ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣብቲ ወረዳ ካብ እትርከብ ጣብያ ስምረት ምስ ሓሙሽተ ርእሰን ዝተፈናቐላ ወይዘሮ ዘነቡ ወልደጽየን ብ15 ነሓሰ 2016 (21 ነሓሰ ኣ.ኤ) ኣብ ከባቢአን ብሰንኪ ዘጋጠመ ምህማም መሬት ገዛአን ገዲፈን ናብ ካልእ ከተማ ክሃድማ ከምዝተገደዳ ንቢቢሲ ተዛሪበን።

ትግራይ፡ ምህማም መሬት ንነበርቲ ኣብ ሓደጋ የውድቕ ኣሎ

ኣብ ገማግም ባሕሪ ጃፓን ኣብ እትርከብ ከተማ ሓደ መጻምድቲ ብምስኣንን ብጾታዊ ረስኒ ዝተፀገመን ዶልፊን ኣብ ልዕሊ ሓምበስቲ መጥቃዕቲ ከምዝፈጸመ ክኢላታት ገሊጾም።

ጻምእ ወሲብ ዝዀነ ዶልፊን ብቝጥዐ መጥቃዕታት ይፍፅም 

ኣብ ሃገራዊ መካነ እንስሳታት ደቡብ ኣፍሪቃ ዝጸንሐ ናይ መወዳእታ ሓርማዝ፡ ድሕሪ 40 ዓመታት ማእሰርቲ ናብ በረኻ ተመሊሱ።

ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ድሕሪ 40 ዓመታት ማእሰርቲ ነጻ ዝወጸ ሓርማዝ

ምልእቲ ወርሒ ናብ ቀያሕ ዝተቐየረትሉ ህሞት

ኣብ ቀረባ እዋን ብዓለምለኸ ቍጠባዊ መድረኽ ዝተገበረ መጽናዕቲ ከምዘመልክቶ ንዝጸንሐ ኵነታት ዘናወጹ ክልተ ቀንዲ ምዕባለታት ማለት፡ ምምጻእ ሓደስቲ ቴክኖሎጂታትን ኣውቶማቲክን፡ ከምኡ’ውን ናብ ሓምላይ ቍጠባን ዘላቕነትን ዝወስድ ምንቅስቓስን ምዃኖም የመልክት።

ኣብዚ እዋን ተጠለብቲ ዝዀኑ ሞያታት ኣየኖት'ዮም?

ኣየናይ እንስሳ እዩ ኣብ ዓመት ዝበዝሑ ሰባት ዝቐትል? ዝብዒ ዋላ ሻርክ’ውን ኣይኰነን።

10 ሓደገኛ እንስሳታት፡ ወዲ ሰብ ኣብ መበል ክንደይ ይስራዕ?

ፈሲ ካበይ’ዩ ዝመጽእ፣ እንተዓፊንናዮ’ኸ እንታይ ይኸውን፣ ኵሉ ሰብ ይፈሱ’ዶ፣ እንስሳት’ከ?

ስለምንታይ ኢና ንፈሱ? ሳይንስ’ከ ብዛዕባ ፈሲ እንታይ ይብል?

ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት መጠን ምህማም መሬት ኣመና እናወሰኸ ይኸይድ ከምዘሎ ጸብጻባት ይሕብሩ። ቀንዲ መንቀሊኦም ድማ ምስ ለውጢ ኵነታት ኣየር ዝተዛመደ ከምዝዀነ'ዩ ዝንገር።

ካብ ሓደጋ ምህማም መሬት ብኸመይ ክትድሕን ትኽእል?

ኣብ ደቡብ ኢትዮጵያ ዘጋጠመ ሓደጋ ምህማም መሬት ዝሞቱ ሰባት ልዕሊ 257 ከም ዝበጽሐ ሰብ መዚ እቲ ከባቢ ኣፍሊጦም። እዞም ክልተ ሓደጋታት፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ሰንበት ኣጋምሸትን ሰኑይ ንግሆን፡ ኣብ ከባቢ ዞባ ጐፋ ብዝሃረመ ከቢድ ዝናብ ዝስዓቡ እዮም።

ኢትዮጵያ፡ ደቃን በዓል ገዝኣን ዝሰኣነት ኣደ

ምህማም መሬት፡ ከም እምኒ፡ ሓመድ ዝተሰከሙ ኣእዋም፡ ሓመድን ካልኦትን ካብቲ ዝነበርሉ ከባቢ ኣንቈልቊሎም ክወርዱ እንከለውን ቦታኦም ገዲፎም ክኸዱ እንከለውን’ዩ ዘጋጥም። እዚ፡ ሃንደበታዊ ወይ’ውን ቀስ ብቀስ ንነዊሕ እዋን ክኽሰት ይኽእል።


ጠንቂ ምህማም መሬት እንታይ’ዩ? ነብስና ብኸመይ ክንከላኸል ንኽእል?

