Baaritaan ay BBC samaysay oo lagu ogaaday khasaare cusub oo soo gaaray goobaha Maraykanka ee Khaliijka ee ay Iiraan beegsatay

Baaritaanka BBC-da ayaa shaaca ka qaaday in duqeymaha Iiraan ay waxyeello cusub u geysteen goobaha militariga ee Mareykanka iyo xarumaha rayidka ee dhowr waddan oo Carbeed ku yaalla, inkastoo Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump uu sheegay inuu burburinayo awoodda militariga Tehran.

Kooxda xaqiiqo raadinta ee BBC-da ayaa diiwaangelisay burbur soo gaaray ugu yaraan sagaal goobood oo militari iyo xarumo muhiim ah oo ku yaal Kuwait, Baxrayn, Ciraaq iyo Urdun tan iyo markii uu bilowday kacdoonkii ugu dambeeyay ee Luulyo 12, 2026.

Falanqaynta sawirrada dayax-gacmeedka ayaa muujinaysa burbur cusub oo dhacay iyo wixii ka dambeeyay Luulyo 12, inkastoo Madaxweyne Trump uu ku dhawaaqay Juun 2026 in militariga Iiraan "la burburiyay".

Kooxda hubinta xaqiiqada ee BBC waxay barbar dhigtay caddaynta dayax-gacmeedka iyo muuqaallada fiidiyowga ee aan xaqiijinay oo aan helnay, iyo sidoo kale hadallo rasmi ah iyo sheegashooyin ay sameeyeen mas'uuliyiinta Iiraan.

Natiijooyinka ayaa muujinaya in Iiraan ay haysato qayb ahaan awooddeeda ay ku geli karto saldhigyada Mareykanka iyo xarumaha muhiimka ah ee gobolka oo dhan tan iyo bilowgii kacdoonkii ugu dambeeyay.

Kooxda hubinta xaqiiqada ee BBC-da ayaa sidoo kale ogaatay dhowr muuqaal oo marin habaabin ah oo sheeganaya inay diiwaangelinayaan weerarrada Iiraan ay ku qaadayso waddamada Carabta. Baaritaanka BBC wuxuu muujiyay in qaar ka mid ah muuqaalladan ay ahaayeen kuwo duug ah ama si macmal ah loo sameeyay.

Duqeymo cusub oo lagu qaaday saldhig ciidan oo ku yaal Urdun

Qaar ka mid ah caddaymaha ugu cadcad waxay ka yimaadeen Saldhigga Cirka ee Muwaffaq Salti, oo ah xarun ku taal gobol saxaraha ah oo Urdun ah.

Saldhigga wuxuu helay in ka badan $140 milyan oo maalgelin ah Mareykan ah, ama qiyaastii £104 milyan, oo loogu talagalay shaqada horumarinta. Waxaa sidoo kale isticmaalay ciidamada Mareykanka, sida laga soo xigtay Golaha Atlantic.

BBC-da ayaa bishii Maarso ee 2026-kii xaqiijisay in goobtaas lagu burburiyay raadaarka noociisu yahay AN/TPY-2. Raadaarkani waa qayb muhiim ah oo ka mid ah nidaamka difaaca gantaallada ee Mareykanka ee THAAD, kaas oo loogu talagalay in lagu ogaado laguna daba-galo gantaallada.

Ciidanka Ilaalada Kacaanka Iiraan ayaa sheegtay in weerarradii ay qaadeen bishii Luulyo ay ku burburiyeen in ka badan 20 xarumood oo ku yaallay gudaha saldhigga.

BBC-du ma aysan xaqiijin tirada ay ku dhawaaqday Ilaalada Kacaanka, laakiin isbarbardhigga sawirrada dayax-gacmeedka ee la qaaday ka hor iyo ka dib weerarka ayaa xaqiijinaya in saldhigga mar kale la weeraray bartamihii Luulyo.

Sawirrada waxay muujinayaan burbur soo gaaray wax u muuqda hoy ay leeyihiin diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo dhowr haamaha diyaaradaha, iyo sidoo kale xarumo gubtay oo ku yaal qaybo kale oo saldhigga ka mid ah.

Burbur soo gaaray saldhigga (Tower 22)

Sawirrada dayax-gacmeedka ee la qaaday ka hor iyo ka dib weerarka ayaa muujinaya wax u muuqda burbur ka muuqda saldhigga (Tower 22) oo ah goob militari oo Mareykan ah oo ku taal Urdun oo u dhow xuduudaha Suuriya iyo Ciraaq.

Sawirradii ugu dambeeyay waxay muujinayaan in goobta ay soo gaartay burbur dheeraad ah, laakiin heerka burburkan iyo saameynta uu ku leeyahay saldhigga weli ma cadda.

Saddex askari oo Mareykan ah ayaa la dilay tobanaan kalena way dhaawacmeen markii goobta ay weerartay diyaarad aan duuliye lahayn bishii Janaayo 2024.

Waxyeello ka dhalatay gudaha saldhig ku yaalla Baxreyn

BBC-da ayaa aragtay waxyeello soo gaartay Saldhigga Cirka ee Sheikh Isa ee dalka Baxreyn, halkaas oo ay ku sugan yihiin ciidamada Mareykanka.

Sawirro laga soo qaaday dayax-gacmeedka kadib weerarkaas oo ay sheegatay Iiraan ayaa muujinaya burburka dhisme ku yaalla gudaha saldhigga.

