ትራምፕ ምቍራጽ ተዅሲ ኢራንን እስራኤልን ግብራዊ ምዃኑ ኣፍሊጡ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 10 መጋቢት 2026ኢትዮጵያ፡ ኣብ ሓደ ገዳም ብዝተፈጸመ ናይ ሞርታር መጥቃዕቲ ሰባት ተቐቲሎም

2. 10 መጋቢት 2026ንኢራናውያን ዝመቕቕል ዘሎ ሓድሽ መራሒ ኢራን

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ሞጅታባ ካመኒ፡ ሓድሽ ላዕለዋይ መራሒ ኢራንን ተካኢ ኣቡኡ ኣያቶላህ ዓሊ ኻመኒን ኰይኑ ተሸይሙ ኣሎ።

   ገለ ደገፍቲ እቲ ስርዓት፡ ምስቲ ሓያል ከም ምዃኑ ዝእመነሉ ሓለዋ እስላማዊ ሰውራ ቅርበት ዘለዎ ተሪር ሰብ ተሸይሙ ብምባል ክጽንብሉ ናብ ጐደናታት ወጺኦም ኣለዉ።

   ካልኦት ኢራናውያን ግን ለውጢ ለውጢ ከምጽእ እዩ ኢሎም ከም ዘይኣምኑ ንቢቢሲ ገሊጾም።

   ሓደ ኣብ ሰላሳታት ዕድመ ዝርከብ ተቐማጢ ቴህራን፡ "ኣብ ውሽጢ እቲ ስርዓት፡ ንእሽቶ ዕድላት ለውጢ'ውን የለን ማለት እዩ፡" ኢሉ።

   ንሱ፡ እቲ 88 ኣባላት ዝሓቘፈ ባይቶ ሊቃውንቲ፡ ካብ ዓሊ ኻመኒ ዝተፈልየ ሰብ ክመርጽ ኣይከኣለን ኢሉ።

   "ስለዚ፡ ኵሉ ነገር ከም ቀደሙ ክቕጽል'ዩ፤ ነቲ [ሓድሽ መራሒ] ንምድጋፍ ጭርሖታቶም ምቕያር'ውን ኣየድልዮምን'ዩ፡" ክብል ወሲኹ ነቚፉ።

   ንዓመታት፡ ሞጅታባ ኻመኒ ኣብ ኢራን ብድሕሪ መጋረጃ ልዑል ጽልዋ ከም ዝነበሮ ዝገልጽ ወረታት ይስማዕ እዩ።

   ብዙሓት ነቲ ናይ ኣቡኡ ተሪር (ኣኽራሪ) ፖሊሲታት ክቕጽሎ ትጽቢት ይገብሩ።

   ሙሉእ ዛንታ ንምንባብ ነዚ መላግቦ ጠውቝ

3. 10 መጋቢት 2026ሓሙሽተ ኣባላት ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኢራን ኣብ ኣውስትራልያ ሰብኣዊ ቪዛ ተዋሂቡወን

   

   ምንጪ ስእሊ, AFP via Getty Images

   ኣውስትራልያ ንሓሙሽተ ካብ ኣባላት ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ደቀንስትዮ ኢራን ኣብታ ሃገር ዘዕቝበን ሰብኣዊ ቪዛ ከም ዝሃበተን ኣፍሊጣ።

   እተን ደቀንስትዮ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ምስ ደቡብ ኮርያ ኣብ ዝነበረን ግጥም ሃገራዊ መዝሙር ምዝማር ድሕሪ ምሕንጋደን ናብ ኢራን ምምላስ ንድሕነተን ኣስጋኢ ምዃኑ ክግለጽ ቀንዩ።

   እቲ ተግባረን ኣብ ኢራን ነቐፌታ ኣለዓዒሉ ይርከብ። ሓደ ዓቃባዊ ኣረኣእያ ዘለዎ ወሃቢ ርእይቶ፡ “ኣብ ግዜ ኲናት ዝኸድዓ፡” ክብል ብምውቃስ፡ ከቢድ መቕጻዕቲ ክወሃበን ይጽውዕ።

   ምኒስተርኢምግረይሽን ቶኒ በርክ፡ እተን ደቀንስትዮ ብፖሊስ ኣውስትራልያ "ናብ ውሑስ ቦታ ከም ዝተሰጋገራ" ገሊጹ። ነተን ካልኦት ኣባላት ናይታ ሃገራዊት ጋንታ’ውን ኣብ ኣውስትራልያ ክጸንሓ እንተለወን፡ ኢዶም ዝርጉሕ ምዃኑ ከም ዝተነግረን ኣብሪሁ።

