ထားဝယ်တပ်ပေါင်းစုသပိတ်ဖြိုခွဲခံရပြီး လူငယ် ၁၃ဦးဖမ်းဆီးခံရ

တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်ချက်

1. ၈ မေ ၂၀၂၁မင်းပြားမှာ လက်နက်ကြီးကျည်ပေါက်ကွဲလို့ လူ ၃ ဦး ဒဏ်ရာရ

   ရခိုင်ပြည်နယ် မင်းပြားမြို့နယ် စပါးထားကျေးရွာမှာ လက်နက်ကြီးကျည်ပေါက်ကွဲလို့ လူ ၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး သူတို့ထဲက ၂ ဦး စစ်တွေဆေးရုံမှာ ကုသမှုခံနေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

   ဒဏ်ရာရသူတွေဟာ စပါးထားရွာသားတွေဖြစ်ကြပြီး မေလ ၇ ရက် မနေ့ည ၈ နာရီခန့်မှာ နေအိမ်အတွင်း လက်နက်ကြီးကျည် ပေါက်ကွဲသွားခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

   ဒဏ်ရာရသူတွေကတော့ အသက် ၄၂ နှစ်အရွယ် ဦးစိန်လှိုင်၊ အသက် ၄၅ နှစ်အရွယ် ဦးအောင်ကျော်ညွန့်နဲ့ အသက် ၇၀ ကျော်အရွယ် ဒေါ်လှတင်နု တို့ဖြစ်ပါတယ်။

   မပေါက်ကွဲသေးတဲ့ကျည်ကို ဦးစိန်လှိုင်က မနေ့နေ့လည်ပိုင်း တောထဲ ထင်းခုတ်သွားချိန် ရွာအနီးတောင်ပေါ်မှာ တွေ့လို့ ယူဆောင်လာခဲ့ပြီး ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်မှာကို စိုးရိမ်လို့ ချောင်းထဲကို ပစ်ချဖို့ အသွား ဦးစိန်လှိုင်ရဲ့မိခင်အိမ်ကို ခဏဝင်ချိန် ပြုတ်ကျ ပေါက်ကွဲသွားခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

   ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ကျည်ဖူးကိုယူဆောင်လာတဲ့ ဦးစိန်လှိုင်ဟာ ခြေထောက်နဲ့ ဝမ်းဗိုက်မှာ ဒဏ်ရာရခဲ့သလို အဖော်လိုက်ပါလာသူ ဦးကျော်ညွန့်မှာလည်း ခြေထောက်နဲ့လက်မှာ ဒဏ်ရာရခဲ့တဲ့အပြင် နေအိမ်မှာရှိနေတဲ့ ဦးစိန်လှိုင်ရဲ့အမေ ဒေါ်လှတင်နုလည်း ခြေထောက်ဒဏ်ရာတွေအသီးသီးရခဲ့ကြပါတယ်။

   အဲ့ဒီလူနာတွေကို ညတွင်းချင်း မင်းပြားဆေးရုံကိုပို့ဆောင်ပေးခဲ့ပြီးအခုမနက်ပိုင်းမှာ စစ်တွေဆေးရုံကို တင်ခဲ့တာပါ။

   ပြီးခဲ့တဲ့သီတင်းတစ်ပတ်ကျော်ကလည်း စပါးထားကျေးရွာမှာ မပေါက်သေးတဲ့ကျည်တစ်ခုကို ကလေးတစ်ယောက်က တွေ့ပြီး ခွဲမိလို့ လူ ၁ ဦးသေဆုံးပြီး နောက်ထပ် ၆ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့ပါသေးတယ်။

2. ၈ မေ ၂၀၂၁ပြောက်ကျားပုံစံနဲ့ဆင်နွှဲလာတဲ့ရန်ကုန်လူငယ်တွေရဲ့ ဆန္ဒပြပွဲ

   ရန်ကုန်မြို့မှာတော့ စစ်ကောင်စီတပ်တွေက ကင်းလှည့်စောင့်ကြည့်တာတွေရှိနေတောကြောင့် လူငယ်တွေက စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲတွေကို မြို့တွင်း မြို့နယ်တွေမှာ ပြောက်ကျားပုံစံထွက်ပြီး ဆန္ဒပြလာကြပါတယ်။

