اسراییل له ایران سره اوربند ومانه، ټرمپ دواړو هېوادونو ته وویل 'ترې سرغړونه و نه کړئ'

د ایران بهرنیو چارو وزیر سید عباس عراقچي لږ مخکې په یوه اېکس پیغام کې وویل، که اسرائیل ''خپل غیر قانوني یرغل'' همدا اوس ودروي، ایران د ځوابي اقداماتو دوام هېڅ نیت نه لري. له دې مخکې د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ پر خواله رسنۍ د اسرائیل او ایران تر منځ د ''بشپړ او ټولټال'' اوربند اعلان وکړ.

لنډیز

  • ایراني جنرالانو امریکا ته د 'پرېکنده ځواب' ګواښ وکړ
  • د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ وايي، امریکا د فردو، نطنز او اصفهان په ګډون پر درېیو ایراني اتومي تاسیساتو بریدونه بشپړ کړي دي
  • له دې مخکې د ایران د بهرنیو چارو وزیر ویلي و، د امریکا ښکېلتیا به 'ډېره خطرناکه' وي
  • د اسرائیل او ایران ترمنځ د بریدونو تبادله دوام لري. د اسراییلو پوځ ویلي په لسګونو هدفونه یې په نښه کړې، ځینې پکې د دوی په وینا په تهران کې د توغندیو د تولید ځایونه دي
  • اسرائیل وايي په ایران کې یې شپږ هوایي ډګرونه ویشتلي او ۱۵ الوتکې یې ویجاړې کړې دي
  • ایران وايي، له اسرائیلو سره د شخړې له پیل راهیسې لږ تر لږه ۴۳۰ کسان وژل شوي دي
  • اسرائیل ادعا کوي چې د ایران د انقلابي ګارد یو مهم قومندان یې وژلی دی
  • اردوغان اسرائیل په منځني ختیځ کې د سولې لپاره لوی خنډ وباله

ژوندی پوښښ

  1. وروستی, ټرمپ: "موږ په اسانۍ د ایران او اسرائیل ترمنځ تړون کولی شو"

    ټرمپ

    د عکس سرچینه، Reuters

    د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ ویلي، متحده ایالات د ایران او اسرائیل ترمنځ په تازه شخړه کې هېڅ رول نه لري.

    ټرمپ په خپله د "ټروت سوشل" شبکه کې لیکلي: "نن شپه پر ایران برید له امریکا سره هېڅ تړاو نه لري."

    ایران متحده ایالاتو او د هغوی متحدینو ته خبرداری ورکړی چې د تهران د غچ اخیستنې بریدونو د مخنیوي لپاره دې له اسرائیلو سره مرسته نه کوي.

    ټرمپ زیاتوي: "که پر موږ ایران هر ډول برید وکړي، نو د امریکا وسله‌وال ځواکونه به په خپل بشپړ ځواک او زور په بې‌ساري کچه پر تاسو برید وکړي."

    هغه دا هم ویلي: "خو موږ د ایران او اسرائیل ترمنځ یو تړون په اسانۍ ترلاسه کولی شو او دا خونړی شخړه پای ته ورسوو! ".

  2. د اسرائیلو پر بټ یام له برید وروسته صحنه, په مرکزي اسرائیل کې د مړو شمېر ۴ ته لوړ شو

    د ویډیو تشریح، د اسرائیلو پر بټ یام له برید وروسته صحنه

    موږ د اسرائیل د بېړنيو خدماتو له میګن ډیویډ اډوم (MDA) تازه معلومات ترلاسه کړل: د اسرائیلو پر مرکزي سیمه د ایران د توغندیو بریدونو کې د څلورو کسانو مړینه تایید شوې ده.

    مخکې، موږ په سیمه کې د درېیو کسانو د مړینې راپور ورکړ. په څلورو وژل شويو کسانو کې د یوې ښځې عمر ۶۰ او د بلې هغې ۸۰ کاله و، یو هلک شاوخوا ۱۰ کلن و او یوه ځوانه نجلۍ وه.

