ኔታንያሁ፡ ‘እዚ እዋን ኲናት’ዩ’ ብምባል ምስ ሓማስ ተኹሲ ደው ምባል ነጺጕ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 27 ጥቅምቲ 2023እስራኤል-ሓምስ፡ እንታይ ምዕባለታት ኣሎ?

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   ኣብ ኲናት እስራኤልን ቓዛን ካብ ዘለዉ ምዕባለታት ገሊኦም፡

   • ሰራዊት እስራኤል፡ ነቲ ብ7 ጥቅምቲ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ንምውጣን ዝሓገዘ ላዕለዋይ ኣዛዚ ሓማስ ከምዝቐተለ ኣፍሊጡ።
   • ሰራዊት ምክልኻል እስራኤል ኣብ ማእከላይ ከባቢ ምድረበዳ ቓዛ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ ኣብ ዝቐጸለሉ እዋን ኣብ ውሽጢ ዝሓለፉ 24 ሰዓታት ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ዒላማታት ሓማስ ከምዝወቕዐ ይገልጽ።
   • ኣብ ቓዛ ዝርከቡ መዕቆቢታት ሕቡራት ሃገራት ሕጂ ካብቲ ትጽቢት ዝግበረሎም ዓቕሚ ብሰለስተ ዕጽፊ ተመዛበልቲ ከዕቍቡ ከምዝተገደዱ ተሓቢሩ።
   • ኣመሪካ ኣብ ምብራቓዊ ሶርያ ንዝርከቡ ክልተ ወተሃደራዊ መሳለጥያታት ብነፈርቲ ከም ዝሃረመት ብምግላጽ፡ ሓይልታት ኢራንን ምስኦም ዝዛመዱ ጕጅለታትን ዝጥቀሙሉ ምዃኖም ኣፍሊጣ። እቲ ዘካየደቶ መጥቃዕቲ ግን ካብቲ ኣብ ቓዛ ዝካየድ ዘሎ ግጭት "ዝተፈልየ" ምዃኑን ምስ እስራኤል ዝዀነ ምውህሃድ ከምዘይተገብረን ኣስሚራትሉ።

   • መራሕቲ ሕብረት ኣውሮጳ ብህጹጽ ዘድሊ ሰብኣዊ ሓገዝ ናብ ቓዛ ንምእታው "መተሓላለፊ ሰብኣዊ ረድት" ክህልዉ ንምጽዋዕ ተሰማሚዖም
   • ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ቓዛ ቅልጡፍ ተዅሲ ደው ምባል ክግበር ሎሚ ዓርቢ ድምጺ ክህብ እዩ።

2. 27 ጥቅምቲ 2023ኣብ ሶርያ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኣየር ንመኽዝናት ኣጽዋር ኢራን ወቒዑ - ሰበስልጣን ኣመሪካ

   ድሕሪ'ቲ ሰበስልጣን ኣመሪካ ብዛዕባ መጥቃዕቲ ኣየር ኣብ ሶሪያ ዝምልከት ንጋዜጠኛታት ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ተወሰኽቲ ሓበሬታ ይወጽኡ ኣለዉ።

   እቲ መጥቃዕቲ ኣየር፡ ሓይልታት ኢራን ዝጥቀሙሉ መኽዘናት ኣጽዋርን ተተኮስትን ከምዝሃረመ ሰበስልጣን ኣመሪካ ይገልጹ።

   እቲ መጥቃዕቲ ኣብ ጥቓ ኣቡ ከማል ዝተባህለት ኣብ ዶብ ዒራቕ እትርከብ ከተማ ብኤፍ-16 ዝዓይነተን ነፈርቲ ውግእ ዝተፈጸመ እዩ።

   ብዛዕባ ዝወረደ ሰብኣዊ ጉድኣት ዛጊት ዝተፈለጠ ነገር የለን።

3. 27 ጥቅምቲ 2023እስራኤል ነቲ ኣብ ልዕሊኣ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ዝወጠነ ኣዛዚ ሓማስ 'ቀቲለዮ' ኢላ

