ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ስደተኛታት ርእሶም ንክኽእሉ ዘብቅዕ ዘሎ ኣኽሊሉ ሃብተሚካኤል

ስደት፡ መዋጽኦ ኵሉ ዓይነት ኣብ ገዛእ ዓድኻ ዝገጥመካ ሕሰም ኰይኑሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ መንእሰያት፡ ንሓድሽ ህይወትን ማሕበረ-ቍጠባዊ ከባቢን ስዒሮም ንቡር ህይወት ክመርሑ ይሽገሩ እዮም። ኣብተን ኤርትራውያን መንእሰያት ብብዝሒ ተሰዲዶም ዝነብሩለን ወይ ከም መሰጋገሪ ንኻልእ ስደት ዝመርጽወን ዘለዉ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ብሓፈሻ፡ ህይወት መብዛሕትኦም ሰንፈላልነትን ተጸባይነትን ዝበዝሖ እዩ።  እቲ ኣብ ካምፓላ - ዩጋንዳ፡ ብኤርትራዊ መንእሰይ ኣኽሊሉ ሃብተሚካኤል ዝተመስረተን ዝመሓደርን፡ ‘ትረይን ኣፕ ኢንስቲትዩት’ እምበኣር፡ እዞም መንእሰያት ህይወቶምን ናብራኦምን ክመልኩ እንታይ ኣስተዋጽኦ እዩ ዝገብር ዘሎ? ብኸመይ? 

'ዕላማና፡ ብሓዋላ ዝናበሩ መንእሰያት ስደተኛታት ንስራሕ ክበቕዑ ምግባር'ዩ'     

ኣገዳስነት ደም ኣብ ህይወት ዝዀነ ዘይስሕቶ እኳ እንተኾነ፥ መብዛሕቱኡ ሰብ ግና ኣብ ነብሱ ፡ ስድራ ቤቱ ወይ ቀረባ ቤተሰቡ ጸገም ምስ ኣጋጠመ ወይ እውን ኣብቲ ዓውዲ ዝነጥፍ ብዓል ሞያ እንተኾይኑ ጥራሕ እዩ  ዝርዶኦ። 

ኡጋንዳ፡ ብኤርትራውያን ዝተመስረተ ማሕበር ወለንተኛታት ለገስቲ ደም እንታይ እዩ?

ዩጋንዳዊ ሙሳ ሃሳህያ ካብ 12 ኣንስቲ 102 ቆልዑ ዝወለደ ኮይኑ ካብዚኣቶም 4 ብሞት ተፈልዮሞ። ንሱ ኣብዚ ሕጂ እዋን 578 ደቂ ደቁ ንምርኣይ’ኳ እንተበቕዐ ደቁ ብስርዓት ከዕቢ ኣይከኣለን። ገለ ካብተን ኣንስቱ ድማ ካብኣተን ወጻኢ ካልኦት ኣንስቲ ከምዘለውኦ ኣይፈልጣን ነይረን።

578 ደቂ ደቁ ዝርኣየ ዩጋንዳዊ

እቲ ብጋር-ነብሲ ክወሃብ ዝተወሰነ መጠን ገንዘብ ካብቲ ስድራቤት ኤስተር ናካጂጎ ዝሓተትዎ ኣዝዩ ዝተሓተ ምዃኑ ድማ ተገሊፁ።

ቤት ፍርዲ ኣሜሪካ ንስድራ ኡጋንዳዊት ተጣባቒት 10 ሚልዮን ዶላር ጋርነብሲ ክኽፈሎም ወሲኑ

ፎርቹኔት ካያሪኩንዳ ንሕፁያ ዝኣተወቶ ቃል ስለዘየኽበረት ንዕኣ ከምህር ዘውፅኦ ገንዘብ ተሓሲቡ ምስ ተወሳኺ ገንዘብ ክትመልሰሉ ከም ዝተበየነ ተገሊፁ።

ምስ ሕፁያ ዝተፈላለየት ጐርዞ ካሕሳ ክትኸፍሎ ተፈሪዳ

ካልእ ወተሃደር፡ ብሰላሕታ ናብቲ ዝትኩስ ዝነበረ ብጻዩ ብምቕራብ ብረቱ ምስ ኣሕደጎ'ዩ እቲ ቅትለት ኣቋሪጹ።

ሶማልያ፡ ንሰለስተ ብጾቱ ዝቐተለ ዩጋንዳዊ ወተሃደር

ውልቀ መላኺ ዩጋንዳ ኢዲ ኣሚን፡ ኣብታ ሃገር ዝነብሩ ዝነበሩ ኣስታት 70 ሽሕ ኤዥያውያን ኣብ ውሽጢ 90 መዓልታት ክትወጽኡ ኣለኩም ዝብል መምርሒ ሂቡ ነይሩ። እዚ፡ ሎሚ 50 ዓመት መሊኡዎ ኣሎ።