    هم‌مهاله اسرائیل هم په ایران بریدونه پیل کړي دي - که څه هم موږ لا تر اوسه هلته د تلفاتو په اړه شمېرې نه دي ترلاسه کړي.

    د راپورونو له مخې ایران د اسرائیلي بریدونو په پایله کې د انټرنېټ پراخه محدودیتونه لګولي دي.

  3. د اسرائیل او ایران ترمنځ بریدونه: تر ټولو ناوړه احتمالي سناریوګانې کومې دي؟

    دا مهال، د ایران او اسرائیل ترمنځ شخړه یوازې د همدې دوو هېوادونو تر منځ محدوده ده.

    په ملګرو ملتونو او نورو نړیوالو غونډو کې د زغم او پراخې غوښتنې شوې دي.

    خو که دا غوښتنې له پامه وغورځول شي، څه به پېښ شي؟ که جګړه پراخه او شدیده شي، څه ډول پایلې به ولري؟ دلته یوازې څو احتمالي سناریوګانې دي چې ښايي تر ټولو بدې پایلې ولري.

    ایران

    د عکس سرچینه، Reuters

  4. د ایران د بریدونو له امله له مرکزي اسرائیل د صحنو انځورونه

    د اسرائیل د بېړنیو خدماتو په وینا، ایران په مرکزي اسرائیل بریدونه کړي دي، چې لږترلږه درې کسان یې وژلي دي.

    دا د اسرائیلو د بټ یام او رحووت ښارونو کې د وروستیو پیښو وروستي انځورونه دي:

    اسرائیل

    د عکس سرچینه، Sinai Koren

    د عکس تشریح، ژغورونکي په بټ یام کې دي او له هغو اوسېدونکو سره مرسته کوي چې په برید کې ټپیان شوي دي.
    اسرائیل

    د عکس سرچینه، Reuters

    د عکس تشریح، د ایران په برید کې په بټ یام کې یوه ودانۍ ویجاړه شوې ده
    اسرائیل

    د عکس سرچینه، Reuters

    د عکس تشریح، د ایران برید په رحووت کې یوه ودانۍ هم ویجاړه کړه.
  5. وروستی, ایا ایران د اټومبم له جوړولو یوازې څو میاشتې لرې و؟

    ایران

    د عکس سرچینه، NurPhoto via Getty Images

    اسرائیل د ایران په بېلابېلو سیمو کې لسګونه اهداف په نښه کړي، چې پکې د نطنز د یورانیمو غني کولو بټۍ ته زیان رسېدلی او په تهران کې یې د ایران لوړ پوړي پوځي قوماندانان او اتومي ساینسپوهان یې وژلي دي.

    د پنجشنبې په شپه د بریدونو له لومړۍ څپې وروسته، د ایران د بهرنیو چارو وزیر د اسرائیل بریدونه "بې‌پروا" وبلل او ویې ویل چې دا بریدونه د ایران پر "سوله‌ ییزو اتومي تاسیساتو" شوي دي. له هغه وروسته، ایران د اسرائیل پر ضد ځوابي هوايي بریدونه پیل کړي دي.

    عباس عراقچي وویل چې د نطنز تأسیسات د نړیوالې اتومي انرژۍ د ادارې (IAEA) تر نظارت لاندې فعالیت کوي او دا بریدونه د "رادیولوژیکي ناورین" خطر رامنځته کوي.

  6. وروستی, د ایران توغندي د واده د مراسمو پر سر تېر شول

    د ویډیو تشریح، ایراني توغندي
  7. وروستی, کرج کې لویه چاودنه

    د "شرق" ورځپاڼې یوه وېډیو خپره کړې چې په کرج ښار کې د یوې لویې چاودنې انځورونه پکې ښودل کېږي.

    د دې چاودنې بېلابېل عکسونه خپاره شوي او ځینې کاروونکو ویلي، له کرج نه تهران ته په اتوبان کې د چاودنې له ځایه لوګی پورته کېږي.

    په خپور شوي وېډیو کې د اسرائیلي جنګي الوتکو غږ هم اورېدل کېږي.

    ناتایید شوي راپورونه وايي، د سپاه پاسداران یو نظامي مرکز په نښه شوی دی.