   ဒီနေ့မှာလည်း တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်ထဲမှာ နယ်ခံလူငယ်တွေရော၊ စမ်းချောင်းက လူငယ်တွေပါ ပါဝင်တဲ့ လမ်းပေါ်တက် ဆန္ဒပြပွဲကို လူငယ်တွေက ပြုလုပ်သွားပါတယ်။

   ရန်ကုန်လူငယ်တွေ ကိုယ့်မြို့နယ်မှာ သီးခြားထွက် ဆန္ဒပြတာမျိုးမဟုတ်တော့ဘဲ တခြားမြို့နယ်က လူငယ်တွေနဲ့ပူးပေါင်း အင်အားပြတာတွေလည်း ဒီရက်ပိုင်းအတွင်း ခပ်စိပ်စိပ်မြင်တွေ့လာရပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ မနေ့တုန်းကတော့ တာမွေမြို့နယ်ထဲမှာ လာရောက်ပူးပေါင်းတဲ့ တခြားမြို့နယ်တွေက လူငယ်တွေရဲ့ဆန္ဒပြသပိတ်စစ်ကြောင်းတော့ ဖြိုခွင်းခံခဲ့ရပြီး လူငယ်တချို့ကိုလည်း စစ်ကောင်စီတပ်တွေက ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ပါတယ်။

3. ၈ မေ ၂၀၂၁ဆီးဂိမ်းမှာ မြန်မာက ကစားနည်း ၁၈ မျိုးသာ ဝင်ပြိုင်နိုင်မည်

   ဗီယက်နမ်နိုင်ငံမှာ ကျင်းပမယ့် (၃၁)ကြိမ်မြောက် အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ(ဆီးဂိမ်း)မှာ မြန်မာက အားကစားနည်း ၁၈ မျိုး ဝင်ရောက်ယှဥ်ပြိုင်သွားမယ်လို့ ကျန်းမာရေးနဲ့အားကစားဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

   ဒါဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဖိလစ်ပိုင် ဆီးဂိမ်းထက် ကစားနည်း ၁၃ မျိုးအထိ လျှော့နည်းစေလွှတ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

   နိုဝင်ဘာလမှာ ကျင်းပမယ့် ဗီယက်နမ် ဆီးဂိမ်းမှာ ကစားနည်းပေါင်း ၄၀ အထိ ထည့်သွင်းကျင်းပသွားမှာပါ။

   ပြီးခဲ့တဲ့ အကြိမ်(၃၀)မြောက် ဖိလစ်ပိုင် ဆီးဂိမ်းတုန်းကတော့ မြန်မာက အားကစားနည်း(၃၁)မျိုး၀င်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ကစားနည်း ၂၀ မှာ ရွှေတံဆိပ် ၄ ခု၊ ငွေတံဆိပ် ၁၈ ခု၊ ကြေးတံဆိပ် ၅၁ ခု ရရှိခဲ့ပါတယ်။

4. ၈ မေ ၂၀၂၁မိုးမောက်မှာ စစ်ကောင်စီက မြေပြင်၊ဝေဟင် ထိုးစစ်ဆင်နေတယ်လို့ KIA ပြော

   ကချင်ပြည်နယ်ထဲမှာတော့ စစ်ကောင်စီတပ်တွေ မတ်လနှောင်းပိုင်းကတည်းက လက်လွှတ်ခဲ့ရတဲ့ အာလော့ဘွမ်စခန်းရှိရာ မိုးမောက်မြို့နယ်ထဲက မြို့သစ်၊ ကုန်းလောရွာတွေဘက်မှာ မနေ့ မေလ ၇ ရက်နေ့အထိ တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်နေတယ်လို့ ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်(KIA) ဘက်က ပြောပါတယ်။