እዞም ክልተ ሓደጋታት፡ ብሰንበት ኣጋምሸትን ሰኑይ ንግሆን፡ ኣብ ከባቢ ዞባ ጐፋ ብዝሃረመ ከቢድ ዝናብ ዝስዓቡ እዮም ተባሂሉ። መስርሕ ምድሓንን ምድላይን ይቕጸል ከምዘሎ ካብቲ ቦታ ዝተረኽበ ሓበሬታ የመልክት።

ኢትዮጵያ፡ ብዘጋጠመ ሓደጋ ምህማም መሬት ዝሞቱ ሰባት ልዕሊ 229 በጾሖም 

ዓለምና ሳላ ሳይንሳዊ ርኽበታትን ቴክኖሎጂያዊ ምህዞታትን ብቐጻሊ እናተቐየረት ትርከብ። ኵሉ ምህዞታት መበገሲኦም ንጽቡቕ ዕላማ’ኳ እንተዀኑ፡ ገሊኦም ግን ረብሓ ዘይብሎም ወይ ጉድኣት ዘስዕቡ ክዀኑ ይኽእሉ እዮም። 

ዝፈሸሉ ምህዞታት ቴክኖሎጂ ትፈልጡ ዶ?

ምስ ስድራአ ሆቴል እትውንን ኣሊዚ እቲ ህቦብላ ብከተማኦም ክሓልፍ ከሎ ዘስካሕክሕ ነገር ከምዘርአየት ትዛረብ። “እቲ ጸቕጢ ኣዝዩ ብርቱዕ ስለ ዝነበረ እዝንኻ ዘፅምም ድምፂ እዩ ነይሩ። እቲ ናሕሲ ተበታቲኑ ክውሰድ ንሰምዕ ኔርና። መስኮት ክሰባበር፡ ከዕለቕልቕ ሪእና” ኢላ።

'ዳርጋ ምሉእ ደሴት ብዘይ ገዛ ዘትረፈ' ህቦብላ 

ኣብ ዝሓለፉ ሽዱሽተ መዓልታት ጥራይ ኣስታት 568 ሬሳታት ከምዝኣከበ እቲ ኣገልግሎት ኣምቡላንስ ካብዚኦም እቶም 141 ብሰሉስ ጥራይ ከምዝኣከበ ሓቢሩ።

ሰሙን ኣብ ዘይመልእ ልዕሊ 500 ሰባት ብሰንኪ ሙቐት ሞይቶም

እቲ ሓወልቲ ዝመስል ትኹል ቅርጺ ኣብ ሽንጥሮ ላስቬጋስ ንኣለሻን ተልእኾ ምድሓንን ዝተዋፈሩ ኣባላት ፖሊስ ከምዝረኸብዎ ተገሊጹ።
“ብዙሕ ዘይልሙድ ነገራት ንርኢ ኣለና ... ግን ነዚ ርኣይዎ!” ክብል ፖሊስ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ጽሒፉ።

ኣብ ኣመሪካ በረኻ ኔቫዳ እንታይነቱ ዘይተፈልጠ ኣንጸባራቒ ዓንዲ ተረኺቡ

ኣብ ልዕሊ ደበናታት፡ ብፍላይ ናብ መሬት ኣብ ቀረባ ርሕቐት ዝርከብ ህዋን ለውጥታት ጋዝን ዝምለከቱ ኣገደስቲ መጽናዕታት ክካየዱ ዝጸንሑ ዀይኖም፡ እታ ሕጂ ድሕሪ 20 ዓመታት ውረድ ደይብ ናብ ህዋ እትለኣኽ ዘላ ሳተላይት ገለ ረብሓ ዘለዎ ሓበሬታን ርኽበታትን ሒዛ ክትመጽእ ትጽቢት ይግበረላ።

