ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ምስ ኣሜሪካ ዝካየድ ኲናት ንዓለም "ዘይጽወር ሓደጋ" ከም ዝኸውን ሚኒስተር ምክልኻል ቻይና ሊ ሻንግፉ ገሊጹ።

‘ኲናት ምስ ኣመሪካ ዘይጽወር ሓደጋ ምዀነ’ - ሚኒስተር ምክልኻል ቻይና

ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቅን ፕረዚደንት ቭላድሚር ፑቲንን ብረቡዕ 31 ግንቦት 2023 ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ክረምሊን ተራኺቦም፡ ኣብ ክልተኣውን ኣህጉራውን ጉዳያት ሰፊሕ ዝርርብ ከምዘካየዱ ብዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ኣቃሊሐን።

ፕረዚደንታት ኤርትራን ሩስያን እንታይ ዘትዮም?

ፕረዚደንት ኤርትራ ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ናይ ኣርባዕተ መዓልታት ናይ ስራሕ ምብጻሕ ንምክያድ ትማሊ ኣማስያኡ ሞስኮ - ርእሰ ከተማ ሩስያ - ከምዝኣተወ ዝፍለጥ ኰይኑ፡ ሎሚ 31 ግንቦት ምስ ፕረዚደንት ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን ክራኸብ ከም ዝዀነ መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ሩስያ ኣፍሊጠን።

መራሕቲ ኤርትራን ሩስያን ኣብ ክልተኣውን ኣህጉራውን ጉዳያት ዘትዮም

ቻይና ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝተፈረየት ናይ መጀመርታ ሰባት እተጓዕዝ ነፋሪት ንግዳዊ በረራኣ ፈሊማ።
ቴሌቪዥን መንግስቲ፡ እታ C919 ተባሂላ ዝተሰምየት፡ ትማሊ ሰንበት ኣጋ ምሸት ኣብ ልዕሊ ሰማይ ሻንጋይ ዝነፈረት ኰይና፡ ናብ ርእሰ ከተማ ቤጂንግ ክትምርሽ ከላ ኣርእዩ።

ቻይና ናይ መጀመርትኣ ዝዀነት ነፋሪት ተጉዓዝቲ ሰሪሓ በረራ ገይራ

ኣብ ኬንያ ዝርከብ ኤምባሲ ቻይና፡ ካብታ ኤስያዊት ሃገር ዝመጹ ሃከራት ናይቲ ፕረዚደንት መርበብ ዝርከብዎም ኣብ ናይሮቢ ንዝርከቡ ወሰንቲ መንግስታዊ ትካላት መጥቃዕቲ ሳይበር ከምዝፈጸሙ ዝገልጽ ጸብጻብ ማዕከን ዜና ሮይተርስ ነጺግዎ።

ቻይና ንመንግስታውያን ትካላት ኬንያ መጥቃዕቲ ሳይበር ፈጺማ ንዝበሃል ክሲ ነጺጋ

ኣብ መንጎ ቤጂንግን ዋሽንግተንን ዘሎ ወጥሪ እናወሰኸ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ቻይና ኣንጻር እዚ ትካል ካብ ዝወሰደቶም ስጉምታት እቲ ዝዓበየ እዩ። 

ቻይና ስግኣት ድሕነት ንዝበለቶ ‘ቺፕ’ ዘፍርይ ኣሜሪካዊ ኩባኒያ ኣጊዳ

ቀዳማይ ሚኒስተር ብሪጣንያ ሪሺ ሱናክ፡ ቻይና ኣብ ዓለማዊ ጸጥታን ብልጽግናን ብዝምልከት "ኣብ ዘመንና ዝዓበየት ብድሆ" እያ ብምባል “ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ምልካዊ ስርዓት እናወሰኸት ትኸይድ ኣላ” ኢሉ።

ጅሆ ይኣክል፡ ጕጅለ-7 ኣንጻር ቻይና መርገጺ ወሲዱ

ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ርክባቱ፡ ኣብ እዋናዊ ፕሮጀክትታት ምዝራብ ኣገዳሲ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ንዕደና ኮሉሊን ካልእ ኣብቲ ከባቢ ዝርከብ ጸጋታትን ዘገልግል፡ ካብ ቦታ ዕደና ናብ ዝቐረበ ወደብ ዝዝርጋሕ መንገዲ ባቡር ብዝቐልጠፈ ክህነጽ ከምዘለዎ ጸቒጡ ኣዘኻኺሩ። ኤርትራ ጥረ ነገራት ከምዘለዎ ክትሰድድ ዘይኰነስ፡ ዝተመስርሐን ‘ተደማሪ ዋጋ ዝውስኽን’ ጥራይ ክኸውን ከም ዘለዎ ብምግላጽ ዘለዎ ፖሊሲ ኣሚቱ። ቻይና ይዅን ምዕራባውያን ኣብ ዕደና ዝገብርዎ ወፍሪ ጸጋታት ካብ ምግሓጥ ሓሊፉ፡ ዘላቒ ሞያዊ ሓድጊን ዕድላት ስራሕን ዝፈጥር ዘይምዃኑ ክግለጽ ጸኒሑ'ዩ።

