Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

Onkoloolessa 06, 2024 Dilbata galgala naannawa sa'aatii 2:10 'tti Kirkirri lafaa reektar iskeelii 4.9 Itoophiyaa naannawa Awaash gaaraa Fantaalletti muudachuun Sochiinsaa Magaalaa Finfinnee dabalatee iddoo baay'etti dhaga'ameera.

Kirkira lafaa Dilbata galgala Itoophiyaa bakka heddutti muudate ilaalchisee maaltu jedhame?

Ogeessa suuraa simbirrootaa(Bird Photographer of the Year) bara kanaa ogeettii suuraa lammii Kanaadaa Paatrishiyaa Homoonyilootu mo'ate.
Suuraan armaan olii magaalaa Torontoo keessatti kan kaafame yoo tahu, suuraalee dorgommiif dhiyaatan 23,000 keessaati mo'ate.


Simbirroowwan 4000 foddaatti bu'uun du'anii fi suuraalee miidhagoo badhaasa mo'atan 

Mucaan umuriinshe kan ganna afur Saandiyaa, gaafa Hagayya 17 galgala keessa kutaa biyya Hindii Uttaar Piraadesh keessatti, mana maatiisaanii dhoqqee irraa ijaarame ala rafaa osoo jirtuu akka tasaa ibsaa bade. Naannichis battalumatti dukkanaan golgalme.  

Yeeyyiin daa'imman aadamsan Hinditti rifaatuu uuman

Rooba hamaa torban Dilbata darbe galgala godina Jimmatti roobee hordofee Aanaa Gommaa Ganda Oomaa Funxullee fi Ganda Qadaamayeetti sigiga lafaa mudateen miidhaan qabeenyarra gahuu fi jiraattoonni bakka jireenyaasaanii buqqa’uu aanga'aan naannichaa BBCtti himan.

Waa'ee sigiga lafaa Godina Jimmaatti mudate hanga ammaa kan beeknu 

Balaa sigigoo lafaa tibban Naannoo Kibba Itoophiyaa Godina Kafaa keessa mudateen namoonni du’uun mirkannaa’e 257 caaluu aanga’oonni naanncihaa kan himan yoo ta’u, baayyinni namoota balaa kanaan lubbuu dhaban hanga 500 ta’u akka dhanda’u ammoo dhaabbanni UN beeksiise.

Baayyinni namoota balaa sigiga lafaa Gofaatti du’an 500 ta'u danda'a jedhame 

Mootummaan Ameerikaa waamicha dhukaasa dhaabuu qaamolee hidhatan hundaaf karaa embasiisaa Finfinnee jiruun dhiyeesse.
Itoophiyaatti Ambaasaaddara Ameerikaa kan ta’an Erviin Masiingaa Roobii Caamsaa 15, 2024 dhimma mirgoota namoomaafi marii biyyaalessaa Itoophiyaatti gaggeeffamurratti 'dubbii imaammataa'(Policy speech) dhiyeessaniiru.


Ameerikaan Itoophiyaa bakka lolli deemaa jiru hundatti dhukaasni akka dhabbatu gaafatte

Baadiyyaa bakka hedduutti namootni kaayyoon saree guddifataniif keessaa ijoon waraabessiifi bineensi biraa halkan qabeenya isaanirraan miidhaa akka hin geessifne ittiin eeguufidha.
Haalli kuni garuu magaalaa Harargee Lixaatti argamtu Masalaatti waan hojjetu hin miti. 


Masalaa: Magaalaa waraabessi sarootaafi nama waliin guyyaa keessa ‘shir’ jedhu

Magaala Finfinneetti dhagaafi biyyoon ijaarsaaf jedhamee tuulame jijjigee namoonni torba du'an. 
Balaan kun kan mudate magaala Finfinnee, Kutaa Magaala Addis, Aanaa 12 bakka addaa Xarroo jedhamutti har'a, Ebla 16, mudate.


Finfinneetti dhagaafi biyyoon ijaarsaa jijjigee daa'ima waggaa afur dabalatee namoonni torba du'an 

Biyya Musliimaa addunyaarra ishee guddoo, diinagdeenis dursuu feetu

Afaanoromoo

Addunyaa jaalalli balali'uutti, daangaa shimbirroonni to'atanirraa odeessi hawwataa tahe jira. Simbirroonnis akka namaatti ni jaalatu, jaalallee ija irra buufatan hawwachuuf ammoo waan ajjaa'ibaa hojjatu jedha qorataan tokko.