   “ኣብ ፖለቲካዊ ንጥፈታት (ምንቕቓሓት) ከም ዘይነጥፋ ንጹር ክኸውን እየን ዝደልያ። ውሕስነት ዝደልያ ስፖርተኛታት እየን፡” ድሕሪ ምባል፡ ንሓያሎ መዓልታት ዝርርብ ክካየድ ከም ዝጸንሐ ሓቢሩ።

   ፕረዚደንት ትራምፕ’ውን ቪዛን ከለላን ክወሃበን ከም ዝግባእ፣ ኣውስትራልያ እንተ ዘይተቐቢላተን’ውን ሃገሩ ከተዕቝበን ከም እትኽእል ተዛሪቡ ነይሩ።

4. 10 መጋቢት 2026ልቢ ኢራናውያን ዝመቓቕል ዘሎ፡ ድምጹ'ኳ ተሰሚዑ ዘይፈልጥ - ሞጅታባ ኻመኒ

5. 10 መጋቢት 2026ትራምፕ፡ ኲናት ኢራን ኣብ ቀረባ ግዜ ከም ዘብቅዕ ድሕሪ ምግላጹ ዋጋ ነዳዲ ምጕዳል ኣርእዩ

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   ኣብ እስያ፡ ዋጋ ዓለማዊ ነዳዲ ከም ዝነከየ ተገሊጹ። ዘይተጻረየ ነዳዲ ብሬንት ብኣስታት 8.5% ወሪዱ፣ ንሓደ በርሚል 92.50 ዶላር ክኸውን እንከሎ፡ ኣብ ኣመሪካ እውን ብኣስታት 9% ወሪዱ፡ ንሓደ በርሚል 88.60 ዶላር በጺሑ ይርከብ።

   እንተዀነ፡ እቲ ዋጋታት ካብቲ ኣብ ምጅማር እቲ ግጭት ዝነበሮ ብኣስታት 30% ይዛይድ ኣሎ።

   እዚ ምንቍልቋል፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ትማሊ ሰኑይ እቲ ኲናት "ኣብ ቀረባ እዋን" ከብቅዕ ምዃኑ ድሕሪ ምግላጹ ዝሰዓበ እዩ።

   ዋጋ ነዳዲ ብምንካዩ ዕዳጋታት እስያ ክብ ዝበለ ይመስል። ናይ ጃፓን ኒኬይ 225 ኢንዴክስ ብ2.8% ክውስኽ እንከሎ፡ ደቡብ ኮርያ ድማ ኮስፒ ኤክስቸንጅ ብልዕሊ 5% ወሰኽ ኣርእዩ።

   ኣብ እስያ ዝርከቡ መዐቀኒታት-ዕዳጋ ብሰንኪ ወሰኽ ዋጋ ነዳዲ ከቢድ ማህሰይቲ ኣጋጢምዎም፣ ሓያሎ ሃገራት ናይቲ ዞባ ቀንዲ ዓማዊል ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ እየን።

6. 10 መጋቢት 2026ትራምፕ፡ ኢራን ንዓለምለኻዊ መተሓላልፎ ነዳዲ እንተ ዓንቂፋ 'ሞት፡ ሓዊን ቍጥዐን' ከም ዝወርዳ ኣጠንቂቑ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ሓደ ካብ ቀንዲ ዓለምለኻዊ መተሓላልፎ ነዳድን ጋዝን ዝዀነ መጻብቦ ሆርሙዝ ዝዀነ ምትዕንቓፋት ከይትገብር መጠንቀቕታ ኣተሓላሊፉ።

   ትራምፕ ኣብ ኢንተርነት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ "ኢራን ኣብ ውሽጢ መጻብቦ ሆርሙዝ ንዝፍጠር ጕዕዞ ነዳዲ ደው ዘብል ነገር እንተ ገይራ፡ ካብቲ ዛጊት ዝተሃረመቶ ብዕስራ ሕጽፊ ብኣመሪካ ከም እትጥቃዕ፡” ተሓንዩ።

   ኣስታት 20% ካብ ነዳዲ ዓለምና በቲ መጻብቦ ዝሓልፍ ኰይኑ፡ እቲ ኲናት ድማ ጕዕዞ ባሕሪ ኣዝዩ ክንክይን ዓለማዊ ዋጋ ነዳዲ ክዓቢን ከም ዝደረኾ ይፍለጥ።

