Boqollaal qof oo ku dhintay duqeyn ka dhacday cusbitaal ku yaalla Qasa iyo xaaladihii ugu dambeyay

Tebin toos ah

1. 13 Oktoobar 2023Maraykanka: Bilyamaad doollar oo Iran u socday oo uu hakiyey sababo la xidhiidha Xamaas

   Warbaahinta Maraykanka ayaa ku warramaysa in heshiis lix bilyan oo dollar ah oo u dhexeeya Maraykanka iyo Iran la hakiyay xilli ay la xidhiidho tuhunka ah taageerada Iran ay siiso Xamaas.

   Ergada Iran ee Qaramada Midoobay ayaa sheegtay in dowladda Mareykanka aysan ka bixi karin heshiiskaas, kaasoo lagu dhisay dalka Qatar, qeybna ka ahaa heshiis dhawaan la isku dhaafsaday maxaabiis.

   Warkan ayaa ka soo baxay shir albaabadu u xidhan yihiin oo uu qabtay sarkaal sare oo ka tirsan wasaaradda maaliyadda ee Maraykanka.

   Maamulka Biden ma xaqiijin mana beenin wararkaas. Lacagahan ayaa loogu talagalay waxyaababo ay ka kid yihiin sida cuntada iyo daawada, taas oo qorshuhuna aha in Maraykanka dabagal ku sameeyo sida loo isticmaalayo lacagtaas.

2. 12 Oktoobar 2023Marwada madaxweynihii hore ee Gabon oo xabsiga loo taxaabay

   

   Xigashada Sawirka, AFP

   Qareenka u doodaya xaaska madaxweynihii xilka laga tuuray ee Gabon Ali Bongo ayaa sheegay in xabsiga la dhigay.

   Waxa uu ku tilmaamay dacwadda musuqmaasuqa ee Sylvia Bongo mid sharci darro ah.

   Bishii Sebtembar waxaa lagu soo oogay dacwad ah inay lacago is daba marisay, hanti la xaday iyo been abuur.

   Wiilka ay dhashay marwadii hore ee madaxweynaha, Noureddin Bongo Valentin, ayaa sidoo kale lagu soo eedeeyay musuqmaasuq, waxaana uu ku jiraa xabsiga ka hor maxkamadeynta.

   Madaxweynaha xilka laga tuuray ayaa waxaa siidaayay ciidamada Militariga, waxaana loo fasaxay in uu caafimaad dibadda ah aadi karo haddii uu doono. Waxa uu xukunka la wareegay markii aabihiis dhintay 2009-kii ka dib afartan sano oo uu xukunka hayay.

3. 12 Oktoobar 2023Nin gubay kitaabka Qur'aanka kariimka ah oo lasoo taagay maxkamad ku taalla Sweden

   

   Xigashada Sawirka, Reuters

   Maxkamad ku taal dalka Sweden ayaa nin toddoba iyo labaatan jir ah oo gubay kitaabka Qur’aanka ku heshay danbi ah in uu kicinayey fal isir nacayb ah.

   Ninkan ayaa ku dooday in ujeeddadiisa ay tahay inuu diinta Islaamka ku dhaleeceeyo, balse maxkamadda ayaa arrintaas ku gacan seyrtay, waxayna sheegtay in loo arki karo oo keliya inay bartilmaameedsanayaan muslimiinta.

   Muuqalka gubitaanka uu ninkaasi sameeyay ayaa waxa uu lahaa codad toos ah oo ku baaqaya in la nadiifiyo Islaamka.

   Khubarada sharciga ayaa sheegaya in tani ay ka dhigayso mid aan macquul ahayn kiiska oo loo maleynayo inuu yahay kii ugu horreeyay ee noociisa ah isla markaana ay yeelan doonto saameyn ballaaran.

4. 12 Oktoobar 2023Maxay yihiin ciidamada Maraykanku ka dajiyay Israa'iil ee Soomaaliya ku fashilmay?

5. 12 Oktoobar 2023Wadamada aan muslinka ahayn ee taageeray Falastiin iyo wixii ay yiraahdeen

   

   Xigashada Sawirka, AFP

   Kadib weerarkii cuslaa ee ay Xamaas qaadday iyo duqeymihii iska caabiska ahaa ee Israa’iil, dalalka caalamka iyo masuuliyiinta saamaeynta leh ayaa siyaabo kala duwan uga falceliyey.

   Kala duwanaanshahaasi wuxuu ahaa mid la filayey marka laga tago mowqifka dalalka Islaamka oo qaarkood is badalay inta uu dagaalu socday, qaar kale way ka aamuseen sida Soomaaliya, halka Imaaraatka Carabta iyo Masar ay dhaleeceeyeen weerarka Xamaas.

