રશિયામાં ચૂંટણીમાં શું વ્લાદિમીર પુતિન ફરીથી ચૂંટાઈ આવશે?

જ્યારે હું મોસ્કોથી 100 કિલોમીટર દૂર આ શહેરમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છું ત્યારે બોરોવસ્ક વિશે બે બાબતો મારું ધ્યાન ખેંચે છે.

રશિયામાં આ શુક્રવારથી રવિવાર 17મીએ યોજાનારી રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી માટે લગભગ કોઈ માહોલ નથી.

મને થોડાં ચૂંટણીલક્ષી બેનરો કે પોસ્ટરો જોવા મળ્યાં અને બીજી બાજુ કોઈ રાજકીય પત્રિકાઓ વહેંચવામાં આવતી નથી. જોકે, તેમાં કોઈ આશ્ચર્ય નથી.

ચૂંટણીની તૈયારીઓના માહોલની ગેરહાજરી એ પૂર્વનિર્ધારિત ઇવેન્ટની આસપાસના નાટ્યાત્મક પાસાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. જેની મદદથી રશિયન પ્રમુખ વ્લાદિમીર પુતિનને ક્રેમલિનમાં પાંચમી ટર્મ મળશે.

બોરોવસ્કમાં સ્ટ્રીટ આર્ટ છે. તે દરેક જગ્યાએ છે. તેમાંથી મોટા ભાગના કલાકાર વ્લાદિમીર ઓવચિન્નિકોવ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યાં છે, જેમની કૃતિઓ શહેરની આસપાસની દિવાલો અને ઇમારતો પર જોવા મળે છે.

તેમ છતાં તેમનાં મોટા ભાગનાં ચિત્રો વિવાદાસ્પદ નથી. પણ આધુનિક રશિયામાં વ્લાદિમીરનાં ચિત્રો ખૂબ જ ઘાટા બની રહ્યા છે.

આ 86 વર્ષીય કલાકાર મને તેમના ઘરમાં માર્શલ આર્ટ યુનિફોર્મમાં માનવ ખોપરીના પહાડ પર ટાઇટરોપ પર ચાલતા માણસનું ચિત્ર બતાવે છે. તે મને કહે છે કે,"હું આને મહત્ત્વાકાંક્ષાની પરાકાષ્ઠા કહું છું."

"સત્તાની ટોચ પરની કોઈની મહત્ત્વાકાંક્ષા આ પરિણામો તરફ દોરી જઈ શકે છે."

તેનાથી પણ વધુ નાટ્યાત્મક બે માંસ ગ્રાઇન્ડર્સ લોકોને પીસતા હોય તેવી તેમની છબી છે: એક લેબલ 1937 (સ્ટાલિનના મહાન આતંકનું વર્ષ) અને બીજું સ્પેશિયલ મિલિટરી ઓપરેશન (યુક્રેનમાં રશિયાનું યુદ્ધ) દર્શાવે છે.

વ્લાદિમીર ઓવચિન્નિકોવની સ્ટ્રીટ આર્ટ બોરોવસ્કની દિવાલોને શણગારે છે.

વ્લાદિમીર કહે છે, "અમે કોઈ પાઠ શીખ્યા નથી."

રશિયાનું ભવિષ્ય કેવું હશે?

દિવાલ પર સમાન માંસ ગ્રાઇન્ડરની ગ્રેફિટી (ભીંતચિત્રો) કર્યા પછી કલાકારને રશિયન સૈન્યને "બદનામ" કરવા બદલ દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો . યુક્રેનના વાદળી અને પીળા પોશાક પહેરેલી છોકરી પર પડતી મિસાઇલો તેમની સ્ટ્રીટ આર્ટમાં બતાવવા બદલ તેમની સામે કાર્યવાહી થઈ.

સરકાર યુક્રેનમાં યુદ્ધની ટીકા કરતી તેમની ગ્રેફિટીથી નારાજ છે.

વ્લાદિમીર મને કહે છે, "મારાં ચિત્રો લોકોને વિચારતા કરે છે: શું આપણે આ સંઘર્ષમાં સાચા છીએ કે ખોટા છીએ?"

“મને લાગે છે કે તે પાડોશી રાજ્યની પ્રાદેશિક અખંડિતતા સામે ગુનો છે. જો હું ચૂપ રહીશ તો હું તેને બગાડીશ."

