ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

እስራኤል፡ ፍልስጤማውያን ናብ ሃገራ ከይኣትዉ ስለዝኸልከለት፡ መናእሰይ እታ ሃገር ኣብ እዮርሳሌምን ከባቢታት ምዕራባዊ ገማግምን ዘሎ ጥንታዊ ሓድግታት ብቨርችዋል ሪያሊቲ ክርእይዎ ተገዲዶም።

ጥንታዊ ሓድግታቶም ብ'ቨርችዋል ሪያሊቲ' ክርእዩ ዝተገደዱ ፍልስጤማውያን

ዓለምለኻዊያን ትካላት ረዲኤት - ፕሮግራም መግቢ ዓለም፡ ትካል ልምዓት ኣሜሪካ - እቲ ንኢትዮጵያ ዝወሃብ ዝነበረ ሓገዝ መግቢ ካብ ኣፍ ተጠቀምቲ እናተመንጠለ ንኻልእ ዕላማ ስለዝውዕል ክቋረጽ ከም ወሰኑ ይዝከር። እቶም ኣብዚ ተግባር’ዚ ዝኽሰሱ ኣካላትን መንግስታትን ነዚ ክሲ ምላሽ’ኳ እንተሃቡሉ፡ ሳዕቤኑ ኣብቲ ተጸባዪ ረዲኤት ዝዀነ ህዝቢ ግን ከቢድ ምዃኑ ርኡይ እዩ። እዚ ጉዳይ’ዚ ግን ከመይ ኢሉ እዩ ማዕቢሉ፣ ግቡእ ግብረመልሲ ንምሃብን መስርሕ ዕደላ ረዲኤት ንምቕጻልን ዝግበር ዘሎ ጻዕሪታት ከ እንታይ ይመስል?

ስርቂ መግቢ ረዲኤትን ምቍራጽ ቀረብን ካበይ ናበይ?

ኣብ ሱዳን፡ ኣብ መፋርቕ ሚያዝያ ዝተባርዐ ውግእ ሓድሕድ ዛጊት ማዕልቦ ዘይተረኸቦ ኰይኑ፡ ኣብታ ሃገር ምናልባት ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ግምታት ይዛይድ ኣሎ። ብፍላይ ኣብ ልዕሊ ሆስፒታላትን ሓካይምን ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፡ ብርቱዕ ከምዝዀነ ቢቢሲ ኣፍሪቃ ኣይ ዝመርመሮ ሰነድ የመልክት።

ሱዳን፡ ገበናት ኲናት ተፈጺሞም ክዀኑ ከምዝኽእሉ ይግመት

ኣብ ለንደን፡ ሓደ ሰብ ጸምልዩን ብድኹም ኣካይዳን፡ ጥቓ መዓርፎ ነፈርቲ ሄትሮም ናብ ዝርከብ መደበር ፖሊስ ምስ ከደ፡  ፖሊስ ቃሉ ሰሚዖም ድሕሪ ዝገበርዎ መርመራ፡ ኣብ ታሪኽ እታ ሃገር ናይ መጀመርታ ተርእዮ ኰይኑ ዝተመዝገበ ገበን ፈተነ ምስግጋር ኣካላት ደቂ ሰብ ክምርምሩ ጀሚሮም።

ኵሊቱ ንምውሳድ ዝተጨውየ ዳንኤል መወዳእታኡ እንታይ ኰነ?

ልዕሊ 2 ሽሕ ዓደግቲ ድማ ናብተን ሱፐርማርኬት ብምኻድ ዝደልይዎ ሸቐጣት ንምእካብ ነተን ዓረብያታት ተጠቒሞም። ኣብቲ ንክልተ ኣዋርሕ ዝፀንሐ መጽናዕቲ ከኣ 39 ሰባት ቅድሚኡ ዘይፈልጥዎ ‘ኣትሪያል ፊብሪለሽን’ (AF) ማለት ዘይስሩዕን ኣዝዩ ቅልጡፍን ህርመት ልቢ ከም ዘለዎም ክልለይ ተኻኢሉ።

ፀገም ጥዕና ልቢ ዘለዎም ዓማዊል ዘለልያ ዓረብያታት ሱፐርማርኬት 

ብመሰረት እቶም ነቲ ተስፋ ተነቢርሉ ዘሎ ፈተነ ዝመርሑ ዘለዉ ተመራመርቲ ስነ-ፍልጠት፡ ሕዱር ሕማም ጸላም ከብዲ (CLD) እቲ እንኮ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ዓቢ ሕዱር ሕማም እዩ።
ብተወሳኺ ሕዱር ሕማም ጸላም ከብዲ (CLD)  ንኣብ ትሕቲ 40 ዓመት ዝዕድሚኦም ሰባት ሳልሳይ ዝዓበየ ጠንቂ ቅድመ ሞት ምዃኑ ይግምቱ።

ካብ ሕማም ጸላም ከብዲ ክትፍወሱ ዝተለገሰ ቀልቀል ምተጠቅምኩምዶ?