   Balse waxaa jira dawlado iyo ururro ama shakhsiyaad aan Muslim ahayn oo taageeray Falastiin si guud isla markaana eedda dusha uga tuuray Israa’iil. Halkan kasii akhri

6. 12 Oktoobar 2023Guddoomiye Madaale oo ka hadlay duqeymaha Israa'iil ay ka geysaneyso Qasa

   

   Xigashada Sawirka, Gobolka Banaadir

   Gudoomiyaha Gobolka Banaadir ahna Duqa Magaalada Muqdisho Yuusuf Xuseen Jimcaale (Madaale) ayaa ka hadlay xiisadda ka taagan Falastiin, isaga oo sheegay in walaalaha reer Falastiin ay duco u baahanyahanyihiin.

   Gudoomiye Madaale oo ka hadlayay daah furka mashruuc indha fiiqis ah oo ay fulisay hey’adda samafalka ee Madaale Foundation islamarkaana ay ka faaideysteen 100-qofoo dadka baahiyaha gaarka qaba ayaa jeediyayt qudbad dhinacyo taabaneysa oo ku xusay weerarka Xamaas.

   Gudoomiye, “Madaale ayaa yiri, Waxa aan rabaa in aan ilaahay u barinno walaaleheen reer Falastiin ee cadawgu u uku gardarrooday, ee raashinkii iyo biyihii iyo korontadii laga goostay, ee ciqaabta adag la kulmaayo ee la duqeynaayo ee la’isku kaashaday, in ilaahay uu ka dulqaado dhibaatada heysata, iyo in Alle guuleeyo”.

7. 12 Oktoobar 2023Waa kuma injineerka ay Xamaas magaciisa ku dul qortay diyaardaheeda?

8. 12 Oktoobar 2023Warbaahinta Suuriya oo sheegtay in Israa'iil ay duqeysay garoonka diyaaradaha ee Dimishiq

   

   Xigashada Sawirka, Al carabiya

   Warbaahinta dowladda Suuriya ayaa sheegtay in Israa’iil ay gantaallo ku weerartay garoomada diyaaradaha ee Dimishiq iyo Xalab.

   Duqeymahan dhanka cirka ah ee la sheegay ayaa imaanaya maalin ka hor inta wasiirka arrimaha dibadda ee iran oo la filayo in uu suuriya gaaro uusan tegin.

   Labada dal waxay cadaw ku yihiin Israa’iil, Iran ayaa muddo dheer taageereysa Xamaas.

   Israa'iil ayaa inta badan duqeysa bartilmaameedyada Suuriya ee xiriirka la leh Iran iyo kooxda Lubnaan ee Xisbullah.

   Hase yeeshee marar dhif ah ayay qirtaa in ay geystao weerarrada.

9. 12 Oktoobar 2023Iskuulka ku yaalla Garowe ee ardeydiisa ka caawiya inay is guursadaan

10. 12 Oktoobar 2023Tirada dhimashada muwaadiniinta Mareykanka ee weerarka Xamaas oo korortay

    

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Shir jaraa’id oo dhowan ay si wada jir ah u qabteen reysal wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu iyo xoghayaha arrimaha dibadda ee Mareykanka Antony Bliken ayaa lagu shaaciyay tirada dhimashada ee muwaadiniinta Mareykanka kadib weerarkii Xamaas.

    Blinken ayaa xaqiijiyay in muwaadiniin mareykan ah oo gaaraya ilaa 25 ay ku geeriyoodeen weerarkan oo sabtidii billowday.

    Xoghayaha ayaa sheegay in Mareykanku uu mar waliba diyaar u yahay garab istaagga Israa’iil.

    Tirada dhimashada ee guud ahaan labada dhinac ayaa sii kordheysa iyadoo weli duqaymuhu ay socdaan.

11. 12 Oktoobar 2023Israa'iil oo daadisay warqado digniinno ah

    

    Israa'iil ayaa daadisay waraaqo ay uga digayso dadka degan Gaza iyagoo uga digay inay gabbaad galaan.

    Waxaan hadda helnay sawirkan warqad xagga sare laga soo tuuray oo ku taal magaalada Beit Lahia ee marinka Qasa.

    Waxay sheegtay in ficillada Xamaas daraadood, ay Ciidanka Difaaca Israa'iil tallaabo qaadayaan.

    Waraaqda ayaa uga digaysa dadka degan inay aadaan meelaha amaan ah kaga roon ama ay gabaadka kadhigan karaan, waxayna sheegtay in dhismayaasha ay Xamaas ka hawlgalaan la burburin doono.