'ኣብ ኤርትራ እቲ ዝዓበየ ወፍሪ ኮሉሊ ኣብዚ ዓመት ክነበግስ ኢና' - ቻይና 

ቲክቶክ ዝተፈላለየ መረዳእታ ንመንግስቲ ቻይና ክሕሊፉ ክህብ ይኽእል እዩ ብዝብል ብሰብ መዚ ዝተፈላለያ ሃገራት ክትትል ዝግበረሉ መተግበሪ ማሕበራዊ ሚዲያ እዩ።

ሞንታና፡ ውልቀሰባት ቲክቶክ ከይጥቀሙ ክትእግድ እያ

ኣብ ቀይሕ ባሕርን ኣብ ወሽመጥ ዓደንን ዝርከብ መትረብ ባብኤል-መንደብን ሓይሊ ባሕሪ ንምቛም ገለ ሃገራት ይቀዳደማ፤ ገሊአን ድማ ኣብቲ ዞባ ወተሃደራዊ መዓስከራት ይሃንጻ ኣለዋ። ንምዃኑ ኣየኖት ሃገራት እየን ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ወተሃደራዊ መዓስከራት ዘቘማ?

ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ወተሃደራዊ መዓስከር ዝሃነጻ ሃገራት ኣየኖት እየን?

ሺ ዢንፒንግን ነቲ ንፈለማ እዋን ብወግዒ ዝረኸቦ ኣፍሪቃዊ መራሒ ብወተሃደራዊ ሰላምታ ዝተሰነየ ወግዓዊ ኣቀባብላ ገይሩሉ። ፕረዚደንት ዢንፒን፡ ክልቲአን ሃገራት ኣብ ዝሓለፈ 30 ዓመታት ኵሉ ሳዕ ኣብ ንሓድሕደን ምትእምማንን ምትሕግጋዝን ከምዝነበረን ገሊጹ ክብል ማዕከን ዜና ቻይና ደይሊ ሓቢሩ። ብተወሳኺ ክልቲአን ሃገራት ብሓባር፡ ንፖሊሲ "ዕብለላን ምትእትታውን ይነጽጋ" ክብሉ እቶም መራሕቲ ገሊጾም፣ ብምባል ማዕከን ዜና ሲጂቲኤን ሓቢሩ።

ፕረዚደንት ኢሳይያስን ቻይናዊ መዘናኡ ሺን እንታይ ዘትዮም?

መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ኤርትራ ከምዝሓበርኦ፡ እቲ ላዕለዋይ ጉጅለ ልኡኽ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዑስማን ሳልሕ፡ ሚኒስተር ፋይናንስን ሃገራዊ ልምዓትን ዶ/ር ገርግሽ ተኽለሚካልን ከምኡ'ውን ሚኒስተር ንግድን ኢንዱስትርን ዘጠቓለለ'ዩ። 

ምብጻሕ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ናብ ቻይና እንታይ ዝዓለመ'ዩ? 

ኣውስትራልያ ናይ ምክልኻል ዓቕማ ንምሕያል ብቕልጡፍ ትሰራሕ ከምዘላ ሓደ ሰነድ ስትራተጂ ምክልኻል እታ ሃገር ኣረዲኡ። 

ኣውስትራልያ ንቻይና ሰጊኣ ሰራዊታ ብሓድሽ ኣወዳድባ ዘመናዊ ኣጽዋር ተዕጥቕ

ሱዳን፡ እቲ ኣብ መንጐ ሰራዊት እታ ሃገርን፡ ሓይልታት ህጹጽ ደገፍን ዝካየድ ዘሎ ግጭት ጸንኪሩ ኣብ ዝቕጽለሉ ዘሎ ኣዋን፡ ኣብታ ሃገር ዝጸንሑ ዲፕሎማሰኛታትን ዜጋታትን ኣሜሪካ፡ ብሪጣንያ፡ ፈረንሳን ቻይናን ካብታ ሃገር ብነፋሪት ክወጽኡ ምዃኖም ሰራዊት ሱዳን ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ። 

ቅልውላው ሱዳን፡ ወጻእተኛታት ካብ ሱዳን ክወጽኡ ምዃኖም ሰራዊት ሱዳን ኣፍሊጡ

ህንዲ ኣብ መፋርቕ ናይዚ ዓመት ንቻይና በሊጻ ኣብ ዓለም እታ ዝበዝሐ ህዝቢ ዘለዋ ሃገር ከም እትኸውን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዘውጽኦ መረዳእታ የመልክት።