እቲ ንታይታኒክ ዘርእይ ትካል: ሰባት ከምዝሞቱ መጠንቀቕታ በፂሕዎ ነይሩ

ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ 2023 ዕላዊ ኣብ ዝገበሮ መረዳእታ: ዩጋንዳ ካብተን ቀዳሞት ልዑል መጠን ኣልኮሆል ዝጥቀሙ ዜጋታት ዘለወን ሃገራት ሓንቲ ከምዝኾነ ኣመላኺቱ። 


ዩጋንዳ ዕድመ መስተይ ኣልኮሆል ናብ 21 ዓመት ክብ ክተብሎ’ያ

ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝተኣኻኸቡ ክኢላታት ነቶም ዝጠፍኡ ሰባት ክደልዩ ዝፀንሑ ኮይኖም እቲ ክፍሊት እንዳተቐበለ ናብቲ ዓሚቝ ባሕሪ በፃሕቲ ዝልእኽ ትካል ኣብ ዝሃቦ መግለፂ፡ ህይወት እቶም 5 ሰባት ከምዝሓለፈ ኣፍሊጡ’ሎ።

መርከብ ታይታኒክ ንምርኣይ ኣብ ውቅያኖስ ዝጠፍኡ ሰባት ከምዝሞቱ ተረጋጊፁ

ብቐጻሊ ንሓጺር እዋን እንድቅሰሉ ግዜ እንተረኺብና፡ ሓንጎልና ንነዊሕ ዓቢ ንኽኸውን ከም ዝሕግዝ ተመራመርቲ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ ለንደን ይገልጹ።

ሓንጎልና ብሓጺር ድቃስ ቀትሪ ከም ዝጽሎ ትፈልጡ ዶ?

ካብ 75 ክሳብ 80 ሚእታዊት ደቂ ኣንስትዮ፡ ጽኪ መንደቕ ማህጸን የጋጥመን።
እዚ ኵነታት ዝዀነ ምልክት ከየርኣየ ከም ዝጸንሕ ክኢላታት ይዛረቡ።
ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ኢትዮጵያ ዝተፈላለየ ዓቐን ዘለዎም ጽኪ መንደቕ ማህጸን ብመጥባሕቲ ከም ዝተኣለዩ ክጽብጸብ ይስማዕ።

ምልክት ዘየርኢ ኣብ መብዛሕተአን ደቂ ኣንስትዮ ዘጋጥም ጽኪ መንደቕ ማህጸን እንታይ’ዩ?

ጾታዊ ህይወት ተኽልታት ስግንጢር ክኸውን ይኽእል እዩ። ናይ ብሓቂ ድማ ዘደንጹ ማለትና እዩ። 

ገለ ኣታኽልቲ ዝራብሑሉ ሚስጥራዊ ኣገባብ

ነቲ ንሸሞንተ መዓልታት ዝጸንሕ ጉዕዞ ዝኽፈል ዋጋ ትኬት 250 ሽሕ ዶላር (195 ሽሕ ፓውንድ) ኮይኑ፡ ናብቲ ኣብ 3,800 ሜትሮ (12,500 ጫማ) ዕምቆት ዝርከብ ስብርባር ታይታኒክ ምጥላቕ ዝሓውስ እዩ።

ስብርባር መርከብ ታይታኒክ ንምርኣይ ትሕቲ ባሕሪ ዝኣተዉ ቱሪስት ደሃዮም ጠፊኡ

ኣዲኣ ሓራስ’ያ ነይራ፤ እንተዀነ ጓላ ከም ዝተጨወየት ምስ ሰምዐት፡ ዕሸላ ገዲፋ ጥራሕ እግራ ናብ እንዳ’ቶም መራሕቲ ጎይያ ከይዳ። ይኹን’ምበር፡ ዝሰምዓ ሰብ ኣይረኸበትን። እቶም ጨወይቲ ካብ ፖሊስ ይኹን ካብቶም መራሕቲ’ቲ ከባቢ ዘጋጠሞም ተቓውሞ ስለዘይነበረ፡ ንደጊቱ ከም ዝደለይዎ ሃሪሞምዋ። ኣብቲ ጫካ ብቲ ዝጨወያ ሰብ ተዓሚጻ።

ክልተ ደቃ ተዘሪፈንኣ ናብራ ዝፀልመታ ኢትዮጵያዊት ኣደ

 ንምዃኑ ግን ከመይ ኢሉ እዩ ‘ኣርቲፊሻል-ኢንተለጀንስ’ ውሑስ ክኸውን ዝኽእል? ሓሙሽተ ካብቶም ኣብ ቅድሚት ዝህልዉ ብድሆታት ዝስዕቡ እዮም።

‘ኣርተፊሻል ኢንተለጀንስ’ [AI] ውሑስ ንምግባር ሓሙሽተ ቀንዲ ብድሆታት

ኣብ ስነስርዓት ቀብሪ ሓንቲ ኢኳዶርያዊት በዓልቲ ፀጋ ዕድመ ዝተረኸቡ ሓዘንተኛታት፡ ነቢዖም ሓመድ ድበ ከልብስወን ኣብ ሳንዱቕ ሬሳ ዝኣተዋ “መዋቲት” ብህይወት ከምዘለዋ ምስ ፈለጡ፡ ብስንባደን ምግራምን ተዋሒጦም።