"ઘણા લોકો મૌન રહે છે, કારણ કે તેઓ દમનથી, તેમની નોકરી ગુમાવવાનો અને અન્ય લોકો દ્વારા ટીકા થવાથી ડરતા હોય છે."

જેલમાં એલેક્સી નેવલનીના મૃત્યુ પછી વ્લાદિમીરે આ વિપક્ષી નેતાનું પોટ્રેટ સ્થાનિક કબરના પત્થર પર દોર્યું, જે રાજકીય દમનનો ભોગ બનેલા લોકોનું સન્માન કરે છે.

"તે જ દિવસે કોઈએ તેને કાઢી નાખ્યું, પણ ઘરે મેં કાર્ડબોર્ડ પર ડ્રાફ્ટ દોર્યો હતો. તેથી પાછળથી મેં તેને સ્મારકની બાજુમાં મૂક્યું. "

વ્લાદિમીર રશિયાનું ભવિષ્ય કેવી રીતે જુએ છે?

તેઓ કહે છે, "કેટલાક વધુ દમનની આગાહી કરે છે અને અમે સર્વાધિકારવાદ અને સંપૂર્ણ સરમુખત્યારશાહી તરફ આગળ વધી રહ્યા છીએ."

પ્રમુખની છબી

વ્લાદિમીર ઓવચિનીકોવ મને કહે છે કે, તે ક્યારેય ટેલિવિઝન જોતા નથી. જો તમે ટીવી જોયું હોય, તો તમને સરકારી ટીવી ચૅનલ પર રશિયાની ખૂબ જ અલગ છબી જોવા મળશે.

તે વ્લાદિમીર પુતિનનું સંસ્કરણ છે. માનવ ખોપરીના પર્વતો નથી. કોઈ માંસ ગ્રાઇન્ડરનો નથી. એલેક્સી નેવલનીનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી.

તે રશિયા બહારથી આક્રમક છે અને અંદરથી દમનકારી છે. તે એક ભવ્ય ભૂતકાળ અને સમાન ભવ્ય ભવિષ્ય ધરાવતું રશિયા છે. નાયકો અને દેશભક્તોનું રશિયા વિદેશી આક્રમણથી માતૃભૂમિને બચાવવા માટે ધ્વજની આસપાસ જૂથબદ્ધ છે. અને તે તેના વર્તમાન નેતાને પ્રેમ કરે છે.

થોડા દિવસો પહેલા, રશિયાની ચૅનલ-1ના સાંજના સમાચારે એવું દર્શાવ્યું હતું કે, પુતિનના પ્રશંસકો રાષ્ટ્રપતિને અભિવાદન કરતા હતા. જાણે કે તેઓ પોપ સ્ટાર હોય.

એક મહિલાએ તેને ચુંબન કરતાં પહેલાં બૂમ પાડી,"કાળજી રાખો."

એક માણસે કહ્યું,"તમારું આયુષ્ય લાંબુ રહે!"

જો તમે એકલા ચેનલ-1ના સમાચારો પર જાઓ છો, તો તમે એવા તારણ પર આવી શકો છો કે પુતિન રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં પ્રચંડ વિજય હાંસલ કરે તેવી શક્યતા છે.

પરંતુ, ચિત્રોની જેમ, સંદર્ભ મહત્ત્વપૂર્ણ છે અને અહીં તે નિર્ણાયક છે.

ક્રેમલિન માત્ર રશિયામાં ટેલિવિઝનને જ નહીં, પરંતુ ચૂંટણીઓ સહિત સમગ્ર રાજકીય સિસ્ટમને નિયંત્રિત કરે છે.

પુતિનને કોઈ ગંભીર પડકારનો સામનો કરવો પડતો નથી કારણ કે, તે 71 વર્ષની ઉંમરે પાંચમી રાષ્ટ્રપતિની મુદત માંગે છે .

ભૂતપૂર્વ KGB અધિકારી અને સોવિયેત સુરક્ષા સેવાના પુતિનને 1999ના અંતમાં પ્રમુખ બોરિસ યેલત્સિન અને તેમના આંતરિક વર્તુળ દ્વારા રશિયાને 21મી સદીમાં લઈ જવા માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા.

2000 અને 2004માં બે ચૂંટણી જીત્યા પછી, તેઓ વડા પ્રધાન બન્યા જ્યારે તેમના સાથી દિમિત્રી મેદવેદેવે 2008માં તેમનું સ્થાન લીધું, જે વર્ષે રશિયન પ્રમુખપદની મુદત છ વર્ષ સુધી લંબાવવામાં આવી હતી.

