Robot-ku ma noqon karaa askarta loo adeegsado dagaallada mustaqbalka

Waxaa aad loo hadlayaa diyaaradaha aan duuliyaha lahayn (drones), gaadiidka dhulka ee laga hago meel fog, iyo robotka afar-lugoodka ah ee beddelaya qaabka dagaalka ee caalamka oo dhan.

Askartii Ruushka xitaa ma aysan maqal dhawaaqa robotyadii dilay. Koox ka kooban shan askari ayaa si qarsoodi ah u soo galay Ukraine, waxayna ku dhuunteen dhismayaal yaryar oo ku yaalla waqooyiga Dobropillya, oo ka tirsan gobolka Donetsk.

Waxay ku sugnaayeen dhinaca dambe ee safafka cadawga, waxayna ku kalsoonaayeen in ciidamada Ukraine aysan ogeyn halka ay joogaan. Haddii ciidamada Ukraine ay ogaan lahaayeen joogitaankooda, waxay filan lahaayeen weerar lama filaan ah oo ay weheliyaan rasaas uga imaanaysa ciidamo kale oo u dhowaa.

Balse uma baahnayn in la diro ciidamo si wax looga qabto khatartaas. Taa beddelkeeda, askartii Ruushka waxaa dilay dadka hagayay saddex diyaaradood oo aan duuliye lahayn (UAVs) iyo laba gaari oo dhulka ku socda oo aanay cidina wadin (UGVs), kuwaas oo ku qalabaysnaa qoryaha waaweyn ee darandooriga u dhaca (machine guns).

Dagaalka internetka dayax gacmeedku hago

Iyadoo weerarrada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ay ahaayeen kuwo caadi ah tan iyo markii Ruushku uu weeraray Ukraine bishii Febraayo 2022, isticmaalka baabuurta dhulka ee aan darawalka lahayn si loo qabsado dhul ayaa si xawli ah u kordhay lixdii bilood ee la soo dhaafay.

Awoodaha UGV-yada ee hawlgallada difaaca iyo kuwa weerarka labadaba aad bay u fiicnaayeen taasoo keentay in militariga Yukreyn uu dhawaan bilaabay tartan lagu raadinayo naqshado cusub oo loogu talagalay robot-yada.

Sida laga soo xigtay bayaanka rasmiga ah ee lagu shaaciyay tartanka, (oo uu la socday sawir ay samaysay aaladda AI oo muujinaya robot-yo u eg Terminator oo rasaas ku ridaya wax muuqaal aadane leh), yoolka ugu weyn waa in "la kordhiyo isticmaalka nidaamyada otomaatiga ah ee safka hore iyo in la yareeyo khatarta askarta".

Taasi waxay ahayd yoolka UGV-yada tan iyo bilowgii, ayuu yiri Robert Tollast, oo ah cilmi-baare ka tirsan qaybta dagaalka dhulka ee Machadka Adeegyada Boqortooyada ee (RUSI).

Iyadoo taariikhdu ay leedahay tusaalooyin badan oo ku saabsan gawaarida dhulka ee gaashaaman ee meel fog laga maamulo, sida Yaxaaska Schneider ee ay isticmaaleen ciidamada Faransiiska xilligii Dagaalkii Koowaad ee Adduunka, robot-yadu waxay bilaabeen inay caan noqdaan si ay sahay ugu geeyaan safka hore ee go'doonsan una badbaadiyaan askarta dhaawacan.

Ruushka iyo Yukrayn labadaba si joogto ah ayay u isticmaalaan UGV-yadan, kuwaas oo inta badan u eg gaari-gacmeedyo fidsan oo leh silisyo gurguurta halkii ay ka lahaan lahaayeen giraangiraha. Laakiin horumarka tignoolajiyada isgaarsiinta ayaa u oggolaaday aaladaha inay ka soo baxaan qalabka samata bixinta militariga si ay ula dagaallamaan hubka.

Isticmaalka internetka dayax-gacmeedka Starlink ee sii kordhaya ee militariga Yukrayn ayaa u suurta geliyay hawl-wadeennada aadanaha inay sii wadaan xiriir la isku halleyn karo oo ay la yeeshaan UGV-yada muddo aad uga dheer nidaamyada isgaarsiinta raadiyaha ee caadiga ah, kuwaas oo sidoo kale la dhimi karo.