   ''မြို့သစ်၊ ကုန်းလောမှာ Microwave တာဝါတိုင်ရှိတဲ့ဘက်မှာ ဒီနေ့(မတ်လ ၇ ရက်) တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်နေပါတယ်။ ပြင်းထန်တဲ့နေရာမှာ စစ်ကောင်စီဘက်က မြေမြင် ခြေလျင်အနေနဲ့ထိုးစစ် ဆင်တာပေါ့။ နောက်ပြီးတော့ လေယာဉ်ပျံနဲ့ လေကြောင်းကနေတိုက်တယ်။ နောက်လက်နက်ကြီးနဲ့ပစ်တယ်။ တော်တော်လည်း ပြင်းပြင်းထန်ထန်ပေါ့။ လေကြောင်းနဲ့တိုက်တာကတော့ တနေ့က ဂျက်ဖိုက်တာ လေယာဥၤ ၂ စင်းနဲ့ သုံးလေးခေါက်ပတ်ပြီးမှ ဗုံးကြဲတာ။ လက်နက်ကြီးတွေနဲ့လည်း ဝိုင်းပြီးမှ ပစ်တာဆိုတော့ တော်တော်တော့ ပြင်းထန်တဲ့အနေအထားဖြစ်ပါတယ်။'' လို့ KIA ပြောခွင့်ရသူ ဗိုလ်မှူးကြီးနော်ဘူက ပြောပါတယ်။၏ ဒီလိုအခြေအနေကြောင့် အထိအခိုက်အကျဆုံးအခြေအနေကို ဘီဘီစီက မေးမြန်းခဲ့ပေမဲ့ တိုက်ပွဲဆိုတာ အထိအခိုက်အကျအဆုံးရှိမယ်လို့ပဲ သူက ပြောပြီး တပ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတင်းကို သူမသိရသေးဘူးလို့ပဲ ပြန်ဖြေသွားပါတယ်။

   ဗန်းမော်ခရိုင်ထဲမှာဆိုရင် မိုးမောက်မြို့နယ်ထဲတင်သာမက ရွေကူမြို့နယ်ထဲမှာလည်း ဒီရက်ပိုင်းတွေအတွင်း ပစ်ခတ်မှုတွေရှိခဲ့ပါတယ်။

   ရွေကူမြို့ ကျောက်ကြီးရွာနားမှာ မေလ ၆ ရက်နေ့က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တွေ လိုက်ပါလာတဲ့ ရေယာဉ် ၂ စင်းကို KIA က တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ဗိုလ်မှူးကြီး နော်ဘူကအတည်ပြုပါတယ်။

   ရေယာဉ် ၂ စင်းထဲက ၁ စင်း ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့တာကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်တွေဘက်က လှေငယ်တွေ သုံးပြီး ကယ်ဆယ်ခဲ့ရတာမျိုးရှိတယ်လို့လည်း သူကပြောပါတယ်။ တိုက်ပွဲမဟုတ်တာကြောင့် KIA ဘက်က ထိခိုက်မှု မရှိခဲ့ဘူးလို့လည်း သိရပါတယ်။

5. ၈ မေ ၂၀၂၁ဘဏ်ကို ယုံကြည်မှုပျက်လာကြအောင် ငွေမထုတ်ဘဲ တန်းစီနေတာကလည်း ငွေထုတ်ယူမှုကန့်သတ်ရတဲ့အကြောင်းရင်းတစ်ခုလို့ ဗဟိုဘဏ်ပြော

   ဘဏ်တွေမှာ ငွေထုတ်ယူမှုကန့်သတ်ချက် လုပ်လိုက်တာဟာ နိုင်ငံရေးအမြတ်ထုတ်လိုသူတွေက နိုင်ငံ့စီးပွားရေးနဲ့ ဘဏ်စနစ်ကို ဖျက်စီးလိုစိတ်နဲ့ ဘဏ်မှာရှိတဲ့ငွေတွေ အကုန်ထုတ်မယ်ဆိုတဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေလုပ်လာတာ၊ ငွေမထုတ်ဘဲ တန်းစီပြီး လူထုက ဘဏ်ပေါ်မှာ ယုံကြည်မှု ပျက်အောင်လုပ်လာတာတွေကိုလည်း အခြေခံတယ်ဆိုပြီး ဗဟိုဘဏ်ဘက်က ပြောလာပါတယ်။

   မေလ ၇ ရက်တုန်းက အွန်လိုင်းကနေ ပြုလုပ်တဲ့စစ်ကောင်စီသတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ဘဏ်တွေမှာ ငွေ ထုတ်ယူမှုကန့်သတ်ချက်တွေနဲ့ပတ်သက်လို့ သတင်းထောက်တွေ မေးခွန်းကို ဗဟိုဘဏ်ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးဝင်းသော်က ပြန်လည်ဖြေကြားချိန်မှာထည့်ပြောသွားတာပါ။