    د ویډیو تشریح، په کرج ښار کې د یوې لویې چاودنې وېډیو
  8. وروستی, د ایران د دفاع وزارت د قوماندې مرکز په نښه کېدو راپورونه

    د ویډیو تشریح، نوبنیاد

    د بي بي سي فارسي لخوا ترلاسه شويو عکسونو له مخې، د تهران د نوبنیاد سیمه د اسرائیلو د بریدونو هدف وه او هلته یوه لویه چاودنه وشوه.

    د 'ایلنا' خبري اژانس تایید کړه چې "په تهران کې د دفاع وزارت مرکزي دفتر" اسرائیلي "الوتکې" په نښه کړی.

    د رسنیو د معلوماتو له مخې، د نوبنیاد په سیمه کې د "د دفاع وزارت او وسله والو ځواکونو د ملاتړ مرکزي دفتر" ودانۍ "د مرکزي دفترونو له اداري ودانیو یوه وه."

    ایلنا لیکلي چې ودانۍ ته "لږ زیان" اوښتی او د "د دفاع وزارت د دفاعي څېړنې او نوښت سازمان (سپند)" هم په سیمه کې په یوه بل برید کې زیانمن شوی.

    د شرق ورځپاڼې هم راپور ورکړی چې "په ختیځ تهران کې د چاودنې لوګی لیدل شوی."

  9. وروستی, د شهران د تېلو زېرمه کې پراخ اورلګېدنه

    د ویډیو تشریح، شهران کې اورلګېدنه

    له تهرانه راپورونه وايي، اسرائیلو د ښار څو ځایونه په نښه کړي دي.

    د شهران د تېلو له زېرمې د پراخه اور لګېدو راپورونه ورکړل شوي.

    په ورته وخت کې، د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین او د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ نن په یوه تازه تیلېفوني اړیکه کې د اسرائیل د بریدونو په اړه خبرې کړې دي.

    د اسرائیل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ویلي، هېواد به یې د ایران پر "ټولو سایټونو او هدفونو" برید وکړي.

  10. وروستی, نتنیاهو: 'اسرائیلي الوتکې به د تهران پر فضا الوتنه وکړي'، د ایران ولسمشر د 'نورو سختو' غچ اخیستونکو بریدونو ګواښ کړی

    د اسرائیلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ویلي، بریدونو د ایران اټومي بټیو ته دروند زیان اړولی دی.

    هغه زیاته کړه:

    "په نژدې راتلونکي کې به تاسې اسرائیلي الوتکې، د اسرائیلو هوایي ځواک او زموږ پیلوټان د تهران په فضا کې ګورئ."

    له بلې خوا د ایران ولسمشر مسعود پژشکیان ګواښ وکړ، که د اسرائیلو بریدونه دوام ومومي، نو دوی به "نور هم سخت" غبرګون وښيي.

  11. وروستی, د اسرائیلو لومړي وزیر نتانیاهو د جګړې بل ډګر پرانیست, د بي بي سي د نړیوالو چارو د خبریالې لیزدوسیت شننه:

    هغه ( د اسرائیلو لومړی وزیر) وايي چې دا بریدونه به "څومره ورځې چې نیسي" دوام وکړي او روښانه کړې یې ده چې موخه يې یوازې د ایران د اټومي وسلو جوړولو د وړتیا له منځه وړل نه دي، هغه غواړي چې رژیم هم راوپرځوي.

    ایرانی رژیم به دا د بقا جګړه وګڼي - دوی ورته چمتووالی هم نیولی. دوی به په دې جګړه کې هر څه چې لري وکاروي.

    د دوی بریدونه تر اوسه محدود وو. د اسرائیلو استخباراتي ارزونه ښکارکوي چې په سیمه کې له تېرو ۲۰ میاشتو جګړې وروسته د ایران د وسلو زېرمې زیانمنې شوې خو بیا هم شاوخوا ۲۰۰۰ بالستیک توغندي لري او د لا نور تولید وړتیا لري.

    دوی اوس دا په ستراتیژیکو اهدافو د برید لپاره کاروي چې ګڼ‌مېشتو استوګن‌ځایونو ته نږدې یا لیرې پراته دي. د بېلګې په توګه، په تل ابیب کې، دوی د دفاع وزارت او نورو پوځي ځایونو په نښه کولو هڅه کوي خو دوی په لنډ واټن کې غورځي او په استوګنځایونو لګېږي.

    دا که قصدي وي یا ناڅاپي خو په ایران او اسرائیلو دواړو کې يې د ډېرې مرګ‌ژوبلې وېره شته.

    ایران نه غواړي امریکا په مستقیم ډول ښکیله کړي. د ایران مشر پوهیږي چې ایران په پوځي او سیاسي لحاظ نشي بریالی کېدلی. خو د جګړې له سختۍ سره ایراني پوځي چارواکي اوس په سیمه کې پر امریکایي اډو د بریدونو ګواښ هم کوي.

    دوی تل باور درلود چې د دا ډول جګړې مخه امریکایي ولسمشرانو نیولې وه چې نتنیاهو ته به یې ویل: "نه، د ایران پر اټومي تاسیساتو برید نشئ کولئ، موږ به یوه ډیپلوماتیکه لاره ومومو - دا ساده خو خورا خطرناکه لاره ده."

    ولسمشر ټرمپ وايي چې هغه زرغون څراغ نه دی ورکړی، خو که ژیړ څراغ يې هم ورکړی وي، دا جګړه پیل شوې او هېڅ روښانه نه ده چې څنګه او کله به پای ته رسېږي.

  12. افغانستان ته د ایران د غازو او نفتو صادرات ځنډېدلي دي

    د افغانستان په لوېدیځ ولایت هرات کې چارواکي وايي، تېرو دوو ورځو کې افغانستان ته له ایرانه واردېدونکو نفتو او غازو وړل ځنډلي دي.

    د هرات د سوداګرۍ خونې مشر محمد یونس قاضي زاده، د بي بي سي خبریال ببرک احساس ته ویلی: "د شنبې پر ورځ له ایرانه د وارداتي نفتي توکو یو ټن کې سل ډالره او مایع غازو کې ۵۰ امریکايي ډالره لوړوالی راغلی."

    ښاغلي قاضي زاده ویلی، که د تېلو وارت همداسې وځنډیږي، افغانستان باید د حیرتان، اقینه او تورغونډۍ بندرونو له لارو د نفتو او غازو پر واردولو پام وساتي.

    د هرات د سوداګرۍ خونې مشر ویلي، دې دوو ورځو کې د اسلام کلا بندر له لارې پر توکو بار ۳۰۰ لارۍ تللي راغلي.

    افغانستان د تېلو او غازو له اړخه له بهره پر وارداتو تکیه دی.

    ایران یو له هغو هېوادونو دی چې افغانستان ته سون توکي صادروي.

    د شمېرو له مخې د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګري درې میلیاردو ډالرو ته رسیږي.

  13. اسرائیل وايي، د عملیاتو له پیل راهیسې ۲۰ ایراني پوځي قوماندانان وژل شوي دي

    د اسرائیلو پوځ وايي، د ایران د وسله والو ځواکونو د استخباراتو مشر غلام رضا محرابي یې وژلی دی.

    اسرائیل وايي، د دوی د عملیاتو له پیل راهیسې یې له ۲۰ ډېر ایراني پوځي قوماندانان وژلي دي.

    د اسرائیلو دفاعي ځواکونه وايي چې محرابي تېر کال پر اسرائیلو د بریدونو پر وخت، د استخباراتي او عملیاتي چارو په اداره کولو کې ښکېل وو.

    د شنبې پر سهار د ایران دولتي رسنیو راپور ورکړ چې د عملیاتو مرستیال مشر جنرال مهدي رباني هم په بریدونو کې وژل شوی دی.

  14. وروستی, ایران له امریکا سره د یکشنبې ورځې خبرې لغوه کړې

    د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي، د اروپايي ټولنې د بهرنۍ تګلارې د مشرې کایا کالاس سره په ټلیفوني خبرو کې وویل " د ایران او امریکا ترمنځ د غیرمستقیمو خبرو دوام، داسې حالت کې چې د صهیونیستي رژیم وحشي کړنې روانې وي د توجیې وړ نه دی."

