ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ቻይና፡ ቀንዲ ወሃቢት ልቓሕ ንሃገራት ኣፍሪቃ ኰይና፡ ኣብታ ኣህጉር ቀዳመይቲ መሻርኽቲ ህንጸት እያ።
ብፍላይ ኣብ ከም ኢትዮጵያ ዝኣመሰላ ገዚፍ ዕዳጋታት ዘለወን ሃገራት፡ ምንቅስቓስ ቻይና ብፍላይ ኣብ መሰረተ ልምዓት ርኡይ ከም ዝዀነ ይፍለጥ።
ዕላማ ናይቲ ኣብዚ ቀረባ እዋን ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ቻይና ዝገበሮ ዑደት እንታይ እዩ? ኢትዮጵያ፡ ቻይና እትእውዳ ዕዳ ናበይ ከምርሕ ይኽእል?

ኣሜሪካ ዶ ቻይና? ኢትዮጵያን ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃን ካብ መን ዝያዳ ይረብሓ?  

ቤቢ ጆን ሙሳምባ ክትውለድ ከላ ብልዕቲ ወዲ ተባዕታይ ይኹን ጓል ኣንስተይቲ ኣይነበራን። እዚ ኩነታት ብእንግሊዝኛ ‘ዲስኦርደር ኦፍ ሴክስ ዲቨሎፕመንት (DSD) ዝበሃል ኮይኑ ኣካላት መፍረ ዘይምዕብልሉ ኩነታት እዩ።

‘ብልዕቲ ዘይብለይ ተወሊደ’ - ቤቢ ጆን ሙሳምባ

ውቁባት ስእልታት ኣፍሪቃ ናይዚ ሰሙን፡ 6-12 ጥሪ 2023

ናይዚ ሰሙን ውቁባት ስእልታት ኣፍሪቃ

ህንፀት እዚ ማእኸል መወንጨፊ ሳትላይት ምስ ተዛዘመ፡ ንኣስታት 30 ዓመታት በቲ ኩባንያ ሆንግ ኮንግን ብጂቡቲን ብሓባር ክመሓደር እዩ። 

ጂቡቲ ማእኸል መወንጨፊ ሳትላይትን ሮኬትን  ክትሃንፅ እያ

ፈረንሳ እትርከበን ምዕራባውያን ሃገራት ኣብ ኣፍሪቃ ዝነበረን ጽልዋ ይልሕልሕ ከምዘሎ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ሩስያ ተዛሪቡ።
ኣምባሳደር ጴጥሮስ ጸጋይ ምስ መንግስታዊ ማዕከን ዜና ስፑትኒክ ኣብ ዘካየዶ ቃለመጠይቕ፡ ብሰንኪ ፖሊሲ ኣሜሪካ፡ ኲናት ትግራይ ዳግም ክውላዕ ከምዝኽእል’ውን ኣጠንቂቝ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ‘ውን፡ ፕረዚደንት ኤርትራ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብኣጋጣሚ ሓድሽ ዓመት 2023፡ ናብ ምዕራባውያን ሃገራት ዝቐንዐ ተሪር ነቐፌታ ዝሓዘለ መልእኽቲ ኣመሓላሊፉ ነይሩ’ዩ።


ጽልዋ ምዕራባውያን ኣብ ኣፍሪቃ ላሕሊሑ ‘ሓድሽ ዓለም’ ይህነጽ ኣሎ - ኣምባሳደር ኤርትራ

ሴን ካብ ናይ ናይጀርያ ሓድሽ ባጤራ ክሳብ ኣብ መንጎ ድኹም ጥዕና ኣእምሮን ሃልኪን ዘሎ ምትእስሳር ንኹሉ ተንኪፉ።

ወዲ ፌላ ኩቲ፡ ብሓቂ ወዲ ኣቡኡ ከም ዝኾነ ዘመስከረ ስነጥበበኛ

ካብ ዙርያ ኣፍሪቃ ዝተረኽበ ምሩጽ ስእልታት ናይዚ ሰሙን።

ውቁባት ስእልታት ኣፍሪቃ፡ ማርያም ደዓሪት፣ ሓዘንተኛታትን ተዋሳእትን

ፍሉይ ተውህቦ ስለዘለዎ 'ጠንቋሊ' ዝተበሃለ ሰብ

ነገዎ ብፌስቡክ ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ፡ ስእሉ ኣብ ጎድኒ ናይ ሱሌማና ዓብዱሰመድ ብምልጣፍ “ተስፋ ዘይምቑራጽ” ክብል ጽሒፉ። 

