Her fırsatta ulusal geçmişinden duyduğu gururu ifade eden Polonya'nın bir ülke olarak tarihi, yaklaşık bin yıl geriye gidiyor.


Ancak Avrupa'nın kalbinde yer alan ülke pek çok kez çalkantılı ve sarsıntılı dönemlerden geçti.

Pek çok kez başka ülkelerin işgali altında kalan Polonya'da, son olarak İkinci Dünya Savaşı sırasında milyonlarca kişi hayatını kaybetti. Bunların yarısı Yahudiydi.

GENEL BİLGİLER

Polonya, 1989'da Doğu Avrupa ülkeleri arasında komünist düzenin yıkıldığı ilk ülke oldu.

1999'da NATO üyesi olan Polonya, 10 yıl süren adaylık süreci ardından, 2004'te AB üyesi oldu ve genişlemede yer alan 10 ülke arasında en büyüğü.

Yaklaşık 40 milyon nüfuslu Polonya'nın dünya siyasetinde adı, Irak'ta ABD öncülüğündeki askeri harekata destek vermesi ardından daha sık duyulur oldu.

Varşova ABD tarafından ülkede oluşturulan üç güvenlik bölgesinden birinin komutasını üstlenmeye davet edildi.

Polonya 2003 Eylül'ünden bu yana 2 bini kendi ordusundan yaklaşık 9 bin kişilik bir çok uluslu gücün komutasını üstlenmiş durumda. NATO da bu güce teknik destek veriyor.

POLONYA • Nüfus: 38,6 milyon (BM 2003) • Başkent: Varşova • En yaygın diller: Lehçe • En yaygın din: Hıristiyanlık • Ortalama ömür: Erkeklerde 70, kadınlarda 78 yıl (BM) • Para birimi: 1 zloti =100 groszi • Başlıca ihraç ürünleri: Makine ve ulaşım araçları, gıda, kimyasal maddeler, Ortalama yıllık gelir: 4,570 $ (Dünya Bankası, 2001) • İnternet uzantısı: .pl • Uluslararası telefon kodu: +48

Polonya bir piyasa ekonomisi yaratma ve dış yatırım çekme konusunda başarılar sağladı ancak ülkede işsizlik hala yüksek, gelir düzeyi ve büyüme oranları ise düşük.

Hantal ve büyük tarım sektörü verimli değil. Gelecekte tarım sektörüne sağlanacak AB teşviklerinin düzeyi de Polonya'nın üyelik sürecindeki başlıca tartışma konularından biri oldu.

Nüfusunun yüksekliği dolayısıyla AB karar mekanizmalarında önemli bir söz hakkına kavuşacak Polonya'nın Avrupa anayasasıyla ilgili itirazları da süreci sekteye uğratan önemli bir unsur oldu.

Avrupa Komisyonu ayrıca ülkenin acilen çözmesi gereken sorunların başında yolsuzluğu gösterdi.

Polonya halkının yaşamında Katolik kilisesinin etkisi çok büyük. Kilise, modern yaşam tarzının ahlaki değerleri bozduğu uyarısında bulunuyor.

Kilise okullarda ibadet ve kürtaj gibi konularda yaşanan tartışmalarda etkin rol alıyor.

LİDERLER

Devlet Başkanı: Aleksander Kwasniewski

Başbakan: Leszek Miller (görevi devrediyor)

Başbakan: Marek Belka (görevi devralıyor)

Demokratik Sol İttifak lideri Leszek Miller, 2004 Mart ayında ilan ettiği gibi, 2 Mayıs itibariyle, yani ülkesinin AB üyesi olmasının ertesi günü istifa etti.

Bu kararda partisinden 27 milletvekilinin ayrılması etkili oldu. Miller artık Polonya halkının desteğinin arkasında olmadığını söyledi.

Miller, Polonya Köylü Partisi (PSL) ve İşçi Birliği ile 2001 Ekim ayında bir koalisyon hükümeti kurdu ve ülkeyi AB üyesi yaparak ekonomiyi yeniden rayına oturtma sözü verdi. Ancak ekonomik reform süreci pek kolay geçmedi.

2003 baharında Miller, hükümetin vergi teklifleri aleyhinde oy kullanması ardından PSL'yi koalisyondan çıkardı. Yorumcular iki parti arasında, PSL'nin AB'nin faydaları konusunda şüpheci yaklaşımı nedeniyle de sürtüşmeler yaşandığını belirtiyorlar.

Miller bu nedenle bir azınlık hükümetinin başbakanı oldu ve popülerliği, artan işsizlik ve ekonomik sıkıntılar nedeniyle hızla azaldı.

Miller'in yerini alan Marek Belka ise önceki hükümette Maliye Bakanı'ydı. 14 Mayıs'ta hükümeti için güvenoylaması yapılacak olan Belka, bu oylamayı kaybederse erken genel seçime gidilmesi gerekecek.

Ancak Belka ve Devlet Başkanı Kwasniewski, erken seçimin ülke istikrarı için olumsuz olacağı uyarısında bulunuyor.

52 yaşındaki Belka, kısa süre öncesine kadar Irak'taki ABD öncülüğündeki Koalisyon İdaresi'nde ekonomik danışman olarak görev yapıyordu.