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   እቲ ብ7 ጥቅምቲ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኣብ ምውጣን ዝሓገዘ ላዕለዋይ ኣዛዚ ሓማስ ከምዝተቐትለ ሰራዊት እስራኤል ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ኣፍሊጡ።

   ምክትል ሓላፊ ስለያ ሓማስ ዝዀነ ሻዲ ባሩድ፡ ኣብ "ዕውት ስለያ" ብዝተመርኮሰ መጥቃዕቲ ነፈርቲ ከምዝተወቕዐ ሰራዊት እስራኤል ገሊጹ።

   ነቲ ቀቲልዎ ዝበልዎ መጥቃዕቲ ኣየር ዘርእይ ቪድዮ ኣብ ዝዘርግሐሉ እዋን፡ ሻዲ ባሩድ "ምስ ሓላፊ ሓማስ ኣብ ወሽመጥ ቓዛ ዝዀነ ያሕያ ሲንዋር ሓቢሩ ነቲ ናይ 7 ጥቅምቲ ባርባራዊ መጥቃዕቲ ከምዝወጠንዎ" ኣረዲኡ።

   ቢቢሲ ነቲ ቅትለት ብናጻ ኣካል ከረጋግጽ ኣይክኣለን፤ ሓማስ'ውን ክሳብ ሕጂ ርእይቶ ኣይሃበን።

4. 27 ጥቅምቲ 2023ኣመሪካ ኣብ ሶርያ ኣብ ዝርከቡ ወተሃደራዊ መሳለጥያታት መጥቃዕቲ ኣካይዳ

   

   ምንጪ ስእሊ, US Department of Defense

   ኣመሪካ ኣብ ምብራቓዊ ሶርያ ንዝርከቡ ሓይልታት ኢራንን ምስኦም ዝተኣሳሰሩ ጕጅለታትን ዝጥቀሙሎም ዝበለቶም ወተሃደራዊ መሳለጥያታት ከምዘጥቅዐት ኣፍሊጣ።

   ጸሓፊ ምክልኻል ኣመሪካ ሎይድ ኦስቲን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ እቲ "ትኽክለኛ መጥቃዕቲ ርእሰ ምክልኻል" ኣብ ዒራቕን ሶርያን ንዝርከቡ ኣባላት ኣመሪካ ንምክልኻልን ኣብ ቀረባ እዋን ብኢራን ዝድገፉ ጕጅለታት ምልሻታት ንዝፈጸምዎ መጥቃዕቲ ምላሽ ንምሃብን ምዃኑ ሓቢሩ።

   "እዚ ብኢራን ዝድገፍ ኣብ ልዕሊ ሓይልታት ኣመሪካ ዝፍጸም ዘሎ መጥቃዕቲ ቅቡል ኣይኮነን፡ ደው ክብል ድማ ኣለዎ። ኢራን ኣብቶም ኣንጻር ሓይልታትና ዝተፈጸሙ መጥቃዕቲ ኢዳ ከምዘየእተወት ክትክሕድ እዩ ድልየታ" ዝበለ እቲ ጸሓፊ ምክልኻል፡ እቲ ዝፍጸም መጥቃዕቲ ደው ዘይብል እንተዀይኑ ዝወሃብ ግብረ-መልሳዊ መጥቃዕቲ እውን ከምዝቕጽል ኣጠንቂቑ።

   ኣመሪካ እቲ ኣብ ልዕሊ ሶሪያ ዝፈጸመቶ መጥቃዕቲ ምስ ግጭት እስራኤል-ፍልስጤም ዝራኸብ ከምዘይኰነ ትገልጽ።

   ኣብቲ መጥቃዕቲ ምስ እስራኤል ከምዘይተሓባበረትን ብዛዕባ እቲ መጥቃዕቲ ኣቐዲማ ንእስራኤል ዝሃበታ ሓበሬታ ከምዘይነበረን ሓደ ላዕለዋይ በዓልስልጣን ኣመሪካ ንጋዜጠኛታት ተዛሪቡ።

5. 27 ጥቅምቲ 2023እስራኤል ኣብ ቓዛ ተካይዶ ምድራዊ ወራር ምድንጓዩ ንኣመሪካ እንታይ ረብሓ ኣለዎ?

