነት ዘለዎን ብዝተነጸረን ክፍሊት ካሕሳ ኲናትን ዕንወትን ክህሉ
   • ኣብ ኵሉ ግንባራትን ኵሎም ኣብ መላእ እቲ ዞባ ዝንቀሳቐሱ ጕጅለታት መኸተን ዘሎ ኲናት ምዝዛም
   • ኢራን ኣብ ልዕሊ መጻብቦ ሆርሙዝ ላዕለዋይ ስልጣን ንምጥቃም ልዑላዊ መሰል ከም ኣህጉራዊ ኣፍልጦን ውሕስነትን ምሃብ ዝብሉ'ዮም።

   ኢራናውያን፡ እቲ ኲናት ምሉእ ብምሉእ ክውዳእ እምበር፡ ተዅሲ ደው ምባል ጥራይ ከም ዘይደልዩ ብተደጋጋሚ ገሊጾም እዮም።

10. 26 መጋቢት 2026ትራምፕ ምስ መን'ዩ ክዘራረብ?

    ኣመሪካን እስራኤልን ንብዙሓት መራሕቲ ኢራን ቀቲለን እየን።

    ሰራዊት እስራኤል ንዝዀነ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ኢራን ዒላማ ክገብር ስልጣን ከም ዝተዋህቦ፣ ተወሳኺ ፍቓድ ከም ዘየድልዮ ምኒስተር ምክልኻል እስራኤል እስራኤል ካትዝ ኣፍሊጡ'ዩ።

    እዞም ሰበስልጣን ግን ኣብ ውሽጢ መሓውር ስልጣን ኢራን ክሳብ ክንደይ ኣገዳሲ ተራ ነይርዎም?

    ሕጂ ብውጽኢታዊ መንገዲ መን እዩ ኣዛዚ ዘሎ?

    ዝርዝር ሓበሬታ ንምርካብ ነዚ መላግቦ ሰዓቡ።

11. 26 መጋቢት 2026ተስፋ ዝርርብ ኣመሪካን ኢራንን ንነታንያሁ ኣብ ጸቕጢ የእትዎ

    ኣመሪካ ምስ ኢራን ሓድሽ ዝርርብ ንምክያድ ዝሓሰበቶ መደባት ዝተሓዋወሰ ኣፋፍኖት ኣብ ዝርእየሉ ዘሎ እዋን፡ ኣብ መንጐ ኢራንን እስራኤልን ዝካየድ ዘሎ ምልውዋጥ ተኹሲ ይቕጽል ኣሎ።

    ዶናልድ ትራምፕ ምስ ቴህራን ሓድሽ ዝርርብ ንምኽፋት ዝደረዀ ምኽንያት ዝምልከት ክሳብ ሕጂ ሰፊሕ ግምታት ይቐርብ ኣሎ፤ ዘተ ቅድሚ ሕጂ ዋይት ሃውስ ከም መከላኸሊ ወተሃደራዊ ምዕባለ ዝጥቀመሉ ዝነበረ ኰይኑ፡ ኣብዚ እዋን'ዚ ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ሰራዊት ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ ናብ ማእከላይ ምብራቕ ይለኣኹ ኣለዉ።

    ኣብ እስራኤል ግን፡ ዘተ ክጅመር'ዩ ዝብል ዘረባ፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ካብቲ ኲናት መውጽኢ መገዲ ይደሊ ከም ዘሎን፡ ዕላማታት እስራኤልን መሓዛኣን ክፈላለ ከም ዝጀመረን ዘመልክት እዩ።

    ዝርዝር ንምርካብ ነዚ መላግቦ ጠውቑ።

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

12. 26 መጋቢት 2026ኢራን ስለምንታይ'ያ ንዝርርብ ኣመሪካ ነጺጋቶ?

    

    ምንጪ ስእሊ, EPA/Shutterstock

    ዋሽንግተን ምስ ቴህራን ብዛዕባ ዝተገብረ ዝርርብ ክትዛረብ እንከላ፡ ኢራን ግን ብግልጺ ትነጽጎ።

    እቲ ዘይምርድዳእ፡ ካብቲ ቅድሚ ሕጂ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ወገናት ዝተገብረ ዝርርብ ዝምንጩ ዓሚቝ ዘይምትእምማን ዘንጸባርቕ እዩ።

    ቅድሚ ሕጂ ዝተኻየዱ ዝርርባት፡ ክልተ ግዜ ድማ ወጥሪ ንምቅላል ተስፋ ኣልዒሎም ኣለዉ።

    ክልቲኡ ግዜ ስዒቡ ድማ ኣብ ልዕሊ ኢራን ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ እስራኤልን ኣመሪካን ተኻይዱ።

