Soomaaliya oo ku dhow in ay ka mid noqoto Dallada Bulshada Bariga Afrika

Tebin toos ah

1. 2 Agoosto 2023Amar lagasoo saaray fadeexaddii Soomaaliya kasoo gaartay tartankii orodka ee Shiinaha

   Wasiirka Dhallinyarada iyo Ciyaaraha Soomaaliya ayaa guddiga Olympikada ku amray in Shaqada laga Joojiyo Guddoomiyaha Xirriirka Ciyaaraha Fudud ee Soomaaliya, Khadiijo Aadan Daahir.

   Tallaabadan ayaa timid kadib markii ay hadal hayn dhalisay gabar Soomaliyeed oo tartan orod ah uga qayb gashay dalka Shiinaha, halkaas oo la arkayey gabadha oo aan ordi aqoon isla markaana gashay kaalinta u dambeysa.

   "Wasaaradda waxaa u caddaatay in Nasro aysan ahayn ciyaar yahanad ka tirsan Oroddada, iyo in Marwo Khadiijo ay sameysay ku takri fal awoodeed iyo sumcad dil Qaran" ayaa lagu yiri qoraalka ka soo baxay Wasaaradda.

   Nasra ayaan lahayn wax taariikh orodyahannimo ah oo ka horreysa midda hadda, balse guddoomiyaha xidhiidhka ciyaaraha fudud ee Soomaaliya, Khadiija Aadan Daahir oo aan wax ka waydiinnay waxay noo sheegtay in ay qaadatay layliyo adag oo ay isugu diyaarisay ka qayb galka orodkaas boqolka mitir.

2. 2 Agoosto 2023Dal ka mid ah kuwa marrinka u ah Soomaalida tahriibta oo boolisku ku laayey dad badan

   Booliska Brazil ayaa hawlgal ay ku bartilmaameedsanayaan kooxaha daroogada ee saddex gobol oo Brazil ka tirsan waxaa ku dhintay ugu yaraan 43 qof.

   Hawlgalkii ugu dambeeyay ee ka dhacay magaalada Rio de Janeiro, ayay booliisku sheegeen inay ka jawaabeen rasaas ka dhacday deegaanka Complexo da Penha, halkaasoo ay ku dhinteen ugu yaraan 10 qof.

   Horaantii, 14 tuhmane ayaa ku dhintay iska horimaadyo socday shan maalmood, kuwaas oo ah hawlgal ay boolisku ka wadeen gobolka São Paulo, kaasoo loogu magac daray halwgalka gaashaanka.

   Sidoo kale gobolka waqooyi bari ee Bahia, saraakiishu waxay sheegeen in 19 tuhmane la dilay tan iyo Jimcihii.

   58 qof ayaa lagu soo qabtay howlgallada ka socda gobolka São Paulo, kaasoo billowday ka dib markii sarkaal ka tirsan booliska gaarka ah lagu dilay Khamiistii magaalada xeebta ku taal ee Guarujá.

   Booliska ayaa gacanta ku dhigay 385kg oo maandooriye ah iyo sidoo kale qoryo sida ay sheegtay warbaahinta dalkaasi.

   Hawlgalka ayaa waxaa dhaleeceeyay wasiirka cadaaladda Brazil Flavio Dino, oo sheegay in falcelinta boolisku aysan u dhigmin dambiga la galay.

3. 2 Agoosto 2023Waddan dalxiis bilaash ah siinaya qofka doonayo in uu booqdo jasiiraddan

   Dowladda Giriigga ayaa dalxiis bilaash ah siinaysa qof waliba oo doonaya in uu booqdo jasiiradda Rhodes oo bishii u dambeysay uu halakeeyay dab ka kacay kayn.

   In ka badan labaatan kun oo qof ayaa ayaa ka barakacay jasiiradda, kadib markii uu dabku dhacay xilli cimiladu aad u kululeyd.

   Wakaladaha safarka ayaa hadda bilaabay olole loogfu magac daray ‘Rhodes waa amaan’ si dadka dib loogu celiyo jasiiradda.

