ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ዳርጋ ካብ ኣርባዕተ ሓደስቲ ኣቦታት ሓደ ድሕሪ ሕርሲ ኣብ ዘሎ ቀዳማይ ዓመት ብጭንቀትን ሻቕሎትን ይሳቐ። ንዓኣቶም ዝኸውን እንታይ ደገፍ ኣሎ?

ኣቦታት ሕርሲ ጭንቀት የስዕበሎም ድዩ?

ኣብ መጀመርታ ዝሓለፈ ወርሒ ነሓሰ፡ ኣብ ካናዳ፡ ኣብ ምዕራባዊ ጫፍ ከተማ ቶሮንቶ ኣብ ዝተኻየደ ፈስቲቫል ኤርትራ፡ ናዕቢ ብምክያድን ኣብ ልዕሊ ሰብን ንብረትን ጉድኣት ብምውራድን ዝተጠርጠሩ ሰባት፡ ኣሳእሎም ብምዝርጋሕ፡ ፖሊስ ንኽረኽቦም ሓገዝ ይሓትት ከም ዘሎ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር የቃልሓ ኣለዋ።
ዝሓለፈ ሰሙን እውን ፖሊስ ካልጋሪ ኣሳእል 16 ‘ናዕበኛታት’ ዘርጊሑ ተመሳሳሊ መግለጺ ኣውጺኡ እዩ።


ኣሳእል ናዕበኛታት ፈስቲቫል ኤርትራ ቶሮንቶ ተዘርጊሑ 3 ይድለዩ ኣለዉ

እቲ ሓዊ ኣብ ዘለዎ እንተተሃሚኹ ወይ ናብ ሰሜን ወይ ደቡብ እንተኸይዱ፡ ነገራት ከም ዘለዉዎ ክቕጽሉ እዮም፤ ወይ ድማ እንተወሓደ ነገራት ኣይገድዱን እዮም ዝብል ትርጕም ይወሃቦ።
ኣብዚ ብግጭትን ድርቅን ዝተሃስየ ክፋል ዓለም፡ ብዙሓት ሰዓብቲ ኦርቶዶክስን ካቶሊክን ናይ ሎሚ ዓመት ዳሜራታት ብኸመይ ከም ዝወድቁ ክርእዩ ልዑል ሃረርታ ኣለዎም።

በዓል መስቀል ኣመጻጽኣኡን ትርጕሙን

ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከቡ ክልተ ከባቢታት ብቅርስነት ከም ዝተመዝገቡ ውድም ትምህርቲ፡ ሳይንስን ባህልን ሕቡራት ሃገራት ወይ ዩኔስኮ ቅድሚ ሒደት መዓልታት ኣፍሊጡ’ዩ። ባህላዊ መልክዓ ምድሪ ጌዴኦን ሃገራዊ ፓርክ ኣኽራን ባሌን ከም ቅርሲ ዝተሰነዱ ዝተገልጸ ኣብ ሪያድ፡ ስዑዲ ዓረብ ካብ ዕለት 10 ጀሚሩ ክሳዕ 25 መስከረም እናተኻየደ ኣብ ዝርከብ መበል 45 ኣኼባ ኮሚተ ቅርስታት ዓለም’ዩ።

ኢትዮጵያ ዘመዝገበቶም ሓደስቲ ሓድግታት ዓለም እንታይ ዝሓዙ እዮም?

ብመሰረት’ቲ ኢትዮጵያ እትኽተሎ ዓውደ-ኣዋርሕ፡ ኣብዚ ዝውዳእ ዘሎ ዓመተ - 2015፡ ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት እታ ሃገር፡ ኣገደስቲ ፖለቲካዊ፡ ምጣነ-ሃብታዊን ሃይማኖታዊ ጉዳያት ተራእዮም እዮም።

ኢትዮጵያ፡ ኣብዚ ዓመት ካብ ዝተኸስቱ ዓበይቲ ፖለቲካዊን ሃይማኖታዊን ፍጻመታት 

ሕማም ድምባወ ብጽግዕተኛታት ነፍሳት ዝመጽእ ኰይኑ፡ ብጣንጡ ኣቢሉ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ክዝርጋሕ ይኽእል። እዚ ሕማም ኣብ ኣስኪት፡ እግሪ ወይ ጡብ ሕበጥ የስዕብ።

ንሕማም ድምባወ ብምቅላሱ ዓለምለኻዊ ሽልማት ዝረኸበ ኢትዮጵያዊ ፕሮፌሰር  

ፖሊስ ኦሃዮ፡ ሓደ መኮነን ንሓንቲ ጸላም ነፍሰጾር ሰበይቲ ብጥይት ክቐትላ ዘርኢ ቪድዮ ዘርጊሑ።

ፀላም ነፍሰጾር ሰበይቲ ብፖሊስ ክትቅተል ዘርኢ ቪድዮ ተዘርጊሑ

ተመራመርቲ፡ እቲ ጉዳይ ሕማማትን ረኽስታትን ካብ እንስሳታት ናብ ሰባት ክመሓላለፉ ዝኽእሉ ሓደጋታት እናወሰኸ ዝኸይድ ምዃኑ ዘጉልሕ ምዃኑ የጠንቅቑ ኣለዉ።

