Ku soo dhowaada tebinta tooska ah ee maanta
Tan iyo markii ay Xamaas weerarka ku qaadday Israa'iil waxaa sii socda duqeymaha ay Israa'iil ku beegsanayso Qaza, kuwaas oo galaaftay nolosha ku dhawaad 2000 oo Falastiiniyiin ah.
Toddobaadkii lasoo dhaafay ururka Xamaas ee ku sugan marrinka Qasa ayaa weerar kusoo qaaday Israa’iil kaaso ka tagay dhimasho ka badan 1,300 oo qof.
Israa’iil oo weerar aar goosi ah illaa hadda wadda ayaa iyaduna dhankeeda dishay ku dhawaad 2000 oo Falastiiniyiin ah halka qiyaastii 338,000 ay barakeceen.
Wakaaladda wararka ee AFP ayaa aruurisay liiska khasaaraha 100 ajnabi oo la xaqiijiyey dhimashadooda, maqnaanshahooda ama qabsashadooda, iyada oo lagu salaynayo xogta laga helay dalalkooda. Waa sidan:
·Maraykanka: 27 dhimasho
·Thailand: 24 dhimasho
·faransiiska: 15 dhimaso
·Nepal: 10 dhimasho
·Argentina: 7 dhimasho
·Ukraine: 7 dhimasho
·Ruushka: 4 dhimasho
·Ingiriiska: 4 dhimasho
·Chile: 4 dhimasho
·Austria: 3 dhimasho
·Belarus: 3 dhimasho
·Canada: 3 dhimasho
·Shiinaha: 3 dhimasho
·Filibin: 3 dhimasho
·Brazil: 3 dhimasho
·Peru: 2 dhimasho
·Romania: 2 dhimasho
·Australia, Azerbaijan, Cambodia, Ireland, Portugal, Spain, Switzerland, Colombia, Paraguay: hal dhimasho midkiiba
·Jarmalka, Mexico: dhowr maxaabiis la qafaashayt
·Talyaaniga, Paraguay, Sri Lanka, Tanzania: dhowr maqan
Xigashada Sawirka, Reuters
Wasiirka arrimaha dibadda ee Urdun ayaa sheegay in tallaabo kasta oo ay Israa’iil ku soo rogto Falastiiniyiinta si ay u barakiciso ay gobolka ku riixi doonto “bohol dheer” oo colaad ballaaran ah.
Hadalka uu soo saaray, Ayman Safadi waxa kale oo uu ku sheegay in go’doominta Israa’iil ee gargaarka bini’aadantinimo ee Gaza iyo amarka ay ku amartay muwaadiniinta ku nool waqooyiga dhulkaas in ay isaga guuraan ay tahay “jabin qaawan” oo sharciga caalamiga ah.
Xigashada Sawirka, Social Media
Madaxweynaha jamhuuridda iskeed ugu dhawaaqday madax bannaanideeda ee Somaliland, Muuse Biixi Cabdi ayaa khubad uu saaka ka jeediyay madasha dhaqaalaha ee Somaliland waxa uu kaga hadlay "cadowyada Somaliland".
Muuse Biixi ayaa sheegay in maamulka Puntland uu doonayo inuu "Somaliland dalbalaarsi dhul kaga qaato, hab beelaysan ah".
Waxa uu ku baaqay in abaalkiisa laga waraabiyo waxa uu ku tilmaamay "cadowga moodaya in Somaliland oo la weeraro ay fududayhay".
Hadalkan Muuse biixi ayaa kusoo aadaya iyadoo xalay uu hadal jeedin sameeyay Madaxweynaha Puntland isla markaana uu caddeeyay in Puntland ay difaacayso SSC oo ay wada dagaalameen Somaliland.
Xigashada Sawirka, PSH
Madaxweynha maamul gobloeedka Puntalnd Siciid Cabdullaahi Deni oo hadal jeedin sameeyay xalay ayaa ka hadlay waxyaaba dhowr ah oo ay ka mid tahay marxaladda arrimaha doorashooyinka ee Puntland.