Dowladda Baxreyn ayaa cambaareysay weerarkaas ay geysatay Iiraan, iyadoo bayaan ay soo saartay ku sheegtay in Iiraan, iyadoo adeegsanaysa weerarkan, ay sii waddo "hab-dhaqankeeda cadawga ah ee nidaamsan, kaas oo ku salaysan weerarro fool-xun oo lala beegsanayo dadka rayidka ah ee Boqortooyada Baxreyn".

Burburinta tas-hiilaadka Saldhigga Cirka ee Erbil

Dhanka kale, saldhigga cirka ee Erbil ee waqooyiga Ciraaq, sawirada dayax-gacmeedka ee ay dib u eegeen kooxda BBC-da ee xaqiiqo raadiska ah ayaa muujinaya caddayn ah in weerar lagu qaaday.

Isbarbardhigga sawirada la qaaday ka hor iyo ka dib dhacdada ayaa muujineysa burburka dhowr xarumood oo yaryar. Ma awoodno inaan xaqiijinno isticmaalka xarumahan.

Erbil ayaa waxaa lagu soo qaaday weeraro ay fuliyeen diyaaradaha aan duuliyaha lahayn tan iyo markii ay soo cusboonaatay xiisadda u dhaxeysa Mareykanka iyo Iiraan ee Bariga Dhexe.

Dab ka kacay warshad weyn oo sifaysa batroolka, Kuwait

Kuweyt, sawirada dayax-gacmeedka ayaa muujinaya burbur soo gaaray warshadda Mina Abdullah, oo qayb muhiim ah ka ah qaybta saliidda Kuwait, intii u dhaxaysay 13 iyo 23 Luulyo.

Bartilmaameedka ayaa muujinaya ballaarinta baaxadda weerarrada oo ay ku jiraan tas-hiilaadka tamarta muhiimka ah, ma aha oo kaliya goobaha militariga ee ku xIiraan Mareykanka, kuwaas oo khatar ku ah wax soo saarka saliidda iyo sahayda gobolka.

Bixiyeyaasha adeegga dayax-gacmeedka ee Mareykanka ayaa ku soo rogay xannibaado gelitaanka sawirrada Iiraan iyo waddamada deriska ah wax yar ka dib markii uu dillaacay dagaalka.

Sidaa darteed, kooxda xaqiiqo-raadinta ee BBC-du waxay qiimeeyeen inta uu le'eg yahay burburka iyadoo lagu saleeyay caddaymo muuqaal ah oo kala duwan, oo ay ku jiraan muuqaallo iyo sawirro laga soo qaaday dayax-gacmeedyada Wakaaladda hawada sare ee Yurub.

Muuqaallada fiidiyowga ayaa sidoo kale diiwaangeliyay saddex dhacdo oo kale oo ka dhacay Kuwait, laakiin kuwaas weli laguma taageerin caddeynta sawirrada dayax-gacmeedka.

Muuqaal ay BBC-du aqoonsatay goobta uu ku yaal, ayaa u muuqda inuu muujinayo markii bakhaar la weeraray 15-kii Luulyo. Muuqaal kale ayaa muujinaya weerar suurtagal ah oo lagu bartilmaameedsanayo saldhig hore oo Qaramada Midoobay lahayd 12-kii Luulyo. Muuqaal saddexaad oo la duubay 18-kii Luulyo, ayaa muujinaya tiir qaro weyn oo qiiq ah oo ka kacaya aagga deegaanka Fahad Al-Ahmad ee koonfurta Magaalada Kuwait.

Maxay caddaymahaas noo sheegayaan

Sawirro iyo muuqaallo dayax-gacmeed oo ay xaqiijisay BBC-du waxay muujinayaan in saldhigyada militariga iyo xarumaha muhiimka ah ee afar waddan la bartilmaameedsaday Luulyo 12 iyo wixii ka dambeeyey.

Muhiimadda hawlgalka ee qaar ka mid ah burburka weli ma cadda. Si kastaba ha ahaatee, burburka xarumaha militariga, burburka saldhigyada xiriirka la leh Mareykanka, iyo dab ka kacay warshad weyn oo sifeyn ah ayaa dhammaantood tilmaamaya in goobaha ku yaal gobolka Khaliijka iyo Urdun ay weli nugul yihiin xitaa ka dib markii Washington ay dhawaan ku dhawaaqday bishii Juun inay jabisay militariga Iiraan.

Tan iyo markii uu dagaalku qarxay, Iiraan iyo kooxaha xulafada la ah waxay boqolaal weerar ku qaadeen waddamada Carabta, iyagoo adeegsanaya gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn. Weerarradan waxay bartilmaameedsadeen saldhigyada militariga iyo kaabayaasha muhiimka ah, saameyntooduna waxay sidoo kale saameysay meelaha rayidka ah ee gobolka oo dhan.

Luulyo 25, kooxda Xuutiyiinta ee ay taageerto Iiraan ee Yemen ayaa weerartay xarumaha saliidda Sacuudiga ee laba dekedood oo ku yaal xeebta Badda Cas. Afhayeenka militariga Xuutiyiinta Yahya Saree ayaa sheegay in kooxdu ay bartilmaameedsatay goobaha Aramco ee Sacuudi Carabiya ee Jazan iyo Yanbu.

Masar, Golaha Wasiirradu waxay ku dhawaaqeen in diyaarad aan duuliye lahayn ay sababtay dab qabsaday laba markab oo gaas ah oo ku sugnaa dekedda Damietta, iyagoo carabka ku adkeeyay in dhacdadu ay ahayd weerar oo aysan ahayn shil.