ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ሃዋሁ ቅንያት ሓዘንን ዝኽሪን ትግራይ ብስእሊ

እቲ 2.2 ሚልዮን ህዝቢ ብጻዕቂ ዝነብረሉ ዞባ ቓዛ፡ 41 ኪ.ሜ ንውሓትን 10 ኪ.ሜ ዝፍሓትን ዘለዎ፡ ብማእከላይ ባሕሪ፡ እስራኤልን ግብጽን ዝዳወብ ምድረበዳ እዩ።
ፈለማ ብግብጺ ተታሒዙ ዝነበረ ቓዛ፡ ኣብ 1967 ኣብ ዝተኻየደ ኲናት ማእከላይ ምብራቕ ብእስራኤል ተታሒዙ። እስራኤል ኣብ 2005 ሰራዊታን ኣስታት 7 ሽሕ ኣይሁዳውያን ሰፋሮን ኣውጺኣ።

ናብራ ዞባ ቓዛ እንታይ ይመስል?

ፍልእቲ ኣማኻሪት ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብታ ሃገር ዘሎ ኩነታት ኣመልኪታ ዘውጽአቶ መግለጺ ሓላፍነት ዝጎዶሎ’ዩ ክብል መንግስቲ ኢትዮጵያ ከሲሱ።

መግለጺ ሓንቲ ሓላፊት ሕቡራት ሃገራት ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ኣቘጢዑ  

ኣብ ዝቐጽሉ መዓልታት ውግእ ክሕይልን ካብ ቓዛ ዝረኣዩ ትርኢታት "ንኽትርድኦምን ክትጻወሮምን ዘጸግሙ” ከም ዝዀኑ ድማ ይግለጽ ብምህላዉ ድማ ከቢድ ስክፍታ ፈጢሩ'ሎ።

ግጭት እስራኤል-ሓማስ ናበይ'ዩ ኣንፈቱ?

ብዙሓት ሰባት፡ ዕጡቓት ሓማስ ኣብ ከባቢ ቓዛ ኣብ ዝርከቡ ማሕበረሰባት ድላዮም ኣብ ዝፈጸሙሉ ነዊሕ ሰዓት፡ ሓይልታት ምክልኻል እስራኤል ኣበይ ነይሮም ኢሎም ይሓቱ። ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዙ ወተሃደራውን ስለያውን ዓቕሚ እስራኤል፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ እቲ ዝበለጸ ኣብ ዓለም ድማ ሓደ ካብቶም ብሉጻት ከም ዝዀነ ክሕሰብ ጸኒሑ እዩ።

እስራኤል መጥቃዕቲ ሓማስ ንምምካት ስለምንታይ ደንጒያ?

ትማሊ ሰኑይ ኣብ ዶብ ምስ ሊባኖስ ምስ ዕጡቓት ኣብ ዝተኻየደ ግጭት ሓደ ላዕለዋይ መኮነን እስራኤል ከም ዝተቐትለ ሰራዊት እስራኤል ኣረጋጊጹ።

ሓደ ላዕለዋይ መኮነን እስራኤልን ዕጡቓትን ብወገን ዶብ ሊባኖስ ኣብ ዝተወልዐ ግጭት ተቐቲሎም 

ዕጡቓት ሓማስ ኣብ ቓዛ ትርኢት ሙዚቃ ይከታተሉ ኣብ ልዕሊ ዝነበሩ ሰባት ብዝወሰዶ መጥቃዕቲ 250 ኣስከሬን ከምዝረኸቡ ሰራሕተኛታት ምድሓን ህይወት ገሊጾም።

ደሃይ ደቆም ስኢኖም ኣብ ሻቕላ ዘለዉ እስራኤላውያን

ኣብ ውልቀን መንግስታዊን ኣብያተ ትምህርቲ ዝመሃሩ ዝነበሩ 9,514 ተምሃሮ ነቲ ፈተና ይወስዱ ምህላዎም ሓላፊ ሃገራዊ ኣገልግሎት ምዘና ትምህርቲን ፈተናን ዶ/ር እሸቱ ከበደ ንቢቢሲ ተዛሪቡ።

ትግራይ፡ ድሕሪ ኣርባዕተ ዓመት መዛዘሚ ፈተና 12 ክፍሊ ክወሃብ ጀሚሩ

ድሕሪ’ቲ ሓማስ ኣብ ከባቢ ምድረበዳ ቓዛ ኣብ ልዕሊ ማሕበረሰባት እስራኤል ዝፈጸሞ ዘስካሕክሕ መጥቃዕቲ፡ ተሳትፎ ቀንዲ ጸላኢት-እስራኤል ዝዀነት ኢራን ዝምልከት ሕቶታት ይለዓል ኣሎ።

ኢራን፡ ኣብ ውጥን መጥቃዕቲ ሓማስ ኢድ ሓዊሳ ድያ?