    ብዓይኒ ኢራን፡ ዝርርብ ንናይ ኲናት ተኽእሎ ኣየጉደሎን።

    ስለዚ ድማ እዩ ትራምፕ ዝብሎ ዘሎ ብጥርጣረ ዝርእዩዎ ዘለዉ።

    ኢራን ሕጂ ዝርርብ ኣይተኻየደን ምባላ ግን ግድን ኣንጻር ዝርርብ እያ ማለት ኣይኰነን።

    እዚ ጸገም ካብዚ ንላዕሊ እዩ። ዲፕሎማሲ ዝድግፉ ሰበስልጣን እውን እንተዀነ ጸቕጢ ይግበረሎም ኣሎ።

    ዳግማይ ድርድር ምፍታን ሓደገኛ ክኸዉን ይኽእል። እዚ ግዜ ዝተፈለየ ከም ዝኸዉን ዝሕብር ኣፋፍኖት የለን።

    እዚ ድማ ነቲ ካብ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዓባስ ኣራግቺን ካልኦት ሰበስልጣንን ዝመጽእ ተሪር ቃና ዘለዎ መግለጺታት ምርኣይ ይክኣል።

    ኢራን ስለምንታይ'ያ ንዝርርብ ኣመሪካ ነጺጋቶ?

13. 25 መጋቢት 2026ሰበ ስልጣን ፓኪስታን፡ ኢራን 15 ነጥብታት ዝሓዘ ውጥን ሰላም ከምዝተቐበለት ገሊፆም

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    ኣሶሴይትድ ፕረስ፡ ኢራን ተኹሲ ደው ንምባል፡ ካብ ኣመሪካ ዝተልኣኸ በዓል 15 ነጥብታት እማመ- ሰላም ከምዝበፅሓ፡ ንኽልተ ሰበስልጣን ፓኪስታን ብምጥቃስ ፀብፂባ።

    ኣቐዲሙ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ፓኪስታን ሸህባዝ ሸሪፍ፡ ሃገሩ ነቲ ግጭት ንምፍታሕ፡ ዝርርብ ሰላም ክትእንግድ ድልውቲ ምዃና ገሊጹ ነይሩ።

