مذاکرات برای پایان جنگ اوکراین؛ کنفرانس خبری زلنسکی و فرستاده آمریکا در آخرین لحظه لغو شد

دونالد ترامپ، رئيس‌ جمهور آمریکا می‌گوید در مذاکرات برای پایان دادن به جنگ در اوکراین، «روسیه همه کارت‌ها را در اختیار دارد» چون بخش زیادی از خاک اوکراین را در تصرف خود دارد. آقای ترامپ همچنین به بی‌بی‌سی گفت باور دارد که روسیه خواهان پایان دادن به جنگی است که سه سال پیش با حمله نظامی این کشور به اوکراین آغاز شد. همزمان کنفرانس خبری که قرار بود امروز بعد از دیدار فرستاده ويژه آقای ترامپ با ولودیمیر زلنسکی برگزار شود، در آخرین لحظه لغو شد تا نشانی دیگر از تنش میان کی‌یف و واشنگتن تلقی شود.

دونالد ترامپ که در هواپیمای ویژه رئیس جمهور آمریکا (ایرفورس وان) با خبرنگاران سخن می‌گفت، گفت اعتقاد دارد که روسیه «با نیت خوب» وارد مذاکرات شده است و مسکو هم خواهان پایان دادن به جنگ است.

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین هم روز پنجشنبه گفت روسیه مذاکره با آمریکا بر سر تمامی مولفه‌ها را از سر گرفته است. او همچنین گفته روسیه بر سر لزوم انجام مذاکرات برای دستیابی هر چه سریع‌تر به صلح با دولت آمریکا «توافق کامل» دارد.

او همچنین این موضع دیروز سرگئی لاوروف را تکرار کرد که برای روسیه حضور نیروهای حافظ صلح از کشورهای عضو ناتو در خاک اوکراین «قابل‌ قبول» نیست.

لغو کنفرانس خبری کلاگ و زلنسکی

کیت کلاگ، فرستاده ویژه آمریکا بعد از ظهر پنجشنبه با ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین در کی‌یف دیدار کرد.

بعد از ورود خبرنگاران به محل، اعلام شد کنفرانس خبری برنامه‌ریزی‌شده برای پس از دیدار این دو برگزار نخواهد شد.

منابع اوکراینی به بی‌بی‌سی گفته‌اند به نظر می‌رسد ژنرال کیت کلاگ در دولت ترامپ نقش کمرنگ‌تری در مورد اوکراین پیدا کرده و تا حدودی به حاشیه رانده شده است.

در همین حال مارک روته، دبیرکل ناتو روز پنجشنبه پس از دیدار با رئیس جمهور اسلواکی گفت دستیابی به صلح پایدار نیازمند ارائه «تضمین‌های امنیتی مستحکم» به اوکراین است و این که روسیه دیگر هرگز برای اشغال حتی یک کیلومتر از خاک اوکراین اقدام نکند، اهمیتی حیاتی دارد.

او گفته کشورهای ناتو در مورد این که چنین تضمینی دقیقا باید چه باشد، مشغول مذاکره هستند.

اختلاف نظر بین آمریکا و اروپا در مورد چگونگی پایان دادن به جنگ اوکراین، موجب ایجاد تنش میان این دو متحد قدیمی طی روزهای اخیر شده است. در پی مذاکره مستقیم روسیه و آمریکا برای پایان دادن به جنگ بدون حضور اوکراین و اروپا، آقای زلنسکی آقای ترامپ را «غرق در اطلاعات نادرست» و دونالد ترامپ رئیس جمهور اوکراین را «دیکتاتور» خوانده است.

آقای ترامپ پس از آن سخن می‌گفت که رهبران اروپایی پس از انتقاد او از رهبر اوکراین، به حمایت از زلنسکی پرداختند و از جمله کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا رئیس‌جمهمور اوکراین را «رهبری که به شیوه‌ای دموکراتیک انتخاب شده» خواند.

سخنگوی اتحادیه اروپا هم روز پنجشنبه در واکنش به «دیکتاتور» خوانده شدن زلنسکی از سوی آقای ترامپ گفت: «اوکراین یک کشور دموکراتیک است. اما روسیه پوتین چنین نیست.»

نخست‌وزیر بریتانیا هم اعلام کرد که ایالات متحده باید در کنار متحدان خود بماند. آقای استارمر امیدوار است هفته آینده که برای دیدار با رئیس جمهور ایالات متحده به واشنگتن می‌رود، فرصتی را برای پیشبرد خواست اروپایی‌ها در مورد اوکراین به دست آورد.

امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه که چهارشنبه (۱۹ فوریه) میزبان یک اجلاس فوری با رهبران اروپایی بود، بعد از این نشست گفته فرانسه و متحدانش «کنار اوکراین می‌ایستند» و آماده قبول مسئولیت‌ها برای اطمینان یاقتن از صلح و امنیت در اروپا هستند. آقای مکرون مجددا تاکید کرده که اوکراین باید در هرگونه مذاکره‌ای برای پایان دادن به جنگ مشارکت داشته باشد.