તેઓ 2012માં ઓફિસ પર પાછા ફર્યા અને 2018માં ફરીથી ચૂંટાયા અને બાદમાં તે પદ પર જ રહ્યા.

બંધારણે સ્થાપિત કર્યું છે કે કોઈપણ રાષ્ટ્રપતિ સતત બે ટર્મથી વધુ સેવા આપી શકશે નહીં. પરંતુ આ વર્ષથી પુતિનનું ખાતું સત્તાવાર રીતે શૂન્ય પર લાવવામાં આવ્યું હોવાથી, તેઓ 2036 સુધી પ્રમુખ રહી શકે છે .

અન્ય ઉમેદવારોનો મત શું છે?

પુતિનના કટ્ટર ટીકાકારોના દેશનિકાલ થયા છે અથવા તેમના દેશમાં કેદ થઈ ગયા છે. તેમના સૌથી પ્રખર વિરોધી નેવલની પણ મૃત્યુ પામ્યા છે.

પરંતુ ક્રેમલિન બડાઈ મારવાનું પસંદ કરે છે કે રશિયામાં વિશ્વની "શ્રેષ્ઠ લોકશાહી" છે. આ કારણોસર, બેલેટ પર પુતિન ઉપરાંત રશિયન સંસદ દ્વારા સત્તાવાર રીતે અધિકૃત ત્રણ ઉમેદવારો છે, જે ક્રેમલિનની નજીક છે.

હું તાજેતરમાં તેમાંથી એકને મળ્યો. તે એક વિચિત્ર અનુભવ હતો.

મેં સામ્યવાદી પક્ષના ઉમેદવાર નિકોલાઈ ખારીટોનોવને પૂછ્યું,"તમને કેમ લાગે છે કે તમે પુતિન કરતાં વધુ સારા પ્રમુખ બનશો?"

ખારીટોનોવે જવાબ આપ્યો, "તે મારા માટે કહેવું યોગ્ય નહીં હોય."

મેં પૂછ્યું,"પરંતુ શું તમને લાગે છે કે તમારો મેનિફેસ્ટો પુતિનના મેનિફેસ્ટો કરતાં વધુ સારો છે?"

તેમણે કહ્યું,"તે મતદારોએ નક્કી કરવું જોઈએ,"

મેં આગ્રહ કર્યો,"પણ તમને શું લાગે છે?"

તેમણે કહ્યું, “હું શું વિચારું છું તેનાથી કોઈ ફરક પડતો નથી. તે મતદારોએ નક્કી કરવાનું છે.”

પોતાના વિશે વાત કરવાને બદલે પ્રમુખની પ્રશંસા કરી.

ખારીટોનોવે કહ્યું, "આજે વ્લાદિમીર પુતિન 1990ના દાયકાની ઘણી સમસ્યાઓ ઉકેલવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, જ્યારે યેલત્સિન રશિયાને ક્રૂર મૂડીવાદમાં ખેંચી ગયા હતા. જ્યારે તમે તમામ ક્ષેત્રોમાં વિજય માટે રાષ્ટ્રને એકીકૃત કરવાનો પ્રયાસ કરો અને તે જ થશે!"

એક રાજકારણી જેણે મત દાખલ કરવાનો અસફળ પ્રયાસ કર્યો તે યુદ્ધ વિરોધી બોરિસ નાડેઝદિન હતા.

નાદેઝદિન મને કહે છે, "તે કહેવું સંપૂર્ણપણે અશક્ય છે કે અમારી રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીઓ ન્યાયી અને મુક્ત છે."

તે દાવો કરે છે કે તેમને અટકાવવામાં આવ્યા હતા કારણ કે તેમનો યુદ્ધ વિરોધી સંદેશ ખૂબ જ લોકપ્રિય થઈ રહ્યો હતો.

“મતદાન દર્શાવે છે કે 30% થી 35% રશિયનો મારા જેવા ઉમેદવારને મત આપવા માગે છે, જે શાંતિની વાત કરે છે."

શેરીઓમાં જોવા મળતાં ચિત્રો

બોરોવસ્કમાં પાછા ફરતી વેળા, હું પ્રોટ્વા નદી પરના પુલ પરથી દૃશ્યનો આનંદ માણું છું.