   "ብተወሳኺ፡ ብቐሊሉ ክዓንዉ ዝኽእሉ ዕላማታት ከነወግድ ኢና፣ ስለዚ ኢራን ከም ሃገር ዳግማይ ክትህነጽ ፈጺማ ኣይትኽእልን። ሞት፡ ሓዊ፡ ቍጥዐ ኣብ ልዕሊኦም ክወርድ’ዩ። እዚ ከይከውን ተስፋ እገብር፡ ከይከውን ድማ እጽሊ።"

7. 10 መጋቢት 2026ፖሊስ ስእሊ ናይቲ ብመጥቃዕቲ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኦስሎ ዝተጠርጠረ ሰብ ኣውጺኡ

8. 9 መጋቢት 2026ቁጽሪ ኣብ ኲናት ዝተቐትሉ ወተሃደራት ኣመሪካ ይውስኽ

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   ቁጽሪ ናይቶም ኣብቲ ምስ ኢራን ዝግበር ዘሎ ኲናት ዝተቐትሉ ወተሃደራት ኣመሪካ ሸውዓተ በጺሑ።

   ክፍሊ ምክልኻል ኣመሪካ ከምሓበሮ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዝተኻየደ መጥቃዕቲ ዝቖሰለ መበል ሻውዓይ ወተሃደር ህይወቱ ሓሊፉ'ሎ።

   ፐንታጐን ከምዝበሎ፡ ወዲ 26 ዓመት ሰርጀንት በንጃሚን ኤን። ፐኒንግተን ኣብ መዓስከር ሓይሊ ኣየር ልኡል ሱልጣን ዝቖሰለ'ዩ።

   መበል ሻምናይ ወተሃደር'ውን ኣብ ኲዌት ምስ ውግእ ብዘይተሓሓዝ ምኽንያት ከምዝሞተ ተሓቢሩ'ሎ።

   ቅድሚ ሓደ ሰሙን 6 ወተሃደራት ኣመሪካ፡ ኣብ ወደብ ሹዓይባ (ኩዌት) ኣብ ዝርከብ መአዘዚ ማእከል ከምዝተቐትሉ ይዝከር።

   ሬሳ ናይቶም ወተሃደራት ናብቲ ልሙድ ኣብ ክፍለሃገር ደላዌር ዝርከብ መዓርፎ ነፈርቲ ዶቨር ምስኣተወ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ዝርከቦም ሰበስልጣንን ቤተሰቦምን ኣብቲ ስነስርዓት ምቕባል ተረኺቦም ነይሮም።

9. 9 መጋቢት 2026ኑክሌር ዝዓጥቃ ደብደብቲ ነፈርቲ ኣመሪካ ናብ ብሪጣንያ ይኣትዋ

   

   ስትራተጂካውያን ደብደብቲ ሓይሊ ኣየር ኣመሪካ ናብ ብሪጣንያ ይኣትዋ ኣለዋ።

   እተን ቢ-52 ተባሂለን ዝፍለጣ ዓርሞሸሽ ነፈርቲ ውግእ፡ ኣካል 'ስትራተጂክ እዚ' ሰራዊት ኣመሪካ ኮይነን ኑክሌራዊ ኣጽዋር ክጽዕና ዝኽእላ እየን።

   ኣብ ዝሓለፈ ልዕሊ 72 ሰዓታት ጥራይ ሰለስተ ቢ-52 ነፈርቲ ናብቲ ኣብ ደቡባዊ-ምዕራብ ዓዲ-እንግሊዝ ዝርከብ መዓስከር ሓይሊ ኣየር ኣመሪካ ዓሊበን ኣለዋ።

   እተን ነፈርቲ ኣብ 1950ታት ዝተሰርሓ ኮይነን፡ ኣብ ከም ቬትናም፡ ዒራቕ፡ ከምኡ'ውን ኣፍጋኒስታን ኣብ ዝነበረ ኲናት ዝተሳተፋ እየን።

   ብዘይካ'ዚ፡ ካብአን ንላዕሊ ዝውንጨፋ ቢ-1 ዝተባህላ ካልኦት ደብደብቲ'ውን ካብ ዝሓለፈ ዓርቢ ጀሚረን ክኣትዋ ቀንየን እየን። ዛጊት ኣርባዕተ ቢ-1 ናብቲ ጽዑቕ ምንቅስቓስ ክርኣየሉ ጀሚሩ ዘሎ መዓስከር ኣትየን ኣለዋ።