Wuxuuse farriin gaar ah u diray maamulka SSC oo uu sheegay inay Puntland ahaan garab taagan yihiin. Wuxuu ugu baaqay maamulka cusub ee SSC Khaatumo inay ka shaqeeyaan u adeegidda shacabka.
“Waxaan halkan uga dhawaaqaya, dawladda Puntland sidoodii ayey ugu leeyihiin xuquuqdoodii (SSC), maadaama oo sidaa lagu heshiiyey dastuurkuna uu sidaas dhigayo,” ayuu yri Deni
“Masuuliyadbaa naga saaran amaankeeda, difaaceeda iyo u adeegeeda,” ayuu sii raaciyey.
Xigashada Sawirka, Getty Images
In ka badan hal milyan oo falastiiniyiin ah oo ku nool qeybta waqooyi ee marinka Qaza ayaa maanta wajahaya waqti kama dambays ah oo ay Israa’iil ku doonayso inay ugu qaxaan koonfurta. Qaramada Midoobay ayaa ku qiyaastay in tobanaan kun ay guureen.
Ra'iisul wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu ayaa ku hanjabay in duqeyntii ugu cusleyd ee dalkiisu ka gaystay marrinka Qaza maalmihii la soo dhaafay ay ahayd oo kaliya "bilow".
Argagax ayaa ka jira qaybta waqooyi ee marinka Gaza ee dadku ku badan yahay tan iyo markii Israa’iil ay daadisay waraaqo ay ku amrayso dadka deggan inay ikaga baxaan. Iyadoo safaf dhaadheer oo dad iyo gaadiidba ay si degdeg ah ugu sameysmeen waddooyinka koonfurta, qaar badan ayaa sheegay inay diidi doonaan amarka ama aan weli dhaqaaqin.
Dhanka kale Ciidamada difaaca Israa’iil (IDF) ayaa xalayba sheegay in ay weeraro dhulka ah ka fuliyeen Qaza “si ay meesha uga saaraan khatarta unugyada argagixisada iyo kaabayaashooda dhaqaalaha”.
Weriyeyaasha BBC-da ee ka warramayay weerarka Israa'iil ayaa la weeraray, waxaana lagu qabtay qoryo ka dib markii ay iska hor yimaadeen booliiska magaalada Tel Aviv ee Israa'iil.
Muhannad Tutunji, Haytham Abudiab iyo kooxdooda BBC-da ee Carabiga ayaa ku sii jeeday huteel markii baabuurkooda la qabtay.
Waxa laga soo dhex jiiday gaadhiga – oo ay ku calaamadsan tahay “TV” oo astaancas ah, waa la baadhay waxaana madaxa loo saaray gidaar.
Afhayeen u hadlay BBC ayaa sheegay saxafiyiintu "waa in ay awood u yeeshaan in ay si xor ah uga soo warramaan iskahorimaadka Israel iyo Gaza".
Muhannad Tutunji iyo Haytham Abudiab ayaa sheegay in ay muujiyeen in ay yihiin wariyayaal ka tirsan BBC-da ayna booliiska tuseen kaararkooda aqoonsiga saxaafadda.
Isagoo isku dayaya inuu duubo dhacdada, Muhannad wuxuu sheegay in teleefankiisa dhulka lagu tuuray qoortana wax looga dhuftay.
"Mid ka mid ah kooxaheenna BBC News ee Carabiga ee la geeyey Tel Aviv, oo wata baabuur si cad loogu calaamadiyey warbaahinta, ayaa waxaa joojiyey oo weeraray habeen hore booliiska Israa'iil. Saxafiyiinta waa inay awood u yeeshaan inay si xor ah uga warbixiyaan colaadda Israa’iil iyo Qaza," ayuu yiri afhayeen u hadlay BBC.
BBC-da waxay la xiriirtay booliska Israa’iil si ay wax faallo ah uga bixiyaan.