6. 26 ጥቅምቲ 2023‘ናብ ገዝኦም ምለሱዎም’- ግዳያት ጅሆ ሓማስ ክፍትሑ ዝጽውዕ ተቓውሞ መናብር

   

   ምንጪ ስእሊ, EPA

   ብሓማስ ተጨውዮም ኣብ ቓዛ ጅሆ ተታሒዞም ዘለዉ 224 ሰባት ክፍትሑ ዝጽውዕ ተቓውሞ ኣብ ፊት ናይ ጀነራቫ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ሕቡራት ሃገራት ተኻዪዱ።

   እቶም ነቲ ተቓውሞ ዝወደቡ፡ ስእልን ኣስማትን ናይቶም ግዳያት ጭውያ ዝገልጽ ፖኣስተራት ኣብ መናብር ብምልጣፍ’ዮም ጻውዒቶም ዝገልጹ ዘለዉ።

   “ናብ ገዝኦም ምለስዎም” ዝብል ጽሑፍ ዝርከቦ እቲ መናብር፡ ነቶም ጅሆ ተታሒዞም ዘለዉ ህጻናት እስራኤል ዝውክል ዓረብያታት’ውን ቀሪቡ’ሎ።

   ኣስታት 50 ካብቶም ግዳያት ጭውያ ብደብዳ ሰራዊት እስራኤል ከምዝተቐትሉ ወተሃደራዊ ክንፊ ሓማስ ገሊጹ’ሎ። እንተኾነ ግን እቲ ሓበሬታ ብናጻ ኣካል ኣይተረጋገጸን።

   ኣብ ፊት እቲ ቤት ጽሕፈት ዝርአ ሓንካስ መንበር ኣብ 1995 ንተቓውሞ ዝቖመ ምዃኑ ይፍለጥ።

   

   ምንጪ ስእሊ, EPA

   

   ምንጪ ስእሊ, EPA

7. 26 ጥቅምቲ 2023“ደም ኣስላም ክፈስስ እንከሎ” ምዕራባውያን ሃገራት ሕጊ ኣይግድሰንን እዩ- ፕረዚደት ቱርኪ

   

   ምንጪ ስእሊ, EPA

   ፕረዚደንት ረሲብ ታይፕ ኤርዶጋን ምዕባራባውያን ሃገራት ነቲ ኣብ ልዕሊ ቓዛ ዝካየድ ዘሎ ደብዳብ እስራኤል ደው ከብላ ዘይምኽኣለን ነቒፉ።

   “ኣድማሳዊ ኣዋጅ ሰባዊ መሰላት እንታይ ረኸቦ?” ዝበለ ኤርዶጋን፡ ምዕራባውያን “ንረብሖኦም ዘገልግል እንተዘይኮኑ ነዛ ዓይኖም ኣይርእይዎን’ዮም። ስለምንታይ? ምኽንያቱ እቲ ዝፈስስ ዘሎ ደም ናይ ኣስላም ስለዝኾነ” ክብል ቁጠዐኡ ገሊጹ።

   እቲ ፕረዚደንት ተቓውሞኡ ንምግላጽ ነቲ ትማሊ ናብ እስራኤል ከካይዶ ዝወጠኖ ምብጻሕ ብምስራዝ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ኣኼባ ሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ንቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል በንጃሚን ነታንያሁ ኣብ ኒውዮርክ ናይ ኢድ ሰላምታ ምሃቡ ከምዘጣዕሶ ተዛሪቡ።

   ኣመሪካ ትርከበን ሃገራት ምዕራብ፡ ኣብ ልዕሊ ሲቪላውያን ጉድኣት ከይወርድ’ኳ ይምሕጸና እንተሃለዋ፡ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሓማስ ንእተካይዶ ዘላ መጥቃዕቲ ብምድጋፍ፡ ምቁራጽ ተጻብኦ ምግባር ንረብሓ ሓማስ ምዃኑ’የን ዝከላኸላ ዘለዋ።