   Raysal wasaaraha Giriigga Kyriakos Mitsotakis ayaa sheegay in uu rajaynayo haddii dadka laga bixiyo qarashaadka in ay dib ugu laabanayaann “si ay ugu damaashaadaan quruxda dabiiciga ah ee jasiiradda.

4. 2 Agoosto 2023Donald Trump oo lagusoo oogay wax lagu tilmaamay "dacwadihii ugu darnaa" tan iyo bilowgii eedaymihiisa

   Kooxda ololaha doorashada ee Donald Trump ayaa sheegtay in dambiyadii ugu dambeeyay ee lagu soo oogay Trump ay yihiin faragelin doorasho. Trump ayaa lagu wadaa in khamiista uu ka soo muuqdo maxkamad si uu u wajaho eedeymo la xiriira in uu qorsheynayay si uu meesha uga saaro codbixintii ugu dambeysay ee madaxtinimo.

   Kooxdiisa Ololuhu waxay eedaymahaasi ku tilmaameen “ugaadhsi ka dhan ah Maraykannimada”, iyo in uu la mid yahay cadaadiskii lagu hayay Nazi-ga Jarmalka iyo Midowgii Sofiyeet.

   Eedeynta ayaa lagu sheegay in Donald Trump uu ogaa in uu been sheegayay markii uu ka cabanayay wax isdaba marin lagu sameeyay codbixinta. Lix eedaysane oo kale ayaa liiska ku jira. Si rasmi ah looma magacaabin, balse warbaahinta Mareykanka ayaa sheegtay in uu ku jiro qareenkii hore ee Trump, Rudy Giuliani.

   Trump weli waa musharrax madaxweyne mana jiro sharci ku qasbaya in uu musharraxu aqbalo in laga guulaystay, taas oo hadii ay jiri lahayd Trump ka hor istaagi lahayd musharraxnimada doorashada soo socota ee Maraykanka.

5. 2 Agoosto 2023Paracetamol: Maxaad ka taqaannaa xanuun baab'iyaha loo adeegsado in masaska lagu dilo?

   Dawladda Maraykanka dawada xanuun baab'iyaha ah ee Paracetamol oo aan u isticmaalno jabinta xanuunka jirkeenna ku jira waxay u isticmaashaa iney ku dilaan noocyo ka mid ah masaska cawlan ee laga helo jasiiradda Guam.

   Dalkaasi 80 mg oo kaniinka Paracetamol waxay u isticmalaan iney ku dilaan masaska laga helo Jasiiraddaasi.

   Noocyada masaska ee ku nool dhirta jasiiraddaasi waxay inta badan cunaan jiirka geedaha dhaadheer dushooda ku nool. Haddaba kaniinka Paracetamol wuxuu awood u leeyahay masaska noocaasi ah saacada yar gudahood inuu ku dilo... sii akhri

6. 2 Agoosto 2023Muxuu yahay, yaase leh dhulka Casa d'Italia?

7. 2 Agoosto 2023Dhageyso xaaladda Gacan-libaax iyo dadka ka qaxay deegaanada

   Qoysas ay tiradoodu kor u dhaafayso saddex boqol oo qoys ayaa ka qaxay deegaanadda Go’da wayn, Diri-maraa iyo nawaaxiga buurta Gacan-libaax.

   Deegaannadaas ayay maalmihii u danbeeyayba isku hor-fadhiyaan rag hubaysan oo sheegay in ay dawladda la dagaalamayaan iyo ciidamo xukuumadda jamhuuriyadda iskeed ugu dhawaaqday madaxbannaanida ee Somaliland halkaas geysay.

   Dadka deegaannadaas kusii harsan oo aannu la hadalnay ayaa walwal culus ka qaba in saacadkasta dagaal ka dilaaci karo agtooda, halisna ay geli karto noloshooda.