ወለድኹም ፈጺሞም ዘይነግሩኹም ታሪኽ

ኣብቲ ካብ ዓለምና ዝነውሐ ቀታሊ ግጭታት ዝካየዶ ቦታ፡ ኣብ መንጎ ወተሃደራት ኮንጎን ብኤም23ን ዝጽውዑ ተቓወምትን ውግእ ድሕሪ ምውልዑ ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ሰባት ሞይቶም ኣስታት 100,000 ከኣ ካብ ኣባይቶም ሃዲሞም ኣለው። 

ኬንያ ስለምንታይ'ያ ሰራዊታ ኣብ ኲናት ኮንጐ ትጽንብር ዘላ?

ሙሁዚ ካይነሩጋባ - ነቦኡ ብምትካእ ፕረዚደንት ንምዃን ዝህንጠ ዘሎ ጀነራል

ቫይረስ ኢቦላ ኣብታ ሕመረት ቁጠባ እታ ሃገር ዝዀነት ካምፓላ ብፍጥነት እንተ ተላቢዑ፡ ናብ ካልኦት ሃገራት ናይ ምልባዕ ዕድሉ ዝለዓለ እዩ።

ዩጋንዳ፡ ሽዱሽተ ህጻናት ሓደ ስድራ ብኢቦላ ተለኺፎም

ኣብ ዩጋንዳ ዓይነስዉራን ተመሃሮ ኣብ ዝሓድሩሉ መደቀሲ፡ ብሰንኪ ዝተወልዐ ባርዕ፡ ተመሃሮ ዝርከብዎም ብውሕዱ 11 ሰባት ከምዝሞቱ ፖሊስ ገሊጹ።

ዓይነስዉራን ተመሃሮ ብባርዕ ሞይቶም

ጀነራል ሙሁዚ ካይነሩጋባ፡ "ካብ ዝኾነ ይኹን ነገር ዝእግዶ" የለን ክብል ነቲ ኣብ ጉዳይ መንግስቲ ኣብ ትዊተር ርእይቶ ከይህብ ብኣቡኡ ዝወጸ መምርሒ ምላሽ ሂቡ። 

ካብ ትዊተር ‘ዝእግደኒ የለን’፡ ዩጋንዳዊ ጀነራል ሙሁዚ ካይነሩጋባ 

ፕረዚደንት ዩጋንዳ ዩዌሪ ሙሰቨኒ፡ ባህላዊ ሓካይም ብኢቦላ ዝተለኸፉ ሰባት ምሕካም ደው ከብሉን ብቫይረስ ኢቦላ ከምዝተለኸፉ ዝተጠርጠሩ ሰባት ድማ ናብ ውሸባ ምኻድ እንተኣቢዮም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ንክኣትዉ መምርሒ ኣውጺኡ።

ዩጋንዳ ባህላዊ ሓካይም ኢቦላ ከይሕክሙ ኣጊዳ

ቢቢሲ ዝረኸቦ፡ ካብ 'ቤት ጽሕፈት ምቁጽጻር ዜግነትን ኢሚግሬሽንን' ዝተጸሕፈ ደብዳበ ከም ዘመልክቶ፡ ብ5 ጥቅምቲ 2022 ለይቲ ዝተኻየደ ጸጥታዊ ወፍሪ ስዒቡ፡ ኣብ ቦንጋ፣ ካባላጋላ፣ ካንሳንጋን ሙያንጋን ካብ ዝበሃሉ ከባብታት ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን ዝርከብዎም ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘይብሎም ስደተኛታት ተኣሲሮም። 

ዩጋንዳ፡ ዝበዝሑ ኤርትራውያንን ዝርከብዎም ኣስታት 200 ስደተኛታት ኣሲራ

ፕረዚደንት ዩጋንዳ ዩወሪ ሙሰቨኒ፡ ነቲ ላዕለዋይ ወተሃደራዊ ኣዛዚ ዝዀነ ወዱ ንዝሃቦ ርእይቶ ኣመልኪቱ ንኬንያውያን ይቕረታ ሓቲቱ። 

