انتخابات استانبول؛ تلاش دوباره حزب حاکم برای حفظ قدرت در قلب ترکیه

مردم استانبول، بزرگ‌ترین شهر ترکیه و قلب اقتصادی این کشور، یک بار دیگر پای صندوق‌های رای رفته‌اند تا دوباره برای شهرداری استانبول تصمیم بگیرند.

دور قبلی این انتخابات، حدود سه ماه پیش، با پیروزی نامزد مخالف حزب حاکم تمام شد.

با فشار رئیس‌جمهور ترکیه آن انتخابات باطل شد و حالا دوباره دو نامزد به آزمون رای مردم گذاشته شده‌اند.

وقتی شورای عالی انتخابات ترکیه بالاخره حکم داد که رای‌گیری برای شهرداری استانبول دوباره برگزار شود، معترضان به حزب حاکم، با سنت قدیمی قاشق‌کوبی روی دیگ و قابلمه به خیابان آمدند تا نارضایتی‌شان را نشان دهند.

نامزد مخالف حزب حاکم در این انتخابات پیروز شده بود اما با ابطال این انتخابات، حزب حاکم "عدالت و توسعه" فرصت دوباره‌ای پیدا کرده است.

رئیس جمهور رجب طیب اردوغان بارها گفته هر شخصی استانبول را ببرد، ترکیه را برده است.

او برای ابطال انتخابات شهرداری استانبول، که به "موتورخانه اقتصادی ترکیه" مشهور، فشار آورد.

خود آقای اردوغان ربع قرن پیش با پیروزی در چنین انتخاباتی پا در نردبان سیاست گذاشت و تا قدرتمندترین مقام ترکیه بالا رفت. از آن زمان هم، این شهر در دست او یا همفکرانش بوده است.

اکرم امام‌اوغلو، نامزد حزب جمهوریخواه خلق ترکیه، با اختلاف اندکی در رای‌گیری دفعه اول پیروز شد. چند هزار در بیش از هشت میلیون رای.

حزب حاکم که علاوه بر سمت‌های قدرتمند، عمده فضای رسانه‌ای ترکیه را هم در دست دارد، گفت تخلف‌هایی شده که این نتیجه با اختلاف جزیی را بی‌معنی می‌کند.

اما طرفداران نامزد حزب مخالف معتقدند حزب حاکم نگذاشته آنها به حقشان برسند.

اکرم امام‌اوغلو فقط ١٨ روز شهردار استانبول بود و حالا باید برای آن دوباره بجنگد. او ابطال انتخابات اول را یک "بی‌عدالتی" خوانده و از هوادارانش خواسته باز هم پای صندوق رای بیایند تا پیروزی چند هفته پیش را تکرار کنند. گفته است این برای تقویت دموکراسی در ترکیه، خیلی حیاتی است.

او چهره‌ای ملایم از خودش نشان داده که توانسته آرای فراحزبی را هم جلب کند.

در مقابل بن‌علی ییلدیریم، نخست‌وزیر سابق ترکیه است که اصلا خود رئیس‌جمهور برای این رقابت دستچینش کرد.

او می‌گوید اگر حزب جمهوریخواه خلق، حزب مخالف دولت، جلوی بازشماری کامل نایستاده بود، این انتخابات دوباره برگزار نمی‌شد.

حزب حاکم در انتخابات پایان مارس از نظر تعداد شهرداری‌ها و کرسی‌های شورای شهر پیروز شد، اما در چند شهر عمده ترکیه باخت؛ از جمله پایتخت آنکارا؛ که شهرداری‌اش در این ربع قرن گذشته، دست طیف فکری اسلام‌گرایان یا نزدیک به آن بوده است.

خود رجب طیب اردوغان طوری برای این انتخابات تلاش کرده بود که آن را به همه‌پرسی درباره خودش تبدیل کرد. آن هم در کوران تورم ۲۰ درصدی، افزایش بیکاری، سقوط ارزش لیر و رکود اقتصادی.

سهم کردهای ترکیه و به طور خاص حزب دموکراتیک خلق‌ها، هـ د پ، در نتایج انتخابات اخیر تعیین‌کننده تلقی شده است.

آنها که خیلی از نامزدهایشان از حضور در انتخابات منع شدند یا منتخبان قبلی‌شان سر از زندان در آوردند، در این انتخابات در شهرهای عمده ترکیه نامزدی برای شهرداری‌ها معرفی نکردند؛ اقدامی تاکتیکی برای یک ‌کاسه‌ کردن رای‌ها به نفع نامزدهای حزب عمده مخالف.

از طرفی در روزهای قبل انتخابات، خبرهایی در رسانه‌های نزدیک به حزب حاکم منتشر شده که منتقدان می‌گویند هدفش منصرف‌کردن حامیان حزب (ﻫ د پ) از رای‌دادن به نامزد مخالف دولت است.

شکست حزب عدالت و توسعه در انتخابات چند شهر بزرگ ترکیه، صداهای اختلاف در این حزب را هم بلندتر کرده و به گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال انشعاب در این حزب همیشه پیروز سال‌های اخیر دامن زده است.

نتیجه انتخابات مجدد در استانبول می‌تواند تصویری از آینده رجب طیب اردوغان، قدرتمندترین مرد تاریخ معاصر ترکیه بعد از آتاتورک، به دست بدهد.

این انتخابات فراتر از یک انتخابات محلی است. مردم استانبول فقط درباره شهرداری این کلان شهر تصمیم نمی‌گیرند. حزب حاکم با شعار «"قبل از این توانستیم؛ باز هم می‌توانیم" می خواهد قدرت را در دست نگه دارد، و حزب مخالف با شعار "همه چیز خیلی خوب می شود"، وعده امید می‌دهد.

برای هرکدام از این دو، پیروزی در انتخابات مجدد در استانبول، یک پیروزی ملی است.