Faahfaahin dheeri ah ayaa ka soo baxaysa qaraxyo xooggan oo gordhawed ka dhacay magaalada Baardheere ee gobolka Gedo. Jahawareer xooggan ayaa ka jira magaalada iyadoo rasaas la maqlayo.
Haddaba halkaan ka dhageyso wariye Axmed Cumar Saalixi oo BBC-da u faahfaahiyay sida Baardheere wax uga dhaceen.
Qoraalka Codka, Qaraxyo xooggan ayaa ka dhacay Baardheere
War deg deg ah, War Degdeg ah: Qaraxyo xooggan oo ka dhacay Baardheere
War deg deg ah oo hadda naga soo gaaray magaalada Baardheere ee gobolka Gedo ayaa sheegaya in laba qarax oo xooggan ay halkaa ka dhaceen.
Madax dhaqameedka Puntland oo war ka soo saaray dagaalka Garoowe
Madax dhaqameedka Puntland ayaa ku guuleystay in xabad joojin ay kala dhex
dhigaan dhinacyadii shalay ku dagaallamay magaalada Garoowe ee xaruunta mamaul goboleedka
Puntland.
Islaan Ciise Islaan Maxamed oo ka mid ah xubnaha dhaqanka ee howshaan horumuudka u ah ayaa sheegay in dhinacyadu ay ka aqbaleen baaq ay u jeediyeen oo ahaa in dagaalka la joojiyo isla markaana la wada hadlo.
Qoraalka Codka, Waxaa la kala qaaday ciidamadii dagaallamay
Hurdo Soomaalida qaar caado u ah oo la sheegay in caafimaad muhiim ah ay leedahay
Weerar dad ku dhinteen oo ka dhacay meel u dhow Mandheera
Ammaanka qaar ka mid
ah deegaannada ismaamulka Mandheera ayaa la sheegayaa in laadkeeyay ka dib markii gaari ay boolisku leeyihiin Miino
kula kacday meel u dhaw deeegaanka Baanisa.
Madaxa dhanka
ammaanka ee deegaannadaasi Amos Mariba oo BBC-da la hadlay ayaa sheegay in
gaari ilaalo u ahaa Bas sidey rakaab miino lagula eegtay meel u dhaw degaanka
Baanisa.
Waxaa uu intaa ku
daray in ilaa 3 qof oo labo ka mid ah ay askar yihiin ay weerarkaasi ku
dhinteen.
Amos Mariba ayaa
dhanka kale sheegay in ay wadaan howlgallo dhanka ammaanka ah, isagoo ugu
baaqay shacabka deegaannada xuduudda in sugidda amniga ay kala shaqeeyaan laamaha ammaanka.
Kenya oo war ka soo saartay dagaalka Al-shabaab
Xigashada Sawirka, AFP
Dowladda Kenya, ayaa sheegtay in ay dooneyso in ay soo afjarto weerarrada
Al-shabaab ka gaystaan gudaha Kenya, isla markaana ay sidoo kale kula
dagaallamayaan gudaha Soomaaliya.
Wasiirka gaashaandhigga Kenya Aadan Barre Ducaale oo la hadlayay bulshada
ku dhaqan deegaanka Masalani oo ka tirsan ismaamulka Garissa ee gobolka Waqooyi-Bari kenya ayaa sheegay in dowladdiisu
aaney aqbali doonin in ururka Shabaab uu weerarro ka gaysto gudaha kenya.
Wuxuu sheegay wasiir Ducaale in dowladdiisu aaney sidoo kale u dul qaadan doonin in
Shabaab gudaha dalkiisa ay ku faafiyaan fikradaha xag-jirnimada ah, ayna
weeraraan fariisamaha ciidamada Kenya.
Kenya ayaa qayb ka ah howlgalka Midowga Africa ee ATMIS ee Soomaaliya, waxaana
u jeedku yahay in ay la dagaallamaan Al-shabaab, gacanna ka siiyaan dowladda federaalka xasilloonida dalka.
Dhegeyso: Ciidamada ku dagaalay Garoowe oo la kala qaaday
Wararka naga soo gaaraya magaalada Garoowe ayaa sheegaya in la kala qaaday ciidamada dowladda iyo kuwa hubeysan oo ku dagaallamay caasimadda Puntland. Halkan ka dhegeysa wararkii ugu dambeeyay ee xiisada Garoowe.
Qoraalka Codka, Xaaladda Garowe
Waa sidee xaaladda Garowe ee saakay iyadoo xalay laga maqlayay dhawaaqa rasaasta?
