شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
چرا کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، استعفا کرد؟
- نویسنده, بکی مورتون و برایان ویلر
- شغل, بیبیسی
- منتشر شده در
- زمان مطالعه: ۸ دقیقه
کییر استارمر اعلام کرده است که از رهبری حزب کارگر بریتانیا کنارهگیری میکند و به این ترتیب دوران نخستوزیری او نیز به پایان میرسد.
آقای استارمر در سخنرانی خود مقابل دفتر نخستوزیری در داونینگ استریت گفت تا زمانی که جانشین او انتخاب شود، در سمت خود باقی خواهد ماند.
روند سقوط او از اوج قدرت، سریع و چشمگیر بوده است. کمتر از دو سال پیش، او پیروزی قاطع حزب کارگر در انتخابات سراسری را جشن گرفت و به نظر میرسید برای سالها بر سیاست بریتانیا مسلط خواهد بود.
اما اکنون، به جای آنکه «یک دهه نوسازی ملی» را که وعده داده بود آغاز کند، با فشار اعضای حزب خودش از قدرت کنار رفت.
آقای استارمر در سخنرانی احساسی استعفای خود گفت که حزبش این پرسش را مطرح کرده بود که «آیا من بهترین فرد برای هدایت حزب در انتخابات سراسری بعدی هستم یا نه».
او افزود: «پاسخ حزبم در پارلمان را به این پرسش شنیدهام و آن پاسخ را با حسن نیت میپذیرم.»
پیروزی انتخاباتی کییر استارمر در سال ۲۰۲۴ تا حد زیادی مدیون نارضایتی عمومی از دولت محافظهکار بود؛ خشمی که به دلیل برگزاری مهمانیها در داونینگ استریت در دوران همهگیری کرونا و آشفتگی اقتصادی ناشی از «مینیبودجه» دولت لیز تراس شکل گرفته بود.
در آن زمان استراتژی کییر استارمر که اولویت حزب کارگر را ثبات اقتصادی معرفی میکرد، نتیجه داد.
او کارزار انتخاباتی سال ۲۰۲۴ را با شعاری تککلمهای پیش برد: «تغییر». همچنین برند سیاسی خود را به عنوان فردی باثبات، کارآمد و پایبند به بالاترین معیارهای اخلاقی، در مرکز این کارزار قرار داد.
اما این پیروزی با یکی از پایینترین سهمهای آرای مردمی در تاریخ انتخابات بریتانیا به دست آمد و محبوبیت او در میان رایدهندگان، پس از مجموعهای از لغزشها و عقبنشینیهای سیاسی، ظرف چند هفته به شدت سقوط کرد.
او خود را رهبری منطقی و عملگرا معرفی کرده بود که همیشه در راستای منافع ملی عمل میکند؛ مردی جدی برای روزگاری جدی.
اما در پایان کار، شمار فزایندهای از منتقدان در میان نمایندگان حزب خودش معتقد بودند که او فاقد یک ایدئولوژی روشن است و در سادهترین بیان، سیاستمدار چندان موفقی نیست. رایجترین انتقاد این بود که کییر استارمر هدف و مقصود روشنی ندارد و نمیداند با قدرت سیاسی خود دقیقا چه کاری میخواهد انجام دهد.
او دیر وارد دنیای سیاست شد و پس از یک دوران موفق در حرفه حقوق، بعد از پنجاهسالگی به عضویت پارلمان درآمد. مخالفانش میگفتند او از مهارتهای ارتباطی لازم برای رساندن پیام حزب کارگر برخوردار نیست. در دورهای که اصالت و احساسات بر سیاست سایه افکنده، او گاهی میتوانست خشک و بیروح به نظر برسد.
کییر استارمر و ریچل ریوز، وزیر دارایی او، در روزهای نخست حضور در داونینگ استریت بارها هشدار دادند که مشکلات اقتصادی بهجا مانده از دولت محافظهکار بسیار عمیقتر از آن چیزی بوده که انتظارش را داشتند و گفتند مالیاتها ناگزیر باید افزایش پیدا کند.
آقای استارمر بعدها پذیرفت که این رویکرد اشتباه بوده و آنها باید امید بیشتری به رأیدهندگان میدادند.
اما تصمیم دولت در ژوئیه ۲۰۲۴ برای حذف کمکهزینه سوخت زمستانی ده میلیون بازنشسته، نقطهای بود که بعدا نظرسنجیها آن را آغاز سقوط آزاد محبوبیت شخصی کییر استارمر معرفی کردند.
