ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣብ መጽሄት ጥዕና ጸቕጢ ደም ዝተሓትመ መጽናዕቲ፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ሰባት መንፈሶም ዝተረጋግአ፣ ጽሞና ዘዘውትሩ ክዀኑ እንከለው ጥዕንኦም ምልስ ከም ዝብል የመልክት።

ኣስተንትኖ ጸቕጢ ደም ይንኪ’ዶ ይኸውን?

‘ኢ-ዌስት’ ወይ ኤሌክትሮኒካዊ ጐሓፍ እናወሰኸ ይኸይድ ኣሎ። ሕጂ ሮያል ሚንት ዓባይ ብሪጣንያ፡ ኣብ ጥረ ነገራት ዘለና ጽግዕተኛነት ንምንካይ፡ ኣብ ላፕቶፕን ስልክታትን ዝተሓብኡ ክቡራት ሓጻውንን ንምውጻእ ሓድሽ መገዲ ረኺቡ ኣሎ።

ኣብ ውሽጢ ላፕቶፓትን ሞባይላትን ወርቂ ኣሎ ድዩ?

"ስርሐይ ሬሳ ኣብ መንበር ኣቐሚጥካ ትኽ ኢሉ ኮፍ ከምዝብል ምግባር እዩ ነይሩ" ይብል ራቪንድራን ብዛዕባ ናይ መጀመርታ መዓልቲ ስራሑ ክዛረብ እንከሎ። "ድሕሪኡ እቲ ሰኣላይ ምእንቲ ክስእል ሽፋን ዓይኒ ናይቲ ሬሳ ይቐልኦ።"

'ስርሐይ ሬሳ ኣብ መንበር ኣቐሚጥካ ትኽ ኢሉ ኮፍ ከምዝብል ምግባር እዩ'

ኣመሓዳሪ ናሳ ቢል ነልሰን፡ ኤጀንሲ ጠፈር ኣመሪካ ኣጋጣሚታት እቶም ዘይንቡር ክስተታት ንምፍላጥ ኣብ ዝግበር ምርምር መሪሕ ተራ ከምዝወስድን ዝረኽቦም ሓበሬታታት ብግልጺ ከካፍል ምዃኑን ተዛሪቡ።እቲ 36 ገጽ ዘለዎ ጽብጻብ ብዙሕ ቴክኒካውን ሳይንሳዊ ትዕዝብትን ዝሓዘ እዩ።

ትጽቢት ዝተገበረሉ ሓድሽ መጽናዕቲ ናሳ ብዛዕባ ዩፎ እንታይ ይብል?

ኣብ ሓደ ፕላነት ዝርከብ ህይወት ኣብ ሰማያቱ (ኣትሞስፌር) ኣብ ዝህሉ መጠን ዋዒ፡ካርቦንን ፈሳሲ ማይን'ዩ ዝምርኮስ።

ስነጠፈር፡ ንተመራመርቲ ዘህረፈ ምልክታት ህይወት ኣብ ርሑቕ ኣድማስ

ንሱን መሳርሕቱን ዘማዕበልዎ ስርዓት ‘ስፐርምሰርች’ ይበሃል። እዚ ከኣ ኣብ ፈሳሲኦም ፈጺሞም ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ (ስፐርም) ዘይብሎም ደቂ ተባዕትዮ ንምሕጋዝ ዝተዳለወ እዩ። እዚ ዘርኢ ናይ ዘይምምንጫው ኩነታት ‘ናን-ኦብስትራክቲቭ ኣዙስፐርሚያ’ [non-obstructive azoospermia (NOA)] ይበሃል።