    د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقايي هم یوې خبرې غونډې ته وویل چې راتلونکې پړاو خبرې لغوع شوي دي. ښاغلي بقايي وویل " زموږ ټول پام دا وخت د غلیم له یرغل سره مقابله ده."

    هغه وویل " اصولا، له هغه چې سره خبرې چې د یرغلګرو لوی ملاتړی دی او د هغوی په خوا کې ولاړ دي هیڅ معنا نه لري."

  15. پر ایران د اسرائیلو برید څه روښانه کړل؟

    د بي بي سي د امنيتي چارو خبریال فرنک ګارډنر وايي، چې پر ایران د اسرائیلو دا برید د ۱۹۸۰ او ۱۹۸۸ تر منځ له ایران – عراق جګړې راهیسې د دغه هېواد پر حاکمیت تر ټولو ستر برید دی. دی وايي دغو بریدونو د اسرائیلو لوړه استخباراتي وړتیا وښوده چې د ایران له دننه یې هم د ډرون بریدونه کړي. د ډېری بریدونو موخه د ایران اتومي پروګرام دی. خو ګڼ نور اهداف یې هم په کې شته چې ځینې يې ښايي له بریدونو لیرې وي.

    فرنک ګارډنر په دې اند دی چې له یوې لسیزې راهیسې اسرائیلو د ایران د اټومي پروګرام د له منځه وړلو هڅه کوله او بیا بیا یې د ایران اټومي پروګرام څېړونکي او ساینسپوهان په نښه کړي دي. پر دې سربېره له ایرانه بهر هېڅوک نه غواړي ایران اټومي بم جوړ کړي.

    د فرانک د شننې له مخې که څه هم ایران ډېر کمزوری دی او د کلک غچ اخیستو ګواښونه يې تشې لافې ښکاري خو د دې وېره هم شته چې دا برید د اټومي وسلې په لور هڅه ګړندۍ کړي او سرچپه اغېز وکړي.

  16. وروستی, امریکا، بریتانیا او فرانسې ته د ایران خبرداری

    د ایران دولتي رسنیو راپور ورکړی چې ایران امریکا، بریتانیا او فرانسې ته خبرداری ورکړی چې له اسرائیلو سره د دوی د بریدونو مخنیوي کې مرسته ونه کړي. ایران وايي، که دوی د ایراني ډرونونو یا توغندیو پر وړاندې د اسرائیلو دفاع وکړي، ایران به د بریتانیا، امریکا او فرانسې اړوند بېړۍ او اډې په نښه کړي.

    که څه هم د بریتانیا حکومت په رسمي ډول د دغه خبرداري په اړه څه نه دي ویلي، خو روښانه شوې چې بریتانیا د ایران د بریدونو شنډولو هیڅ ډول هڅه کې له اسرائیلو سره مرسته نه ده کړې. بي بي سي ته ویل شوي، چې اسرائیلو هم له بریتانیا دا ډول کومه مرسته نه ده غوښتې.

    په تېر کې هغه مهال چې ایران پر اسرائیلو بې پیلوټه الوتکې او توغندي وار کړل، بریتانیا له قبرسه جنګي جیټ الوتکې د ډرون غورځولو او توغندیو شنډولو لپاره لېږلې وې.

  17. وروستی, بیت المقدس کې څه تېریږي؟

    اسرائیلو زوړ ښار تړلی، ځای ځای امنیتي کسان لیدل کېږي. د بیت المقدس زاړه ښار ته د ننوتلو یوه مهمه لاره د دمشق دروازه ده، هلته لوی لوی موانع اېښودل شوي دي.

    هر څوک چې د ښار لوري ته ځي، اسرائیلي امنیتي کسان ورته وايي، هیڅ ځای نه دی پرانیستی.