   ቢ-1፡ ነፍሲ ወከፈን 23 ሚሳይላት ክሕዛ ዝኽእላ ኮይነን፡ ንነዊሕ ርሕቀት ክጓዓዛ ዝኽእላ እየን።

10. 9 መጋቢት 2026ሚሳይላት ኢራን ናብ ቱርኪ፡ ኢማራት፡ ቐጠርን እስራኤልን ይውንጨፍ

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    ኣብ ዝሓለፈ ሰዓታት ብውሕዱ 15 ባሊስቲካዊ ሚሳይላት ናብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ከምዝተወንጨፈ ሚኒስትሪ ምክልኻል እታ ሃገር ሓቢሩ።

    ካብኡ 12 ብጸረ-ሚሳይል ተሃሪሙ ክብርዕን እንከሎ፡ ሰለስተ ኣብ ባሕሪ ከምዝዓለበ'ውን እቲ መግለጺ ጠቒሱ።

    ብዘካይ'ዚ፡ ካብቲ ዝተወንጨፈላ 18 ሰብ-ኣልቦ ነፈርቲ፡ 17 ሃሪማ ከተውድቕ እንከላ፡ ሓንቲ ናብ መሬትን ዓሊባ።

    ኲናት ኢራን ካብ ዝውላዕ ኣትሒዙ፡ 253 ባሊስቲካዊ ሚሳይላትን 1,440 ድሮናትን ናብታ ሃገር ከምዝተወርወረ እቲ ሚኒስትሪ የመልክት። ብሰንኪ'ዚ ኣርባዕተ ሰባት ክሞቱ እንከለዉ፡ 117 ድማ ቆሲሎም።

    ብኻልእ ወገን፡ ክልተ ኣባላት ሰራዊት ኣብ ዘጋጠሞም ምሕምሻሽ ሄሊፕተር ከምዝሞቱ ተፈሊጡ'ሎ።

    ቐጠር ብወገና፡ ሎሚ ጥራይ 17 ባሊስቲካዊ ሚሳይላት፡ ከምኡ'ውን ሽዱሽተ ድሮናት ካብ ኢራን ከምዝተወንጨፈላ ኣፍሊጣ።

    ሚኒስትሪ ምክልኻል እታ ሃገር ከምዝበሎ፡ ንኹሉ ናብ መሬት ከይዓለበ ከተበርዕኖ ክኢላ ኣላ። ኣቐድም ኣቢሉ ኣብ ዶሓ ዓቢ ነትጒ ከምዝተሰምዐ ጸብጻባት ካብታ ርእሰከተማ ሓቢሮም ነይሮም።

    ናብ ቱርኪ ገጹ ዝተወንጨፈ ባሊስቲካዊ ሚሳይል ኢራን "ብናይ ኔቶ ኣየርን ሚሳይልን" ከምዝበርዓነ'ውን ሚኒስትሪ ምክልኻል እታ ሃገር ገሊጹ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ናብ ቱርኪ ዝተወንጨፈ ሚሳይል ብተመሳሳሊ መንገዲ ዓንዩ ምንባሩ ይዝከር።

    ቴህራን ነታ መዓልታዊ ትድብድባ ዘላ እስራኤል'ውን ሎሚ ኣይነሓፈታን። ናብታ ሃገር ተወሳኺ ሚሳይላት ከምዝተወንጨፈ ሰራዊት እታ ሃገር ሓቢሩ'ሎ።

    ዳርባ ሚሳይላት ክሳብ ዝሃድእ ህዝቢ ናብ ውሑስ መዕቆቢ ክኣቱ ዘጠንቅቕ ድምጽታት ክስማዕ ኣምሲዩ።

11. 9 መጋቢት 2026ሓደሽቲ ኣሳእል ካብቲ ብደብዳብ ዝናወጽ ዘሎ ከባቢታት

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

12. 9 መጋቢት 2026ትራምፕ፡ ንኩባ ድሕሪ ኢራን 'ናባኺ እየ' ይብላ

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኩባ ንኢራን ስዒባ ዒላማ ምምሕዳሩ ምዃና ብምግላጽ፡ ይንዋሕ ይሕጸር ኣብታ ደሴት ለውጢ ክመጽእ ምዃኑ ከም ዝኣምን ገሊጹ።