   ''ဒီလိုကန့်သတ်တာက ယာယီပဲဖြစ်ပါတယ်။ တည်ငြိမ်မှုရှိတာနဲ့ဖြေလျှော့ပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဘယ်အချိန်မှာ လျှော့ပေးမလဲဆိုတာကိုလည်း ကျတော်ပြောချင်ပါတယ်။ တခြားအကြောင်းရင်းတွေအပြင် အခုလိုတန်းစီပြီး ထုတ်နေသူတွေများနေသရွေ့ပေါ့နော်။ ကိုယ့်ရဲငွေကို စိုးရိမ်မှုနဲ့ ထုတ်လိုသူက အတင်းထုတ်လာတာနဲ့တပြိုင်တည်းပဲ အဲလိုတန်းစီပြီးတော့ ပြည်သူလူထု ယုံကြည်မှုပျက်စေသောအကြောင်းတရားတွေဖြစ်လာအောင် တန်းစီထုတ်တယ်။ ထုတ်တဲ့သူကလည်း ပထမ ရိုးရိုးထုတ်တယ်။ နောက် စိတ်ပူလို့ ထုတ်တယ်၊ တကယ်မလိုဘဲနဲ့ တန်းစီပြီးတော့ ထုတ်တယ်။ ဒီအကြောင်းတွေ တပြိုင်တည်းဖြစ်တဲ့အခါမှာ အပ်လိုတဲ့လူတွေက ငွေလာမအပ်တော့ဘဲနဲ့ အဲငွေတွေကို အိမ်မှာသိမ်းတဲ့ပြဿနာပေါ်လာတယ်။''

   ဘဏ်ဝန်ထမ်းတွေ CDM မှာပါဝင်နေလို့ ခါတိုင်းလို ဝန်ဆောင်မှုပေးသူနဲ့ ယူသူ အင်အားမမျှတာကလည်း လက်ရှိဘဏ်တွေမှာ လူတွေ စုပြုံပြီး ဝန်ဆောင်မှုရယူနေတဲ့အကြောင်းရင်းတစ်ရပ် ဖြစ်စေတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

   ဘဏ်တွေဟာ ငွေရေးကြေးရေး ဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေနဲ့အညီ ထိန်းကျောင်းခံအဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး ဗဟိုဘဏ်က ဒါကို ကွပ်ကဲနေတာဖြစ်လို့ အများပြည်သူတွေအနေနဲ့ အပ်ငွေ ဆုံးရှုံးစရာအကြောင်းမရှိသလို လူထုအနေနဲ့ ဘဏ်တွေကို စိတ်ချယုံကြည်ဖို့ သူက ထပ်လောင်းပြောသွားပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့လည်း တဖက်မှာ ဘဏ်စနစ်ကို အသုံးပြုသူတွေက လက်ရှိလုပ်ထားတဲ့အကန့်အသတ်တွေကြောင့် ငွေထုတ်ယူရာမှာ နာရီနဲ့ချီ တန်းစီရတာ၊ အလှည့်ကျခါနီးမှ ငွေထုတ်စက်တွေမှာ ငွေကုန်သွားလို့ လက်ဗလာနဲ့ အိမ်ပြန်ရတဲ့အခြေအတွေကို ညည်းညူနေကြပြီး ဘဏ်လုပ်ငန်းတာဝန်ရှိသူတွေအနေနဲ့ ဒါကို ပြန်လည် သုံးသပ်စေလိုနေကြပါတယ်။

6. ၇ မေ ၂၀၂၁အိန္ဒိယရဲ့ ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးအခက်အခဲ မြန်မာကို ဘယ်လောက်ရိုက်ခတ်မလဲ

   အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ကိုဗစ်ကူးစက်ဖြစ်ပွားမှု အတော်လေး ဆိုးဝါးနေတာကြောင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံထုတ် ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး ဝယ်ယူထားတဲ့ ပြည်ပနိုင်ငံတွေကို ကာကွယ်ဆေးရောင်းချပေးနိုင်မယ့် အနေအထား မရှိတော့ဘဲ ဆေးရောင်းချဖို့ ယူထားတဲ့ စရန်ငွေကြေးတွေကို ပြန်လည်ပေးချေနေတယ်လို့ သတင်းတွေမှာ ဖော်ပြကြပါတယ်။

   အရပ်သားအစိုးရလက်ထက်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံကနေ ကိုဗစ် ကာကွယ်ဆေးတွေ ဝယ်ယူထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကိုတော့ အဲဒီလို အကြောင်းကြားလာတာ မရှိသေးဘူးလို့ ကျန်းမာရေးနဲ့အားကစားဝန်ကြီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာခင်ခင်ကြီးက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