   Haddaba Sidiiq Maxamed Burmad ayaa la hadlay hooyo carruur badan ku haysata deegaanka, mid ka mid ah odayaasha deegaanka waligoodba ku noolaa iyo xoghayaha golaha deegaanka ee degmada go’da-wayn, warbixintaan ayuuna ka soo diray.

8. 2 Agoosto 2023Dhegeyso: Muxuu Cabdi Nageeye ka yiri tartanka oroddada ee guuldarrada ay kasoo gaartay Soomaaliya?

9. 2 Agoosto 2023Dhulgariir ruxay Itoobiya iyo Eratariya

   Dhulgariir cabirkiisa lagu qiyaasay 5.6 ayaa fiidnimadii xalay ku dhuftay waqooyiga Itoobiya iyo dalka ay deriska yihiin ee Eritrea

   Ma jiro wax dhimasho iyo burbur ah oo ilaa hadda la soo sheegay.

   Dhulgariirka ayaa ruxay dhowr magaalo oo ku yaalla waqooyiga gobolka Tigray ee Itoobiya, oo ay ku jirto caasimadda, Mekelle, sida uu ku warramay TV-ga Tigrayga.

   Solomon Maesho oo ah sarkaal sare oo ka tirsan mamaulka Tigrayga ayaa sheegay in dhammaan degmooyinka ku dhow xadka Eritrea laga dareemay gariirka.

   Magaalada Irafalle ee dalka Erateriya, ayuu ka soo bilowday dhulgariirkaan sida uu sheegay wasiirka warfaafinta ee Eritrea.

10. 2 Agoosto 2023Maxay muhiim u tahay inaad habeen walba isku waqti seexato soona toosto?

11. 2 Agoosto 2023Maxay dowladda Soomaaliya ka ogeed gabadhii tartanka oradka uga qayb gashay Soomaaliya?

    Wasaaradda ciyaaraha iyo dhalinyarada ee dowladda federaalka Soomaaliya ayaa sheegtay in ay baaritaan ku sameyn doonto hannaankii lagu soo xulay gabar lagu magacabao Nasra Abuukar Cali, oo Soomaaliya uga qayb gashya tartan orad ah oo ka dhacaya dalka Shiinaha, kaas oo Soomaaliya guul darro kala kulantay.

    Maxamed Barre Maxamuud oo ah wasiirka dhalinyarada iyo ciyaaraha Soomaaliya oo BBC-da la hadlay ayaa sheegay in gabadhu aaney qaranka ku mataleynin oradka ay ka qayb gashay bals uu ahaa orad heer jaamacadeed ah.

    Wuxuu intaa ku daray in wasaardiisu aaney wax door ah ku laheyn arrinta gabadha iyo habka loogu xushay in ay tartankaasi ka qayb gasho.

    Dhanka kale ururka ay ka midaysan yihiin jaamacadaha Soomaaliya oo iyaguna ka falceliyey arrintan ayaa dhankooda iska fogeeyay hawshaas, iyaga oo sheegay in aanu jirin orodyahan Soomaaliyeed oo ay u direen tartankaas.

    Soomaaliya: "Dalka dunida daba ordaaya" falcelintii bulshada

12. 2 Agoosto 2023Boqollaal wiyil ah oo loo dilay geesahooda dartood

    Maamulka Koonfur Afrika ayaa sheegay in tirada wiyisha loo dilayo geesahooda ay hoos u dhacday lixdii bilood ee ugu horreysay sanadkan kaddib dadaallo lagu doonayay in wax looga qabto ugaarsiga wiyisha oo la sameeyay.

    Wasaaradda deegaanka ayaa sheegtay in 231 ka mid ah wiyisha dalka loo dilay geesahooda intii u dhaxeysay bilihii Janaayo iyo June - taas oo ah 28 in ka yar isla muddadaas sanadkii hore.

    Dadaalka wadajirka ah ee ay sameeyeen hay'adaha sharci fulinta ee Koonfur Afrika, saraakiisha canshuuraha iyo amniga ayaa horseeday in qaar ka mid ah dad galay dambiyada ugaarsiga wiyisha la marsiiyo waxa sharcigu ka qabo sida ay sheegtay wasaaaradda deegaanka.