Wararka ka
imanaya magaalada Garowe ee caasimadda maamulka Puntland oo shalay dagaal ku dhexmaray ciidamo taabacsan
xukuumadda Puntland iyo kuwa ka soo horjeeda oo diiddanaa in la furo dastuurka
Puntland ayaa sheegaya in xalay
maagaalada laga maqlayay dhawaqa rasaasta inkastoo Isimada Puntland ay sheegeen
in hesiis xabad joojin ah la gaaray.
Hase yeeshee jawiga
magaalada ayaa saaka deggan sida ay inoo xaqiijiyeen ilo wareedyo ku sugan
Garowe.
Wixii ka soo
kordho halkan ayaan idinkula wadaagi doonnaa.
Xigashada Sawirka, Puntland State Tv
Tirada dhimashada iyo dhaawacyada dagaalka Garowe oo sare u kacday
Xigashada Sawirka, Google
Dhakhaatiirta
isbitaallada qaar ayaa sheegay in ugu yaraan lix iyo labaatan qof ay ku
dhinteen dagaal culus oo ka dhacay magaalada Garoowe ee xarunta maamulka
Puntland.
Tirade dhaawacyada
ee gelinkii hore lasoo tebiyay ayaa ku dhaweyd soddon qof iyadoo la rumeysanayahy
in intaa ay ka badan karto.
Iyadoo dagaalku
uu qaboobay gelinkii dambe ee maanta ayaa weli waxaa muuqataa cabsi laga qabo
in dagaalku markale uu qarxo.
Maamulka
Puntland ayaa dowladda federaalka Soomaaliya ku eedeeyay xiisadda ka taagan
magaalada Garoowe.
Wasiirka
war-faafinta Puntland Maxamuud Caydiid Dirir ayaa BBC-da u sheegay in abaabulka
iyo isku dubaridka howshaan ay leeyihiin dowladda Soomaaliya iyo mucaaradka
Puntlnad.
Madaxweyne
Biden ayaa ballan qaaday inuu taageeri doono wiilkiisa, balse Donald Trump ayaa
eedeymahan ku tilmaamay dharbaaxo.
Madaxweynihii
hore ayaa marar badan ku eedeeyay Hunter Biden inuu sameynayo gaf weyn oo la
xiriira ganacsigiisa Shiinaha iyo Ukraine.
Wasiir laga sheeganayo af xumadiisa iyo hadallo uu kusoo qoray Twitter
Xigashada Sawirka, Google
Hay’adaha
difaaca xuququda saxaafadda ee Kenya ayaa ka carooday hadal laga soo xigtay
wasiirka ganacsiga Moses Kuria oo weerar ku qaaday saxaafadda madaxa banaan ka
dib markii la sii daayey warbixin wasiirka la xiriirinaysa musuqmaasuq.
Muranka u
dhexeeya wasiirka iyo warbaahinta ayaa shalay soo if baxay iyadoo uu salka ku
hayo qormo iyo warbixin ay sii deysay warbaahinta Nation oo ku saabsanaa alaabo
la musuq maasuqay wasiirkuna sida ay shegeen uu ku lug lahaa.
Wasiirka
ganacsiga oo dhibsaday warbixintaasi ayaa twitter-ka waxa uu ku qoray erayo aan
habooneyn taasi oo warbaahinta aad uga careysiisay.
Wasiirka ayaa
sidoo kale ku baaqay in xayeeysiis aan loo geysan warbaahinta Nation media oo
kamida kuwa ugu caansan ee Kenya.
Hay’adaha
difaaca xuquuqda saxaafadda ee Kenya ayaa ku tilmaamay hadalada wasiirka kuwo
aan ku habbooneyn in u uku hadlo qof mas’uul ah.
Wasiir Moses
Kuria oo weli ka careysan ficilka saxaafadda ayaa markale saaka soo daabacay
qoraallo ay wariyeyaashu ka xumaadeen isagoo sheegay in qaar kamida
suxufiyiinta magacyadooda uu soo shaacin doono.
Madaxa
hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan qaxootiga, Filippo Grandi, ayaa sheegay
in tirada dadka ka qaxay Suudaan ay gaartay in ka badan shan boqol oo kun.
Wuxuu
sheegay in laba milyan oo kale ay ku barakaceen gudaha dalka.
Dhinacyada
dagaallamaya ayaa midba midka kale ku eedeeyay in uu jabiyay xabbad joojintii
ku meel gaarka ahayd ee ugu dambeysay.
