ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ፍሽኽታ ብዙሕ ጻዕሪ ስለዝይሓትት ግን ንሎሚ ፍሽክ እንተበልናኸ? እነሆ 10 ስእልታት ካባና፡ ፍሽኽ ካባኹም።

‘ስእልኹም ሰልክዩና’ - መስሓቕ ስእልታት እንስሳ ዘገዳም 

ነቲ ጉዳይ ንምምርማር ካብ ናይ ገዛእ ርእሱ ገንዘብ 2 ሚልዮን ፓውንድ ዘውጽአ ወላዲኣ ጆን ዋርድ፡ በዓልቲ ቤቱ ጃን ምስ ዓረፈት፡ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙን'ዩ ሞይቱ።

ቀታሊ ጓሉ ንምህዳን ንዓሰርተታት ዓመታት ዝደኸመ ኣቦ ዓሪፉ

ሰሓቕ ንብዙሕ ሕማማት መድሓኒት ስለዝዀነ ካብ ዘጨንቑ ትሕዝቶታት ውጽእ ኢልና ዘስሕቑ ወይ ድማ ፍሽኽ ክንብል ዝገብሩ ዛንታታት ምንባብ ከምኡ’ውን ፊልምታት ወይ እውን ስእልታት ምርኣይ ረብሕኡ ዝነዓቕ ኣይኰነን። ስለዚ ክትስሕቑ እንተወሓደ ፍሽኽ ክትብሉ ዝሕግዙ 10 ስእልታት እንስሳ ዘገዳም መሪጽናልኩም ኣለና። ተዓደሙ!

‘ሰሓቕ መድሓኒት እዩ’ - ኣዛነይቲ ስእልታት እንስሳ ዘገዳም ናይዚ ሰሙን

ካብ ኣሜሪካ ዝተረኸበትን 18 ዓመት ዕድመ ዝመልኣን ሓርገፅ እያ ነቲ እንቋቑሖ ኣብ ወርሒ ጥሪ 2018 ኣብ ፓርክ ረፕቲላንያ ኣውዲቓቶ። እቲ ኣብ ውሽጡ ዝነበረ ድቂ ከኣ ምሉእ ብምሉእ ቀርፂ ሒዙ’ኳ እንተነበረ ግን ድማ ሞይቱ እዩ ተወሊዱ።

ብዘይ ዘርኢ ተባዕታይ ንገዛእ ርእሳ ዘጥነሰት ሓርገፅ ተረኺባ

ዒራቓዊት ኣደ ሻይማ ኣልሃሺሚ፡ እቲ ሕብረተሰብ ኣብ ልዕሊ ክልተ ኦቲስቲክ ደቃ ዘለዋ ኣረኣእያ ኣጽሊእዋ ነይሩ።

‘ኦቲዝም’ ካብ ጸልማት ከተውጽእ ትቃለስ ዘላ ኣደ

ኣብ ዓለምና እንስሳ ዘገዳም ይዅን እንስሳ ዘቤት ዝምልከቱ ዝተፈላለዩ ውድድራት ይካየዱ እዮም። ንሎሚ ዝመረጽናልኩም ስእልታት ካብዞም ውድድራት ዝተረኸቡ ምዃኖም ንሕብር።

መስሓቕ ኣሳእል እንስሳ ዘገዳም ናይዚ ሰሙን

ካብ 2004 ጀሚሩ ኣብ ኣዒንቲ ወተሃደራዊ ፓይለታት ካብ ዝኣተዉ 144 ተርእዮታት ብዘይካ ሓደ ኩሎም ዘይተፈለጡን መብርሂ ዘይተወሃበሎምን ምዃኖም ኣብ 2021 ዝወጸ ጸብጻብ ፔንታጎን የመልክት። ሰበስልጣን’ውን እቶም ኣብ ሰማይ ዝተረኣዩ ነገራት ካብ ካልእ ዓለም ዝመፅኡ ፍጥረታት ክኾኑ ከምዝኽእሉ ንምግላፅ ኣይደፈሩን።

‘ዩፎ’ - ዘይፍለጡ በረርቲ ፍጥረታት፡ ኣብ ኣኼባ ናሳ ዝተቓልዑ 5 ሓቂታት

እቲ መጽናዕቲ፡ ነቲ ተመራመርቲ ንወለንተኛታት ኣብ ስርዓተ ኣመጋግብኦም መምርሒ ብምሃብን ኣብ ጥዕና ልቢ ዘለዎ ጽልዋ ብምክትታልን ካብ 1982 ጀሚሩ ንዝተኻየድዎም 30 ፈተነታት ብምጥርናፍ እዩ ገምጊሙ። ካብ መላእ ዓለም ብድምር ኣስታት 2,400 ሰባት ኣብቲ መፅናዕቲ ተሳቲፎም።

ኣመጋግባ ኣትክልቲ ንጥዕና ልቢ - ማዕዳ ተመራመርቲ

ነዚ ሰሙን ዝመረጽናልኩም መስሓቕ ስእልታት ነዚኦም ይመስሉ።
ተዓደሙታ!

