Sześć sposobów, by ochłodzić dom - i siebie - podczas upałów

Młoda kobieta patrzy w ekran telefonu. Siedzi na drewnianej podłodze, opierając łokieć o siedzenie kanapy. Obok niej stoi okrągły czarny wentylator.

Źródło zdjęcia, Getty Images

    • Autor, Esme Stallard
    • Stanowisko, Reporterka ds. klimatu i nauki
    • Autor, BBC Visual Journalism
  • Data publikacji
  • Czas czytania: 5 min

Gdy nadchodzą upały, warto pamiętać o prostych sposobach na schłodzenie ciała i domu.

Oto sześć praktycznych wskazówek od ekspertów.

1. Wpuść chłodne powietrze i zapewnij jego przepływ

Otwórz okna po przeciwnych stronach domu, by stworzyć przeciąg. Dzięki temu uwolnisz ciepłe powietrze i wpuścisz chłodniejsze.

Należy zrobić to, gdy temperatura na zewnątrz jest niższa niż w pomieszczeniach - zwykle w nocy lub wczesnym rankiem.

Ilustracja pokazująca, jak stworzyć przeciąg przez otwarcie okien po przeciwnych stronach domu - oraz jak wypuścić gorące powietrze przez otwarcie okna na poddaszu i klapy strychowej.

W mieszkaniach, które mają okna tylko z jednej strony, można zapewnić przepływ powietrza, otwierając drzwi i włączając wentylator.

Gorące powietrze wznosi się w górę. Jeśli masz otwory wentylacyjne lub okna na poddaszu, możesz je otworzyć, by wypuścić część ciepła.

W przeciwnym razie może zostać uwięzione na drugim piętrze - gdzie być może próbujesz zasnąć.

Warto też rozważyć dodatkową izolację domu: latem może ona pomóc zatrzymać ciepło na zewnątrz, a zimą - obniżyć zużycie energii i rachunki.

2. Nie wpuszczaj ciepłego powietrza w ciągu dnia

O najgorętszej porze dnia najlepiej zamykać okna, zasłaniać zasłony i opuszczać rolety - zwłaszcza po nasłonecznionej stronie domu.

Ilustracja przedstawia korzyści płynące z zamykania okien i zasłaniania zasłon w upalne dni. Pomaga to nie wpuszczać do domu gorącego powietrza.

3. Postaw przy oknie wentylator i miskę z lodem

Wentylatory to stosunkowo energooszczędny - i znacznie tańszy od klimatyzacji - sposób na zapewnienie przepływu powietrza.

Jeśli na zewnątrz jest chłodniej niż w domu lub mieszkaniu, warto ustawić wentylator przy otwartym oknie. Dzięki temu świeże powietrze z zewnątrz będzie rozprowadzane po całym pomieszczeniu.

By dodatkowo schłodzić strumień powietrza, możemy umieścić przed wentylatorem miskę z lodem. Warto też rozważyć użycie kilku wentylatorów, by stworzyć przeciąg.

Grafika przedstawia korzyści ustawienia przy oknie wentylatora, a przed nim miski z lodem. Pomaga to dodatkowo schłodzić powietrze z zewnątrz.

Według prof. Mike'a Tiptona z University of Portsmouth warto zrozumieć, jak organizm reaguje na upały.

„Wietrzenie twarzy w największym stopniu poprawia nasz komfort termiczny, ale wietrzenie całego ciała skuteczniej obniża temperaturę ciała," mówi prof. Tipton.

Ostrzega też, że korzystanie z wentylatora przy temperaturach powyżej 35°C może pogorszyć sytuację: skutkuje jedynie kierowaniem w stronę ciała gorącego powietrza.

4. Ogranicz emisję ciepła

Dużo ciepła emitują zwłaszcza piekarniki i kuchenki - zarówno podczas używania, jak i później.

Sięganie po zimne potrawy, w tym sałatki - zwłaszcza o najgorętszych porach dnia - zapobiega generowaniu zbędnego ciepła.

Ciepło mogą wytwarzać też inne urządzenia domowe, w tym pralki i zmywarki. Dlatego warto nie korzystać z nich podczas największych upałów.

Wyczepanie cieplne bywa powodowane nie tylko upałem, ale też wysoką wilgotnością powietrza. Możemy obniżyć ją dzięki:

  • krótszym i chłodniejszym prysznicom
  • wycieraniu z powierzchni nadmiaru wody
  • wynoszeniu na zewnątrz roślin doniczkowych.
Ilustracja przedstawiająca różnice między wyczerpaniem cieplnym a udarem cieplnym. Wymienia następujące objawy wyczerpania cieplnego: uczucie osłabienia lub zawroty głowy, nadmierne pocenie się, wilgotna skóra, nudności lub wymioty oraz skurcze mięśni. W przypadku udaru cieplnego wymieniono następujące objawy: poczucie dezorientacji, brak pocenia się, temperatura ciała powyżej 40°C i gorąca, sucha skóra; nudności lub wymioty; możliwa utrata przytomności i drgawki.

Wyczerpanie cieplne nie stanowi zazwyczaj poważnego zagrożenia - o ile uda się schłodzić organizm.

Natomiast udar cieplny zagraża życiu i wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. Jeśli podejrzewasz, że ktoś na niego cierpi, zadzwoń pod numer alarmowy 999 (pogotowie ratunkowe).

5. Letnie prysznice i naturalne włókna

Letni prysznic może pomóc schłodzić ciało i oszczędzić energię.

Prof. Tipton ostrzega jednak przed kąpielami w zbyt zimnej wodzie: „Sztuka polega na tym, by spróbować jak najbardziej schłodzić skórę, zachowując jednocześnie maksymalny przepływ krwi."

„Jeśli woda będzie zbyt zimna, organizm ograniczy dopływ krwi do skóry i zatrzyma ciepło w ciele, utrudniając jego oddanie," tłumaczy.

Przyłożenie do ciała okładu z lodu lub butelki z zimną wodą może przynieść natychmiastową ulgę. Warto jednak owinąć je ręcznikiem, by uniknąć bezpośredniego kontaktu ze skórą.

Duży wpływ na temperaturę ciała może mieć również ubranie.

Naturalne włókna, jak bawełna i len, pomagają regulować temperaturę ciała. Z kolei luźne ubrania zapewniają chłodzący przepływ powietrza.

Dlatego w upalne dni warto spać w bawełnianej pościeli.

Grafika przedstawia proste sposoby na ochłodę. Zaleca picia wody i spożywanie produktów o jej dużej zawartości; noszenie luźnej odzieży z przewiewnych materiałów i nakrycia głowy; przebywanie w cieniu i ograniczenie podróży oraz aktywności fizycznej; a także korzystanie z wentylatorów, lodu i chłodnych pryszniców, by schłodzić ciało.

6. Szukaj ulgi poza domem

Jeśli w domu jest zbyt gorąco, możemy znaleźć ulgę w klimatyzowanych budynkach publicznych - w tym bibliotekach, ośrodkach rekreacji i centrach handlowych.

Niektóre brytyjskie samorządy lokalne - m.in. w Londynie, Manchesterze i Bristolu - oddały do użytku mieszkańców sieć punktów zapewniających ochłodę podczas upału.

Tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu użyto narzędzi AI, w ramach projektu pilotażowego.

Edycja: Joanna Kozłowska