    ትራምፕ ነዚ ዝገለጸ፡ ኣገልግሎት ኤለክትሪክ ኩባ ን24 ሰዓታት ድሕሪ ምቍራጹ ሓደ መዓልቲ ጸኒሑ እዩ።

    እቲ ፕረዚደንት ምስታ ከም ልዮነል ሜሲን ልዊስ ስዋረዝን ዝኣመሰሉ ከዋኽብቲ ዝሓዘት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኢንተር ሚያሚ ኣብ ዝተራኸበሉ እዋን፡ ንሓደ ካብ ወነንታ ኩባዊ-ኣመሪካዊ ጆርጅ ሞስ፡ ኣብ ቀረባ ግዜ "ነቲ ኣብ ኩባ ዝካየድ ዘሎ ከብዕሉዎ" ምዃኖም ተዛሪቡዎ።

    ወሲኹ ድማ ሰበስልጣን ኩባ፡ "ካብቲ ክትግምቶ እትኽእል ንላዕሊ ውዕል ክገብሩ ይደልዩ፡" ኢሉዎ።

    ጆርጅ ሞስ ብወገኑ፡ "ዘገርም መዓልቲ ክኸውን እዩ፡" ክብል መሊስሉ።

    ትራምፕ ምስ ሲኤንኤን ኣብ ዝገበሮ ቃለመሕትት፡ "ኩባ ኣብ ቀረባ እዋን ክትወድቕ" ምዃና ብምሕባር፡ መራሕቲ ኩባ ስምምዕ ንምፍጻም ይዛተዩ ከም ዘለዉ፣ ንማርኮ ሩብዮ ክልእኮን እንታይ ከም ዝስዕብ ክርእዮን ምዃኑ ተዛሪቡ።

    ኣብዚ ግዜ'ዚ ቀንዲ ኣተኵሮኦም ኣብ ኢራን ከም ዘሎ ድሕሪ ምግላጽ፡ "ይዅን'ምበር ብዙሕ ግዜ እዩ ዘለና፣ ኩባ ድሕሪ 50 ዓመት ድልውቲ ኰይና ኣላ፡" ኢሉ።

    ምሉእ ትሕዝቶ ንምንባብ ኣብዚ ንጠውቕ

13. 9 መጋቢት 2026ኢትዮጵያ፡ ካብ ቱርክን እስራኤልን ብሓቂ ምስ መን እያ ዘላ?

14. 9 መጋቢት 2026ትራምፕ፡ ንኩባ ድሕሪ ኢራን 'ናባኺ እየ' ይብላ

15. 9 መጋቢት 2026ኵናት ኣመሪካን እስራኤልን ምስ ኢራን ዓስራይ መዓልቲ ኣብ ዝረገጸሉ ዘሎ ምዕባለታት ብሓጺሩ

    • ዋጋ ነዳዲ ድሕሪ 2022 ንመጀመርታ ግዜ ንሓደ በርሚል ነዳዲ ልዕሊ 100 ዶላር በጺሑ፡ ዶናልድ ትራምፕ ነዚ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ ንሰላም ዝኸፈል ዝወሓደ ዋጋ’ዩ ኢሉ
    • ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ሃገራት ጉጅለ ሸውዓት፡ ኵናት ኣመሪካን እስራኤልን ምስ ኢራን ኣብ ልዕሊ ቁጠባ ዘሕደሮ ጽልዋ ንምዝታይ ሎሚ ደሕሪ ቀትሪ ክእከቡ’ዮም
    • ሚጅታብ ኻመኒ ንኣቡኡ ኣያቶላህ ዓሊ ኻመኒ ብምትካእ ሓዲሽ ላዕለዋይ ሃይማኖታዊ መራሒ ኢራን ኰይኑ ተመሪጹ
    • ኢራን ኣብ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ተካይዶ ዘላ ደብዳብ ትቅጽሎ ኣላ፡ ኣብ ባሕረይን ብዝፈጸመቶ ደብዳብ ከኣ ብውሕዱ 32 ሰባት ከምዝተጎድኡ መንግስታዊ ማዕከን ዜና ባሕረይን ኣፍሊጣ