   ብኻልእ ወገን፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ምምሕዳር ፍልስጤም ሪያድ ኣል-ማሊኪ ኣብ ዓለምለኻዊ ገበናዊ ቤትፍርዲ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ንደብዳብ እስራኤል “ኲናት ሕነ ምፍዳይ” እዩ ክብል ገሊጽዎ። ምቁራጽ ተጻብኦ ክግበር’ውን ጸዊዑ’ሎ።

8. 26 ጥቅምቲ 2023ኣስታት 50 ካብቶም ጅሆ ዝተታሕዙ ብደብዳብ እስራኤል ተቐቲሎም- ሓማስ

   

   ምንጪ ስእሊ, MOHAMMED SALEM/REUTERS

   ካብቶም ብመጥቃዕቲ ሓማስ ተጨውዮም ናብ ቓዛ ዝተወስዱ ልዕሊ 200 ሰባት ኣስታት 50 ዝግመቱ በቲ ድሕሪ መጥቃዕቲ 7 ጥቅምቲ ዝጀመረ ብደብዳብ እስራኤል ከምዝተቐትሉ ወተሃደራዊ ክንፊ ሓማስ ኣፍሊጡ።

   ነቲ መግለጺ ዝሃበ ኣፈኛ ናይቲ ጉጅለ ኣቡ ዖበይዳ፡ ብዛዕባ’ቲ ጉዳይ ተወሳኺ ዝርዝር ሓበሬታ ኣይሃበን።

   ቢቢሲ ነቲ ሓበሬታ ብናጻ ኣካል ከረጋግጾ ኣይክኣለን።

   ሰራዊት እስራኤል ከምዝብሎ ግን፡ ብውሕዱ 224 ሰባት ብሓማስ ጅሆ ተታሒዞም ኣለዉ።

9. 26 ጥቅምቲ 2023ጉተረዝ ብእስራኤል ንዝቐረበሉ ክሲ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ እንታይ ኢሉ?

10. 26 ጥቅምቲ 2023ቀረባት ዝሓዛ ልዕሊ ዓሰርተ መካይን ናብ ቓዛ ኣትየን

    

    ምንጪ ስእሊ, PRCS

    ኣብ ዶብ ግብጺ ክጽበያ ዝጸንሓ 12 ኣገዳሲ ቀረባት ዝጸዓና ዓበይቲ መካይን ብኣፍደገ ራፋሕ ክኣትዋ ከምዝተፈቕደለን ማሕበር ቀይሕ ወርሒ ፍልስጤም ሓቢሩ።

    እተን ሎሚ ዝኣተዋ መካይን፡ ማይ፡ መግብን ሕክምናዊ ቀረባትን ዝሓዛ እየን።

    ብህጹጽ ዝድለ ዘሎ ነዳዲ ግን ብእስራኤል ስለዝተኸልከለ ትካላት ረዲኤት ከእትዋ ኣይክኣላን ዘለዋ።

    ካብ 21 ጥቅምቲ ጀሚሩ ብድምር 74 መካይን ናብ ቓዛ ክኣትዋ ከምዝተፈቕደለን እቲ ማሕበር ይገልጽ።

    ሕቡራት ሃገራት ከምዝበሎ፡ ቅድሚ’ዚ ብ7 ጥቅምቲ ዝተወልዐ ግጭት፡ መዓልታዊ ልዕሊ 450 መካይን ናብ ቓዛ ቀረባት የእትዋ ነይረን።

    ማሕበረሰብ ዓለም፡ ነቲ ኣብታ ዞባ ተፈጢሩ ዘሎ ከቢድ ሰብኣዊ ቅልውላው ንምቅላል ሓጺር ምቁራጽ ተዂሲ ክግበር ይጠልብ ኣሎ።

11. 26 ጥቅምቲ 2023ጸረ-እስራኤል ምንቅስቓስ ሕዝቡላህ እንታይ እዩ?