અહીંથી, શહેર એક પેઇન્ટિંગ જેવું લાગે છે: રશિયાની એક છબી જે તમે હર્મિટેજ મ્યુઝિયમમાં છે તેની કલ્પના કરી શકો છો.

એક ટેકરીની ટોચ પર એક સુંદર ચર્ચ છે, એ ટેકરીની નીચે બરફથી ઢંકાયેલાં મનોહર ઘર છે. લોકો બર્ફીલા રસ્તાઓ પર ઉષ્માપૂર્વક અને કાળજીપૂર્વક ચાલે છે.

મૂડ જાણવા માટે હું પણ શહેરમાં જાઉં છું. બોરોવસ્કની શેરીઓમાં લોકો યુદ્ધ, ચૂંટણીઓ અને તેમના પ્રમુખ વિશે શું વિચારે છે તે જાણવાની કોશિશ કરું છું.

સ્વેત્લાના નામની એક યુવતી મને કહે છે, "તમે કોને મત આપો છો તેનાથી કોઈ ફરક પડતો નથી, બધું પહેલેથી નક્કી કરવામાં આવે છે. મને ભાગ લેવાનો કોઈ અર્થ દેખાતો નથી."

પરંતુ અહીં ઘણા લોકો, ખાસ કરીને વૃદ્ધ રશિયનો, મને કહે છે કે તેઓ મત આપશે.

જેમ જેમ હું લોકો સાથે વાત કરું છું તે સ્પષ્ટ થઈ જાય છે કે ટેલિવિઝન પર દેખાતા રશિયાના ઘણા સમર્થકો છે.

લ્યુડમિલા મને કહે છે, "મને આશા છે કે વ્લાદિમીર પુતિન ચૂંટણી જીતશે અને યુદ્ધનો અંત લાવશે. તેમણે ઘણા યુવાનોને મારી નાખ્યા છે. જ્યારે શાંતિ હશે, ત્યારે ઘણા દેશો આખરે સમજશે કે રશિયા અજેય છે."

રશિયા ઇચ્છે છે કે તેના નાગરિકો અને વિશ્વ માને કે દેશમાં બધું જ પરફેક્ટ છે.

મેં તેમને પૂછ્યું "તમે શા માટે એવું કહો છો કે પુતિન જીતવા માંગે છે? છેવટે, તે એ જ છે જેણે વિશેષ લશ્કરી ઓપરેશન શરૂ કર્યું હતું."

લ્યુડમિલા સ્વીકારે છે કે, "એનાં ઘણાં મંતવ્યો છે. કેટલાક કહે છે કે આ યુદ્ધ ક્યારેય શરૂ થવું જોઇતું નહોતું. અન્ય લોકો કહે છે કે તે સાચા હતા. હું હવે તેનો ન્યાય કરવાનો નથી. અમે તમામ રાજકીય બાબતોને જાણતા નથી."

મેં વળતો પ્રશ્ન કર્યો કે, "પુતિન ખૂબ લાંબા સમયથી સત્તામાં છે. 145 મિલિયન લોકોના દેશમાં, શું બીજું કોઈ નથી જે તમારું કામ કરી શકે?"

તેમણે જવાબ આપ્યો કે,"અમારી પાસે ઘણા પ્રતિભાશાળી નેતાઓ છે જેઓ કટોકટીમાં દેશનું નેતૃત્વ કરી શકે છે."

નિકોલાઈ વર્તમાન પ્રમુખને પણ મત આપશે.

જોકે, નિકોલાઈ કહે છે,"અમારી પાસે નેતા હતા જેમણે લાંબા સમય સુધી શાસન કર્યું. સારા અને ખરાબ નેતા હતા. અમારી પાસે સ્ટાલિન અને બ્રેઝનેવ હતા. તમે નેતાઓને બદલી શકો છો, પરંતુ તેનાથી આપણા જીવનમાં થોડો ફરક પડે છે?"

તમે બીબીસી ગુજરાતીને સોશિયલ મીડિયા પર અહીં ફૉલો કરી શકો છો

Facebook પર સમાચાર વાંચવા અહીં ક્લિક કરો.

Instagram પર બીબીસી ગુજરાતીને અહીં ફૉલો કરો.

YouTube પર બીબીસી ગુજરાતીના વીડિયો જોવા માટે અહીં ક્લિક કરો.

Twitter પર બીબીસી ગુજરાતીને ફૉલો કરવા અહીં ક્લિક કરો.