دوره ریاست جمهوری پنج ساله ولودیمیر زلنسکی در بهار ۲۰۲۴ به پایان رسید، اما به خاطر شرایط اضطراری و اعلام حکومت نظامی بعد از حمله روسیه، برگزاری انتخابات بعدی تا زمانی نامعلوم به تعویق افتاده است.

آقای ترامپ در عین حال از این که اوکراین طرح آمریکا برای دسترسی کامل به معادن این کشور به عنوان شیوه‌ای برای بازپرداخت کمک نظامی آمریکا به اوکراین طی جنگ را رد کرده، شکایت کرد.

کشمکش بر سر هزینه‌های جنگ و معادن اوکراین

بعد از آن که دونالد ترامپ پیشنهاد در اختیار گرفتن معادن اوکراین، به ویژه معادن فلزات کمیاب و گرانبهای این کشور (از جمله لیتیوم و تیتانیوم) را به عنوان شیوه‌ای برای بازپرداخت کمک‌های نظامی آمریکا به این کشور مطرح کرد، این موضوع به یکی از چالش‌های بین رهبران دو کشور تبدیل شده است.

ولودیمیر زلنسکی روز چهارشنبه در واکنش به این پیشنهاد گفت که آن را رد کرده است.

او توضیح داد که آمریکا در پیش‌نویس اولیه این توافق از اوکراین می‌خواست که نیمی از منابع معدنی خود را به آمریکا واگذار کند، بدون اینکه هیچ تضمین امنیتی برای اوکراین در آن ذکر شود.

او تأکید کرد: «من از اوکراین محافظت می‌کنم. نمی‌توانم کشورمان را بفروشم.»‌‌

رئیس‌جمهور اوکراین می‌گوید هزینه جنگ اوکراین تاکنون ۳۲۰ میلیارد دلار بوده است، اما آمریکا و اوکراین بر سر این رقم اختلاف نظر دارند.

آقای زلنسکی افزود که حدود ۱۲۰ میلیارد دلار از این مبلغ از سوی مالیات‌دهندگان اوکراینی تأمین شده و ۲۰۰ میلیارد دلار دیگر از طرف آمریکا و اتحادیه اروپا آمده است.

به گفته او، آمریکا ۶۷ میلیارد دلار کمک تسلیحاتی و بودجه‌ای به اوکراین داده است.

بر اساس آمارهای اعلام شده از سوی وزارت اقتصاد اوکراین، در سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ اوکراین بیش از ۱۱۵ میلیارد دلار از خارج دریافت کرد که عمدتا به صورت وام، کمک‌های بلاعوض و تعهدات کاهش بدهی در اختیار دولت این کشور قرار گرفته است.

دیدار کلاگ با مقام‌های اوکراینی

در همین حال قرار است امروز تا ساعاتی دیگر ولودیمیر زلنسکی و کیت کلاگ، فرستاده ویژه آمریکا دیدار کند. ژنرال کلاگ پیش از این با رئیس ستاد مشترک ارتش اوکراین و رئیس دفتر رئیس جمهور دیدار کرده است.

اوکراین اعلام کرده قصد دارد در این سفر «تصویری کامل» از وضعیت جنگ به کیت کلاگ ارائه دهد و حتی احتمال بازدید او از خطوط مقدم جبهه را هم مطرح کرده است.

آقای زلنسکی روز چهارشنبه در یک کنفرانس مطبوعاتی در مورد این دیدار گفت که کیت کلاگ، نماینده ویژه آمریکا در امور اوکراین، را به حضور در خیابان‌های کی‌یف دعوت کره است.

او گفت: «برای من بسیار مهم است که او خودش در خیابان‌های کی‌یف و شهرهای دیگر قدم بزند» تا بتواند شرایط واقعی را ببیند و تحت تأثیر اطلاعات نادرست روسیه قرار نگیرد.»

زلنسکی اظهار داشت که آقای کلاگ قبلاً گفته بود که «۲۰ تا ۳۰ درصد از پایتخت نابود شده و همه چیز ویران شده است... می‌خواهم خودش همه چیز را ببیند و بعد از مردم بپرسد که آیا به رئیس‌جمهور خود اعتماد دارند؟ آیا به پوتین اعتماد دارند؟ بگذارید نظرشان را درباره ترامپ بپرسد و ببیند پس از اظهارات اخیر ترامپ، چه فکری می‌کنند.»

کشمکش میان رهبران اوکراین و اروپا از یک طرف و دولت ترامپ و روسیه از طرف دیگر در حالی است که شماری از تحلیلگران می‌گویند اوکراین و روسیه هر دو مشتاق به پذیرش آتش‌بس هستند و به نظر می‌رسد بعد از کنار رفتن غبارهای اولیه، دو طرف وارد مذاکره‌ای جدی برای اجرای آتش‌بس در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ شوند.

تحلیل امیر چاهکی، کارشناس روابط بین‌الملل را در این مورد، در گفتگو با ناجیه غلامی در برنامه خبری تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی بشنوید: