ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣሜሪካ፡ ነቲ ኣብ መላእ’ታ ሃገር ንዝርከቡ ወሰንቲ ወተሃደራዊ ቦታታት ክትስሊ ጸኒሓ ዝበለታ ዓባይ ባሎን ቻይና ወቒዓ ኣውዲቓ።

ኣሜሪካ፡ ‘ሰላዪት ባሎን’ ቻይና ወቒዓ ከምዘውደቐት ኣፍሊጣ

እዚ ላዕለዋይ ዲፕሎማት ኣሜሪካ ካብ 05 ክሳብ 06 ለካቲት ኣብ ቻይና ምብፃሕ ብምክያድ ኣብ ፀጥታ፣ ታይዋንን ኮቪድ 19ን ሓዊሱ ኣብ ብዙሓት ጉዳያት ክዝትይ መደብ ነይሩ።

ኣንቶኒ ብሊንከን፡ ናብ ቻይና ወጢንዎ ዝነበረ ጉዕዞ ሰሪዙ

ስሙ ክግለጽ ዘይደለየ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ምክልኻል፡ መንግስቲ እቲ ባሎን ተወቒዑ ክወድቕ ክግበር እንተኣዚዙ ኤፍ-22 ሓዊሱ ነፈርቲ ውግእ ከምዘዳለወ ሓቢሩ። ሚኒስተር ምክልኻል ሎይድ ኦስቲንን ኣቦ መንበር ሓባራዊ ሓለፍቲ ስታፍ ኣመሪካ ጀነራል ማርክ ሚሊን ዝርከብዎም ላዕለዎት መራሕቲ ወተሃደራዊ ሓይሊ ትማሊ ረቡዕ ተራኺቦም ነቲ ሓደጋ ገምጊሞም። 

ኣመሪካ ኣብ ክሊ ኣየራ ዝበርር ዘሎ ገዚፍ 'ባሉን' የሻቕላ ኣሎ

ደቡብ ኣፍሪቃ ድሕሪ ክልተ ሰሙን ምስ ሩስያን ቻይናን ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ከተካይድ እያ። እዚ ብኣሜሪካ ተነቒፉ ዘሎ ልምምድ ሓይሊ ባሕሪ፡ ምስቲ ቀዳማይ ዓመት ‘ቲ ኣብ ልዕሊ ዩክረይን ዝተኻደ ወራር ሩስያ ተጋጢሙ ኣሎ።

ደቡብ ኣፍሪቃ ንምንታይ’ያ ምስ ሩስያን ቻይናን ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ተካይድ ዘላ?

ኤኤፍፒ ንኤምባሲ ቻይና ኣብ ኢትዮጵያ ብምጥቃስ ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ ብሰኑይ 22 ጥሪ 2015 ኣቆፃፅራ ግእዝ ካብ ኣዲስ ኣበባ ንኣንፈት ሰሜን ኣብ እትርከብ ገብረ ጉራቻ ዝተብሃለት ከተማ 9 ቻይናውያን ብዕጡቓት ጉጅለታት ተኹሲ ተኸፊትዎም ነይሩ።

ቻይና ኣብ ኢትዮጵያ ዜጋኣ ምቕታሉ ስዒቡ መጠንቀቕታ ኣውጺኣ

ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ቻይና ድሕሪ 60 ዓመታት ንፈለማ እዋን ብዝሒ ህዝቢ ከምዝነከየ ተገሊፁ ምንባሩ ይዝከር። እታ ሃገር ንዓሰርተታት ዓመታት ፖሊሲ ‘ሓደ ስድራ ሓደ ቆልዓ’ ትኽተል ጸኒሓ እያ።

ቻይናዊት ግዝኣት መጻምድቲ ክንዲ ዝደለይዎም ቈልዑ ክወልዱ ፈቒዳ

ሚስጥራት ንግዲ ኣቭየሽን ኣሜሪካ ንምስራቕ ምስ ዝተገበረ ጻዕሪ ተኣሳሲሩ ሓደ ቻይናዊ መሃንድስ ብስለላ ተኸሲሱ፡ 8 ዓመት ማእሰርቲ ተፈሪዱ።

ብስለላ ዝተኸሰሰ ቻይናዊ መሃንድስ 8 ዓመት ተፈሪዱ

እዚ ቅልውላው፡ ንዓመታት ብኣጋኡ ዘይተተለመ ህንጸት ኣባይቲ፡ ፕሮጀክትታት ሓይሊ ማይን ግቡእ ስርዓተ ምፍሳስ ማይ ዘይምህላውን ብካልኦት ሓያሎ ረቛሒታት ከም ዝመጸ ክኢላታት ይገልጹ።

እናጠሓላት ትሓድር ዘላ ከተማ፡ መጻኢኣ እንታይ ይኸውን?