Xigashada Sawirka, Twitter
Wargayska Playboy ayaa sheegay inuu joojiyay xiriirkii uu lalahaa Mia Khalifa, sababo la xariira hadalo ay taageero ugu muujisay kooxda Xamaas ee dagaalka kula jirta Israel.
Playboy, waa joornaal Maraykan laga leeyahay oo loogu talagalay ragga, oo ah kii ugu horreeyay ee soo bandhiga sawiro dumar qaawan si u soo jiito aqristayaal rag ah.
Mia Khalifa ayaa la shaqeynaysay wargeyskaan kadib markii ay shaacisay inay joojisay sameynta filimada nashax xumada ah, iyada oo u sameyn jirtay xayaysiimo.
Wargeyska ayaa baahiyay bayaan uu ku sheegayo in uu hakiyay wada shaqayntii kala dhaxaysay Mia Khalifa sidoo kalana ay tirtidoonaan kanaal ay ku leheed bogooda internet ka.
Shirkaddu waxay si degdeg ah u cambaaraysay qoraalka twitter-ka ee Mia Khaliifa oo ay ku tilmaantay mid laga naxo waxayna u sheegtay inay "ogaato in shaqad laga eryay, taas oo dhaqan galaysa isla markiiba". Madaxa shirkadda Shapiro ayaa intaasi ku daray in loo baahan yahay in bini’aadanku ay isu yimaadaan si ay u wajahaan masiibadaasi.
Odhaahyada ay eersatay Mia ayaa ka mid ahaa, ‘Hadii aad eegto xaaladda Falastiin, oo aadan Falastiin taageero u muujin, waxaad jirtaa dhanka qaldan’, ayay ku tiri qoraalka.
Meydadka qaar ka mid ah Israa’iiliyiintii ay Xamaas ku qabsadeen weerarkooda toddobaad ka hor ayay ciidamada Israa’iil soo heleen intii lagu guda jiray duullaan dhinaca dhulka ah oo Jimcihii lagu qaaday Gaza, sida ay ku warramayaan wargeysyada Israa’iil.
Haaretz iyo Jerusalem Post ayaa sheegay in ciidamada difaaca Israa’iil ay heleen meydad aan tiradooda la cayimin, kuwaas oo dib loogu soo celiyay dhulka Israa’iil, waxaana la helay qaar ka mid ah alaabo ay leeyihiin dad la la’yahay.
Dhanka kale war cusub oo hadda soo dhacay ayaa lagu sheegay in tirada dadka ee ay Xamaas haystaan ay tahay 120 qof.
Si aad ula qabsato wararka soo kordha maanta, marka hore intan ka ogow dagaalka Israa'iil iyo Xamaas:
Tirada dadka lagu dilay Gaza ee duqeymaha Israel ayaa gaartay 1,900, sida ay sheegtay wasaaradda caafimaadka ee Gaza.
Tirada dhaawaca ayaa gaareysa 7,696, sida uu sheegay afhayeenka wasaaradda. Wuxuu intaas ku daray in 60% dadka dhintay iyo kuwa dhaawacmay ay ahaayeen haween iyo carruur.
Subax wanaagsan akhyaarey kunasoo dhawaada tebinteena tooska ah ee wararka maanta
Afhayeen u hadlay Pentagon-ka oo lagu magacaabo Patrick Ryder ayaa sheegay in ciidamada sida gaarka ah u tababaran ee Mareykanka ee ku howlan xoreynta la haystayaasha ay gaareen Israa’iil, sida uu sheegay maamulka warbaahinta Israa’iil.
Sida laga soo xigtay maamulka Israel, Ryder wuxuu intaa ku daray in u dirida markab diyaaradeed qaada oo Mareykan ah oo gaaray dhinaca bariga Mediterranean-ka ay tahay "farriin ka hortag ah oo ku socota Hezbollah iyo Iran inaysan faragelin dagaalka," isagoo xusay in markabkan uu leeyahay "basaasiin, kormeer, iyo awood jawaabeed. ”
Waxa uu sheegay in Washington ay uga tagi doonto dagaalyahanada F-35 ee gobolka, ayna xoojin doonto dagaalyahanada F-16 iyo F-15 si loo xaqiijiyo helitaanka fursado kala duwan, waa sida uu hadalka u dhigay.
