تاسې د وېبسایټ داسې بڼه ګورئ چې یوازې متن لري او لږ انټرنېټ کاروي. که غواړئ عکسونه او ویډیوګانې وګورئ، نو د وېبسایټ اصلي (لومړنۍ) بڼې ته ورشئ.
د وېبسایټ اصلي بڼې ته مې وروله
د وېبسایټ دې بڼې په اړه چې ډېر انټرنېټ نه مصرفوي نور معلومات دلته موندلای شئ.
امریکا د افغانستان کنګل شویو شتمنیو د ساتلو او لګولو لپاره ځانګړی صندوق اعلان کړ؛ طالبان به ورته لاسرسی نه لري
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت اعلان کړی دی چې په دې هېواد کې د افغانستان له کنګل شویو شتمنیو به ۳ نیم میلیارده ډالر د 'افغان فنډ' په نامه یو نوي جوړ شوي صندوق ته سپاري.
دا دریم ګړی صندوق د امریکا او سویس حکومتونو لخوا او د یو شمېر افغانو اقتصادي کارپوهانو په مشوره جوړ شوی، او د سویس د (بي آی اېس) بانک سره به بانکي حساب ولري.
د امریکا حکومت ویلي، په دې صندوق کې ساتل شوې شتمني به د عامو افغانانو د خیر ښېګڼې او د افغان دولت د نړیوالو پورونو هوارولو لپاره لګول کېږي، خو د طالبانو حکومت به ورته مخامخ لاسرسی ونلري.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت وایي، په راتلونکي کې به د افغانستان هغه شتمنۍ هم دې صندوق ته لېږدول کېږي چې له امریکا بهر نورو هېوادونو کې کنګل شوې دي.
د دې شتمنۍ د لګولو واک به له یوې 'تضمین کوونکې شورا' سره وي. په دې شورا کې د امریکا د حکومت یو استازی، د سویس حکومت یو استازی او همدا راز دوه افغان اقتصادي کارپوهان شامل دي.
بي بي سي ته مالومه شوې چې په دې افغاناانو کې د سوداګرۍ پخوانی وزیر انور الحق احدي او د افغانستان بانک د بورډ پخوانی غړی شاه محمد مهرابي شامل دي.
افغان طالبانو تر اوسه د دې نوي صندوق یا فنډ جوړېدو ته کوم غبرګون نه دی ښودلی، خو په تېر کې یې ټینګار کړی چې د افغانستان ټولې کنګل شوې شتمنۍ باید د افغانستان بانک ته وسپارل شي.
خو د امریکا حکومت استدلال کوي چې د افغانستان بانک دا مهال د طالبانو له سیاسي نفوذه ازاد نه دی، او د مالي چارو د تنظیم مسلکي وړتیا هم نه لري، نو ځکه دوی پرې اعتبار نشي کولی.
یاده دې وي چې د افغانستان بانک نږدې ۷ میلیارده ډالر دا مهال د امریکا په بانکونو کې ساتل کېږي.
د امریکا حکومت پر افغانستان د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته دا شتمنۍ کنګل کړې او اجازه یې ورنکړه چې یاده ډله دې پیسو ته لاسرسی ولري
خو تېره فبرورۍ میاشت کې ولسمشر جو بایډن د یو اجرائیوي فرمان له مخې اعلان وکړ چې د دې شتمنۍ نیمایي برخه د عامو افغانانو د خیر ښېګڼې لپاره لګول کېدای شي.
دا صندوق به څنګه چلول کېږي؟
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت اعلامیه کې راغلي، د 'افغان فنډ' په نامه دې مالي صندوق کې به د افغانستان د کنګل شوې شتمنۍ ۳ میلیارده ډالر ساتل کېږي، او د افغانستان د اقتصادي ثبات په موخه به د ځانګړو اهدافو لپاره لګول کېږي.
د صندق 'تضمین کوونکې' شورا به دا پرېکړه کوي چې دا شتمنۍ د کومو مقاصدو لپاره لګول کېدای شي، خو په ټوله کې یې موخه دا ده چې افغانستان کې د اقتصادي بحران مخه ونیول شي او د افغان دولت نړیوال پورونه هوار شي.
طالبان د دې صندوق برخه نه دي او لاسرسی ورته نه لري، او د امریکا حکومت وایي، د دې تضمین به کېږي چې دا شتمنۍ په ناقانونه چارو ونه لګېږي.
د سویس 'بي ای اېس' بانک یوه نړیواله اقتصادي اداره ده چې ګڼو حکومتونو او مالي ادارو ته د بانکدارۍ او نورو مالي برخو کې خدمات وړاندې کوي.
د امریکا حکومت ویلي، تر هغې به د افغانستان مرکزي بانک ته د دې هېواد کنګل شوې شتمنۍ نه سپاري چې دې بانک یو لړ شرطونه نه وي پر ځای کړي.
امریکا غواړي چې د افغانستان بانک د طالبانو له سیاسي نفوذه ځان ازاد کړي، د پیسو د قاچاق د مخنیوي لپاره مناسب میکانیزم رامنځته کړي او همدا راز یو ازاد او نړیوال (دریمکړي) څارونکي ته اجازه ورکړي چې چارې یې وڅاري.