او سال گذشته از این سیاست عقبنشینی کرد، اما تا آن زمان دیگر تغییر مواضع پیاپی در برابر سیاستهای ناخوشایند برای افکار عمومی یا نمایندگان معترض حزب خودش، به یک روال در کار او تبدیل شده بود.
تنها سه ماه پس از آغاز نخستوزیریاش، بیش از شش هزار پوند هدایا و خدماتی را که از زمان رسیدن به نخستوزیری دریافت کرده بود بازپرداخت کرد؛ از جمله بلیتهای کنسرت تیلور سوئیفت.
اگرچه این اقدامات در چارچوب قانون بود، اما گزارشهای مربوط به دریافت هدایای رایگان به ارزش هزاران پوند از سوی وزرا از اهداکنندگان ثروتمند، به مذاق افکار عمومی خوش نیامد.
دوستی غیرمنتظره با ترامپ
اگرچه کییر استارمر در داخل کشور با مشکلات متعددی روبهرو بود، اما بابت نحوه مدیریت روابط خارجی مورد تحسین قرار گرفت.
او توانست رابطهای غیرمنتظره با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برقرار کند و همزمان نقش برجستهای در میان کشورهای اروپایی در مذاکرات برای پایان دادن به جنگ اوکراین ایفا کرد.
با این حال، تمرکز او بر سیاست خارجی و سفرهای مکررش به خارج از کشور باعث شد منتقدان لقب «کییر همیشه غایب» را به او بدهند.
روابط ویژه بریتانیا و آمریکا زمانی بیش از پیش دچار تنش شد که کییر استارمر از ورود به جنگ با ایران خودداری کرد؛ هرچند نظرسنجیها نشان میداد رویکرد او از حمایت رایدهندگان برخوردار است.
در داخل کشور، کییر استارمر با اعتصاب پزشکان روبهرو بود و شمار مهاجرانی که با قایقهای کوچک وارد بریتانیا میشدند همچنان رو به افزایش بود.
با وجود آنکه رشد اقتصادی را مهمترین اولویت خود اعلام کرده بود، این رشد همچنان ضعیف باقی ماند و پیامدهای جنگهای اوکراین و ایران فشارهای معیشتی بر شهروندان را تشدید کرد.
این شرایط دشوار و همچنین خطاهای دولت، فضا را برای حزب راستگرای «رفورم یوکی» مهیا کرد تا در بهار ۲۰۲۵ در نظرسنجیها از حزب کارگر پیشی بگیرد و این پیشتازی را تا امروز حفظ کند.
در ماه مه سال گذشته، حزب رفورم بریتانیا با کسب موفقیتهای انتخاباتی به بهای از دست رفتن آرای حزب کارگر، برای نخستین بار کنترل شوراهای محلی و شهرداریها را در مناطقی از بریتانیا به دست آورد و همچنین کرسی حوزه انتخابی رانکورن و هلزبی را در انتخابات میاندورهای پارلمان تصاحب کرد.
بحران مندلسون
همزمان با ثبت پایینترین رکوردهای محبوبیت شخصی کییر استارمر، زمزمهها درباره رهبری او نیز شدت گرفت.
در پاییز، دولت بریتانیا با دو بحران همزمان روبهرو شد: برکناری پیتر مندلسون، سفیر بریتانیا در آمریکا، به دلیل ارتباطش با جفری اپستین، مجرم جرایم جنسی، و همچنین کنارهگیری آنجلا رینر، معاون نخستوزیر، به دلیل پرداخت نکردن مالیات کافی هنگام خرید یک آپارتمان.
اختلافها بر سر انتصاب پیتر مندلسون زمانی شدت گرفت که مجموعه جدیدی از اسناد منتشرشده در آمریکا در پروندههای اپستین، شواهد تازهای درباره عمق روابط میان این دو نفر آشکار کرد.
خشم عمومی زمانی شدت گرفت که مشخص شد با وجود نگرانیهای مطرحشده از سوی مسئولان بررسی سوابق امنیتی، برای پیتر مندلسون مجوز امنیتی صادر شده است.
اگرچه آقای استارمر تا ماه آوریل از این موضوع مطلع نشده بود، اما این مسئله باعث شد متهم شود که هنگام ادعای رعایت «تمام مراحل قانونی» در جریان انتصاب پیتر مندلسون، پارلمان را گمراه کرده است.
این ماجرا همچنین پرسشهای بیشتری را درباره میزان کنترل کییر استارمر بر سازوکار داونینگ استریت و قضاوت او در انتخاب پیتر مندلسون مطرح کرد.
هرچند او مدتی دیگر در قدرت ماند، اما اقتدارش به تدریج رو به افول بود. برخی نظرسنجیها نشان میداد که او به نامحبوبترین نخستوزیر در تاریخ معاصر بریتانیا تبدیل شده است.
