اندی برنام، مدعی اصلی جانشینی نخست‌وزیر بریتانیا، کیست؟

اندی برنام پیش از این دو بار برای رهبری حزب کارگر رقابت کرده و هر دو بار ناکام بوده است. اما اکنون، پس از استعفای کی‌یر استارمر و حمایت شمار زیادی از نمایندگان حزب کارگر، به نظر می‌رسد سومین تلاش او ممکن است موفقیت‌آمیز باشد.

آقای برنام تایید کرده است که برای رهبری حزب نامزد خواهد شد. حمایت وس استریتینگ، وزیر بهداشت پیشین دولت کی‌یر استارمر که خود نیز به ورود به رقابت رهبری علاقه‌مند بود، موقعیت او را تقویت کرده است.

نخستین مانع بزرگ بر سر راه اندی برنام برای رسیدن به نخست‌وزیری بریتانیا، هفته گذشته از میان برداشته شد. او در انتخابات میان‌دوره‌ای حوزه میکرفیلد پیروز شد و نامزد حزب رفرم (اصلاح) بریتانیا را شکست داد. این حزب با اختلاف بیش از ۹ هزار رای از حزب کارگر، در جایگاه دوم قرار گرفت.

اندی برنام،‌ شهردار پیشین منچستر، توانست سهم آرای حزب کارگر را از ۴۵ درصد در انتخابات سراسری سال ۲۰۲۴ به نزدیک ۵۵ درصد افزایش دهد.

او که نخستین بار در سال ۲۰۰۱ به پارلمان راه یافت، اکنون به عنوان نماینده حزب کارگر در میکرفیلد به مجلس عوام بازگشته است. اما او چگونه به گزینه اصلی برای تصدی مقام نخست‌وزیری تبدیل شد؟

سال‌های نخست؛ هوادار اورتون و شیفته موزیک مستقل

اندی برنام در سال ۱۹۷۰ در لیورپول به دنیا آمد و در کالچث، روستایی آرام در چشایر در نزدیکی وارینگتون، بزرگ شد.

پدرش مهندس شرکت بی‌تی و مادرش منشی یک مطب پزشکی بود. هر دو از حامیان سرسخت حزب کارگر بودند و همین موضوع باعث شد اندی از سنین پایین به سیاست علاقه‌مند شود.

او گفته است که در چهارده‌سالگی، پس از تماشای مجموعه تلویزیونی «پسران بلک‌استاف» از بی‌بی‌سی که زندگی بیکاران در لیورپول را به تصویر می‌کشید، تصمیم گرفت به حزب کارگر بپیوندد.

اندی برنام که از کودکی هوادار دوآتشه باشگاه اورتون بوده، در میان دوستانش به عنوان فردی رقابت‌جو و علاقه‌مند به ورزش شناخته می‌شد. او همچنین توپ‌انداز تیم کریکت دانش‌آموزان بود.

معلم زبان انگلیسی او در مدرسه کاتولیک محل زندگی‌اش به یاد می‌آورد که اندی در انتخابات آزمایشی مدرسه به عنوان نامزد حزب کارگر شرکت کرد و با اختلافی چشمگیر پیروز شد.

اندی و دو برادرش نخستین اعضای خانواده بودند که به دانشگاه رفتند. او در دانشگاه کمبریج زبان و ادبیات انگلیسی خواند.

برنام در کتاب خود با عنوان «رو به شمال» نوشته است که در دوران دانشگاه «برای جا افتادن در آن محیط مشکل داشت» و اغلب احساس می‌کرد «متقلب» است.

او که از علاقه‌مندان موسیقی است و گروه‌های ایندی (مستقل) شمال انگلستان مانند «اسمیتس» و «استون روزز» را دوست دارد، گفته است که علاقه روزافزونش به موسیقی منچستر به او «هویت و نوعی برتری» بخشید.