ተዛነዩ፡ መስሓቕ ስእልታት እንስሳ ዘገዳም

ቅድሚ ሕሪ 50 ዓመታት ዝተሰኣለት፡ ኤርዝራይዝ ዝተሰመየት ስእሊ፡ ሕጂ’ውን ሓደ ካብቶም ክሳዕ ሕጂ ዝተሳእሉ ኣዝዮም ፍሉጣት ኣከባብያዊ ስእልታት ኰይና ትረአ።

ጐስጓስ ድሕነት ኣከባቢ ዘበገሰት ብልጽቲ ስእሊ

ንሎሚ ዝመረጽናዮም 10 ስእልታት ድማ መንፈስ ዘብርሁ እዮም። 

መስሓቕ ስእልታት እንስሳ ዘገዳም፡ ፖለቲካ ዓለም

ኢንዶኔዥያ ካብ ዓለም ኣዝዮም ዝተበከሉ ሩባታት ዝሓዘት ሃገር’ያ። ኣብታ ሃገር ተሓላቒ ከባቢያዊ ኣየር ጋሪ ግን ነቲ ጸገም ንምቅላል ሓደ ምንቅስቓስ ጀሚሩ፤ 35 ሽሕ ፕላስቲክ ተጠቒሙ ገዛኡ ሰሪሑ። 

35 ሽሕ ዘገልገለ ፕላስቲክ ተጠቒሙ ገዛኡ ዝሰርሐ ኢንዶኔዥያዊ

ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ ውቅያኖሳት ዓለምና ዝተረኣየ ቕልጡፍ ወሰኽ ሙቐት፡ ኣብ መንጎ ሳይንቲስትታት ሻቕሎት ከም ዝፈጠረ ተገሊጹ። ኣብዚ ወርሒ፡ ግዳማዊ ክፋል ዓለማዊ ባሕሪ ሓድሽ ክብረወሰን ልዑል ሙቐት ዝተመዝገበ ክኸውን ከሎ ስለምንታይ ክንዲዚ ቐልጢፉ ክውዕይ ከም ዝኸኣለ ተመራመርቲ ስነ-ፍልጠት ምሉእ ብምሉእ ኣይተረድኦምን። እንተዀነ ሙቐት ዓለም ዝውስኸሉ ኣገባብ ክብርኽ ክገብር ይኽእል’ዩ ዝብል ስክፍታ ፈጢሩ ኣሎ። 

ጠንቁ ዘይተፈልጠ ቕልጡፍ ወሰኽ ዋዒ ውቅያኖሳት ስክፍታታት ይፈጥር

ወሃቢ ቃል ፖሊስ ፒተር ካላያ ንቢቢሲ ‘ፎከስ ኦን ኣፍሪቃ’ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ "ሩባታት ኣዕለቕሊቐም ይውሕዙ ኣለዉ፤ ብዝውሕዝ ማይ ዝውሰዱ ሰባት ኣለዉ፤ ዝፈርሱ ህንጻታት‘ውን ኣለዉና" ኢሉ።

ማላዊ፡ ብሰንኪ 'ህቦብላ ፍረዲ' ኣስታት 200 ሰባት ሞይቶም

ብመሰረት ኤርትራውያንን ኢጣልያውያንን ተመራመርቲ ንዓመታት ዘካየድዎ መጽናዕቲ እቶም ኣሰራት ዝተረኽቦም ዝጸነቱ እንስሳታት 'ኮልፖኰረስ ኦልዱቬንሲስ' (Kolpochoerus olduvaiensis), 'ኮልፖኰረስ ማጆስ' (Kolpochoerus majus)፡ ከምኡ'ውን 'ሜትሪዲዩረስ (Metridiochoerus) ተባሂሎም ዝኽፈሉ እዮም።