12. 26 ጥቅምቲ 2023ቓዛ፡ ቁጽሪ ምውታት ልዕሊ 7000 በጺሑ

    

    ምንጪ ስእሊ, EFE

    ብሓማስ ዝመሓደር ትካል ጥዕና ወሽመጥ ቓዛ ከምዝበሎ፡ ቀጽሪ ናይቶም ካብ 7 ጥቅምቲ ጀሚሮም ብደብዳባት እስራኤል ዝተቐትሉ ሰባት ልዕሊ 7,000 በጺሑ።

    እዚ ማለት እቲ ቁጽሪ ካብ ትማሊ ረቡዕ ጀሚሩ ጥራይ ብ500 ወሲኹ’ሎ።

    ካብኣቶም 2,900 ቆልዑ ምዃኖም እቲ ሚኒስትሪ ጠቒሱ።

    ኣብ ዝሓለፈ 24 ሰዓታት 250 ንሓማስ ዒላማ ዝገበረ ደብዳባት ኣየር ከምዝፈጸመት እስራኤል ኣፍሊጣ’ላ። ንጉጅለ ሓማስ ምሉእ ብምሉእ ንምድምሳስ መጥቃዕታ ቀጻሊ ምዃኑ’ውን ሰብመዚ እታ ሃገር ክዛረቡ ጸኒሖም’ዮም።

    ቁጽሪ ብወገን እስራኤል ዝሞቱ ኣስታት 1,400 ከምዝበጽሕ ይግለጽ።

    ልዕሊ 200 ካብ እስራኤል ዝተጨውዩ ሰባት’ውን ኣብ ኢድ ሓማስ ጅሆ ተታሒዞም ከምዘለዉ ይፍለጥ። ገለ ኣብ ዝሓለፈ ሒደት መዓልታት ብውሕዱ ኣርባዕተ ካብኦም ከምዝተፈትሑ ይዝከር።

13. 26 ጥቅምቲ 2023ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ዝልኣክኹዎ ቀረባት ጥዕና ኣብ ዶባት ይጽበ ኣሎ ይብል

    

    ምንጪ ስእሊ, EFE

    ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ኣብ ስግር ዶብ ጋዛ ኣብ ግብጺ ድሉዋት ኰይኖም ናብ ጋዛ ክኣትው ይጽበዩ ኣለዉ ዝበሎም ዝርዝር ናውታት ሕክምና ወግዓዊ ገይሩ ኣሎ።

    • ን3700 ንህጹጽ መጥባሕቲ ዘድልዩ ናውቲ ሕክምና
    • ንመሰረታዊን ኣገዳስን ኣገልግሎት ጥዕና 110 ሽሕ ሰባት ዝኸውን ቀረባት
    • ብሕዱር ሕማማትን ዝሳቐዩ 20 ሽሕ ሕሙማት ዝኸውን ቀረባትን ንብረትን

    ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ውድብ ጥዕና ዓለም ነቲ ኣብ ከባቢ ጋዛ "ዝተበላሸወ ስርዓት ጥዕና" ንምሕጋዝ "ቅልጡፍን ዘይተገደበን” መገዲ ክህሉ ይጽውዕ ኣሎ።

    ኣብ ዝሓለፉ መዓልታት ኣብ ዶብ ራፋሕ ብዓሰርተታት ዝቑጸራ ረድኤት ዝጽዓና መካይን ናብ ጋዛ ክኣትዋ ተፈቒዱ ነይሩ- እንተዀነ ትካላት ሕቡራት ሃገራት ኣብ መዓልቲ ብውሑድ 100 መካይን ከም ዘድልያ ይገልጹ።

14. 26 ጥቅምቲ 2023ንማእከል እስራኤል ዒላማ ዝገበረ ሮኬታት ሓማስ ክትኮስ ውዒሉ

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    ንማእከላይ ከባቢታት እስራኤል ዘነጻጸረ ሓያለ ሮኬታት ካብ ቓዛ ክውንጨፍ ተራእዩ።

    ብሰንኪ’ቲ ሮኬታት መጠንቀቕታ ደወላት እስራኤል ዳርጋ ኣብ መላእ እታ ሃገር ተሰሚዑ። ጸረ-ኣየር ሚሳይላት ንገለ ካብቶም ሮኬታት ከምዘበርዓነ’ውን ጸብጻባት ሓቢሮም።

    ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝወጽአ ቪድዮ፡ ሮኬት ወይ ፍንጫል ሮኬት ንሓደ ኣብ ከባቢ ከተማ ተልኣቪቭ ዝርከብ ህንጻ ሃሪምዎ የርኢ።