ካብ ጋናዊ ሱሌማና ኣነ እነውሕ - ኢትዮጵያዊ ነገዎ ጂማ

ክልተ ኣባላት ባይቶ ሰኔጋል ኣብ እዋን ክትዕ ምጽዳቕ ባጀት፡ ንነብሰጾር ኣባል ባይቶ ብእግሮም ኣብ ከብዳ ስለዝሃረምዋ ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ክእሰሩ ተፈሪዶም።

ንነፍሰጾር መሳርሕቶም ዝሃረሙ ኣባላት ባይቶ ተኣሲሮም

ኣብ ሰሜን ጋና ዝርከብ ሆስፒታል ወዲ 29 ዓመት ጋናዊ መንሰሰይ ሱለማና ኣብዱል ሳመድ፡ ሕክምና ክርአ ኣብ ዝመጽኣሉ ቁመቱ ተዓቒኑ 2.89 ሜትሮ ከምዝኾነ እቲ ሕክምና ድሕሪ ምግላጹ ብብዙሓት ኣተኵሮ ከረክብ ክኢሉ።

ጋናዊ መንእሰይ ሱሌማና ካብ ዓለም እቲ ዝነውሐ ሰብ ክኸውን ይኽእልዶ?

ካብቲ ክልል ዝወጽኡ ጸብጻባት ከም ዘመልክትዎ፡ ኣብ መንጎ እቶም ኣምባሳደራት ኣብ ቀጻሊ ኣብ ዝካየዱ ልዝባት ዝሳተፉ ላዕለዎት ሰብ መዚ ማእከላይ መንግስቲ ኢትየጵያ ኣቲዮም ኣለው። ዋና ፈጻሚ ስራሕ ኢጋድ ወርቅነህ ገበየሁ ካብቶም ኣብ መቐለ ተረኺቦም ዘለው ላዕለዎት ሓለፍቲ ኰይኑ፡ እቲ ስምምዕ ተግባራዊ ንክኸውን ኢጋድ ኩሉ ነገር ከም ዝገብር ወሃቢ ቃል ኢጋድ ገሊጹ።

ኦሊሰንጎን ኦባሳንጆን ኡሁሩ ኬንያታን ናብ መቐለ ኣትዮም

መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ንዘርኣዮ ዓበይቲ ዓወታት፡ ን11 ዓመታት ፈጻሚ ስራሕ እቲ መገዲ ኣየር ዝነበረ ኣቶ ተወልደ ገብረማርያም፡ ብቐንዱ ይልዓል። ኣብ ቀረባ እዋናት ግን፡ ሽሙ ምስ መገዲ ኣየር ኬንያ ብዝተሓሓዝ ይለዓል ኣሎ። ፕሬዝንት ዊልያም ሩቶ ዝመርሖ ጉጅለ ልኡኽ ኬንያ፡ መገዲ ኣየር ኬንያ ንምሻጥ ኣብ ዋሽንግተን ምስ ሰብ መዚ መገዲ ኣየር ዴልታ ኣብ ዝቐረበ ሓሳብ ክዛተዩ እንከለው፡ ኣቶ ተወልደ ምስቶም ኣሜሪካውያን ነይሩ።

ተስፋን ብድሆን ኣብ ኣቭየሽን ኣፍሪቃ ተነሓናሕቲ ዝዀኑ መገዲታት ኣየር ኢትዮጵያን ኬንያን

ኣብ ጋና መራሕቲ ሃይማኖት ኣብ ሓዱሽ ዓመት  ዝተፈላለየ ትንቢታት ንሰዓብቶም ምዝራብ ልሙድ ኰይኑ፡ ኣብቲ እዋን ዝዝረቡ ትንቢታት ድማ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ጭንቀት ከም ዘኸትሉ ፖሊስ ገሊፁ።

ጋና፡ ሃይማኖታዊ ሰበኽቲ ጉድኣት ከስዕብ ዝኽእል ትንቢታት ከይዛረቡ ኣጊዳ

ኣኮን፡ ኣብ ገማግም ባሕሪ ሰኔጋል "ናይ ብሓቂ ዋካንዳ" ከተማ ኣብ ንምህናጽ ዝነበሮ ውጥን "100 ሽሕ ሚእታዊት ይንቀሳቐስ" ከም ዘሎ ገሊጹ።

ኣኮን ኣብ ሰኔጋል ክሃንጻ ዝወጠና ከተማ ዋካንዳን ሕልሚ ክሪፕቶን ኣበይ በጽሐ?

ኣፍሪቃውያን ጋዜጠኛ ማግዲ ዓብደልሃዲ፡ ኩዕሶ እግሪ ብዛዕባ መንነት ሞሮኮ ከመይ ገይሩሩ ቅርሕንቲ ከም ዘጓሃሃረ ይገልጽ።

ቅልውላው መንነት ሞሮኮ፡ ዓረባዊት'ዶ ኣፍሪቃዊት ወይ ኣማዚግ?