ኤርትራ፡ ኣብ ቡያ ዝተረኽቡ ኣሰራት ሰለስተ ጥንታውያን ዓሌታት ሓሰማ

ብርሰት ኣግራቡ ብዘሻቕል ናህሪ ይውስኽ ዘሎ ጫካ 

ኣብ ሙምባይ ዝርከብ ገዚፍ ጫካ ንምድሓን እትቃለስ ዘላ ህንዳዊት

ኣብዛ ምስ ድርቂ፡ ግጭትን ዝውስኽ ዘሎ ብዝሒ ህዝብን እትቃለስ ሃገር ግን፡ እቲ ጃምላዊ ምትካል ፈልሲ ክሳብ ክንደይ ኣድማዕን ዕዉትን ከምዝነበረ ንጹር ኣይኰነን።ኣብ 2019 ክሳብ መወዳእታ እዚ ዓመት 20 ቢልዮን ፈልሲ ንምትካል ዓቢ ወፍሪ ጀሚራ ዓለማዊ ዛዕባ ኰይና ዝነበረት ኢትዮጵያ፡ ዝያዳ ሸቶኣ ከምዝተዓወተትን እቲ ወፍሪ ገና ከምዝቕጽልን ትገልጽ።  

20 ቢልዮን ፈልሲ ክትተክል ዝወጠነት ኢትዮጵያ ተዓዊታ’ዶ?

ኣብ ምጅማር እቲ ዋዕላ፡ ካብ 4 ክሳብ 6 ሕዳር ጥራይ 36 ናይ ብሕቲ ጀት ኣብ ሻርም ኤል ሸኽ ከምዝዓለባ ካብ ፍላይትራዳር24 ዝተረኽበ መረዳእታ የመልክት።

ግብፂ ናብ ዘእንገደቶ ዋዕላ ክሊማ 'ኮፕ27' ክንደይ ናይ ውልቀ ጀታት በሪረን?

ብሰንኪ ክሊማዊ ለውጢ፡ ቅድሚ ሕጂ ተራእዩ ዘይፈልጥ ዋዒ፡ ዕልቕልቕን ደርቂን ኣብ መላእ ዓለም ይኽሰት ኣሎ። በካሊ ጋዛት ዘስዓቦ ዋዒ ናይዛ ምድሪ'ውን ካብ ምውሳኽ ዓዲ ኣይወዓለን። 

ዋዕላ ክሊማ ኮፕ27፡ 'ደቂ-ሰባት እንተ ዘይተሓባቢሮም ክጠፍኡ'ዮም'  

ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ክልተ መዓልቲ ሓደ ተጣባቒ ከባቢ ከም ዝቕተል ሓድሽ መጽናዕቲ ኣረጋጊጹ።
ግሎባል ዊትነስ ዝተባህለ ዓለምለኻዊ ትካል ከም ዝገለጾ፡ ልዕሊ 1,700 ሰባት ምስ ዕደና፡ ምውጻእ ነዳዲ፡ ወይ ድማ ውራ መሬት ንምክልኻል ኣብ ዝፈተኑሉ እዋን ተቐቲሎም እዮም።

ኣብ ከክልተ መዓልቲ፡ ሓደ ተጣባቒ ከባቢ ይቕተል  - ጸብጻብ

ትካላት ዳግም ምምስራሕ ማይ “ካብ ሽቓቅ ናብ ቡንባ” ዝሰመይዎ፡ ካብ ሽቓቅ ንዝወጽእ ረሳሕ ማይ ናብ ዝስተ ጽሩይ ማይ ዝምስርሕ ስርዓት ንምትእትታው ወጢኖም ኣለው። እዚ ድሕሪ ሸሞንተ ዓመታት ኣብ 2030 ተግባራዊ ክኸውን ምዃኑ ዝተነገረሉ ውጥን፡ መስመራት ረሳሕ ፈሳሲ ኣብ ከባቢ መመስርሒ ማይ ናብ ዝርከቡ ወሓይዝ ክፈስሱ ከፍቅድ እዩ። 

ፈሳሲ ሽቓቕ ናብ ጽሩይ ዝስተ ማይ ምቕያር ዝሓሸ ኣማራጺ ዶ ይኸውን?

ዓለም ኣብዚ ዓመት’ዚ ካብቶም ኣብ ውሽጢ ዝሓለፉ ዓሰርተታት ዓመታት ዘጋጠሙ ሓደጋታት ድርቂ ዝበኣሰ የጋጥማ ኣሎ። ኣብ ገለ ድማ ኣዝዩ ዝለዓለ ኰይኑ ይምዝገብ ከምዘሎ ተመራመርቲ የጠንቍቑ። ብቕልጡፍ ዝጅምር "በርቃዊ" ድርቂ'ውን ብብዝሒ ይርአ ኣሎ።

ድርቅን ሙቐትን 2022 ስለምንታይ'ዩ  ኣሰካፊ ኰይኑ? 

ኤርትራ ትርከቦም ወገናት እታ መርከብ ኣብ ልዕሊ ማሕድሮ ስነሂወት ባሕሪን ቁጠባን ዓቢ ዕንወት ከየውረደት ህጹጽ ኣቓልቦ ክግበረላ ክጽውዑ ጸኒሖም’ዮም። 

ካባቢ