ሰብሰርሖ ብልሒ [ኤ.ኣይ] ኣብ ምፍዋስ መኻንነት ደቂ ተባዕትዮ 

ፍሉጥ ዩኒቨርሲቲ ማካረረ ኣብ ቀረባ ዕላዊ ኣብ ዝገበሮ መጽናዕቲ፡ ምርመራ ካብ ዝተገበረለን ደርሁ ኣብተን ሲሶ ከምኡ ድማ ኣብ 50 ምኢታዊት ስጋ ሓሰማ ኣሰር ናይቲ መድሃኒት ከምዝረኸበ ኣፍሊጡ። እቲ ስጋ ኣብ ርእሰ ከተማ እታ ሃገር ካምፓላን ኣብ ሰሜናዊት ከተማ ሊራን ካብ ዝርከቡ ዕዳጋታት ዝተወሰደ እዩ።

ኣብ ስጋ እንስሳ መድሃኒታት ኤችኣይቪ ዝረኸበ ትካል መጠንቀቕታ ከምዘይሃበ ተኣሚኑ

ሕማም ድምባወ ብጽግዕተኛታት ነፍሳት ዝመጽእ ኰይኑ፡ ብጣንጡ ኣቢሉ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ክዝርጋሕ ይኽእል። እዚ ሕማም ኣብ ኣስኪት፡ እግሪ ወይ ጡብ ሕበጥ የስዕብ።

ንሕማም ድምባወ ብምቅላሱ ዓለምለኻዊ ሽልማት ዝረኸበ ኢትዮጵያዊ ፕሮፌሰር  

እቲ ወዲ 22 ዓመት ኣብ ነትፍሊክስ ከም ሶፍትዌር ኢንጂነር ስራሕ ዝጀመረ መንእሰይ ዮሃንስ፡ ኣብ ሳንሆዘ ካብ ዝርከብ መንበሪ ቤቱ፡ ብ 14 ነሓሰ ኡበር ታኽሲ ጸዊዑ ድሕሪ ምውጽኡ፡ ብድሕሪኡ ከምዘይተራእየን፡ 'ኣብዚ ኣተወ' ከይተባህለ ተሸሪቡ ከም ዝጸንሐን ይፍለጥ።

ሃለዋቱ ጠፊኡ ዝነበረ ኤርትራዊ ኣሜሪካዊ ዮሃንስ ኪዳነ ሞይቱ ተረኺቡ

‘ኣሌክሲስ ዉንድ ሪትራክተር’ ካብ ፕላስቲክ ዝተዳለወን ዕብይ ዝበለን ኮይኑ፡ ኣብ ክልተ ቀለበት ዝተዘርግሐ እዩ። ኣብ ‘ሲ-ሴክሽን’ [C-section] ማለት ብመጥባሕቲ ዝፍፀም ወሊድ ድማ ዝተኸፈተ ማህጸን ምስ ተዓጽወን ቆርበት ቅድሚ ምስፋይን ክእለ ይግበር።

ኣብ ከብዲ ጓል ኣንስተይቲ ዝተረስዐ ክንዲ ብያቲ ዝዓቐኑ መሳርሒ መጥባሕቲ

ኣብ መጀመርታ 2020 ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝተኣከበ መረዳእታ ከምዘመልክቶ፡ ኣስታት 160 ሚልዮን ህጻናት ንግዱድ ዕዮ ዝተቓልዑ ነይሮም። ነዚ ንምውጋድ ዝግበር ዓለማዊ ፃዕሪታትን ምዕባለታቱን ድማ ድሕሪ 20 ዓመታት ንፈለማ እዋን ኣብ ዘለዎ ደው ከምዝበለ ይሕብር። 

ሓላፍነት ስድራ ክጾሩ ዝግደዱ ዘለዉ ሚልዮናት ህጻናት ዓለም

ሕዚ ብሂወት ዝርከቡ ግዳያት እቲ ሕማም’ውን ኣብ ከቢድ ፀገም ከም ዝርከቡ ዝገልፅ እቲ ኣቦወንበር፡ ነቲ ሕክምና ዝህብ ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደር ቀረብ ከም ዘይብሉን ብወለንተኝነት መድሓኒት ከቕርበሎም ዝኽእል ዋላ ሓደ ትካል ከም ዘየለን ሓቢሩ።