ዕጡቓት ሓማስ ካብ ውሽመጥ ቓዛ ተበጊሶም ብባሕሪ፡ ምድርን ኣየርን ከካይድዎ ኣብ ዝጸንሑ መጥቃዕቲ ብውሕዱ 900 እስራኤላውያን ቀቲሎም ኣለዉ። ቁጽሮም ዘይተፈልጡ ካልኦት ከምዝቖሰሉን ጅሆ ተታሒዞም ከምዝተወስዱን ይግለጽ ኣሎ። ብወገን ቓዛ ድማ 600 ፍሊስጤማውያን ኣብ ወሽመጥ ቓዛ ተቐቲሎም፡ ኣሽሓት ቆሲሎም።

ኤርትራውያን ኣብ እስራኤል ንግዳያት መጥቃዕቲ ሓማስ ንምሕጋዝ ይነጥፉ

ብካልእ ዜና ብሰንኪ ሕማም ኮሮንና ኲናትን ንዝሓለፉ ኣርባዕተ ዓመታት ትምህርቲ ተቛሪጽዋ ኣብ ዝነበረት ትግራይ፡ ካብ ጽባሕ ጀሚሩ ቀዳማይ ዙር  ፈተና 12 ክፍሊ ክወሃብ እዩ።

ኢትዮጵያ፡ ልዕሊ 96 ሚእታዊት ዝተረፉሉ ሃገራዊ ፈተና 12 ክፍሊ

ካብ ዕጡቕ ጕጅለ ሓማስ መጥቃዕቲ ዝወረዳ እስራኤል ኵናት ድሕሪ ምእዋጃ ቍጽሪ ዝሞቱ ሰባት በብግዜኡ ይውስኽ ከምዘሎ ጸብጻባት ይሕብሩ።

ብሓማስ መጥቃዕቲ ዝወረዳ እስራኤል ኵናት ኣዊጃ

ሓማስ ካብ ቀዳም ምሸት ጀሚሩ 150 ዒላማታት ከምዝተሃርሙ ይገልጽ። እዚኦም ድማ ወተሃደራዊ ቦታታት፣ ኣባይቲ መራሕቲ እቲ ዕጡቕ ጉጅለ ከምኡ'ውን ብሓማስ ዝመሓደራ ባንክታት ይርከብዎም።
ሓደ ካብቶም ኣዝዮም ወሰንቲ ዝበሃሉ መጥቃዕቲ እስራኤል ድማ፡ ትማሊ ሰንበት ንግሆ ነቲ ኣብ ጋዛ ከም ማእከል ኣቕረብቲ ኣገልግሎት ኢንተርነት ኮይኑ ዘገልግል ‘ታወር ዋታን’ ዒላማ ዝገበረ እዩ።

ሆስፒታላት ቓዛ ኣዕለቕሊቐን ተባሂሉ

መጥቃዕቲ ነፈርቲ እስራኤል ኣብ ምድረበዳ ቓዛ ልዕሊ 313 ሰላማውያን ሰባት ከምዝቐተለ ሰበስልጣን ፍልስጤም ገሊጾም። 
ኣብ እስራኤል እውን 300 ሰባት ክሞቱ እንከለዉ፡ ኣስታት100 እስራኤላውያን ድማ ጅሆ ተታሒዞም ኣለዉ። 

እስራኤል-ሓማስ፡ ኣብ ቓዛ 370፡ ኣብ እስራኤል 600 ሰባት ተቐቲሎም

ሓይልታት ጸጥታ እስራኤል ትማሊ ቀዳም ብፍልስጤማውያን ዕጡቓት ዝተወስዱ ጅሆታት ንምድሓንን ከባቢታት ንምጽራይን ስርሒታት የካይዱ ኣለዉ።

እስራኤል ግዝኣታ ንምምላስን ብሓማስ ጅሆ ዝተተሓዙ ንምድሓንን ትዋጋእ'ላ

እስራኤል፡ ቀዳም ንግሆ ብኣሽሓት ሮኬታት ሓማስ ተጠቒዓን፡ ዕጡቓት ሓማስ ድማ ዶባት ደፊኦም ናብ እስራኤል ብምእታዎምን፡ ድሕሪ 1973፡ ኣብዚ 50 ዓመታት ተራእዩ ዘይፈልጥ ስለያውን ጸጥታውን ፍሽለት ከምዘጋጠማ ይግለጽ ኣሎ።
ፍልስጤማዊ ዕጡቕ ጕጅለ ሓማስ ልዕሊ 2500 ሮኬታት ናብ እስራኤል ድሕሪ ምትኳሱን ዕጡቓቱ ናብ ደቡባዊ እስራኤል ድሕሪ ምእታዎምን እስራኤል ኲናት ኣዊጃ።