'ሞይተን' ዝተባህላ ሰበይቲ ኣብ ቀብረን ከተንፍሳ ተሰሚዐን

ብሰንኪ ኮሮና ተጨምዲዱ ንዝነበረ ገጽ ናይ ፍሽኽታ ኣስተምህሮ ይወሃቦ’ሎ

ወዲ 35 ዓመት መሲ፡ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ካብ እትርከብ ጋንታ ኣል-ሂላል ኣዝዩ ልዑል መጠን ገንዘብ እኳ እንተቐረበሉ ንሱ ግን ናብ ኣሜሪካ ክኸይድ’ዩ መሪጹ።

'ናይ መወዳእታ ውሳነይ'ዩ' ናብ ኣሜሪካዊት ኢንተር ሚያሚ ዝተጸንበረ መሲ

ካብ ኣሜሪካ ዝተረኸበትን 18 ዓመት ዕድመ ዝመልኣን ሓርገፅ እያ ነቲ እንቋቑሖ ኣብ ወርሒ ጥሪ 2018 ኣብ ፓርክ ረፕቲላንያ ኣውዲቓቶ። እቲ ኣብ ውሽጡ ዝነበረ ድቂ ከኣ ምሉእ ብምሉእ ቀርፂ ሒዙ’ኳ እንተነበረ ግን ድማ ሞይቱ እዩ ተወሊዱ።

ብዘይ ዘርኢ ተባዕታይ ንገዛእ ርእሳ ዘጥነሰት ሓርገፅ ተረኺባ

ኣብ ዝኽሪ፡ መንነት፡ ስምዒት፡ ኣስተብህሎ፡ ባህርያትን ርእሰ-ርድኢትን ዝኣመሰሉ ዘጋጥሙ ንነፍሲ ወከፍ መዳይ ስርሓት ኣእምሮ ክዘርጉ ዝኽእሉ ጸገማት ብሓፈሻ ጸገማት ምፍልላይ (ዲሶሽየቲቭ ዲስኦርደር) ከም ዝበሃሉ መርበብ ውድብ ጥዕና ዓለም የመልክት። 
እዞም ጸገማት ኣብ ሰለስተ ይኽፈሉ - ዲሶሽየቲቭ ኣይደንቲቲ ዲስኦርደር፡ ዲሶሽየቲቭ ኣምነዥያን ዲፐርሶናላይዜሽን/ዲርያላይዜሽን ዲስኦርደር።

ገበን ዝፈጸሙ ሰባት ዘይሕተትሉ ዓይነት ጸገም ጥዕና እንታይ’ዩ? 

ምዕቡላት ሃገራት ብዙሓት ነርስታት ካብ ኣፍሪቃ ይቖጽራ ኣለዋ

ዒራቓዊት ኣደ ሻይማ ኣልሃሺሚ፡ እቲ ሕብረተሰብ ኣብ ልዕሊ ክልተ ኦቲስቲክ ደቃ ዘለዋ ኣረኣእያ ኣጽሊእዋ ነይሩ።

‘ኦቲዝም’ ካብ ጸልማት ከተውጽእ ትቃለስ ዘላ ኣደ

ሞና ዮሴፍ፡ ኣብ ክሊኒክ ሓፈሻዊ ሕክምና ኢስት ኣፍሪቃ፡ ፍወሳዊ ምኽርን ማዕዳን ትህብ ዘላ 'ሳይኮተራፒስትን' ኣማኻሪትን እያ። ሞና፡ ኣብታ ብዙሓት ኤርትራውያን ተሰዲዶም ዝነብሩላ ዘለዉ ዩጋንዳ ትነብር ብምህላዋ፡ ብቐረባ ነቲ ኣብ ስደኛታት ብተደጋጋሚ ዘጋጥም ምስ ስነኣእምሮ ዝተተሓሓዘ ጸገማት ብግብሪ'ውን ትነብሮ ብምህላዋ፡ ሞያ ሓፈሻዊ ምኽሪ ብፍቕሪ ከም እተካይዶ እያ ትገልጽ።

ዩጋንዳ፡ ንኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ስደተኛታት ዝወሃብ ስነልቦናዊ ምኽሪ ከመይ ይመስል? 

ኣብ ርእሰ ከተማ ሱዳን ካርቱም ብዘይካ ውሑዳት ሆስፒታላት ኩለን ከም ዝተዓጸዋ ይፍለጥ። እተን ኣገልግሎት ዝህባ ዘለዋ ድማ መብዛሕትኡ ግዜ ሓይሊ ኤለክትሪክ ኣይረኽባን። እዚ ድማ ንተን ሓካይምን ነተን ነፍሰጾር ኣደታትን ካብቲ ልሙድ ዝያዳ ውጥረት ዝመልኦ ተመክሮ ክኸውን ይገብሮ ኣሎ