ህንዲ ብብዝሒ ህዝቢ ክትመርሕ’ያ – ሕቡራት ሃገራት

ሰራዊት ቻይና፡ ንታይዋን ናይ ምኽባብ ናይ ሰለስተ መዓልታት ወተሃደራዊ ልምምድ የካይድ ኣሎ።
ንታይዋን ከም እተፈለ ዘለ ኣውራጃኣ እትርእያ ቻይና፡ ነቲ ስርሒት ንመንግስቲ እታ ደሴት "ተሪር መጠንቀቕታ" ምዃኑ ገሊጻ።

ቻይና፡ ንታይዋን ዘነጻጸረ ወተሃደራዊ ልምምዳ ከምዝዛመት ኣፍሊጣ

በዚ ዑደት እዚ ከም ኣህጉራዊ ሸምጋሊ ሰላም ከምዝኮነ ንኩሉ ንምብራህን ምርኣይን  ድሌት ዘለዎ ማክሮን ምስ ኩሎም ዓበይቲ ተጻወትቲ ግጭት ዩክሬን ውልቃዊ ርክብ ኣካይዱ ኣሎ። ይኹን እንበር ካብዚ ናይ ቻይና ጉዕዞ ዝኾነ ይኹን ዓቢ ዲፕሎማስያዊ ዓወት ሒዙ ክምለስ ዘለዎ ተኽእሎ ጸቢብ ምዃኑ ገለ ገምገምቲ ይኣምኑ።

ማርኮን፡ ቻይና ንሩስያ 'ሰላም ንኽትገብር' ከተእምና ይምሕጸን

እቲ መጽናዕቲ ከም ዘመልክቶ፡ መርመራ ኮሮናቫይረስ ዝተገብረሎም ቅምሶ ዝተወስደሎም ናውቲ፡ ካብ እንስሳ ዘገዳም ዝርከብ ጀነቲካዊ ንጥረ ነገራት እውን ከም ዝነበሮም ይሕብር።

መበቆል ኮቪድ፡ ተመራመርቲ ቻይና ንነዊሕ እዋን ዝተጸበናዮም መረዳእታ ኣውጺኦም

ስዑዲ ዓረብ ኣብ 2016 ኣብ ቴህራን ዝርከብ ኤምባሲኣ ብሰባት ድሕሪ ምውራሩ ዝምድናታታ ቘሪጻ ጸኒሓ። እዚ ድማ ሪያድ ንሓደ ፍሉጥ መራሒ ሺዓ ኣስላም ድሕሪ ምቕታላ ዘጋጠመ እዩ ነይሩ።

ተቐናቐንቲ ሃገራት ኢራንን ስዑዲ ዓረብን፡ ድሕሪ 2016 ንፈለማ እዋን ተዘራሪበን 

እታ ቤጂንግ ኣካል ግዝኣተይ እያ እትብላ ዓርሰ ምምሕዳር ዘለዋ ደሴት፡ መግለጺ ኣብ መንጎ ኣመሪካን ቻይናን ዘሎ ዝዓበየ ክትዓት እያ።

ታይዋን፡ ብ 'ፍቕሪ ክሳብ ሞት' ኣብ ሓደጋ’ዶ ትህሉ?

እታ 60 ሜትሮ ዝኸውን ቁመት ዘለዋ ባሉን፡ 4 ለካቲት ኣብ ሰማያት ደቡብ ካሮሊና እንከላ ብወተሃደራዊት ነፋሪት ኣሜሪካ ተሃሪማ ከም ዝወደቐት ዝዝከር’ዩ። 

'ባሉን' ቻይና ካብ ኣሜሪካ ስለያዊ ሓበሬታ ተመሓላልፍ ምንባራ ተገሊጹ

ወዲ 58 ዓመት ጃክ ማ፡ ኣብ 2020 ተቘጻጸርቲ ፋይናንስ መንግስቲ ቻይና ካብ ዝነቅፍ ንደሓር ብዙሕ ከይተራእየ ዳርጋ ተሰዊሩ እዩ ጸኒሑ።

ተሰዊሩ ዝጸንሐ መስራቲ 'ዓሊባባ' ቻይናዊ ጃክ ማ ንፈለማ እዋን ተራእዩ

እቲ ንኣሜሪካ ዓቢይ ስግኣትን ምጥርጣር ፈጢሩ ዘሎ፡ ክሳብ ክትእግዶ’ውን ከብጽሓ ዝኽእል ቻይናዊ መተግበሪ ቲክቶክ፡ ዝዓበየ ኣቓልቦ ኣብ ልዕሊ እቲ ምስጢራዊ ዋና ኣካያዲኡ ሾው ዚ ቸው ኰይኑ’ሎ።

ስግኣት ምዕራባውያን ኰይኑ ዘሎ ቲክቶክ ብመን ይምራሕ? 

ፈለማ ናብ ኣፍሪቃ መገሻ ዝገበረ፡ ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ እዩ። ሕጂ ኸኣ ምክትል ፕረዚደንት ካማላ ሃሪስ ኰይና፡ ኣብ መወዳእታ ዓመት ድማ እቲ ፕረዚደንት ባዕሉ ክመጽእ ትጽቢት ይግበር።