    ሰብመዚ ህጹጽ ጉዳያት እታ ሃገር፡ መጠንቀቕታ ደወላት ድሕሪ ምቅልሖም ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ፡ ዛጊት በቲ ሮኬታት ዝቖሰለ ከምዘየለ ሓቢሮም ኣለዉ።

    እቲ ካብ 7 ጥቅምቲ ጀሚሩ ኣሽሓት ሮኬታት ናብ እስራኤል ዝተኮሰ ጉጅለ ሓማስ፡ ነቲ ሎሚ ዝተወንጨፈ ሮኬታት ሓላፍነት ወሲሉ ኣሎ።

15. 26 ጥቅምቲ 2023እስራኤል ‘ኣሸባሪት ሃገር’ እያ ዝበለት ጓለንስተይቲ ካብ ስርሓ ተሰጒጓ

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    ኮርኒ ኬሪ ዝተባህለት ኣየርላንዳዊት እስራኤል “ኣሸባሪት ሃገር እያ” ኢላ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ብምጽሓፋ ካብ ስርሓ ተሰጒጓ።

    እዛ ውልቀሰብ፡ ዊክስ ኣብ ዝተባህለ ትካል ቴክኖሎጂ እትሰርሕ ኰይና ኣብ ደብሊን ኣስታት 500 ሰራሕተኛታት ኣለውዎ።

    ቀዳማይ ሚኒስትር እታ ሃገር ሊዮ ቫራድካር፡ እታ ውልቀሰብ ካብ ስርሓ ዝተባረረትሉ ምኽንያት ብፖለቲካዊ መርገጺኣ ከም ዝዀነ እንተኣሚና እቲ ጉዳይ ናብ ሕጋዊ ኣካል ክትወስዶ ኣለዋ ኢሉ።

    ኮርኒ፡ ዝዀነ ናዕቢ ከም እትዅንን ገሊጻ።

    እቲ ትካል ግን፡ “ነጻን ግልጽን’ዩ። ናይ ማንም ፖለቲካዊ ኣረኣእያ ኣይድርትን” ክብል ሓላፊ እቲ ትካል ዝዀነ ኒር ዞሀር ተዛሪቡ።

    ይዅን’ምበር፡ ኮርኒ “ተመሳሳሊ መነዓዓቢ መልእኽቲ” ኣሕሊፋ መጠንቀቕታ ተዋሂቡዋ ከም ዝነበረ ገሊጹ።

    በዚ ምኽንያት እቲ ትካል ካብ ስርሓ ከም ዘሰናበታ ሓቢሩ።

    እዚ ጉዳይ ኣብ ታሕተዋይ ቤት ምኽሪ ኣየርላንድ ኣዘራራቢ ኰይኑ’ዩ፤ ሕጊ ሰራሕተኛ እታ ሃገር ሓደ ሰብ ብፖለቲካዊ መርገጺኡ ካብ ስራሕ ከተባርሮ ኣይፈቅድን።

    “እታ ዝተባረረት ሰራሕተኛ ካብ ማሕበር ሰራሕተኛታት ወይ ጠበቓ ምኽሪ ክትሓትት እየ ዝምዕዳ። ዝተባረረትሉ ኣገባብ ግጉይ እንተዀይኑ መፍትሒ ክህሉ ይኽእል’ዩ” ክብል ቀዳማይ ሚኒስትር እታ ሃገር ተዛሪቡ።

    ሓደ ኣባል ቤት ምኽሪ ብወገኑ፡ ምስጓግ እታ ሰራሕተኛ “ኣብ ልዕሊ ብኣሽሓት ዝቝጸሩን እዚ ክፉእ ኲናት ዝቃወሙን ሰራሕተኛታት ጸቕጢ ዘሕድር’ዩ” ኢሉ።

16. 26 ጥቅምቲ 2023ተልእዀ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ቓዛ ዝሃቀነቶ ናይ መሬት ወራር እንታይ'ዩ?

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    መራሕቲ እስራኤል ንሓማስ ካብ ገጽ ምድሪ ክድምሰሱ ምዃኖም ክፍክሩ እንከለው፡ ቓዛ ከምቲ ዝጸንሐቶ ከምዘትቕጽል ይገልጹ።

    ቀዳማይ ሚኒስተር ቤንጃሚን ኔታንያሁ፡ ተዋጋእቲ እቲ ዕጡቕ ጕጅለ ኣብ ልዕሊ እስራኤል ብዘካየድዎ ኣረሜናዊ መጥቃዕቲ ልዕሊ 1400 ሰባት ድሕሪ ምቕታሎም፡ "ኵሉ ኣባል ሓማስ ምዉት ሰብ'ዩ" ክብል ኣጠንቂቑ።

    ዕላማ ስርሒት እቲ ‘ሰይፊ-ሓጺን’ ብዝብል ዝፍለጥ ወፍሪ፡ ካብቶም ቅድሚ ሕጂ ኣብ ቓዛ ዝተኻየዱ ወተሃደራዊ ወፍሪታት ኣዝዩ ዝዓበየ ዕላማ ዘለዎ ይመስል። እዚ ግን ግብራዊ ወተሃደራዊ ተልእኾ ድዩ፣ ኣዘዝቲ ብኸመይ ክፍጽምዎ ይኽእሉ?

    ሓለቓ ጠቕላሊ ስታፍ ሓይልታት ምክልኻል እስራኤል (IDF) ሄርዚ ሃለቪ፡ ሓማስ ‘ክድምሰስ’ ምዃኑ ኣተሓሳሲቡ። ኣብ ቓዛ ንዝርከብ ፖለቲካዊ ሓላፊኡ ድማ ፈልዩ ጠቒስዎ።

    ግን ድሕሪ 16 ዓመታት ዓመጽ ዝመልኦ ምሕደራ ሓማስ፡ ቓዛ እንታይ ክትመስል ከምዝኾነት ናይ መወዳእታ ራእይ ኣሎ ድዩ?

    ሙሉእ ትሕዝቶ እዚ ዛንታ ንምንባብ ነዚ መላግቦ ሰዓቡ

17. 26 ጥቅምቲ 2023'ኣብ ቓዛ ውሑስ ዝበሃል ቦታ የለን' - ሕቡራት ሃገራት

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    እስራኤል ኣብ ሰሜናዊ ቓዛ ዝነብሩ ብሚሊዮናት ዝቝጸሩ ፍልስጤማውያን መረበቶም ገዲፎም ክወጽኡ ድሕሪ ዝሃበቶ መጠንቀቕታ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ቓዛ ድሕነቱ ዝተሓለወ ቦታ የለን ክብል መልሲ ሂቡ።

    “ካብ መንበሪኦም ወጺኦም ጸግዒ ዝሰኣኑ ወይ ክንቀሳቐሱ ዘይክእሉ ሰባት ቅድመ መጠንቀቕታ ምሃብ ዘምጽኦ ለውጢ የብሉን” ክትብል ኣተሓባባሪት ቢሮ ሕቡራት ሃገራት ፍልስጤም ሊን ሄስቲንግስ ተዛሪባ።

    “መሕብኢ ቦታታት ብቦምባ ክድብደቡ እንከለው፣ ኣብ ሰሙን ኰነ ደቡብ ቓዛ ዘለው ፍልስጤማውያን ኣብ ማእከል ኲናት ኣብ ዝዀንሉ፡ ብህይወት ንምጽናት መሰረታዊ ነገራት ክስእኑ እንከለዉ፡ ድሕሪ ኲናት ንምምላስ ውሕስና ኣብ ዘይብሉ ኵነታት ብዙሓት ዝተርፎም በዳሂ ምርጫ ጥራይ’ዩ” ትብል።

    “ኣብ ቓዛ ውሑስ ቦታ የለን።”

    እታ ኣተሓባባሪት፡ እቲ ጐንጺ ብዓለምለኻዊ ሕጊ ዝግዛእ ክኸውን ኣለዎ ክትብል ወሲኻ ተዛሪባ።

    “እዚ ማለት ሰላማውያን ሰባት ሓላዋ ክግበረሎምን ክጸንሕሉ ኰነ ክሃድሙ እንተደልዮም፡ ብህይወት ንኽጸንሑ ኣገደስቲ ዝዀኑ መሰረታዊ ቀረባት ክማልኣሎም ይግባእ” ክትብል እንከላ ነቶም ጅሆ ተታሒዞም ዘለው ዝምልከት ኣብ ዝሃበቶ ርእይቶ ድማ፡ “ኵሎም ብህጹጽን ብዘይቅድመ ኵነታትን ክፍትሑ ይግባእ” ኢላ።

18. 26 ጥቅምቲ 2023ኣሜሪካ ማዕረ ክንደይ ንእስራኤል ክትከላኸለላ ትኽእል?