Maxay yihiin Ciidamadda Delta.
Delta Force waa unug hawlgalo gaar ah oo ka tirsan Ciidanka Maraykanka oo diirada saaraya ugu horrayn xoraynta la haystayaasha iyo la dagaallanka "argagixisanimada," iyo inta badan hawlgalladooda.
Qeybtan waxaa la aasaasay 1977-kii, kuwaas oo uu asaasay Kornayl Charlie Beckwith, oo arkay baahida loo qabo ciidan weerar ah oo sax ah oo ka dhisan ciidanka dhexdiisa, waxayna ciidamadaan la shaqeeyeen Adeegga Hawada Gaarka ah ee Ingiriiska sanadkii 1970-meeyadii, taas oo qayb ka ah isweydaarsiga khibradaha milatari ee u dhexeeya Washington iyo London, iyo in lagu daydo Adeegga Cirka ee caanka ah ee British Special Air Service.
Delta waxa ay ku shaqo leedahay burburinta unugyada argagixisada, sahanka istaraatiijiga ah iyo diyaarinta hawlgalada goobta dagaalka, laakiin waxa ay sidoo kale ka qaybqaadataa hawlgalada samatabbixinta la haystayaasha iyo hawlgalada qarsoon ee CIA.
Ciidankan gaarka wuxuu hoos tagaa Taliska Hawlgallada Gaarka ah ee Ciidanka Mareykanka (USAOC), laakiin waxaa gacanta ku haya Taliska Howlgallada Gaarka ah ee Wadajirka ah (JSOC)
Hadafka koowaad ee Taliska Hawlgallada Gaarka ah ee Wadajirka ah (JSOC) waa in ay qabtaan hawlgallo halis ah oo ka dhan ah argagixisada, halka Taliska Howlgallada Gaarka ah ee Mareykanka (USAOC) uu diiradda saaro dagaalka aan caadiga ahayn, difaaca gudaha, dibada iyo ka hortagga fallaagooyinka.
Waxaa la qiyaasaa in ciidamadaan ay gaarayaan ilaa iyo 1,000 askari.
Qoraaga Sean Naylor, ee wax ku qora Majalada Army Times,buugisa ku saabsan Delta Force,wxuu sheegay in laga yaabo inay yihiin ilaa 1,000 askari Ciidanka Delta Force
Sida laga soo xigtay websiteika Maraykanka ee Specail Ops, wuxuu sheegay in ku biirista ciidankan ay ku xiran yihiin shuruudo ay ka mid yihiin in codsadayaashu yihiin lab, ugu yaraana ahaadan 21 sano jir, noqdaana shaqaale milatari oo u qalma.
Israa’iil ayaa sheegtay inay weerarayso godadka sirta ah ee dhulka hoostiisa laga sameeyey ee ay isticmaalaan Xamaas, ayadoo dhanka kalena sii wadda weerarradii aargoosiga ahaa ee ay ku qaadaysay kooxdaas mintidiinta ah.
“Bal malee Qasa oo laba lakab ah; lakab dadka rayidka ah iyo lakab Xamaas ah. Waxaan isku dayeynaa in aan u gudubno lakabka labaad ee Xamaas ay dhistay,” ayuu yiri afhayeen u hadlay milateriga israa’iil.
Laba nooc ayey isugu jiraan godadkaas. Qaar waxaa u soo mara sahayda, waxayna ka soo billowdaan dhinaca Masar ayagoo soo gala Qasa, halka kuwa kalena ay Qasa ka baxaan oo ay galaan deegaannada Israa’iiliyiinta ee xudduudda u dhow, waxayna Xamaas u isticmaalaan inay weerarro ka qaadaan.