    ቻነል 12 እስራኤል እውን ብዛዕባ ዝርዝር እቲ ዛጊድ ወግዓዊ ዘይኰነ ውጥን ጸብጺባ ኣላ።

    እንተዀነ፡ ካብ ዋይት ሃውስ ዝተረኽበ ዝርዝር ሓበሬታ ኰነ መረጋገጺ የለን።

    ወተሃደራዊ ሓይሊ ኢራን ድማ፡ ምስ ኣመሪካ ዝርርብ ይካየድ ኣሎ ንዝብሉ ፀብፃባት ነጺጉ ኣሎ።

14. 25 መጋቢት 2026ትራምፕ: ናብ ኢራን ዝለኣኾ በዓል 15 ነጥብታት እማመ- ሰላም

    ፕረዚደንት ትራምፕ ናብ ኢራን ሰዲደዮ ዝበሎ 15 ነጥብታት ዝሓዘ ውጥን ሰላም፡ ብዕሊ ኣይተገልፀን ኣሎ።

    እንታይ ዝሓዘ ክኸውን ከምዝኽእል ድማ ወግዓዊ መረጋገጺ ኣይተዋህበን።

    ገለ ዝርዝራት ግን ኣብ ማዕከናት ዜና እስራኤልን ኣመሪካን በብቑሩብ ይወጽእ ኣሎ።

    ብመሰረት ጸብጻብ ቻነል 12 እስራኤል ፡ እቲ ውጥን ነዞም ዝስዕቡ ጠለባት ዘጠቓልል እዩ፤

    • ኣብ ናታንዝ፡ እስፋሃን ከምኡ’ውን ፎርዶውን ዝርከቡ ኒዩክለራዊ ማእከላት ካብ ጥቕሚ ወጺኡ ክኸውን፡
    • ዓለምለኻዊ ትካል ኣቶሚካዊ ጸዓት (IAEA) ኣብ ልዕሊ ንጥፈታት ኢራን ቅሉዕ ክትትልን ቁፅፅርን ክገብር፡
    • ኢራን ኣብቲ ዞባ ዕጡቓት ምድጋፍ ክትገድፍ፡ ንዞባዊ ዕጡቓት እትህቦ ምወላን ዕጥቅን ደው ከተብል፡
    • ማዕቢሉ ዝጸንሐ ኒዩክለራዊ ዓቕሚ እንተሎ ክዓኑ፡
    • ኒዩክለራዊ ኣጽዋር ከይተፍሪ ቃል ክትኣቱ፡
    • ኣብ መሬት ኢራን ዝርከብ ዝኾነ ይኹን ኒዩክለራዊ ንብረት ናብ IAEA ክርከብ።
    • መጻብቦ ሆርሙዝ ክፉትን ናጻን ኮይኑ ክቕጽል
    • ሚሳይላት ኢራን ኣብ መጻኢ ውሳነ ክወሃቦም፡ እንተኾነ ግን ብብዝሕን ርሕቀትን ድሩት ክኸውን፡ ንዕላማታት ርእሰ ምክልኻል ጥራይ ክኸውን፤

    ኢራን’ ከ ብምላሹ እንታይ ትረክብ፤

    • ኣመሪካ ኣብ ቡሸር ንፍርያት ሓይሊ ኤሌክትሪክ ዝኸውን ሲቪላዊ ኒዩክለራዊ ፕሮጀክት ኣብ ምምዕባል ሓገዝ ክትገብር።
    • ኣብ ልዕሊኣ ተነቢሩ ዘሎ ኩሉ እገዳታት ክለዓል

    ዘተ ኣብ ዝካየደሉ እዋን ንሓደ ወርሒ ዝጸንሕ ተኹሲ ደው ክብል - ዝብል ጸብጻባት ኣሎ።

    ሕጂ ግን፡ እዚ ክሳብ ሕጂ ኣይተረጋገጸን፡ ካብ ዋይት ሃውስ ዝተውሃበ ዝርዝር ሓበሬታ'ውን የለን።

15. 25 መጋቢት 2026ሎሚ ለይቲ ኣብ መላእ ማእከላይ ምብራቕ መጥቃዕታት ሓዲሩ

    ኣብ ሓደ ለይቲ እስራኤል ምስ ኢራን መጥቃዕትታት ክትለዋወጥ እንከላ፡ ነበርቲ ደቡባዊ ቤሩት ድማ ካብቲ ቦታ ክወጹ ብሰራዊት ምክልኻል እስራኤል መጠንቀቕታ ተዋሂብዎም።

    ኣብ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ኩዌት’ውን ብሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ተኻይዱ፡ እዚ መጥቃዕቲ ባርዕ ኣስዒቡ'ኳ እንተነበረ፡ ዝኾነ ጉድኣት ኣይበጽሐን።

    ስዑዲ ዓረብ’ውን ኣብ ሓደ ለይቲ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ከምዘምከነት ክትሕብር እንከላ፡ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ባሕረይን ድማ ዜጋታት ደወል መጠንቐቕታ ምስ ሰምዑ ናብ ውሑስ ቦታ ክኸዱ ኣጠንቂቑ።

    ኣብ መንጎ ቴህራንን ዋሽንግተንን ተስፋ ዝህብ ዝዘርርብ ድሕሪ ምጅማሩ፤ ርኡይ ምንቁልቋል ዋጋ ነዳዲ ተራእዩ ኣሎ።

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

16. 24 መጋቢት 2026እስራኤል፡ ንገለ ግዝኣታት ደቡባዊ ሊባኖስ ትቈፃፀር

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP

    ሚኒስተር ምክልኻል እስራኤል፡ እስራኤል ካትዝ፡ ኣካል ናይቲ ኣንጻር ሂዝቦላህ ዝግበር ወፍሪ፡ እቲ ሰራዊት ሰፊሕ ክፋል ደቡባዊ ሊባኖስ ክቆጻጸሮ ምዃኑ ኣፍሊጡ ኣሎ።