ፈለኽለኽ ዝብል ሓሰኻ ንፈለማ እዋን ብህይወት ኣብ ሓንጐል ሰብ  ተረኺቡ 

ልዕሊ ኣርባዕተ ሚልዮን ኢትዮጵያውያን፡ ዝበዝሑ ኣብ ትግራይ ዝርከብዎም፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ተመዛቢሎም ከምዘለዉ ሓድሽ ጸብጻብ ኤጀንሲ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት የመልክት።

ኢትዮጵያ፡ መብዛሕትኡ ኣብ ትግራይ ዝዀነ ልዕሊ 4 ሚልዮን ህዝቢ ተመዛቢሉ ከምዝርከብ ተሓቢሩ

ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ድሕሪ ሰለስተ ዓመታት፡ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት እቲ ክልል በዓል ኣሸንዳ ብዝተሓዋወሰ ስምዒታት ይጽምብላ ኣለዋ።

ድምቀት ኣሸንዳ ኣብ መቐለ - ብስእሊ 

ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ንደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ኣዝየን በዳህቲ ዓመታት ነይረን፤ ብኣሽሓት ዝቑጸራ ኣዋልድን ደቂ ኣንስትዮን ግዳያት ጾታዊ ዓመጽን ግህሰትን ኰይነን እየን።
ኣብቲ ኣብ ሞንጐ ሓይልታት ትግራይን ሰራዊት ፌደራልን ዝተኻየደ ኲናት፡ ኣማኢት ኣሽሓት ሰባት ተቐቲሎም፣ ስድራቤታት ተፈላልዮም፣ ሚሊዮናት ካብ ቤት ንብረቶም ተመዛቢሎም ይርከቡ።

ድሕሪ ሰለስተ ዓመታት ዝኽበር ዘሎ ኣሸንዳ-እንታይ ይመስል?

ሓንቲ ካብ ተወዳደርቲ ኣብ ዝሃበቶ ርእይቶ "መሰለይ ዝተጋህሰ ኰይኑ ይስምዓኒ" ክትብል ሓቢራ።
"ኣእምሮኣዊ ጽልዋ ኣሕዲሩለይ። ክድቅስ እውን ይፅገም ነይረ" ክትብል ኣብ መጀመርታ ናይዚ ሰሙን ምስ ካልኦት ጥርዓን ዘቕረባ ብምዃን ንማዕከናት ዜና ገሊፃ። 

ኣብ ቅድሚ ተባዕትዮ ጥርሐን ክዀና ዝተሓተታ ተወዳደርቲ ፅባቐ 

ኣብ ክልል ኦሮምያ፡ ዞባ ምብራቕ ቦረና፡ ኣብ ወረዳ ምዕራብ ወላቡ ዝነብር፡ ሸኽ ዓብዱረዛቕ ሓጂ ከድር ምስ ሽዱሽተ ኣባላት ስድራኡ ብሓባር ሃገራዊ ፈተና 12 ክፍሊ ወሲዱ።

18 ቈልዑ ዘለዉዎን ምስ ሽዱሽተ ደቍ ማትሪክ ዝተፈተነን ኣቦ

ሕማም ልቢ ኣብ መላእ ዓለም እቲ ቀንዲ ጠንቂ ሞት ደቂ ኣንስትዮ እዩ።

ቀንዲ ጠንቂ ሞት ደቂ ኣንስትዮ እንታይ’ዩ?

ቀዳማይ ሚኒስተር ካናዳ ጃስቲን ትሩዶ ምስ በዓልቲ ቤቱ ተፋቲሑ

ንነፍሰጾራት ኣዴታት ምኽሪ ምሃብ ብኸመይ ብተሃዋሲ መገዲ ክንቀርቦ ንኽእል?

ንሓንቲ ነፍሰጾር ክንብሎም ዘይግቡኡ ነገራት 

እቲ ተግባር ኣብ ማላዊ ዝተፈፀመ ብምንባሩ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር ኣብ ልዕሊ እቲ ዜጋ ቻይና ንዝቐረቡ ዝተፈላለዩ ክስታት መሰረት ብምግባር ፈሪዱ ኣሎ።

ኣብ ልዕሊ ህጻናት ኣፍሪቃዊት ሃገር ብዝፈፀሞ ኣነዋሪ ተግባር ዝተፈረደ ቻይናዊ

ብኸምዚ ኩነታት ዝተጨውያ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ክንዲ ፍትሒ ክረኽባ ምግባር ‘ዕርቂ ምውራድ’ ብዝብል ባህላዊ መንገዲ መዕለቢ ብምግባር ናብ ሕጊ ከይቀርባ ይግበር።

ምዝራፍ ደቀንስትዮ ብዕርቀ'ዶስ ብሕጊ እንተዝውዳእ ይሓይሽ?