    بیت المقدس ته تر ډېره ګرځندویان ورځي، ډېر وخت په کې د خلکو ګڼه ګوڼه وي خو نن واټونه تش وو، ډېرې هټۍ تړل شوې وې. یوازې یو درملتون، قصابۍ او یو نیم د خوراکي توکو پلورنځي پرانیستی لیدل کېږي.

    د دې تاریخي ښار تاوکښونو او تنګو کوڅو کې دا ډول خاموشي کمسارې ده.

    هغه سلګونه کسان هم نن نه لیدل کېده چې اقصی جومات ته د لمانځه لپاره هره ورځ ډلې ډلې روان وي. د امنیتي دلایلو له امله اقصی جومات ته هم ورته نه کېږي.

    بیت المقدس
    د عکس تشریح، بیت المقدس
    بیت المقدس
    د عکس تشریح، بیت المقدس
  18. د ایران بریدونو اسرائیلو کې درې کسان وژلي لسګونه ټپیان دي

    اسرائیلي رسنۍ او حکومتي چارواکي وايي د ایران د تېرې شپې د غچ برېدونو کې درې تنه وژل شوي او لسګونه نور ټپیان دي.

    په اسرائیلو کې د اپوزیسیون ګوند مشر یائیر لاپید د دریو اسرائیلي وګړو د وژل کېدو له امله خواخوږي څرګنده کړې ده.

    یائیر لاپید لیکي "دا د اسرائیلو دولت لپاره یوه سخته شپه وه له خلکو غوښتل شوي و چې د بېرنیو حالاتولارښوونې تعقیب کړي."

    د اسرائیلو دفاعي ځواکونو ویلي، پر ایران به یې بریدونه دوام ولري.

    ایران هم خبرداری ورکړی چې پر اسرائیلو به خپل ګزارونه روان وساتي.

  19. اسرائیل وايي تېره شپه یې تهران کې یې 'لسګونه' هدفونه په نښه کړي دي

    د اسرائیلو پوځ وايي چې د هېواد هوایی ځواک یې د شپې پر وخت په تهران کې "لسګونه" هدفونه په نښه کړي، دې هدفونو کې د توغندیو توغولو یو مرکز هم و.

    د اسرائیلو د پوځ یوه ویاند جنرال تومر بار په یوه بیان کې ویلي چې دغه بریدونو ورته"عملیاتي او ملي" ارزښت درلود.

    هغه وايي ګزارونو کې یې د ایران ستراتیژیک ځایونه ویجاړ شوي دي.

  20. د ایران د بریدونو په اړه د AI په مټ جوړه شوې وېډیو په پراخه کچه آنلاین شریکه شوې

    جعلي وېدیو

    د عکس سرچینه، X

    آنلاین کاروونکو یوه جعلي ویډیو شریکه کړې چې ادعا کوي د ایران د توغندیز برید له امله د اسرائیلو په یوه ښار کې یوه لویه چاودنه شوې ده.

    په دې وېډیو کې، د یوه لوړ منزل اوسېدونکی د توغندي د لګېدو شېبه فلموي، چې له امله یې یوه ستره د اور لمبه او د چاودنې بڼ ته ورته ورېځ پورته کېږي.

    "بي بي سي تایید" د دې وېډیو اصلي بڼه تعقیب کړې، چې په اپرېل میاشت کې په ټيک‌ټاک کې خپره شوې وه او خپروونکي په ښکاره توګه دا وېډیو د مصنوعي ځیرکتیا (AI) له لارې جوړه شوې بللې وه.

    موږ همداراز داسې ناسمۍ موندلې دي چې له مصنوعي وېډیو سره سمون لري - لکه دا چې د اور لمبه او وريځ لږ شوې او بیا دوه ځل بېرته لویه شوې ده.

    همداراز، په وېډیو کې چې د چاودنې شېبه په ځیرک ټیلیفون ثبتېږي، له هغه برید سره مطابقت نه لري چې ګواکي په بګرونډ کې پېښ شوی.

    که څه هم دا وېډیو جعلي ده، خو له هغې وروسته چې اسرائیلو پر خپل سیمه‌ییز رقیب ایران پراخ برید وکړ، ایران هم پر اسرائیلو د توغندیو څو پړاوویزه بریدونه وکړل.