ኣብ ጃፓን፡ ካብ ዜጋታት ወፃኢ ሃገርን ጃፓናውያንን ዝውለዱ ሰባት ዝወሃቦም ቦታ ኣካትዓይ እዩ። ካብ ጃፓናውን ወዲ ወፃእን ዜጋ ዝውለዱ ቆልዑ ‘ሃፉ’ ማለት እውን ፍርዊ ጃፓናውያን ተባሂሎም እዮም ዝፍለጡ።

ብሰንኪ ምንካይ ወሊድ ሓደጋ ዘንፀላለዎ ሕብረተሰብ ጃፓን

ብዝሒ ህዝቢ ቻይና፡ ኣብ ውሽጢ 60 ዓመት ንፈለማ እዋን ክንኪ ተራእዩ።
ናይዚ ምኽንያት፡ እቲ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ሓደ ሽሕ ሰባት ዝነበረ 7.52 መጠን ወሊድ፡ ናብ 6.77 ስለዝወረደ ምዃኑ፡ ቤት ጽሕፈት ስታቲስቲክስ እታ ሃገር ኣፍሊጡ።

ብዝሒ ህዝቢ ቻይና ካብ 1961 ንፈለማ እዋን ነክዩ

ብዛዕባ ዝጠፍአት ላፕቶፑ፡ ምስ ሓደ ሰራሕተኛ ሆቴል ዝተቋየቐ ሓደ ጋሻ፡ መኪናኡ ምስቲ ሆቴል ብምግጫው ሕርቃኑ ከዝሕል ፈቲኑ። እቲ ወዲ 28 ዓመት ኣብ ቀይዲ ምእታው ክግለጽ እንከሎ፡ ኣብ ሰብ ዝበጽሐ ጉድኣት የለን። 

ሓሪቑ መኪናኡ ምስ ሆቴል ዘጋጨወ ጋሻ

ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ቻይና፡ ቀንዲ ወሃቢት ልቓሕ ንሃገራት ኣፍሪቃ ኰይና፡ ኣብታ ኣህጉር ቀዳመይቲ መሻርኽቲ ህንጸት እያ።
ብፍላይ ኣብ ከም ኢትዮጵያ ዝኣመሰላ ገዚፍ ዕዳጋታት ዘለወን ሃገራት፡ ምንቅስቓስ ቻይና ብፍላይ ኣብ መሰረተ ልምዓት ርኡይ ከም ዝዀነ ይፍለጥ።
ዕላማ ናይቲ ኣብዚ ቀረባ እዋን ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ቻይና ዝገበሮ ዑደት እንታይ እዩ? ኢትዮጵያ፡ ቻይና እትእውዳ ዕዳ ናበይ ከምርሕ ይኽእል?

ኣሜሪካ ዶ ቻይና? ኢትዮጵያን ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃን ካብ መን ዝያዳ ይረብሓ?  

ኣብ ኤርትራ ዕደና ፖታሽ ንምምዕባል ዝተመስረተ ኩባንያ ዳናካሊ (DNK) ኣብ ዕደና ኮሉሊ ዝነበሮ ብጽሒት ንሓደ ቻይናዊ ኩባንያ ሸይጡዎ።
ኣብቲ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ርእሰከተማ ኣስመራ ዝተፈረመ ስምምዕ፡ ኣውስትራልያዊ ትካል ዳናካሊ ኣብቲ ኣብ ዓሚቝ ከባቢ ደንካልያ ዝርከብ ፕሮጀክት ፖታሽ ዝነበሮ 50 ሚእታዊት ብርኪ ብምልኡ ንሓደ ሲችዋን (Sichuan Road and Bridge Group Co., Ltd.) ዝተባህለ ቻይናዊ ኩባንያ ዕደና ሸይጡዎ'ሎ። 

ኩባንያ ዳናካሊ ኣብ ፕሮጀክት ዕደና ፖታሽ ኤርትራ ዝነበሮ ብጽሒት ሸይጡ

ምስ ሃገራት ኣፍሪቃ ድልዱል ቁጠባዊ ርክብ ዘለዋ ቻይና፡ ኣብዚ እዋን ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ቀንዲ ቤት ጽሕፈት ማእከል ምቁጽጻር ሕማማት ኣፍሪቃ ኣብ ምህናጽ ትርከብ።

ሓድሽ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ናብ ኢትዮጵያ ኣትዩ

ቻይና ኣብ ዝሓለፉ ሰለስተ ዓመታት ኣብ ዓለም ካብ ዝተርኣዩ ጥቡቓት ፖሊሲታት ዝነበራ ኮይና፡ ብዙሓት ዕጽዋታትን ተደጋጋሚ ምርመራታትን ተገይሮም። እዚ ድማ ኣብ ቁጠባ እታ ሃገር ከቢድ ጽልዋ ፈጢሩ እዩ።

ቻይና ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ዶባታ ንበጻሕቲ ከፊታ

ኣብዚ እዋን፡ ብፍላይ ኣብ ኣሜሪካ ብቕልጡፍ ዝላባዕ ዘሎ ሓድሽ ዓሌት ቫይረስ ኮሮና ኣተሓሳሳቢ እናዀነ ይመጽእ ኣሎ። እዚ ብ ‘XBB.1.5’ ዝተመዝገበ ሓድሽ ዓሌት፡ ኣብ ብሪጣንያ’ውን ይርአ'ሎ፤ ስለዚ፡ ብዛዕባኡ ምፍላጥ እዋናዊ እዩ። 

ሓድሽ ዓሌት ኮሮናቫይረስ ማዕረ ክንደይ ኣሻቓሊ እዩ?  

ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ሰበስልጣን ቻይና ብዛዕባ ኮቪድ ዘሎ ሓቀኛ ሓበሬታ ከካፍሉ ከም ዘለዎም ኣፍሊጡ።

ሰበስልጣን ቻይና ብዛዕባ ኮቪድ ግቡእ መረዳእታ ክህቡ ውድብ ጥዕና ዓለም ኣጠንቂቑ

እገዳታት ኮቪድ ኣብ ዝፎኸሰሉን ዝለዓለሉን ዘሎ እዋን ኣብ ቻይና ግን ኮቪድ ብናህሪ ይላባዕ ብምህላዉ፡ ኣረጋውያን ይሞቱን ሆስፒታላት የዕለቕልቑን ከም ዘለዉ ዝተፈላለዩ ጸብጻባት ይገልጹ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን’ውን ቤጂንግ 4000 ብኮቪድ ከም ዝተለክፉን ገለ ውሑዳት ከም ዝሞቱን  ሓቢራ ነይራ። 

ብኮቪድ ትናወጽ ዘላ ቻይና ኣብ ልዕሊ ተጓዓዝቲ ኣንቢራቶ ዝነበረት እገዳ ክተልዕሎ ምዃና ኣፍሊጣ

“ባዶ መልከፍቲ” ዝብል ፖሊሲ ዝሓዘት ቻይና ካብ 2020 ጀሚሩ ከበድቲ ክልከላታት ኣንቢራ ጸኒሓ።
ኮይኑ ግና ኣብታ ሃገር ብዝተኻየዱ ሰልፍታት ተቓውሞ፡ መንግስቲ ንመብዛሕተኦም ክልከላታት ቅድሚ ክልተ ሰሙን  ክለዓሉ ገይሩ።


ሆስፒታላት ቻይና ብሕሙማት ኮቪድ-19 ይመልኡ ኣለዉ- ውድብ ጥዕና ዓለም   

ቻይና ብሰንኪ እቲ ቅድሚ ክልተ ወርሒ ኣብ ማንቸስተር ኣብ ዝርከብ ቆንስላ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፡ ሽዱሽተ ሰበስልጣና ካብ ብሪጣንያ ክወጹ ገይራ።

ቻይና ብገበን ዝተጠርጠሩ ዲፕሎማሰኛታታ ካብ ብሪጣንያ ስሒባ

ሚኒስትሪ ንግድን ዞባዊ ምትሕብባርን ኢትዮጵያ፡ ካብ ቀረጽን ኮታን ነጻ ፍርያተን ናብ ቻይና ከእትዋ ካብ ዝተፈቕደለን ሃገራት ሓንቲ ምዃና ኣፍሊጡ።

ቻይና ልዕሊ 1600 ፍርያት ኢትዮጵያ ብዘይ ቀረጽ ክኣትዉ ፈቒዳ

መራሒ ቻይና ነበር ጂያንግ ዘሚን ኣብ መበል 96 ዓመቱ ከምዝዓረፈ ማዕከናት ዜና መንግስቲ እታ ሃገር ገሊጸን።

መራሒ ቻይና ነበር ጂያንግ ዘሚን ኣብ መበል 96 ዓመቱ ዓሪፉ

ኣብ ቻይና፡ ኣንጻር ዕጽዋታት ኮቪድ፡ ኣብ ዝሓለፈ ቀዳመ-ሰንበት ዝነተጐ ህዝባዊ ናዕቢ፡ ሰበሰልጣን 'ታ ሃገር ተሪር ስጕምቲ ኣብ ዝወስዱሉ ዘለው ኣብዚ ሕጂ እዋን ብመጠኑ ዛሕቲሉ ይርአ'ሎ።

ቻይና፡ ተቓውሞታት ብሓይሊ ፖሊስ ትጭፍልቕ

ነበርቲ፡ ማሕበራዊ ርሕቐት ንምትግባር ዝተዳለዉ መሰናኽላት ብምስባር፡ ኣብ መላእ ሃገር፡ ኣብ ከተማታትን ቀጽሪ ዩኒቨርሲቲታትን ኣብ ጐደናታት ዓበይቲ ተቓውሞታት የካይዱ ኣለዉ። 