እስራኤል፡ ከቢድ መጥቃዕቲ ሓማስ ወሪዱዋ፤ 'ተራእዩ ዘይፈልጥ ስለያዊ ፍሽለት' ተባሂሉ  

ኣሜሪካ እታ ሰብ ኣልቦ ነፋሪት ናብቲ ኣብ ሶርያ ዝርከብ ናይ ምድራዊ ሓይልታታ ኣዝያ ከምዝቐረበት እኳ እንተገለጸት፡ ቱርኪ ግና ኣብ እዋን ስርሒታት ከምዝጠፍአት ገሊጻ።

ኣሜሪካ ሰብ ኣልቦ ነፋሪት ቱርኪ ኣውዲቓ

ኣብቲ ንኽልተ ዓመታት ኣብ ዝተኻየደ ደማዊ ኲናት፡ ኣብ ትግራይ ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ሰባት ሞይቶምን ሰንኪሎም እዮም፤ ብሰንኩ ብዙሓት ስድራቤታት ኣብ ከቢድ ጸገም ማሕበራውን ቍጠባውን ቅልውላው ወዲቐን ይርከባ። ሰብ መዚ እቲ ክልል መርድእ ብስሩዕ መንገዲ ብዘይምንጋሮምን ብምድንጓዮምን ስድራቤታት ንጭንቀትን ምክልባትን ተቓሊዖም ዝብል ነቐፌታ ክቐርብ ምጽንሑ’ውን ዝፍለጥ እዩ።

ትግራይ፡ ንስድራቤት ገንዘባዊ ደበስ ክወሃብ ምዃኑ ተፈሊጡ

ኣብ ሱዳን ከተማ ካርቱም ዝርከብ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ብከቢድ ኣጽዋር መጥቃዕቲ ከም ዝተፈጸመ ሓደ ዲፕሎማስያዊ ምንጪ ንቢቢሲ ሓቢሩ።

ኤምባሲ ኢትዮጵያ ኣብ ሱዳን ብከቢድ ኣጽዋር ከምዝተሃርመ ተገሊጹ

ኣብ ግዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ ምኽትል ርእሰ ምምሕዳርን ሓላፊ  ጉዳያት ጸጥታን ሌተናል ጀነራል ታደሰ ወረደ ብመንግስቲ ደረጃ ስሩዕ መርድእ ስውኣት ዝንገረሉ መዓልቲ ዝምልከት ኣብ ግምት ክኣትው ዝግባኦም ነገራት ብምንባሮም እቲ መስርሕ ተደናጕዩ ከም ዝጸንሐ ገሊጹ።

'መርድእ ንምንጋር ገንዘብ ዝሓቱ ሰባት ኣለዉ - ገበን እዩ’  ጀነራል ታደሰ 

ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብታ ሃገር ኣስታት 4,500 ብኔቶ ዝምራሕ ሓይሊ ኮሶቮ (KFor) ዓስኪሮም ኣለዉ። ብዓርቢ ሚኒስትሪ ምክልኻል ዓባይ ብሪጣንያ፡ ካብ 500 ክሳብ 650 ዝዀኑ ወተሃደራት ዝሓቖፈ ቦጦሎኒ ንኬፎር ከም ዘዳለወ ገሊጹ።

ኮሶቮ - ሰርብያ፡ ዓለም ሓድሽ ጐንጺ የስግኣ ድዩ? 

ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣስታት 50 ሽሕ ዓሌት ኣርመንያውያን ካብታ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብኣዘርባጃን ዝተታሕዘት ናጎርኖ-ካራባክ ሃዲሞም ኣለዉ።

ኣዘርባጃን መራሒ ካራባክ ነበር ኣሲራ

ምንጭታት ቢቢሲ ካብ ትግራይ ከምዝሓበርዎ ብዘይስሩዕን ብዝተወሰነ ድማ ስሩዕ ብዝመስል መንገዲ ዝካየድ ዘሎ መርድእ ስዒቡ ኣብ ከተማ መቐለ ሓዊሱ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ትግራይ፡ ግፍዒ ወይ ኣገወል ተባሂሉ ዝፍለጥ ስነ ስርዓት ካልኣይ ቀብርን ፍትሓትን ብበዝሒ ይሳለጥ ኣሎ።

ትግራይ፡ 'ኣብ ዝመጽእ ሰሙን ብሄራዊ ሓዘን ክእወጅ እዩ' - ጌታቸው ረዳ

ኣዘርባጃን ነቲ ምስ ኣርመንያ ዘዋጥጣ መርየት ናጎርኖ ካራባከህ ኣብቲ ዝሓለፈ ሰሙን ምቁጽጻራ ስዒቡ ኣሽሓት ኣርመናውያን ነቲ ቦታ ሓዲጎም ይሃድሙ ከምዘለዉ ተገሊጹ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኣርመንያ ኣብቲ ቦታ ዝነብሩ ደቂ ሃገሩ “ዓሌታዊ ምጽጻይ” ከጋጥሞም ከምዝኽእል ኣጠንቂቑ።