برای کییر استارمر و حلقه نزدیکانش روشن نبود که چرا تا این اندازه محبوبیت خود را نزد رایدهندگان از دست دادهاند.
جاناتان هایندر، یکی از نمایندگان حزب کارگر در پارلمان، به روزنامه تایمز گفت: «حس غالبی که از گفتوگو با رایدهندگان میگیرید این است که کییر در عین حال که هدف و موضع مشخصی ندارد، بسیار خودبین و مدعی است. سبک کار او مظهر همان بوروکراسی اداری و ضابطهمحوری منابع انسانی است که مردم در محیط کار خود هم چشم دیدنش را ندارند.»
نتایج انتخابات ماه مه برای بسیاری از نمایندگان حزب آخرین ضربه بود. در آن رایگیری حزب کارگر قدرت را در ولز از دست داد، بدترین نتیجه تاریخ خود را در پارلمان اسکاتلند ثبت کرد و نزدیک به ۱۵۰۰ کرسی شوراهای محلی در انگلستان را واگذار کرد.
بیش از صد نماینده به طور علنی خواهان کنارهگیری آقای استارمر شدند. وس استریتینگ نیز از سمت وزیر بهداشت استعفا داد و دولت را به «سرگردانی» و نداشتن «چشمانداز» متهم کرد.
اما کییر استارمر مقاومت کرد و وعده اقدامات جسورانهتری را داد. او استدلال کرد که بریتانیا تحت رهبری او، با کاهش فهرستهای انتظار خدمات درمانی، کاهش مهاجرت قانونی و کاهش عبور مهاجران از کانال مانش، در حال خروج از بحران است.
او همچنین طرح ممنوعیت استفاده افراد زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی را اعلام کرد؛ اقدامی که از سوی برخی تلاشی برای تثبیت میراث سیاسی او تلقی شد. حامیانش نیز به برنامههایی مانند گسترش صبحانه رایگان در مدارس اشاره میکردند و آن را نشانهای از تلاش دولت برای مقابله با بحران هزینههای زندگی میدانستند.
بیش از هر چیز، او هشدار میداد که کشور نباید دوباره وارد آشوب و بیثباتی ناشی از رقابت بر سر رهبری حزب شود.
اما وس استریتینگ تا این زمان علنا کمپین خود را برای جانشینی او آغاز کرده بود. ضربه بعدی زمانی وارد شد که وزیر دفاع او، جان هیلی، که از احترام زیادی برخوردار بود، در اعتراض به برنامههای بودجه دفاعی استعفا کرد.
با این حال، آنچه به عمر سیاسی کییر استارمر پایان داد، بازگشت اندی برنام به پارلمان بود.
آقای برنام که سالها آرزوی رسیدن به بالاترین مقام سیاسی کشور را در سر داشت، در انتخابات میاندورهای میکرفیلد در شمال غرب انگلستان شرکت کرد تا بار دیگر نماینده پارلمان شود و بتواند برای رهبری حزب کارگر رقابت کند.
پیروزی قاطع او بر حزب رفورم بریتانیا در منطقهای که اندکی پیش در انتخابات محلی به آن حزب رای داده بود، بسیاری از نمایندگان حزب کارگر را متقاعد کرد که او بهترین فرد برای هدایت حزب در انتخابات سراسری آینده است.
کییر استارمر در سخنرانی استعفای خود نامی از اندی برنام نبرد و اعلام کرد که رقابتی برای انتخاب رهبر جدید حزب کارگر برگزار خواهد شد. هنوز مشخص نیست که آیا نامزدهای دیگری نیز وارد این رقابت خواهند شد یا نه.
آقای استارمر پشت تریبون مقابل دفتر نخستوزیری گفت: «دو سال پیش، قدم گذاشتن در این خیابان پرافتخارترین لحظه زندگی من بود.»
او وعده داد از جانشین خود به طور کامل حمایت کند. در لحظات پایان سخنرانی احساساتی را که در دوران نخستوزیریاش به ندرت بروز داده بود، آشکار کرد.
او گفت: «وقتی بزرگترین مسئولیت کشور را ترک کنم، زمان بیشتری را صرف مهمترین مسئولیتم خواهم کرد؛ اینکه بهترین همسر ممکن برای همسر فوقالعادهام، ویک، باشم که در روزهای خوب و بد همچون تکیهگاهی محکم کنارم بوده است، و بهترین پدر ممکن برای فرزندان عزیزم باشم که مایه افتخار و شادی من هستند.»