    ካትዝ፡ ሰራዊቱ፡ ካብ ዶብ ሊባኖስን እስራኤልን ኣስታት 30 ኪ.ሜ ርሒቑ ክሳብ ሩባ ሊታኒ፡ ዞባዊ ፀጥታ ከቝም ምዃኖም ይዛረብ።

    ከምኡ ድማ: ሰሜናዊ እስራኤል ክሳብ ዝሃድእ፡ ተመዛበልቲ ነበርቲ ክምለሱ ከምዘይፍቀደሎም ሓቢሩ።

    ብዚ መሰረት፡ ኣብቲ ከባቢ ዝካየድ ዘሎ ወፍሪ ስዒቡ፡ ከቢድ ዕግታ ትኪ ይረአ ኣሎ።

    ብፍላይ ድማ ኣብ ጥቓ ደቡባዊት ከተማ ጢሮን ካብ ዝርከባ ዓድታት- ሃኒየህን ክፋር ተብኒትን፡ ምምስልታት በፂሖምና ኣለዉ።

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP

17. 24 መጋቢት 2026ኢራን ድሕሪ ቅትለት ላሪጃኒ ሓድሽ ሓላፊ ጸጥታ ሸይማ

    ማዕከናት ዜና ኢራን: መሓመድ ባገር ዞልጋር፡ ዋና ጸሓፊ ላዕለዋይ ቤት ምኽሪ ሃገራዊ ድሕነት (SNSC) ኮይኑ ከምዝተሸመ፡ ምንጭታት ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት'ታ ሃገር ብምጥቃስ፡ ፀብፂበን።

    እዚ ሽመት፡ ድሕሪ ብ17 መጋቢት ዝተፈፀመ ቅትለት ናይቲ ቅድሚ ሕጂ ዝነበረ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ጸጥታ ዓሊ ላሪጃኒ ስዒቡ እዩ ዝወሃብ ዘሎ።

    ዞልጋድር፡ ምክትል ኣዛዚ እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኮር [IRGC]፡ ምክትል ሚኒስተር ጉዳያት ጸጥታ-ውሽጢ ዓዲ፡ ምክትል ሓላፊ ፍትሕን ዝኣመሰሉ ብርክት ዝበሉ ላዕለዎት ፅፍሕታት ስልጣን ሒዙ እዩ ፀኒሑ።

18. 24 መጋቢት 2026ኣመሪካን ኢራንን ብሓቂ ይዘራረባ ኣለዋ ድየን?

    ፕረዚደንት ትራምፕ ምስ ኢራን “ኣዝዩ ሓያል ዝርርብ” ይካየድ ከምዘሎን ነዚ ድማ ናእዳ ከም ዘለዎን እዩ ዝገልጽ ዘሎ። ክሳብ ሕጂ ግን ንእሽቶ መእተዊ ጥራይ እዩ ምልክታት ዝርአ ዘሎ።

    ኢራን፡ ንርዱእ ምኽንያታት ንኣመሪካ ኣዝያ ብዓይኒ ጥርጣረ እያ ትርእያ ዘላ። ምኽንያቱ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ዝተኻየዱ ክልተ እዋናት ዝርርብ፡ ማለት ኣብ ሰነን ለካቲትን 2025፡ ክልቲኡ ብኣመሪካ ብዝድገፍ መጥቃዕቲ እስራኤል ፈሺሉ እዩ።

    ኣብ መንጎ ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ዓባስ ኣራግቺን ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ስቲቭ ዊትኮፍን ዝርርብ ተሌፎን ከም ዝተገብረ ዝሕብሩ ጸብጻባት ኣለዉ። እዚ ዝርርብ ግን ኣዝዩ መባእታዊ ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ።

    ፓኪስታን፡ ቱርኪን ግብጽን ዝኣመሰላ ብዙሓት ሃገራት ወጥሪ ንምንካይ ይጽዕራ ኣለዋ። ሰለስቲኦም መራሕቲ እዘን ሃገራት ምስ ትራምፕ ጽኑዕ ውልቃዊ ርክብ ዘለዎም ኮይኖም፡ ኣብዚ ቅልውላው ምስ መራሕቲ ሃገራት ዓረብ ብንጥፈት ይዋስኡ ኣለዉ። እታ ብኢራን ኣዝያ እትእመን መንጐኛ ዖማን እውን ኣብዚ ጉዳይ ትዋሳእ እያ ዘላ።

    እቲ ኵነታት ፈጺሙ ክግመት ዘይከኣል ይዅን እምበር፡ በዓል ስልጣን ኢራን መሓመድ ባገር ጋሊባፍ ኣብ ቀረባ እዋን ምስ ምክትል ፕረዚደንት ኣመሪካ ጄዲ ቫንስ ክራኸብ ከም ዝኽእል ዝሕብሩ ጸብጻባት ሓቂ ክዀኑ ይኽእሉ እዮም።

19. 24 መጋቢት 2026ኢራን ኣብ ማእከላይ እስራኤል መጥቃዕቲ ከተካይድ ሓዲራ

    ኢራን ኣብ ሓደ ለይቲ ናብ እስራኤል መጥቃዕቲ ማዕበል ሚሳይላት ብምፍጻም፡ ኣብ ተልኣቪቭን ማእከላይ እስራኤልን ኣብ ዝርከቡ ህንጻታት ጉድኣት ኣውሪዳ።