    • እስራኤል ናብ ሎሚ ኣብ ዘውገሐ፡ ንትሕተ ቅርጺ ስርዓት ኢራን ዝዓለመ ናይ ሚሳኤል መጥቃዕትታት ከተካይድ ከምዝሓደረት ኣፍሊጣ። እስራኤል ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ልዕሊ ኢራን ኣስታት 3400 ደብዳባት ከምዝፈጸመት’ውን ሓቢራ

16. 9 መጋቢት 2026ዕጡቓት ኩርድ፡ ብደቀንስትዮ ጥራይ ዝቘመ ሕቡእ ወተሃደራዊ ቦጦሎኒ

    ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝፍጽምኦ መጥቃዕቲ ኣብ ዝቕጽለሉ ዘሎ እዋን፡ ኣብ ዒራቕ ዝመደበሮም ዕጡቓት ጉጅለታት ኩርዳውያን ኢራን ኣብ ቀረባ እዋን ዶብ ሰጊሮም ኣንጻር እስላማዊት ሪፓብሊክ ናብ ኲናት ክኣትዉ ይኽእሉ እዮም ዝብል ግምታት እናወሰኸ ይመጽእ ኣሎ።

    ኢራን ነዚ ኣብ ዝሃበቶ ግብረ መልሲ ድማ፡ ኣብ ልዕሊ ሓያሎ ጉጅለታት ኩርዳውያን መጥቃዕቲ ፈጺማ ኣላ። ብሰንኪ መጥቃዕቲ ባላስቲክ ሚሳይል ሓደ ዕጡቕ ከም ዝሞተ ተገሊጹ።

    እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ብ7 መጋቢት ኩርዳውያን ኣብ ኢራን ክዋግኡ ከም ዘይደሊ ገሊጹ።

    ቢቢሲ ንሓደ ጉጅለ ደቀንስትዮ ዝሓቘ ፈቦጦሎኒ ሳሕቲ ዝርከብ ኣጋጣሚ ብምርካብ ዘዳለዎ ጸብጻብ እነሆ።

    ምሉእ ትሕዝቶ ንምንባብ ኣብዚ ንጠውቕ

    

    ምንጪ ስእሊ, Valentina Sinis

17. 9 መጋቢት 2026ብዛዕባ ሓድሽ ላዕለዋይ መራሒ ኢራን፡ ሞጅታባ ኻመኒ፡ እንታይ ንፈልጥ?

    ወዱ ነቲ ብመጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤል ዝተቐትለ ንልዕሊ 35 ዓመታት ዝመርሐ ኣያቶላህ ዓሊ ኻመኒ ዝዀነ ሞጅታባ ኻመኒ ተካኢ ኣቦኡ ብምዃን ተመሪጹ።

    እዚ 56 ዝዓመቱ ሰብኣይ ብዙሕ ክርአ ኣይጸንሐን፣ ስልጣን መንግስቲ ሒዙ ኣይፈልጥን። ህዝባዊ መደረታት ኮነ ቃለመሕትታት ክህብ'ውን ኣይርአን። ናብ ግዳም ዝወጽኡ ውሱናት ኣሳእልን ቪድዮታትን ጥራሕ እዮም ዘለውዎ።

    እንተዀነ፡ ብብሒል ጎቦ ኰይኑ ኣብ ኢራን ንዓመታት ልዑል ጽልዋ ከም ዝጸንሖ እዩ ዝውረ።

    ኣብ 2000 ብዊኪሊክስ ኣብ ዝለሓዀ ሓበሬታ፡ ዲፕሎማስያዊ መርበብ ኣመሪካ "ብድሕሪ መጋረጃ ዘሎ ሓይሊ፡" ክብል ድሕሪ ምግላጽ፡ ኣብ ውሽጢ እቲ ስርዓት ከም "ብቑዕን ሓያልን" ሰብ ከም ዝርአ ማዕከን ዜና ኤፒ ሓቢሩ።

    እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ መራሒ ኢራን ኰይኑ ምምራጹ ግን ኣካታዒ ክኸውን ይኽእል እዩ።

    ምሉእ ትሕዝቶ ንምንባብ ኣብዚ ንጠውቕ

    

    ምንጪ ስእሊ, Tasnim News Agency

18. 9 መጋቢት 2026ፍሉይ ልኡኽ ቻይና ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ኵናት ኢራን ንምሽምጋል ናብ ስዑድያ ኣትዩ

    

