سازمان ملل: اینکه در افغانستان مردم به خاطر دیر رسیدن به نماز مجازات شوند نگران‌کننده است

نمایندگی سازمان ملل در افغانستان (یوناما) در بیانیه‌ای از قانون تازه نظارت اخلاقی حکومت طالبان اظهار «نگرانی» کرده و گفته است که این قانون «محدودیت‌های گسترده‌ای در امور شخصی» اعمال می‌کند و «اختیارات وسیعی» به محتسبان می‌دهد.

رزا اتونبایوا، فرستاده ویژه دبیرکل سازمان ملل و رئيس یوناما در این بیانیه‌ای گفت این قانون «چشم‌انداز ناراحت‌کننده‌ای» دارد و چون فهرست تخلفات طولانی و «مبهم» است، «دست بازرسان اخلاقی برای تهدید و بازداشت افراد» باز است.

خانم اوتونبایوا افزود: «پس از دهه‌ها جنگ و در میانه یک بحران انسانی وحشتناک، مردم افغانستان شایسته رفتاری بهتر از این هستند که به خاطر دیر رسیدن به نماز، نگاهی به جنس مخالف غیر از اعضای خانواده یا داشتن عکسی از فرد محبوبش، تهدید یا زندانی شوند.»

در بیانیه یوناما آمده است که این قانون «تنوع مذهبی در افغانستان را نادیده گرفته و تاثیر نگران‌کننده‌ای را بر آزادی‌ جوامع مذهبی دارد و محدودیت‌های بیشتری را برای خبرنگاران و رسانه‌های ایجاد می‌کند.»

یوناما همچنین گفت این قانون «محدودیت‌های غیرقابل تحمل» برای زنان و دختران را گسترش داده و حتی شنیده شدن صدای زن در بیرون از خانه تخلف اخلاقی شمرده می‌شود.

قانون امر به معروف و نهی از منکر چه می‌گوید؟

هفته گذشته، هبت‌الله آخوندزاده، رهبر حکومت طالبان، قانون «امر به معروف و نهی از منکر» را در ۴ فصل و ۳۵ ماده توشیح کرد که در جریده رسمی نشر شد.

این قانون اختیارات بیشتر از قبل به پلیس اخلاقی طالبان داده که واکنش‌های گسترده‌ فعالان حقوق زنان را برانگیخته است.

در ماده ۱۳ این قانون در مورد حجاب زنان آمده است:

«ستر تمام بدن زن الزامی است. پنهان کردن صورت زن به سبب ترس از فتنه ضروری است. صدای زنان (بلند خواندن آهنگ‌ها، نعت‌ها و قرائت در مجمع) عورت است.»

قانون در ۱۱۴ صفحه نشر شده که بیشتر آن پاورقی است که به احادیث و روایات مربوط به هر ماده ارجاع داده شده است.

از موارد دیگری که سخت‌گیری بیشتری توصیه شده مجازات افرادی است که نماز جماعت را بدون عذر موجه ترک می‌کنند.

دامنه نظارت محتسبان بر رسانه‌ها هم بیشتر شده و حتی باید مانع نشر «عکس‌های جاندار (ذی روح) شوند.

در ماده ۲۴ آمده است که محتسبان باید ابتدا به مردم توصیه کنند، بعد آنها را از عذاب قیامت بترسانند و در صورتی که نتیجه نداد، تهدید، جریمه و حتی تا ۲۴ ساعت حبس برایشان در نظر بگیرند.

یوناما: این قانون نکات مثبت هم دارد

بیانیه نمایندگی سازمان ملل دو ماده این قانون را «مثبت» ارزیابی کرده است: «غیرقانونی کردن بدرفتاری با کودکان بی‌سرپرست و همچنین منع بچه‌بازی، رفتار پدوفیلی استفاده از پسران جوان برای سرگرمی و سوء‌استفاده جنسی.»

خانم اوتونبایوا در این بیانیه تاکید کرد که جامعه بین‌المللی با «حسن نیت» دنبال «تعامل سازنده» با حکومت طالبان بوده است:

«جهان می‌‌خواهد که افغانستان را در مسیر صلح و رفاه ببیند، تمام افغان‌ها در آینده خود نقش داشته باشند، شهروندانی باشند دارای حقوق نه فقط رعایایی که انضباط شوند. نگه داشتن آنها در ترس دائمی، دستیابی به این هدف را دشوارتر خواهد کرد.»

سازمان ملل می‌گوید در حال مطالعه پیامدهای این قانون تازه بر مردم و تاثیر آن بر سازمان ملل و سایر سازمان‌های کمک‌رسان است و خواستار وضاحت حکومت طالبان در باره برخی از مواد این قانون شده است.

قرار است رزا اوتونبایوا گزارش بعدی خود به شورای امنیت سازمان ملل در مورد اوضاع افغانستان را در ۱۸ سپتامبر ارائه کند.

در همین حال، آنالینا بربوک، وزیر خارجه آلمان در ایکس نوشت قانون جدید «زنان را در افغانستان از کرامت، حقوق و صدا‌یشان محروم می‌کند» و نشان می‌دهد که «هیچ رابطه‌ای با اسلام‌گرایان افراطی نمی‌توان داشت.»

آنجلینا جولی، هنرپیشه سرشناس سینما هم در واکنش به قانون جدید در اینستاگرامش نوشت: «نظامی که نگاه و صدای زنان را جرم‌‌انگاری می‌کند بزدل و سرکوبگر است.»