Way adag tahay in la qiimeeyo baaxadda shabakadda oo Israa’iil ay u taqaano ‘Qasa Metro’ waayo waxaa la aaminsan yahay in ay dherersan yihiin 41 KM oo dherer ah iyo 10 KM oo ballac ah.
Ka dib dagaalkii 2021, milateriga Israa’iil wxay sheegeen inay weerarro xagga cirka ah ku burburiyeen in ka badan 100 KM oo godad ah.
Xamaas waxay dhankeeda sheegaysaa in godadkaas oo gaaraya 500 KM, kaliya 5% ay waxyeello soo gaartay. Si loo fahmi karo haddii aan u dhigno, xadiidka tareenka dhulka hoos mara ee London waa 400 KM, inta badanna masaafadaas waa dhulka dushiisa.
Dhismayaasha godadka waxay Qasa ka billowdeen ka hor intii aysan Israel askarteeda kala bixin 2005. Laakinse waxay sii kordheen markii Xamaas ay la wareegtay gacan ku haynta marinkaas laba sano ka dib.
Taa waxay keentay in Israa’iil iyo Masarba ay aad u xaddidaan dhaqdhaqaaqa badeecadaha iyo dadka soo galaya kana baxaya sababo amni dartood.
Markii ay godadkaas ugu badnaayeen waxay gaareen ku dhawaad 2,500 oo god, kuwaasoo laga soo galin jiray badeecadaha ganacsiga, shidaalka iyo hubka, waxaana isticmaali jiray Xamaas iyo kooxo kale.
Koontarabaanku muhiimad weyn uma lahayn Qasa wixii ka dambeeyey 2010, markaasoo Israa’iil ay billowday inay ogolaato badeecado dheeraad ah in sibadda laga keeni karo oo xuduuddaha laga soo gelin karo. Masar goor dambe ayey iyadu xirtay ayadoo u adeegsatay biyo xoog leh oo ay ku furtay iyo burburin toos ah.
2006 waxay dagaalyahannadu adeegsadeen god hoos mara xuduudda Israa’iil, waxayna dileen laba askari, ayagoo soo qafaashay Gilad Shalit oo muddo shan sano ah ay haysteen.
Kumanaan kun oo qof ayaa isugu soo baxay caasimadda Ciraaq ee Baqdaad iyagoo ka soo horjeeda ficillada Israel ee Gaza.
Dibad-baxayaasha ayaa ku tuntay calanka Israa’iil oo weyn oo dhulka la dhigay. Dibadbaxan oo uu soo qaban qaabiyay hogaamiyaha shiicada ah ee awooda badan Moqtada al-Sadr ayaa sidoo kale waxaa taageeray dowlada Ciraaq.
Waxaa jiray mudaaharaadyo kale oo taageersan Falastiiniyiinta oo ka dhacay caasimadda Jordan ee Cammaan, halkaas oo in ka badan toban kun oo qof ay isugu soo baxeen meel u dhow Masjidka weyn ee Xuseen ee magaalada.
Hogaamiyayaasha Xamaas ayaa ku baaqay waxa ay ugu yeereen "maalin caro" guud ahaan dunida Carabta.
Wasiirka arrimaha dibadda ee Jarmalka Annalena Baerbock ayaa maanta u safri doonta magaalada Qaahira, iyadoo filaysa inay iman doonto gelinka dambe ee maanta, si ay ugala hadasho xaaladda bini'aadantinimo ee Gaza.
Baerbock ayaa sheegtay inay Masar iyo Qaramada Midoobay kala hadlayso goobo ammaan ah oo ay ku sugan yihiin dadka rayidka ah ee Gaza, gaar ahaan ka dib markii in ka badan hal milyan oo qof oo rayid ah ay ku amreen ciidamada Israa’iil inay u guuraan koonfurta iyada oo la filayo in weerar dhulka ah lagu qaado.
Masar ayaa maamusha marinka Rafah, oo ah marinka kaliya ee looga gudbo Gaza.