ፕረዚደንት ዩጋንዳ ወዱ ንኬንያ ክወርር’የ ንዝበሎ ይቕሬታ ሓቲቱ

ኣዛዚ ሓይሊ ምድርን ወዲ ፕረዚደንት ዩጋንዳን ዝኾነ ጀነራል ሙሆዚ ካይነሩጋባ ሕጂ’ውን ኣብ ማሕበራዊ መራኸብታት ኣዘራረብቲ ጽሑፋት ምዝርጋሕ ቀጺሉ ኣሎ።

ኣዛዚ ሓይሊ ምድሪ ዩጋንዳ ጀነራል ሙሆዚ ካይነሩጋባ ካብ ስልጣኑ ተኣልዩ 

ኣብ ዩጋንዳ ኣብዚ እዋን’ዚ ዝርአ ዘሎ ዝርግሐ ሕማም ኢቦላ፡ ካብቲ ቅድሚ ሕጂ ዝተራእየ ለበዳታት ብዝያዳ ንምግጣሙ በዳሂ ምዃኑ ይርአ’ሎ። 
እንተዀነ ፕረዚደንት’ታ ሃገር ነቲ ዕጽዋ ንኽግበር ዝቐረበ ጻውዒት ነጺግዎ እዩ።
ዛጊት 31 ሰባት በቲ ቫይረስ ዝተለኸፉ ምህላዎም ተረጋጊጹ'ሎ፤ ካልኦት ብዙሓት ክህልዉ ከምዝኽእሉ’ውን ስግኣት ኣሎ።

ዩጋንዳ፡ ኢቦላ ኣሻቓሊ ዝዀነሉ ዘሎ ምኽንያት እንታይ እዩ? 

ነቲ ኣብ ዩጋንዳ ተራእዩ ዘሎ ዓይነት ኢቦላ ክሳብ ሕጂ ፈውሲ ይዅን ክታበት ኣይተረኸቦን።

ኢቦላ፡ ሰብ ሞያ ጥዕና ዩጋንዳ ንድሕነቶም ብምስጋእ ኣዲሞም

ሃገራውያን ጋንታታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ትሕቲ 17 ዓመት፡ ኢትዮጵያ ኣብ እተአንግዶ ግጥም ሴካፋ ክጋጠማ’የን።

ሃገራውያን ጋንታታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ውድድር ሴካፋ ክጋጠማ’የን

ወሃቢ ቃል ፖሊስ ፍረድ ኤናንጋ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ "እቲ ኣብ ህይወታ ዘሕጉስ ኮይኑ ክሓልፍ ዝግበኦ ዝነበረ መዓልቲ ብኸምዚ ከቢድ ኩነታት ሓሊፉ’ሎ" ኢሉ።

ኣብ መዓልቲ መርዓኣ ንመርዓት ዝኣሰሩ ኣባላት ፖሊስ ተኸሲሶም 

እቲ ጀነራል ኣብ ዝሓለፈ እዋናት ኣብ ትዊተር፡ ንሓይልታት ትግራይ ከምዝድግፍ ዝገልጽ ጽሑፍ ለጢፉ ነይሩ፡ እንተኾነ ቤት ጽሕፈት ምክልኻል ኡጋንዳ ኣብ ወርሒ ሓምለ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ እቲ ጽሑፍ ንምክልኻል ኡጋንዳ ከምዘይውክል ብምሕባር ውልቃዊ ርእይትኡ ከምዝኾነን ምግላጹ ዝዝከር እዩ።

ኣዛዚ ሓይሊ ምድርን ወዲ ፕረዚደንት ዩጋንዳን ጀነራል ሙሆዚ ካይነሩጋባ ናብ ኢትዮጵያ ኣትዩ

ኣብ ቀረባ ግዜ ዝተመርዓወ ኣቦ፡ ኣብ ዩጋንዳ፡ ኣብ ፈለግ ኒል ይጥሕል ንዝነበረ ውላዱ ከድሕን ኢሉ ኣብ ዝፈተነሉ፡ ንርእሱ ጠፊኡ ተሪፉ።

ውላዱ ከድሕን ዝፈተነ ኣቦ፡ ንርእሱ ጠፊኡ

እታ ንወዲ ዩጋንዳዊ ውልቀመላኺ ኢዲ ኣሚን ክውለድ እንከሎ ዘሕረሰት፡ ከምኣ ዝኣመሰሉ ኣሽሓት ሰባት ካብታ ሃገር ካብ ዝባረሩ 50 ዓመታት ተቘጺሩ ኣሎ።