    ካብቲ ቦታ ዝተረኽቡ ኣሳእል፡ እቲ መጥቃዕቲ ዘስዓቦ ዕንወት የርእዩ።

    ጕጅለታት ምድላይን ምድሓንን ህይወት ናብቲ ቦታ ከምዝተዋፈሩንን ድማ ተፈሊጡ። መጥን ናይቲ ዝወረደ ሓደጋ ዛጊት ብንጹር’ኳ እንተዘይተፈልጠ፡ ትኪን ፍርስራስ ህንጻታትን ግን ይርአ።

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

20. 24 መጋቢት 2026ኲናት ማእከላይ ምብራቕ ኣብ ዝቕጽለሉ ዘሎ ካብ ዝተመዝገቡ ምዕባለታት

    • ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ትማሊ ሰኑይ እተን ሃገሩ ምስ ኢራን “ሃናጺ” ዝርርብ ከም ዘካየዳ ድሕሪ ምግላጹ፡ ኣብ መንጎ ኣመሪካን ኢራንን ብዛዕባ ዘሎ ዝርርብ ሕጂ'ውን ኣደናጋሪ ኵነታት እዩ ዘሎ። ሰበስልጣን ኢራን ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዝኾነ ይኹን ጭቡጥ ዝርርብ ከምዘይተገብረ ብምግልጽ ነጺጐምዎ፤ ድሒሩ ዋይት ሃውስ ድማ እቲ ኵነታት ዘይጭቡጥ ምዃኑ ገሊጹ።
    • ሓደ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ምኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢራን "ብመንገዲ መንጎኛታት ኣቢሉ ካብ ኣሜሪካ ነጥብታት ዘተ በጺሑና ኣሎ፤ ንግምግሞ ኣለና" ከም ዝበሎ መጻርኽቲ ቢቢሲ ኣብ ኣመሪካ ዝዀነ ማዕከን ሓበሬታ ሲቢኤስ ኒውስ ብሰኑይ ኣብ ዝዘርግሖ ጸብጻብ ኣቃሊሑ።
    • ልኡኽ ትራምፕ ማእከላይ ምብራቕ ስቲቭ ዊትኮፍ ኣብዚ ሰሙን ኣብ ፓኪስታን ምስ ሰበስልጣን ኢራን ክራኸብ ከም ዝኽእል ጸብጻባት ይሕብሩ። እታ ሃገር ዝድለ እንተድኣ ተገይሩ ዝርርብ ከተአንግድ ሕጕስቲ ምዃና ትገልጽ።
    • ትራምፕ ብዛዕባ ተኽእሎታት ዝርርብ ተስፋ ከም ዘሎ ድሕሪ ምጥቃሱ፡ ዋጋ ነዳዲ ንእለት ወሪዱ ነይሩ። ጸኒሑ ግን ናብ ልዕሊ 100 ዶላር ንሓደ በርሚል ደይቡ።
    • እዚ ከምዚሉ እንከሎ፡ ኢራን ኣብ ሓደ ለይቲ ናብ እስራኤል መጥቃዕቲ ማዕበል ሚሳይላት ብምፍጻም፡ ኣብ ተልኣቪቭን ማእከላይ እስራኤልን ኣብ ዝርከቡ ህንጻታት ጉድኣት ኣውሪዳ። ኣብ ልዕሊ በይሩት - ሊባኖስ እውን፡ እስራኤል ኣብ ሓደ ለይቲ ዘካየደቶ መጥቃዕቲ ኣመልኪተን መንግስታዊ ማዕከናት ዜና እስራኤል ጸብጺበን። ሎሚ ሰሉስ ንግሆ ድማ ሰራዊት እስራኤል ንተወሳኺ ትሕተ ቅርጺ ሕዝቦላህ ዒላማ ንምግባር ኣብ ዝዳለወሉ ዘሎ እዋን ነበርቲ ደቡብ ካብቲ ቦታ ክለቍ ሓቢሩ።
    • ቻንስለር ዓባይ ብሪጣንያ ራቸል ሪቭስ፡ ንቍጠባዊ ኵነታት ማእከል ኣብ ዝገበረ ዛዕባ፡ ኵነታት ማእከላይ ምብራቕ ብኸመይ ንዓባይ ብሪጣንያ ይጸልዋ ከምዘሎ ኣብ ባይቶ ተወከልቲ ህዝቢ መብርሂ ሂባ። ኣብ ዝቕጽሉ ኣዋርሕ ዋጋ ጸዓት እናወሰኸ እንተኸይዱል ንሰባት ብኸመይ ሓገዝ ምግባር ይከኣል ዝብል እማመ ከተቐምጥ ትጽቢት ይግበር።

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images