In kasta oo nidaamka Starlink "uusan gebi ahaanba tirtiri karin" caqabadahaas, Tollast wuxuu sheegay in awoodda qalabkaas uu si dhaqsiyo leh ugu beddeli karto calaamadaha mowajadaha hirarka uu ku shaqeeyo ay suurtogal ka dhigtay hawlgallada sida kan lagu sameeyo meel ka baxsan Dobropillya.

Yukrayn waxay uga faa'iidaysatay Ruushka aaggan tan iyo Febraayo 2026, markii Starlink ay xannibtay isticmaalka saldhigyadeeda militariga Ruushka, inkastoo Tollast uu ka digay in xaaladdu isbeddeli karto.

Ruushku wuxuu la shaqeynayaa Shiinaha si uu u helo siyaabo uu ku xannibo adeegga iyada oo aan ku tiirsanayn qalabkiisa qaali ah ee isgaarsiineed ee mashquulka badan, kaas oo ah cabbirka gaari xamuul ah oo ay si isdaba joog ah u burburiyeen hawl-wadeennada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Yukrayn bilihii la soo dhaafay.

Dhinaca kale, Yukrayn waxay raadinaysay siyaabo cusub oo ay ku isticmaasho tirada sii kordheysa ee UGV-yada, kuwaas oo hadda tiro ahaan dhowr kun ah.

Khatarta Robot-ka afarta lugood leh

Hal qaab oo ay caddahay in loo adeegsado robot-yada waa hawlgallada weerarka. Bishii Luulyo, militariga Yukrayn ayaa si guul leh u geeyay robot ARK-1 oo ku hubaysan qoriga darandooriga u dhaca Kinburn Spit, goob yar oo lagu muransan yahay oo Ruushku uu ku leeyahay koonfurta Mykolaiv.

In kasta oo natiijooyinka weerarka aan weli caddayn, Tollast wuxuu saadaalinayaa in Yukrayn ay samayn doonto hawlgallo noocan oo kale ah bilaha soo socda.

Ma dhici kartaa in robot-yada aadanaha ay dhawaan ka soo muuqan doonaan safka hore?

Tollast ma rumaysna taas, militariga Yukrayn-na wuu ku raacsan yahay. Waxay sheegaysaa in robot-yadu ay culus yihiin, qaali yihiin oo inta badan ay burburaan.

Taa beddelkeeda, robot-yada afar lugood leh ayaa u badan in la isticmaalo, ayuu yiri Tollast. Aragti ahaan, robot-yada noocaas ah ayaa si fudud ugu wareegi kara goobta dagaalka - xaalad markii hore si cabsi leh loogu sawiray qaybta 2017 ee Metalhead ee taxanaha Black Mirror.

Gaadiidka aanany cidina wadin ayaa sidoo kale ah suurtagal kale, ayuu yiri Tollast. Laakiin horumarka Ukraine ee horumarinta UGV-yada wuxuu si guul leh u sii socon karaa oo keliya haddii isgaarsiin la isku halleyn karo ay sii jirto, taasoo u dhaxaysa hawl wadeennada aadanaha iyo robot-yada dhulka jooga.

Haddii Shiinaha iyo Ruushku ay ku guuleystaan inay helaan siyaabo raqiis ah oo ay ku xannibaan Starlink, markaas wax walba way isbeddeli karaan.

Kaliya waxaa xal noqon kara in mashiinnada laga dhigo kuwo awood u leh inay si buuxda u shaqeeyaan iyagoon duuliye lahayn, gaar ahaan ayadoo si sii kordheysa loo sameynayo qaar ka mid ah UAV-yada ay labada dhinacba u isticmaalaan dagaalkan.

"Waxaan filayaa in Ukraine ay si adag uga shaqeyn doonto arrintan" ayuu yiri Tollast "waxayna awoodi karaan inay xalliyaan dhibaatada ilaa xad weyn".

Si kastaba ha ahaatee, taasi waxay qaadan kartaa waqti. Iyadoo qiimaha dareemayaasha loo baahan yahay hagitaan otomaatig ah uu hoos u dhacayo, xitaa diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee isticmaala nidaamyada aragtida mashiinka ee ugu horumarsan ayaa wali ku dhibtoonaya inay maraan dhul aad u qodan oo burbursan oo ku yaal aagga militariga ka caagan ee u dhexeeya dhinacyada ku dagaallamaya Yukrayn.

Sidaa darteed, waxaa laga yaabaa inaan sugno muddo ka hor inta robotyadu ay beddelayaan askarta dagaalka.

Waxaan rajeyneyn karnaa habka kale ee lagu gaari karo arrinkaasi in uusan ahayn dagaalka oo sii socda.