Shimbirroo 'jaalalaaf' abaaboo kennuu hanga man'ee faayaan miidhagsuutti

Chilii naannoo Valpariyaaso keessatti balaa ibidda bosonaa uumameen yoo xiqqaatee namonni 51 du’uu anga’oonni naannicha ibsan.

Ibidda bosonaa Chiliitti mudateen namoonni du’an 112 ol tahe

Horsiise bultoonni biyyoota Baha Afrikaa garagaraarraa walitti dhufan Magaalaa Finfinneetti kan argamu Galma Barkumeetti walitti qabamaniiru. 
Waltajjii ‘Agarsiisa Horsiisee Bultoota Baha Afrikaa’ jechuun qophaa’e kana Ministeera Jallisiifii Naannolee Gammoojjii Itoophiyaa fi IGAD’tu waliin ta’uun qopheesse. 

Waltajjiin horsiisee bultoota biyyoota Baha Afrikaa walitti fide maal kaayyeffate?

Lammiilee Itoophiyaa dabalatee lammiilen biyyoota Afrikaa heddu biyyoota lixaa keessaa lafa jireenyaf mijattuu jedhanii filatan keessaa Kanaadan tokko. 
Waggoota dhiyoo as ammoo biyya mijattuu jedhamuun namoonni heddu garas imalaa jiru. 

Namoonni heddu Kanaadaa lafa jireenyaaf mijattuu jedhanii maaliif filatu?

Ameerikaatti namoonni lama risaa dabalatee simbirroota 3,600 ajjeesuun himataman.


Namoonni risaa dabalatee simbirroota 3000 ol ajjeesan himataman

Balaan lolaa uumamuu booda yaaddoon guddaa jiru dhibeewwan sababa kuufama bishaanii kanaan dhufan akka ta’e yeroo hedduu ogeessota fayyaa dabalatee dhaabbileen gargaarsaa ni himu.
Dhibeewwan yeroo lolaatti uumaman ijoo ta’aniifi akkamiin akka ofirraa eeguu dandeenyu kunooti.

Yeroo roobaafi lolaatti dhibeewwan kamirraa of eeggachuu qabna?

Marsaalee hawaasaa gubbaa waa’ee jijjiirama haala qilleensaa oduun sobaa hedduun tatamsa’u rakkoo guddaa fiduu mala jedhu ogeeyyiin.

Jette jettee jijjiirama qilleensaan walqabatan gabaasa mirkaneessu

Addunyaarra waggaatti namoonni miiliyoona 5.4 tahan bofaan hiddamuun, kanneen 138,000’tti siqan lubbuu dhabu. 
Dhaabbanni Keeniyaa tokko rakkoo kana hir'isuuf bofa walitti qabuun 'horsiisa'.

Dhaabbanni Keeniyaa kun maaliif bofa 'horsiisa'?

Lakkoofsi tuuristootaa ammatti paarkicha daawwachaa jiran humna paarkichi qabu waliin yeroo madaalamu baay’ee gadi aanaa ta’uu kan himan Obbo Nuguseen, lakkoofsi tuuristootaa xiqqaa ta’uusaatiin uummanni fayyadamaa akka hintaane himan.

Paarkiin Biyyaalessaa Booranaa bona dandamatee tuuristoota hawwachaa jira

Ruutoo fi lammiin Itoophiyaa  hoggantoota jijjirama qilleensaa   dhiibbaa uuman 100 barruu Taayim keessatti eeraman

Kirkira lafaa hamaa lixa Afgaanistaan naannoo daangaa Iraan irratti mudateen namoonni dhibbaan du'uu malu sodaan jedhu jira.


Kirkira lafaa Afgaanistaanitti mudateen namoonni dhibbaan lakkaa'aman du'uu malu

Paarkii Biyyaalessaa Kiruugar kan Afrikaa Kibbaatti argamutti qorannichi kan gaggeeffame yoo ta'u, namni yeroo haasa'u sagalee guddistuudhan paarkicha keessatti akka dhagahamu godhame. 