እቲ ኣቓልቦ ዓበይቲ ማዕከናት ዜና ዓለም ይዅን ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝሰሓበ  ገነጻዊ ሰልፊ፡ ንህዝባዊ ምንቅስቓስ እታ እታ ከተማ ጊሰን ኣደስኪሉ፡ “ጊሰን ዓውደ ግጭት ሳልሰይቲ ሃገር ክትከውን ከነፍቅድ ኣይግባእን’ዩ” ክብሉ ኸኣ ፖለቲከኛታት ከማርሩሉ ተሰሚዖም። ንምዃኑ ፈስቲቫል ኤርትራውያን ኣብ ስደት ከመይ ኢሉ እዩ ማዕቢሉ? እዚ ሕጂ ዝርአ ዘሎ ተቓውሞታት’ከ መበገሲኡ እንታይ እዩ? እዚ ጽሑፍ ዳህሲስዎ ኣሎ።

ምትፍናን ደገፍትን ተቓወምትን መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ጊሰን 

ክልተ ኣዝዮም ዝፋቐሩ መጻምዲ ቈልዓ ውልድ ከብሉ እንከልዉ፡ ዘመድ ኣዝማድ፡ ፈተወትን ጐረባብትን ብዕልልታን ደስታን ሓጐሶም ይገልጹ።

መጻምዲ ስለምንታይ ቈልዓ ድሕሪ ምውላድ ከም ቀደሞም ዘይኰኑ?

ሰብመዚ ዛንዚባር፡ ደቂ ተባዕትዮ ጸጉሮም ብዝኾነ ዓይነት ቅዲ ቁኖ ከይስርሑ ዝእግድ መምርሒ ኣብ ግብሪ ከምዝወዓለ ገሊፆም ኣለዉ።

ቑኑናት ደቂተባዕትዮ ክትቐጽዕ ዝወሰነት ኣፍሪቃዊት ሃገር

ኣብዚ እዋንዚ ንመላእ ዓለም ኣዘራራቢ ኰይኑ ብዛዕባ ዘሎ ሰብሰርሖ ብልሒ፡ ቻት ጂፒቲ (ChatGPT) እንታይ ንፈልጥ? ስለምንታ’ከ እዩ ክሳብ ክንድኡ ኣካታዒ ዝኸውን ዘሎ? ረብሓኡ ዶ ጉድኣቱ ይዓዝዝ? ቢቢሲ ኣብዚ ዛዕባ'ዚ ብፍላይ ብምትኳር ክፍላይ ተወልደብርሃን ዝተባህለ፡ ‘ቻትጂፒቲ ብትግርኛ’ ፕሮጀት ሒዙ ዝሰርሕ ዘሎ ክኢላ እዚ ዓውዲ ዝዀነ ኤርትራዊ ኣዘራሪቡ'ሎ። 

 ቻት ጂፒቲን ሕብረተሰብናን፡ 'ብትግርኛ ዝሰርሕ ምህዞ'  

 ነቶም ዝተረፉ ኣዕዋፍ ንምድሓን ዝግበር ዘሎ ጻዕሪ ግን ሓድሽ ኣይኮነን። 
ኣብ 1960ታት፡ተጣበቕቲ ስነ ኣከባቢ፡  ንገለ ኣሽቱ  ደሴታት ካብ ኣናጹ ናጻ ክገብርወን ክኢሎም። 
ምምካት በላዕቲ እንስሳታት ግን ክሳብ ከባቢ 2010 ማሕበራዊ ተርእዮ ኣይነበረን።

ካብ ኣናጹ ናጻ ክትከውን ወፍሪ ዝኣወጀት ሃገር

ነፋዕ ወድ ዕትማን፡ ኣብ ኤርትራ፡ ካብ እንዳታት ትግረ ዝውለድ፡ ብሚስዮናውያን ኣቢሉ እምነቱ ካብ ምስልምና ናብ ክርስትና ዝለወጠ መንእሰይ ኰይኑ፡ ንጉስታቭ ሱንድስትሮምን ኤኖ ሊትማንን ንዝተባህሉ ክልተ ዓበይቲ ተመራመርቲ ዝጸለወ፡ ብዛዕባ ህዝቢ መንሳዕ፡ ብፍላይ ከኣ ብዛዕባ ብሂል፡ ቋንቋ ይዅን ባህላዊ ውርሻኦም ዘፋለጠ ክኢላ ምንባሩ፡ ሽወደናዊ ተመራማሪ ጉስታቭ ኣረን ብኣድናቘት ይገልጾ። ጕዕዞ ሂወት ነፋዕ ከመይ ነበረ? መወዳእታኡ ኸ እንታይ ኰነ?