Ciidamada
Sudan ayaa sheegay in ciidamada gurmadka degdega ah ay weerar ka fuliyeen
waqooyiga Darfur maalin labaad oo xiriir ah.
Dhexdhexaadiyeyaasha
Maraykanka iyo Sucuudiga ayaa ku dhawaaqay xabbad joojinta laba iyo todobaatan
saacadood Sabtidii.
Wararkii ugu dambeeyay ee dagaalka Garowe khasaaraha ka dhashay iyo Boqor Burhaan oo ka hadlay
Xigashada Sawirka, Facebook
Qasaare kala duwan ayaa ka dhashay dagaalka saaka ka
dhacay Puntland iyadoo tirada dhimashada ee ilaa haatan lasoo tebiyay ayaa gaareysa
illaa 13 ruux halka dhaawacduna la sheegayo in ay gaaran ilaa dhowr iyo
labaatan ruux.
Hubka noocyadiisa kala duwan ee la isu adeegsanayo ayaa
sidoo kale qasaare hantiyeed gaarsiiyay goobo ganacsi oo ka ag dhawaa aagga uu
dagaalku ka dhacay.
Madaxda sare ee Puntland ayaan weli ka hadlin dagaalka dhacay
balse saacadaha soo socda ayaa la filayaa in ay ka hadlaan isku dhacyada ka
dhacay Garowe.
Sidoo kale waxa jira baaqyo kala duwan oo ay dirayaan
waxgaradka iyo siyaasiyiinta Puntland ee ku aadan in dagaalka la joojiyo xalna
laga gaaro waxyaabaha la’isku hayo.
Meelaha qaar magaalada Garowe ayaa haatan laga maqlayaa
rasaas teel teel ah waxaase xusid mudan in dagaalku uusan u socon sidii saaka.
Dhinaca kale Boqor Burhaan Boqor Muuse oo ka hadlay
dagaalka ayaa waxa dhacaya ku tilmaamay wax laga xumaado isagoo ku baaqay in
xal waara laga qaaro waxyaabaha khilaafku uu ka taaganyahay.
Kadib muddo 36 cisho ah oo ay xirneyd wariye Bushaaro Baanday oo markii ugu horreysay lasoo bandhigay eedaha loo haysto
Xigashada Sawirka, Facebook
Waxaa maanta
markii 6-aad maxkamadda ka soo hor muuqatay wariye Bushaaro Cali Maxamed
(Busharo Baanday) oo muddooyinkii u dambeeyay ku xirnayd xabsi ku yaalla
magaalada Hargeysa, iyadoo xeer ilaalintuna si rasmi ah u shaacisay eedaha loo
haysto wariyaha.
Waxay sidoo kale
xeer ilaalintu soo bandhigtay eedo loo haysto wariyeyaal kale oo la sheegay
inaysan ku sugnayn gudaha Somaliland.
Muddo 36
cisho oo ay xirneyd ayey Bushaaro ku xirantahay Somaliland iyadoo maxkamadda
maanta lasoo taagay ay kaga duwaneyd kuwii hore in kiiska lagu haysto uu
horyaallay maxkamadda.
Qareenkeeda ayaa
sheegay in Bushaaro eedaha loo hasyto ay yihiin saddeex eedeedood oo ay kamid
yihiin howlo lid ku ah Somaliland iyo faafin warar been abuur ah oo la sheegay
in ay Somaliland saameyn ku yeelan karto.
Eedaha loosoo
jeediyay ayaa qaarkood waxaa kale oo lagusoo oogay wariyeyaal kale oo
Somaliland bannaanka uga maqan.
Dhageysiga
dacwadda ayaa xigi doona soo bandhigista eedaha loo haysto wariye Bushaaro
Baanday.
Askari ka tirsan Milliteriga Itoobiya oo toogasho ku dilay afar qof halka tiro kalana uu dhaawacay
Xigashada Sawirka, Qabridahar
Sida ay BBC-da
u sheegeen dad ku sugan magaalada Qabridahar askari ka tirsan ciidamada
miltariga Itoobiya ayaa saaka ku dilay afar qof dhowr kalena ku dhawaacay
magaaladaasi Qabridahar ee xarunta Gobolka Qorraxeey ee Dowladda Deegaanka
Soomaalida
Dadka uu
askarigu laayay ayaa kala ahaa saddex rag ah iyo qof dumar ah, waxaana ka mid
ahaa gudoomiyaha xaafadda siddeedaad ee Maamulka magaalada Qabri Dahar.
Warar is khilaafsan ayaa kasoo baxaya sida uu u dhintay askariga dilka geystay iyadoo wararka qaar ay sheegayaan in uu is dilay halka kuwa kalana ay sheegayaan in la dilay.