از نماینده پارلمان تا شهردار منچستر

اندی برنام پس از فارغ‌التحصیلی، فعالیت خود را در حوزه روزنامه‌نگاری آغاز کرد و در نشریات تخصصی از جمله «تنک ورلد» و «پسنجر ورلد منیجمنت» مشغول به کار شد.

او در اوایل دهه بیست زندگی‌اش نخستین فرصت جدی ورود به سیاست را به دست آورد و به عنوان پژوهشگر برای تسا جوول، نماینده وقت حوزه دالیچ و وست نوروود، مشغول به کار شد. تسا جوول در دولت‌های تونی بلر و گوردون براون به مقام وزارت رسید.

با وجود انتقادهایی که اندی برنام بعدها از سیاست‌های وست‌مینستر مطرح کرد، اما در سال‌های نخست فعالیتش به سرعت پله‌های ترقی را طی کرد. او ابتدا مشاور ویژه کریس اسمیت، وزیر فرهنگ، شد و سپس در سال ۲۰۰۱ به عنوان نماینده حوزه زادگاهش، لی در منچستر بزرگ، وارد پارلمان شد.

او ابتدا در دولت تونی بلر به عنوان دستیار وزیر فعالیت کرد، اما در دوران گوردون براون به عضویت کابینه درآمد و سمت‌هایی چون دبیر ارشد خزانه‌داری، وزیر فرهنگ و وزیر بهداشت را بر عهده گرفت.

در دوران وزارت فرهنگ، رسانه و ورزش بود که هنگام مراسم یادبود بیستمین سالگرد فاجعه هیلزبورو با اعتراض برخی حاضران روبه‌رو شد که او را هو کردند.

در فاجعه هیلزبورو در سال ۱۹۸۹، ۹۷ هوادار لیورپول در ازدحام ورزشگاه جان خود را از دست دادند.

این واکنش‌ها باعث شد اندی برنام موضوع را در کابینه مطرح کند و در نهایت به آغاز دومین تحقیق رسمی درباره این فاجعه کمک کند.

در سال ۲۰۱۰، پس از استعفای گوردون براون در پی شکست حزب کارگر در انتخابات سراسری، اندی برنام نامزد رهبری حزب شد.

او در میان پنج نامزد در جایگاه چهارم قرار گرفت و رقابت را به اد میلیبند واگذار کرد، اما پنج سال بعدی را صرف جلب حمایت و تقویت جایگاه خود در میان بدنه و اعضای اصلی حزب کرد.

در سال ۲۰۱۵ بار دیگر برای رهبری حزب رقابت کرد، اما این بار نیز از جرمی کوربین شکست خورد.

منتقدان اندی برنام او را سیاستمداری فرصت‌طلب توصیف کرده‌اند که مواضعش را متناسب با فضای سیاسی تغییر می‌دهد تا شانس موفقیت خود را افزایش دهد.

او که در همه‌پرسی برگزیت از ماندن بریتانیا در اتحادیه اروپا حمایت می‌کرد، گفته است که دوست دارد در طول عمر خود شاهد بازگشت بریتانیا به اتحادیه اروپا باشد.

با این حال، او با وجود تاکید دوباره بر این دیدگاه و بیان این‌که بازگشت به اتحادیه اروپا در بلندمدت قابل بررسی است، گفته بود که در انتخابات میان‌دوره‌ای میکرفیلد چنین موضوعی را مطرح نخواهد کرد؛ حوزه‌ای که اکثریت رأی‌دهندگان آن از برگزیت حمایت کرده بودند.

با وجود آن‌که اغلب در جناح میانه‌رو حزب کارگر و نزدیک به جریان سیاسی تونی بلر قرار می‌گرفت، به عنوان وزیر کشور سایه جرمی کوربین فعالیت کرد.

مواضع سیاسی او در سال‌های اخیر به سمت چپ متمایل شده و از ملی‌کردن بخش‌های آب و انرژی حمایت کرده است.