'ናይ ሞት ሪጋ ንጽበ ኣለና' ተሓከምቲ ድያሊሲስ ትግራይ

ተመራመርቲ ስነ-ፈለክ ኣብ ውሽጢ ከባቢ ኣየር ኔፕትዩን ዓቢን ምስጢራዊን ጸሊም ንጣብ ከም ዝረኣዩ ይገልጹ ኣለዉ። ኣብ ጥቓ እቲ ጸሊም ንጣብ ብሓደ ትጽቢት ዘይተገብረሉ ድሙቕ ንጣብ ዝተሰነየ’ዩ።

ኣብ ኔፕትዩን ዝተረኣየ ምስጢራዊ ጸሊም ንጣብ እንታይ’ዩ?

ሴናተር ማኮነል ብ26 ሓምለ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኣብ ዝርከብ ካፒቶል ኣሜሪካ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ ናይ መጀመርታ ናይ ቃላት ስሕተት ኣጋጢሙዎ። ሽዑ፡ ኣብ ሞንጐ ዝዛረቦ ዝነበረ ሓረግ ንኣስታት 20 ካልኢት ደው ኢሉ። 

ንኻልኣይ ግዜ ፈዚዙ ክዛረብ ዘይከኣለ ኣሜሪካዊ ሰኔተር

ምስሓቕ ብዙሕ ጥዕናዊ ረብሓታት ከምዘለዎ ሓካይም ብተደጋጋሚ ይገልጹ'ዮም። ጭንቀት ካብ ምጉዳል ጀሚርካ ክሳዕ ስርዓተ ምክልኻል ሕማማት ክሕይሉ ኣብ ምግባር ልዑል ኣበርክቶ ከምዘለዎ ይገልጹ።

ካብ ስሓቕ ዝርከብ ጥዕናዊ ረብሓታት 

ተመራመርቲ፡ እቲ ጉዳይ ሕማማትን ረኽስታትን ካብ እንስሳታት ናብ ሰባት ክመሓላለፉ ዝኽእሉ ሓደጋታት እናወሰኸ ዝኸይድ ምዃኑ ዘጉልሕ ምዃኑ የጠንቅቑ ኣለዉ።

ፈለኽለኽ ዝብል ሓሰኻ ንፈለማ እዋን ብህይወት ኣብ ሓንጐል ሰብ  ተረኺቡ 

ካብ ነዊሕ ግዜ ኣትሒዙ ተመራመርቲ፡ ደቂ-ሰባት እርጋን ንምምምካት ወይ ናብ መንእሰይነት ንምምላስ ዘኽእሎም ኣገባባት ብዝምልከት ዝተፈላለዩ መጽናዕትታት ከካይዱ ጸኒሖም እዮም። ዓለምና ድማ ኣብ ከምዚ ዝበሉ መርመራታት ዝሕግዙ ዝመስሉ ፍጡራት ኣለዋ።

ንዘልኣለም ክትነብሩ ምደለኹም’ዶ?

ሳልሳይ ግዳይኣ ድሕሪ ምቕታላ፡ ጆኣን ዴነሂ ንዓርካ ደዊላ፡ ‘ኡፕስ ኣይ ዲድ ኢት አጌይን’ ወይድማ ‘እውይ፡ መለሲ ፈጺመዮ’ ዝብል ትርጉም ዝህብ ናይ ብሪትኒ ስፒርስ ደርፊ ደሪፋትሉ። እቶም ቅትለታት ዝፈጸመትሉ ርግጸኛ ድርኺት ንሳ ጥራይ እያ ትፈልጥ፤ ፖሊስ ግን "ትዛነይ" ከም ዝነበረት ይኣምኑ።

ጆኣን ዴንሂ፦ 'ንኽትፍሳህ' ኢላ ደቂ ተባዕትዮ እትቐትል መንእሰይ!