    Laakiin Koonfur Afrika, Botswana iyo Namibia ayaa wali la halgamaya sidii ay uga hortegi lahaayeen kooxaha ugaarsiga ah ee sida wanaagsan u hubaysan si ay u dilaan xayawaanka dabar-go’aya ee geesahoodu weli aad uga qiimo badan yihiin Shiinaha iyo Vietnam.

13. 2 Agoosto 2023Nasra Abuukar: Maxaa laga yiri gabadhii tartanka oroddada ku mataleysay Soomaaliya?

14. 2 Agoosto 2023Dagaal mar kale ka bilowday Itoobiya

    Dagaallo ayaa ka dhacay deegaanno badan oo ka tirsan gobolka Amxaarada ee dalka Itoobiya kaas oo u dhexeeya ciidamada dowladda iyo maleeshiyaadka deegaanka.

    Dadka ku nool magaalada taariikhiga ah ee Lalibela oo BBC-da la hadlay ayaa ku tilmaamay isku dhacyada hubaysan kuwa qasbay in la joojiyo duullimaadyadii diyaaradaha ee daagaanka.

    Dhaqdhaqaaqayaasha xiriirka la leh meleeshiyaadka loo yaqaan Fano ayaa sheeganaya inay gacanta ku hayaan garoonka diyaaradaha ee magaalada laakiin BBC ma aysan u suurtagelin inay si madax banaan u xaqiijiso sheegashada.

    Dagaallo ayaa sidoo kale laga soo sheegayaa ilaa ugu yaraan afar magaalo oo kale - kuwaas oo qaarkood ay dadka deegaanku ku tilmaameen "kuwo culus".

    Afhayeenka Ciidanka Difaaca Itoobiya Col. Getnet Adane ayaa u sheegay wariyaasha Talaadadii in ay "qaadayaan" tillaabooyin ka dhan ah "kooxaha hubaysan ee ku shaqeeya magaca Fano."

    Toddobaadki hore ciidamo safar ah ayaa lagu weeraray labo aag oo ka tirsan gobolka.

    Sawirro lagu faafiyay baraha bulshada ayaa muujinaya wadooyin dhowr ah oo lagu xiray geedo iyo dhagxaan si loo xakameeyo dhaq dhaqaaqa ciidamada.

    Ururka u dooda xuquuqda bulshada gobolka Amxaarada oo lagu magacaabo Amhara Association of America (AAA) ayaa sheegay in ay xaqiijiyeen iska horimaadyo dhowr ah oo ka dhacay degaano dhowr ah, waxayna walaac ka muujiyeen ammaanka dadka rayidka ah.

    Madaxweynaha gobolka Amxaarada Yilkal Kefale ayaa dhankiisa sheegay in xafiiskiisu u furan yahay in wadahadal lagu dhameeyo arrimaha taagan.

15. 2 Agoosto 2023Madaxweynaha Puntland oo ka hadlay arrin muddo hadal haynteedu taagneed

    Madaxweynaha maamulka Puntland Saciid Cabdullaahi Deni ayaa markii ugu horreysay sheegay in isaga iyo xukuumaddiisu aaney qorshaha ugu jirin in ay xilka kororsadaan, taa badalkeedana waxaa uu sheegay inuu u caddeynayo dadka reer Puntland in doorashadu ay ku dhacayso xilligeeda.

    Hadalkaan ayaa imaanaya xilli mas'uuliyiinta mucaaradka Puntland ay dhowr mar oo hore ku eedeyeen Saciid Deni inuu doonayo muddo kororsi, sababta dastuurka loo furayna ay tahay arrintaa.