ኣብ ቅልውላው ተሸሚሙ ዝቐነየ ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ኣገዳሲ ዓወት ተጓናጺፉ

ኣናብስ ኣትላስ ብዝብል እትፍለጥ ሃገራዊት ጋንታ ሞሮኮ ኣብ ትሕቲ መሪሕነት ሬግራጊ፡ ኣብ ፍርቂ ፍጻመ ዋንጫ ዓለም ክትሳተፍ ዝበቕዐት ፈላመይቲ ኣፍሪቃዊት ጋንታ ኰይና፡ ኣብ መወዳእታ ድማ በታ 2ይቲ ዝወጸት ፈረንሳ ከምዝተሳዕረት ይዝከር። 

ኣፍሪቃ 'ኣብ 15-20 ዓመታት' ዋንጫ ዓለም ክትዕወት ትኽእል'ያ 

ንዓለም ኣጋጢሞማ ዘለዉ ቅልውላዋት ኣብ ምፍታሕ'ውን፡ ኣፍሪቃዊ መሪሕነት፡ ሓሳብን መሃዝነትን ከምዘድሊ ዘነጸረ ባይደን፡ ነቲ ቅድሚኡ ዝነበሩ ምምሕዳራት ኣመሪካ ኣብታ ኣህጉር ዝገበርዎ "ኣገዳሲ" ወፍሪ (ኢንቨስትመንት) ከሐይሎ ምዃኑ ገሊጹ። 

ፕረዚደንት ባይደን ኣሜሪካ ንኣፍሪቃ ናይ ቢልዮናት ሓገዝ ከምእትገብር ኣፍሊጡ

እዞም ኣብ ሓደ እዋን እተወልዱ ሓሙሽተ ኣዋልድን 4 ኣወዳትን ኣሕዋት፡ ኣብ መበል 30 ሰሙን ብመጥባሕቲ ከም ዝተወልዱ ሰብመዚ ማሊ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣፍሊጦም ነይሮም።

ኣብ ጊነስ ቡክ ዝሰፈሩ ካብ ሓንቲ ኣደ ብሓደ ዝተወልዱ 9 ናጽላታት ናብ ሃገሮም ተመሊሶም

ኤርትራዊ ፕሮፈሽናል ተቐዳዳማይ ብሽክለታ ቢንያም ግርማይ ንሳልሳይ ግዚኡ ኣከታቲሉ ዝበለጸ ተቐዳዳማይ ኣፍሪቃ ተባሂሉ።
ብዘይካ እዚ ካልኦት ኣርባዕተ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ምስ ዝበለጹ 10 ኣፍሪቃውያን ተቐዳደምቲ ተሮቊሖም ኣለዉ።

ቢንያም ግርማይ ንሳልሳይ ግዚኡ ዝበለጸ ኣፍሪቃ ተቐዳዳማይ ኮይኑ

ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ዝርከቦም መራሕቲ 49 ሃገራት ኣፍሪቃ ዝሳተፍሉ ካልኣይ ዋዕላ ኣሜሪካን ኣፍሪቃን ሎሚ 4 ታሕሳስ 2015 ክጅምር እዩ።

ኣብ ዋዕላ ኣፍሪቃ-ኣሜሪካ እንታይ ክለዓል ይኽእል?

ካብ ትማሊ ጀሚሩ፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብዘገረሉ ዕድመ ኣብ ኤርትራ ናይ ክልተ መዓልታት ናይ ስራሕ ምብጻሕ ዘካየደ ፕረዚደንት ሪፓብሊክ ኬንያ ዊልያም ሩቶ፡ ድሕሪ ክልተኣዊ ዘተ ውዕል ከምዝተፈራረሙ ሚኒሰትር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቐል ብትዊተር ሓቢሩ።
እቲ ክልተኣዊ ስምምዕ ኣብ ክልተኣዊ፡ ኣብ ዛባውን  ንግዳውን  ጉዳያት ዘተኮረ ሰለስተ ክፋላት ዝሓዘ’ዩ።

ኤርትራን ኬንያን ክልተኣዊ ስምምዕ ተፈራሪመን

ኣብ ዝሓለፈ 3 ታሕሳስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ዑስማን ሳልሕ ኣብ ርእሰከተማ ናይሮቢ ምስ ፕረዚደንት ዊልያም ሩቶ ተራኺቡ ነይሩ'ዩ። እንተኾነ ግን ኣብቲ ኣጋጣሚ ብዛዕባ ምብጻሕ ሩቶ ናብ ኤርትራ ዝተገልጸ ነገር ኣይነበረን።