Ma jiro ilaa
iyo hadda hadal ka soo baxay ciidamada militariga ee dalka balse waxaa dhawaan
Tv-ga dowladda deegaanka ka hadlay Hoggaanka Nabadgalyada ee DDS Dayib Axmed Nuur oo
sheegay in baadhayaal ka socda heer deegaan ay Qabridahar u direen si ay u
baadhaan falkan ay ka argagaxeen shacabka deegaanka.
Ma aha
markii ugu horreysay oo askari ka tirsan ciidamada amaanka ee dalka u xabad ku
furo dad rayid gudaha deegaanka Soomaalida.
Dhamaadkii
bishii Octoobar ee sanadkii tagay ayay ahayd markii askari ka mid ahaa ilaalada
gagida diyaaradaha ee magaalada Jigjiga uu ku dilay xildhibaan Juweeriya
Subcis.
Baarlamaanka Puntland oo meel mariyay wax ka badelka dastuurka xilli Garoowe uu dagaal ka socdo
Xigashada Sawirka, Baarlamaanka Puntland
Baarlamaanka mamaulka Puntland oo maanta fadhi ka yeeshay
wax ka badelka dastuurka Puntland ayaa dood dheer kadib waxey isku raaceen 34
mudane arrinta la soo gudbiyay oo ah wax ka badelka dastuurka.
Fadhiga waxaa soo xaadiray 35 mudane taas oo ka dhigan in
hal xildhibaan uu ka aamusay.
Wax ka badelka dastuurka ayaa ahayd soo jeedin ka timid guddiga
gaarka ah ee falanqeynta wax-ka-bedelka dastuurka.
Tillaabadan ayaa imaaneysa xilli xiisad ay ka taagantahay
magaalada Garoowe, taas oo ka dhalatay isla howshaan la xiriirta wax ka badelka
dastuurka.
Cali Jayte oo sheegay in Al-shabaab ay deegaanno hor leh qabsadeen xil ka qaadistiisii kadib
Guddoomiyihii xilka laga qaaday ee gobolka Hiiraan, Cali Jayte Cismaan ayaa sheegay in Shabaab ay dib ula wareegayaan deegaanno horey looga qabsaday.
Arrinkan ayaa yimid labo maalin kadib markii xilka laga qaaday.
Cali Jayte oo diiday in uu xilka wareejiyo ayaa shaqo ka eryidiisa ku tilmaamay mid lagu xagaldaacinayo dagaalka ka dhan ah Al-Shabaab. Halkan ka dhegeyso wareysiga Cali Jayte.
Qoraalka Codka, Cali Jayte ayaa ka horyimid xil ka qaadistiisa
Dood ka socota baarlamaanka Puntland xilli rasaas laga maqlayo Garoowe
Xigashada Sawirka, Baarlamaanka Puntland
Baarlamaanka dowlad goboleedka Puntland ayaa u codeeyay inay ka doodaan wax-ka-bedelka iyo furista dastuurka xilli rasaas laga maqlayo magaalada Garoowe.
Arrinkan ayaa yimid kadib markii uu guddoomiyaha baarlamaanka Cabdirashiid Yuusuf Jibriil uu la wadaagay golaha soo-jeedinta golaha wasiiradda Puntland oo ay horey ugu raacday maxkamada dastuurka, sida ay BBC u sheegeen xubno ka tirsan baarlamaanka.
Dooda kadib ayaa laga yaabaa inay baarlamaanku cod u qaadaan in dastuurka la furo iyo in kale.
Lama oga inay cadeyntu dhici karto isa maanta iyo in kale. Xiisad la xiriirta arrimahan ayaa hadda ka taagan magaalada Garoowe, halkaas oo laga maqlay dhawaaqyada hub iyo rasaas la isweydaarsanayo.
Haddaba, waa ayo kooxda hubeysan ee Graoowe dhex joogta ee dowladda kasoo horjeeda, yaa se hoggaaminaya. Halkan ka akhri
War deg deg ah, Rasaas laga maqlayo magaalada Garowe
War deg deg ah oo naga soo gaaraya magaalada Garoowe waxa uu sheegayaa in la maqlayo dhawaaqa rasaas xooggan.
Ma cadda waxa ay tahay rasaasta la maqlayo, laakiin waxaa jiray in horey ay gudaha magaalada usoo galeen ciidamo kasoo horjeeda xukuumadda Puntland oo ay ku eedeeyeen inay dooneyso muddo kororsi.