16. 1 Agoosto 2023Sidii ay ku badbaadeen ciidamadii Mareykanka ee Caydiid soo qaban rabay balse xayirmay

17. 1 Agoosto 2023Britain oo xasuuq kutilmaamtay dilal loo geystay buslhada Yazidi-ga

    Britain ayaa dilalka ba’an oo dadka Yazidi-ga ah loogu geystay dalka Ciraaq ku tilmaantay xasuuq. In ka badan shan kun ayaa la dilay, markii kooxda isku magacawda Dawladda Islaamka ay ka qabsatay dalkoodii hooyo 2014-kii.

    Xafiiska arrimaha dibadda ee London ayaa sheegay in ay ka jawaabayaan go'aan maxkamad oo aya soosaartay maxkamad kutaalla Jarmalka taasi oo xukunkeeda lagu xiray dagaalyahan IS ah oo addoonsaday haweeney Yazidi ah iyo gabadheeda – dambigaas ayay maxkamadda ku tilmaantay "fal xasuuq."

    Warkan ayaa lagu sheegay in lagu soo beegay sanadguuradii sagaalaad ee xasuuqaas.

18. 1 Agoosto 2023Doon aan cidna wadin oo soo weerartay maraakibta Ruushka

    Ruushka ayaa sheegay in ay burburiyeen saddex doonyood oo ah kuwa aan cidina wadin oo laga leeyahay dalka Ukraine, kuwaas oo doonayay in ay weerar ku qaadaan laba markab oo ay leeyihiin ciidamada badda Ruushka oo marayay badda madow. Wasaaradda difaaca ayaa sheegtay in werarkan uu dhacday saacadihii hore, uuna ka dhacay meel saddex boqol iyo afartan kilomitir koonfur-galbeed ka xigta Sevastopol ee Crimea.

    Waxa ay sidoo kale hadda sheegeysaa in ciidamadeeda badda ay burburiyeen diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Ukraine kuwaas oo bartilmaameedsanayay maraakiib ganacsi oo Ruushku leeyahay oo ku sii jeeday marinka Bosphorus.

    Shaqaalaha wasaaradda horumarinta dhaqaalaha ee Ruushka ayaa hadda loo sheegay in ay ka soo shaqeeyaan guryahooda,kadib markii diyaarad aan duuliye lahayn ay ku dhufatay dabaqa sare ee ay wasaaradda ku leedahay xaafadda ganacsiga ee magaalada Moscow. Isla dabaqan ayaa laba habeen ka hor lala beegsaday weerar diyaaradeed.

    Duqa magaalada Moscow ayaa sheegay in nidaamyada difaacyada cirka ay xalay soo rideen dhowr diyaaradood oo kale oo aan duuliye lahayn.

19. 1 Agoosto 2023Sweden oo sheegtay talaabada ay qaadi doonto oo la xiriita gubista Quraanka kariimka ah

    Sweden ayaa sheegtay in laga yaabo in ay booliska siiso awood ay uga hortagaan dadka gubanaya qur’aanka kariimka ah.

    Ra'iisul wasaaraha dalka, Ulf Kristersson, ayaa ku adkeystay in mabaadi'da xoriyatul qawlka ay sii jiri doonaan, laakiin wuxuu sheegay inay lagama maarmaan tahay in la qaado tillaabooyin ka dhan ah gubista Qur'aanka haddii ay jirto khatar cad oo amniga qaranka ah.

    Dhowr qof ayaa meel fagaare ah ku gubay kitaabka qur’aanka kariimka ah, dalalka Sweden iyo sidoo kale Denmark, waxaana arrintaas si caro leh uga jawaabay dadka Muslimiinta ah ee ku nool Bariga Dhexe.

20. 1 Agoosto 2023Gabar aad ula socatay arrimaha Ruushka oo war ka soo saartay xaalada xukuumadda Moscow

    Nina Khrushcheva, oo muddo dheer aad ula socotay arrimaha madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin oo hadda ku sugan Moscow, ayaa u sheegtay barnaamijka BBC Radio 4's World at One, in duqeymaha loo adeegsaday diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ay ka geysteen magaalada ay ku soo beegantay xili uu "madmadow kajiro nidaamkan".