ምስጢር ደበናን ዝናብን ንምፍላጥ ዝተራቐቐት ሳተላይት ናብ ህዋ ተወንጪፋ

ሰሜን ኮርያ፡ ብኣስታት 260 ዓበይቲ ባሉናት ዝተጸዓነ ጎሓፍ ኣብ ልዕሊ ጎረቤት ሃገር ደቡብ ኮርያ ደፊኣ። ነዚ ስዒቡ ሰራዊት ደቡብ ኮርያ እቲ ቀልቀል ከይተረፈ ዝሓዘ ጎሓፍ ምድፋእ “ቅሉዕ ምጥሓስ ዓለምለኻዊ ሕጊ’ዩ” ክብል ኮኒኑዎ።


ሰሜን ኮርያ ንጐረቤታ ደቡብ ኮርያ ጓሓፍ ደፊኣትላ

ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዒባ ከብቲ፡ ምስ ነቐሰ ናብ ኩቦ ተቐዪሩ፡ ከም ዕንጸይቲ ኰይኑ ዘገልግል ኰይኑ፡ ኣብ ገለ ገጠራት ኤርትራን ትግራይን፡ ካብ ዒባ ነዳዲ [ሚቴን] ምፍራይ ፈተነታት ይካየድ። 

ምንጪ ጸዓት ዝኸውን ዘሎ ዒባ ከብቲ 

ኢትዮጵያ፡ ዝተጠጠቐ ጣፍን ስርናይን ተቐሊቡ ዝሰብሐ ብዕራይ

ተመራመርቲ፡ እቲ ህበይ ነቲ ናይ ተኽሊ ልዕጣጥ ኣብ ገጹ ክለኽዮ ድሕሪ ምርኣዮም እቲ ዝተቦዝጐለ ቁስሊ እናተደፈነ ከይዱ፤ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ድማ መሊኡ ሓውዩ።

ዝቘሰለ ህበይ ንተኽሊ ከም መድሃኒት ክጥቀም ተራእዩ

ኣብ ጥቓ እቶም ዲጋታትን ዕቋር ማይን ዝነብሩ ሰባት ከምኡ'ውን ካብ ጥልቁይ መሬት (ሽዕበት) ከባቢ ሩባ ናይሮቢ ኣብ ውሽጢ 30 ሜትሮ ርሕቐት ዝርከቡ ነበርቲ ካብ ትማሊ ሓሙስ ጀሚሩ ኣብ 24 ሰዓታት ክወጹ ትእዛዝ ተዋሂቡ።

ልዕሊ 180 ዜጋታት ብውሕጅ ዝሰኣነት ኬንያ ዲጋታት ክፈስሱ ስለ ዝኽእሉ ነበርቲ ክግዕዙ ኣዚዛ

ኣብ ከስዐ ላሕሚ ዝርከቡ ከም ባክተርያ፡ ቫይረስ፡ ጀርም ዝኣመሰሉ ማይክሮብስ ኣለዉ። እዞም ማይክሮብስ ሚተይን ዝበሃል ሕብርን ሽታን ዘይብሉ ተቓጻሊ ጋዝ የፍርዩ እዮም። ሚተይን ሓደ ካብቶም ጋዛት ሓምላይ ገዛ ኰይኑ፡ ካብ ካርቦን ዳይኦክሳይድ ብግምት ብ25 ዕጽፊ ዝያዳ ሙቐት ክብርኽ ይገብር።

ጥሪት ምስ ምውሳኽ ሙቐት ዓለም እንታይ የራኽበን? መልሱ ዘገርም እዩ

ጉጅለታት ህይወት ኣድሕን ኣብ ጥቓ እታ ካብ ርእሰ ከተማ ናይሮቢ ኣስታት 60 ኪሎ ሜተር ርሒቓ ዘላ ዓዲ ብህይወት ዘለዉ ሰባት ንምርካብ ጭቃ ይኹዕቱ ከምዘለዉ ጸብጻባት ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ኣመልኪቶም።

ኬንያ፡ ዝናብን ዕልቕልቕን ስዒቡ ግድብ ብምፍራሱ ልዕሊ 40 ሰባት ሞይቶም

ካብ ተራ ውልቀሰብ ክሳብ ተቖጻጸርቲ ባልዕን ነፍሳትን ብዛዕባ ድዱዕ ይግደሱ እዮም። ካብዚ ሓሊፉ ግን ድዱዕ ኣብ ጸረ-ነፍሳት፡ ሮቦታትን መካኒካዊ ኣካላትን ዝካየዱ ምርምራት ከምዘነቓቕሐት መጽናዕትታት የመልክቱ።


ካባቢ