12. 12 Oktoobar 2023Xoghayaha arrimaha dibadda ee Mareykanka "Xamaas waxa ay dooneysaa in ay burburiso Israa'iil"

    

    Xigashada Sawirka, US Pool

    Sida aan soo sheegnay, xoghayaha arrimaha dibadda ee Maraykanka Antony Blinken ayaa booqanaya Israa'iil wuxuuna hadda bilaabay shir jaraa'id oo uu ku weheliyo ra'iisul wasaare Benjamin Netanyahu.

    Bilawga shirkooda jaraa'id ee wadajirka ah, Netanyahu wuxuu u mahadcelinayaa Blinken iyo Maraykanka labadaba, ka hor inta aan la barbar dhigin Hamas, Isis.

    "Biden wuxuu ku saxsanaa inuu ku tilmaamay kuwo xun," Netanyahu ayaa yiri. "Xamas waxaa loola dhaqmi doonaa sidii Isis."

    "Waqtigan waa waqti ay tahay inaan is garab istaagno, una midaysanno ka hortagga sharta," Netanyahu oo hadalkiisa sii wata ayaa yiri, "Mawqif ayaanu qaadanaynaa, Ameerika waxay qaadanaysaa mawqif."

    Xoghayaha arrimaha dibadda ee Mareykanka ayaa dhiniciisa carrabka ku dhuftay in Xamaas ay dooneyso in ay burburiso Israa’iil.

13. 12 Oktoobar 2023Qaxootiga Falastiin oo loo furay wadada kaliya ee ay Qasa uga bixi karaan

    

    Xigashada Sawirka, Reuters

    Wasaaradda arrimaha dibadda ee Masar ayaa ka codsatay Israa’iil inay joojiso gantaallada ay ku weerareyso meelaha u dhow xuduudka Rafax ee Qaza, iyadoo weerarada ay adkeynayaan in la hawlgalo.

    Si kastaba ha ahaatee, Masar waxa ay sheegtay in marinku uu hadda furan yahay.

    Mar sii horeysay, waxaan soo sheegnay sida u gudubka Masar uu u yahay wadada kaliya ee looga baxo Gaza, laakiin duqeymaha cirka ayaa ku qasbay inay xirto shalay.

    Furitaanka kadib, liiska sugitaanka ayaa ah mid dheer, iyadoo Falastiiniyiin badan ay halkaasi ku xayirnaayeen.

14. 12 Oktoobar 2023Sida Xamaas hubka u samaysato iyo waxa laga sameeyo

    

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Weerarkii Xamaas ay ku qaadday Israa’iil Sabtidii waxay wararku sheegayaan in ay u adeegsatay in ka badan 4000 oo gantaal, kuwaasoo qaarkood ay gudaha shishe u galeen Israa’iil, ayadoo sax ahaanshaha liishaankoodana uu aad uga sarreeyey sidii hore.

    Tan iyo markii la aasaasay ururkaas 1987, garabkooda milateriga ee ay shaqadiisu aad u sir badan tahay wuxuu ka soo gudbay marxaladda maliishiyada, wuxuuna u shaqeeyaa sidii “milateri habaysan”.

    Xiisadda Falastiin iyo Israa’iil u dhaxaysa intaa way sii kordhaysay, Xamaasna waxay soo saartay gantaallada Qassam. Waa gantaallo gacan ku samays ah, waxaana u ah shidaal Sokor la fariisiyey. Badankood muddo yar ayey hawada ku jiri jiri jireen, qiyaastii wax aan ka badnayn dhowr mayl, mararka qaarna Qasa gudaheeda ayey ku dhici jireen, khasaare bandanna ma geysan jirin.

    Sii akhri

15. 12 Oktoobar 2023Daawo: Weeerar ay Xamaas ku qaadeen xero milateri oo Israa'iiliyiin ku sugnaayeen

16. 12 Oktoobar 2023Waxa ay dowladda Soomaaliya ka tiri xiisada Falastiin iyo Israel

    

    Xigashada Sawirka, Google

    Dowlada Isra'iil waxay ku tilmaamtay weerarka Xamaas ee sabtidii bilowday kii ugu xumaa, iyo mid u dhigma weerarkii Al-Qaeda 9/11. Dad ka badan kun qof oo Israel ah ayaa ku dhintay weerarka Xamaas, halka kun qof oo Falastiiniyiin ah lagu dilay duqeymaha Israel ee Qasa.

    Duqeymaha ayaa socda maalinkii shanaad, iyada oo ay Israel go'doomin kusoo rogtay magaalada Qasa, oo ay ku nool yihiin dad ka badan labo milyan oo qof, iyada oo lagu tilmaamo inay tahay xabsi kor ka furan.