    ምንጪ ስእሊ, Charly Triballeau via Getty Images

    ብዘሃይ ጁን ዝምራሕ ፍሉይ ልኡኽ ቻይና ኣብ ማእከላይ ምብራቕ፡ ነቲ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ሕንፍሽፍሽ ፈጢሩ ዘሎ ኵናት ኣመሪካን ኢስራኤልን ምስ ኢራን ንምሽምጋል ናብ ስዑድያ ምብጻሕ የካይድ ኣሎ።

    እቲ ፍሉይ ልኡኽ ኣብ ርያድ ኣብ ዝኣተወሉ ምስ ስዑድያ ብምዃን ኣብቲ ዞባ ሰላምን ርግኣትን ንምስፋን ክሰርሕ ምዃኑ ኣፍሊጡ።

    እቲ ንሃገሩ “መሓዛን መላፍንትን ስዑድያ’ያ” ዝበላ ዘጃይ ጁን ኣብ ስዑድያ ኣብ ዝጸንሓሉ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ፈይሰል ቢን ፋርሃን ኣል ሱዑድ ከምኡ ከኣ ምስ ዋና ጸሓፊ ባይቶ ምትሕብባር ሃገራት ጋልፍ ጃሰም ኣል ብዳዊን ክራኸብ’ዩ።

    እዚ ፍሉይ ልኢኽ ጻውዒት ቻይና “ወተሃደራዊ ስርሒታት ብቅጽበት ደው ክብል” ምዃኑ’ውን ተዛሪቡ።

19. 9 መጋቢት 2026ነበርቲ ቴህራን ብዛዕባ ሓዲሽ ሃይማኖታዊ መራሒ ኢራን እንታይ ይብሉ?

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    ቢቢሲ ንሰለስተ ኣብ 30ታት ዕድሚኦም ነበርቲ ርእሰ ከተማ ኢራን ብዛዕባ እዚ ሓዲሽ ላዕለዋይ ሃይማኖታዊ መራሒ ኢራን ኰይኑ ዝተመረጸ ሞጀታባ ኻመኒ ርእይቶኦም ክህቡ ተወኪስዎም ኣሎ።

    ኣብ ኢራን ኢንተርነኔት ስለ ዝተዓጸወ ካብ ውሽጢ ዓዲ ሓበሬታ ክትረክብ ኣጸጋሚ’ዩ፤ ገለ ግን ብናቶም ሜላ ኢንተርኔት ዝረኽቡ ኣለዉ።

    ንድሕነቶም ክንብል መንነትን ስእልን ናይቶም ውሃብቲ ርእይቶ ኣይክንጥቀምን ኢና።

    እቲ ሓደ “ኣዚ ስርዓት ለውጢ ክገብር ዋላ ሓንቲ ተስፋታት’ዩ ዘይብሉ፡ እቲ ባይቶ ምስቲ ኣቐዲሙ መራሒ ዝነበረ [ኣያቶላህ ዓሊ ኻመኒ] ቅርበት ዘይብሉ ክመርጽ ኣይክእልን’ዩ። ስለዚ ኩሉ ነገር ከምቲ ዝነበሮ’ዩ ክቅጽል፤ ዝነበሮም ጭርሖታት’ውን ምቕያር ኣየድልዮምን’ዩ፡”።

    እቲ ካልኣይ “ቂመኛ’ዩ፡ ንኣቡኡ ቀቲሎሞ፡ ንሱ’ውን ኣይክወጽኣን’ዩ። ኣብ ልዕሊ ኣመሪካ ሕነ ክፈዲ ዓቕሚ እንተሓጺርዎ፡ ሕነኡ ኣብ ልዕሌና ኣብ ልዕሊ እዞም ተራ ዜጋታት’ዩ ከውጸኦ። ተስፋ እገብር ኣመሪካን እስራኤልን ዕለማ ክገብረኦ”።

    እቲ ሳልሳይ “እዚ ዋላ ሓንቲ ነገር ከም ዘይቕየር ዘርኢ’ዩ፡ ሓደ ዓይነት መንገዲ’ዩ፡ ወረ ዝገደደ’ዩ ክኸውን። እዚ ኩነታት ግን ከምዚ ዘለዎ ዝቅጽል ኣይመስለንን፡ ንሱ’ውን [ሞጀታባ ኻመኒ] ነዊሕ ኣይክጸንሕን’ዩ”።

20. 9 መጋቢት 2026ብዛዕባ ሓድሽ ላዕለዋይ መራሒ ኢራን፡ ሞጅታባ ኻመኒ፡ እንታይ ንፈልጥ?