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    ኣሜሪካ፡ ብተደጋጋሚ ንእስራኤል ጽኑዕ ደገፍ ከም እትገብር ቃል ትኣቱ ኣላ፤ ነዚ ድማ ብወተሃደራዊ ሓገዝ ደጊፋቶ እያ።

    ኣብቲ ዞባ ዝጸንሐ ሕሉፍ ዝተሃላለኸ በሰላታት ገና ኣይሓወየን ዘሎ። ስለዚ ደረት ምትእትታው ኣሜሪካ ኣበይ ኣሎ?

    ፕረዚደንት ባይደን ብዛዕባ ሓማስ ኣብ ልዐዕሊ እስራኤል ዝፈጸሞ መጥቃዕቲ ብዝምለከት ኣብ ዝሃቦ ናይ መጀመርታ ግብረ መልሲ፡ “ኣሜሪካ ንእስራኤል ክትድግፋ እያ” ዝብል ነበረ።

    "ነቲ ኵነታት ክብለጸሉ ንዝደሊ ዝዀነ ኣካል ሓንቲ ቃል ኣላትኒ - ግደፍ" ክብል ወሲኹ ገሊጹ።

    እዚ መጠንቀቕታ እዚ ንኢራንን መላፍንታን ዝዓለመ ምንባሩ ንጹር እዩ።

    ተወሳኺ ንባብ

19. 26 ጥቅምቲ 2023ኣብቲ ዝቕጽል ዘሎ ጐንጺ እስራኤል-ቓዛ ዘለው ምዕባለታት

    

    ምንጪ ስእሊ, EPA

    • ምክልኻል ሰራዊት እስራኤል፡ ሎሚ ለይቲ ታንክታት ተጠቒሙ ኣብ ሰሜናዊ ቓዛ "ዒላማኡ ዘነጻጸረ" መጥቃዕቲ ከም ዘካየደ ገሊጹ።
    • "ብዙሓት ዋህዮታት ግብረሽበራውያን፡ ትሕተ ቅርጽን ጸረ-ታንክታት መወንጨፊ ሚሳይላትን" ከም ዝሃረመ ድማ ሓቢሩ።
    • ቀዳማይ ሚኒስተር ቤንያሚን ናታንያሁ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ጋዛ ናይ ኣጋር ወራር ክትፍጽም ትዳሎ ከም ዘላ ደጊሙ ኣረጋጊጹ፤ እዚ መዓስ ከም ዝጅምር ግን ዝዀነ ዝርዝር ሓበሬታ ኣይሃበን።
    • ኣብ ቓዛ ድማ፡ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝቕጽሉ ሰዓታት ነዳዲ ክውዳእ ከም ዝኽእልን ሆስፒታላት ህጹጽ ጉዳያት ጥራይ ኣገልግሎት ይህባ ከም ዘለዋን ኣጠንቂቑ።
    • ሎሚ፡ መራሕቲ ሕብረት ኣውሮጳ ብወገኖም ህጹጽ ሰብኣዊ ሓገዝ ንምሕላፍ ንምምችቻእ እዚ ሕጂ ዝካየድ ዘሎ ውግእ ደው ክብል ክጽውዑ ትጽቢት ይግበር።
    • ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ሓማስ ብምኽንያት ሕክምናዊ ጉዳያት ንዅሎም ጅሆ ዝተታሕዙ ክፈትሖም ኣተሓሳሲቡ።

20. 26 ጥቅምቲ 2023ብሞት ክልተ ደቈም ብሓዘን ዝተኾርመዩ ፍልስጤማውያን ስድራ