اندی برنام در میان افرادی نبود که در سال ۲۰۱۶ در اعتراض به رهبری جرمی کوربین استعفا کردند.

او در سال ۲۰۱۷ از پارلمان کناره‌گیری کرد تا نامزد شهرداری منچستر شود.

اندی برنام با بیش از ۶۰ درصد آرا در این انتخابات پیروز شد و در سال ۲۰۲۱ با اختلافی حتی بیشتر بار دیگر انتخاب شد.

«شبکه زنبور» و رویارویی با دولت در دوران همه‌گیری

اندی برنام در مقام شهردار به دلیل ایجاد تحول در شبکه حمل‌ونقل منچستر بزرگ مورد تحسین قرار گرفت.

در دوران مدیریت او، منچستر بزرگ نخستین منطقه خارج از لندن بود که خدمات اتوبوس‌رانی را دوباره تحت کنترل بخش عمومی درآورد و هم‌زمان این خدمات را تحت نام تجاری «بی نتورک» (شبکه زنبور) با سایر بخش‌های حمل‌ونقل عمومی یکپارچه کرد.

از دیگر وعده‌های بلندپروازانه او پایان دادن به بی‌خانمانی در منطقه تا سال ۲۰۲۰ بود؛ هدفی که در نهایت محقق نشد.

شهرت او در دوران همه‌گیری کووید-۱۹ بیش از پیش افزایش یافت. اندی برنام در آن زمان دولت محافظه‌کار را متهم کرد که با شمال انگلستان با «تحقیر» برخورد می‌کند و محدودیت‌های منطقه‌ای را به صورت ناعادلانه اعمال کرده است.

این رویارویی باعث شد برخی رسانه‌ها لقب «پادشاه شمال» را به او بدهند.

تا زمان برگزاری کنفرانس‌های حزبی در پاییز ۲۰۲۵، اندی برنام آشکارا در حال زمینه‌سازی برای ورود به رقابت رهبری حزب کارگر بود و حاضر نمی‌شد احتمال نامزدی خود را رد کند.

با این حال، برخی از مداخلات او نتیجه معکوس داشت. او با انتقاد از دولت و این ادعا که دولت «گروگان بازارهای اوراق قرضه» شده است، با واکنش منفی روبه‌رو شد. منظور او محدودیت‌های مالی بود که دولت برای هزینه‌کرد و استقراض برای خود تعیین کرده بود.

در ماه ژانویه فرصتی برای بازگشت او به وست‌مینستر پدید آمد. در آن زمان اندرو گوئین، نماینده منچستر بزرگ، اعلام کرد از سمت خود کناره‌گیری می‌کند و در نتیجه قرار شد انتخابات میان‌دوره‌ای در این حوزه برگزار شود.

اما نهاد حاکم بر حزب کارگر، با تایید نخست‌وزیر، مانع نامزدی اندی برنام در آن حوزه شد.

تا ماه مه شرایط تغییر کرد. حزب کارگر در انتخابات محلی انگلستان، اسکاتلند و ولز نتایج ضعیفی به دست آورد. حزب رفرم (اصلاح) بریتانیا در نظرسنجی‌ها پیشتاز بود و حتی در مناطق سنتی حامی اندی برنام نیز موفقیت‌هایی کسب کرده بود.

فشارها بر کی‌یر استارمر افزایش یافت و برخی نمایندگان خواهان تغییر در رهبری حزب شدند. هم‌زمان چند وزیر نیز از سمت خود کناره‌گیری کردند.

جاش سایمونز اعلام کرد از نمایندگی میکرفیلد استعفا می‌کند تا راه برای بازگشت اندی برنام به پارلمان و ورود او به رقابت رهبری حزب کارگر باز شود.

اندی برنام به عنوان نامزد حزب کارگر برای این حوزه انتخاب شد و توانست بار دیگر به وست‌مینستر بازگردد.