    Markii Xamaas ay weerarka ku qaadeen magaalooyin ku yaalla xudduudda Qasa ay la leedahay dhulka la deegaameeyey ee Israa’iil ayaa waxaa soo baxay jawaabo kala duwan oo caalamka ka kala imaanayey. Dalalka carabta iyo kuwa Islaamka ee ka hadlay arrintan waxay aad diiradda u saareen in xiisadda lagu dhameeyo wadahadal iyo qaab diblomasiyadeed.

    Halkan ka akhri

17. 12 Oktoobar 2023Maxay tahay sababta ay BBC-da ururka Xamaas ugu yeereyn ‘argagaxiso’

    

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Wasiirada xukuumadaha, wargaysyada, iyo dadka caadiga ah dhamaantood waxay is weydiinayaan, sababta BBC-du aysan argagaxiso ugu yeereyn ururka Xamaas ee sabtidii weerarka ka fuliyay Israa’iil.

    Jawaabtu, waxay si toos ah ugu qotontaa xeerarka u degsan BBC-da.

    Argagixisanimadu sideedaba waa eray aad u culus, oo dadku ay u adeegsan karaan ficillo ay aad u neceb yihiin. BBC-duna howsheeda ma aha inay dadka u sheegto cidda ay tahay in la taageero iyo kuwa la cambaareeynayo, kuwa wanaagsan iyo kuwa xun toona.

    Marar badan Ingiriiska iyo dowlado kale, waxay Xamaas ugu yeeraan urur argagaxiso, si lamid ah dadka qaar ee ay BBC-du wareysiyada la yeelato, balse taasi waa aragti iyaga u gaar ah.

    Ma jirto cid taageereysa dilka dad rayid ah oo aan waxba galabsan, gar ahaan carruurta haweenka iyo dhalaanka iyo dadka kale ee aan waxba galabsan.

    Falkooda waa lagu tilmaami karaa mid fool xun balse BBC-du marna ma oran karto waa argagaxiso maadaama ay tahay eray culus, isla markaana aanay dooneyn inay cid la safato.

    Hadalkan waxaa laga soo xigtay John Shimpson, oo ah tifaatiraha arrimaha dibedda ee BBC-da.

    Wararka kale ee Israa'iil iyo Xamaas:

    Sida "Jannadii" Kibbutz ay Xamaas cadaab ugu beddeleen

    Maxaad ka taqaan kooxda ka awoodda badan Xamaas ee reer Israa'iil baqdinta ka muujiyeen?

    Wadamada aan muslinka ahayn ee taageeray Falastiin iyo wixii ay yiraahdeen

18. 12 Oktoobar 2023War deg deg ah, Isreal oo shuruud ku xirtay sii deynta biyihii iyo korontadii ay Qasa ka jartay

    Wasiirka tamarata ee Isreal oo lagu magacaabo Katz Isreal ayaa sheegay in go’doonka Qasa aanu dhamaan doonin ilaa inta Xamaas ka sii deynayso dadka reer Israel ee afduubka ay u haystaan.

    Qoraal uu soo dhigay baraha bulshada ayuu ku sheegay “in aan koronto la dayn doonin, biyahana la furi doonin isla markaana aan loo ogolaan doonin booyadaha shidaalka in ay shidaal halkaa geeyaan, ilaa laga sii deynayo dadka u afduuban Xamaas,”.

    Isreal ayaa joojisay Sabtidii adeegyadii mari jiray Marinka Qasa ee ay heli jireen dadka reer Falastiin.

19. 12 Oktoobar 2023Sida "Jannadii" Kibbutz ay Xamaas cadaab ugu beddeleen

20. 12 Oktoobar 2023Isbitaalka ugu weyn Qasa oo qarka u saaran koronto la'aan iyo Masar oo codsi dirtay

    

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Iyada korontada laga jaray qeybo badan oo Gaza ah, ayna mugdi u horseeday deegaanka, diyaaraha dagaalka ee Israa’iil ayaa sii waday inay xalay duqeeyaan deegaanada ku yaala aagga Qasa.

    Istibitaalka ugu weyn ee magaalada Gaza ayaa waxay haatan leedahay shidaal heyn kara afar maalmood oo kelya, sida ay sheegeen kooxaha gargaarka.

    Go'doominta Israa'iil ayaa waxay ka dhigantahay inay gabaabsi noqonayaan cuntada iyo biyaha nadiifka ah.

    Dalka deriska la ah ee Masar, ayaa ku baaqaya xabbad-joojin bini'aadantinimo oo socda muddo lix saacadood ah si gargaar loo geeyo Qasa.

    Halkan sidoo kale ka aqriso:

    Wadamada aan muslinka ahayn ee taageeray Falastiin iyo wixii ay yiraahdeen

    Israa'iil ma sii ogeyd in weerar ku soo socdo: Xog Sirdoon

    Qoys saddex fac is dhalay ee ay gacanta ku dhigeen Xamaas weerarkii Sabtidii