ተመራመርቲ ስነ አእምሮ ስለምንታይ ሰይጣን ዝርኣና ኮይኑ ከምዝስምዓና ዘብርህ ኣዝዩ ኣገዳሲ ምርምር ኣካይዶም ኣለዉ።
ሓደ ብሃሊኡ ዘይርአ፡ ብገለ ዝመጽእ ዘፍርሕ ድምጺ፤ ዘይንቡር ወይ ዘይልሙድ ትርኢት፡ ብጥቓኻ ሓደ ግኡዝ ነገር ሽው ኢሉ ዝሓለፍ ዝመስለካ ስምዒት፡ ሰባት ንሰይጣን ርኢናዮ ንምባል ዝጥቀምሉ ኣገላልጻ እዩ። 

ሰይጣን ርኢኹም’ዶ ትፈልጡ? ሳይንስ’ከ ብዛዕባ’ዚ እንታይ ይብል?

ሉና-25 ዝተበሃለት ሰብ ኣልቦ መንኮርኮር ሩስያ ካብ ቁጽጽር ድሕሪ ምውጽኣ ኣብ ወርሒ ከም ዝተወደቐት ሰበስልጣን እታ ሃገር ገሊጾም።

ሩስያዊት መንኮርኮር ኣብ ወርሒ ተሓምሺሻ

ሰብ-ሰርሖ ብልሒ ሰብኣዊ ባህሪ ምስ ዝወሃቦም፡ ብተለምዶ እቲ ሮቦት ኣንስታዊ ባህርያት ክህልዎ ኢና ንመርጽ። ነዚ ገለ እከይ ምኽንያት ኣለዎ ድዩ?

ኣንስትዮ ሮቦት ዝበዝሓሉ እከይ ምኽንያት ኣሎ ድዩ?

ሆስፒታል ዓይደር ብሰንኪ’ቲ ኣብ ትግራይ ዝተኸስተ ክልተ ዓመት ዝወሰደ ግጭት ብሕጽረት ቀረብ ኣፋውስ፣ ኦክስጅንን ካልኦት መሰረታዊ እታወታትን ብዝለዓለ ደረጃ ካብ ዝተሃሰዩ ትካላት ጥዕና  ሓደ እዩ።

ብፍልሰት ሰብሞያን ብልሽት መሳርሕታትን ኣብ ሓደጋ ዝወደቐ ሆስፒታል ዓይደር

ብህሉው ኣገባብ ኣነባብራ ስደት ዝተሻቐላ ግዱሳት ኣሓት ነበርቲ ዓባይ ብሪጣንያ፡ ክኢላታት ስነ አእምሮን ኣነባብራን ሞያውያን እናዓደማ፡ “ማህጸን” ብዝሰመያኣ ቻነል ዩ-ቲዩብ፡  ንጥዕና ኣእምሮ፡ ኣተዓባብያ ህጻናት፡ ቅድምን ድሕርን ሕርስን ንዘጋጥም ጸገማት  ዝድህስስ  ብማንዛን ኣካልን ንሕብረሰተብ ይምህራን የነቓቕሓን ኣለዋ።

ኣብ ስደት ንዝርከብ ሕብረተሰብ ሞያውያን እናዓደመት ኣስተምህሮ እትህብ ትካል ማህጸን

ሓንቲ ካብ ተወዳደርቲ ኣብ ዝሃበቶ ርእይቶ "መሰለይ ዝተጋህሰ ኰይኑ ይስምዓኒ" ክትብል ሓቢራ።
"ኣእምሮኣዊ ጽልዋ ኣሕዲሩለይ። ክድቅስ እውን ይፅገም ነይረ" ክትብል ኣብ መጀመርታ ናይዚ ሰሙን ምስ ካልኦት ጥርዓን ዘቕረባ ብምዃን ንማዕከናት ዜና ገሊፃ። 