   လက်ရှိအချိန်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်က ကာကွယ်ဆေး ပြည်ပတင်သွင်းခွင့် ယာယီ ကန့်သတ်ထားတာကြောင့် ဆေးတွေ ရောက်မလာသေးပေမယ့် ဇွန်လလောက်မှာ နောက်ထပ် ကာကွယ်ဆေးအလုံးပေါင်း ၁ သန်းခွဲနဲ့ ၂ သန်းကြား ထပ်ရောက်လာနိုင်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

   ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကြီး WHO က ဦးဆောင်တဲ့ COVAX ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးအစီအစဉ်ကနေလည်း မြန်မာနိုင်ငံက ကာကွယ်ဆေး အလုံးပေါင်း ဆေး ၃ သန်းလောက် ရနိုင်ဖို့ စီစဉ်ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့လည်း ဒေါက်တာခင်ခင်ကြီးက ပြောပါတယ်။

   မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးတွေကို ဇန်နဝါရီလနှောင်းပိုင်းမှာ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေကို ဦးစားပေးအနေနဲ့ စတင်ထိုးပေးခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ ဒုတိယအပတ်မှာ သာမန်ပြည်သူတွေကို ထိုးပေးဖို့ အရပ်သားအစိုးရက ရည်မှန်းထားခဲ့တာပါ။

   ဒါပေမဲ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဆန္ဒပြပွဲတွေ နေ့စဉ်ပေါ်ပေါက်နေသလို ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အစိုးရ ဝန်ထမ်းအများစုလည်း တာဝန်မထမ်းဆောင်ပဲ CDM လုပ်နေတာကြောင့် ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးမှုမှာ နှောင့်နှေးကြန့်ကြာမှုတချို့ ရှိခဲ့ပါတယ်။

   ဆင်းရဲတဲ့နိုင်ငံတွေအာလုံး ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး မျှမျှတတရဖို့ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ WHO က စီစဉ်ဆောင်ရွက်နေပေမယ့် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီလက်ထက်မှာ အဲဒီလို ထောက်ပံ့ကူညီဖို့ ရှိမရှိဆိုတာကိုတော့ ကုလသမဂ္ဂဘက်က အတိအကျ ပြောမထားသေးပါဘူး။

7. ၇ မေ ၂၀၂၁မြင့်တက်နေတဲ့ရွှေစျေး ဘာဆက်ဖြစ်နိုင်မလဲ, မြန်မာ့ရွှေဈေး ၁၅ သိန်းကျော်ထိ မြင့်တက်

   စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဘဏ်တွေအပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းလာကာ ရွှေဝယ်စုသူတွေ များလာတာကြောင့် မြန်မာ့ရွှေဈေးကွက်ဟာ တစ်ကျပ်သားကို ကျပ် ၁၅ သိန်းကျော်အထိ စံချိန်တင် မြင့်တက်ခဲ့ပါတယ်။

   ငွေသားကိုင်မထားချင်တဲ့ ပြည်သူတွေက တနိုင်တပိုင် ရွှေထည် ဝယ်ယူစုဆောင်းနေကြပေမယ့် ရွှေဈေးကွက် လက်ကြီးသမားတွေကြားမှာတော့ အရောင်းအဝယ် မရှိသလောက်နည်းတယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံရွှေလုပ်ငန်းရှင်များအသင်း အတွင်းရေးမှူး ဦးအုန်းမြိုင်က ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

   တစ်ဖက်မှာ ကမ္ဘာ့ရွှေဈေးနှုန်းကလည်း မြင့်တက်နေသလို တစ်အောင်စကို အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၈၁၉အထိ ရောက်လာပါတယ်။

   ဒေါ်လာငွေလဲနှုန်းဟာလည်း မေလ ၇ ရက်နေ့မှာ တစ်ဒေါ်လာကို ၁၆၀၀ ကျော်အထိ မြင့်တက်ခဲ့တယ်လို့ ပြည်တွင်းဈေးကွက်တွေမှာ ဖော်ပြကြပါတယ်။

   ဒေါ်လာဈေး၊ ကမ္ဘာ့ရွှေဈေးတက်ရင် မြန်မာ့ရွှေဈေးလည်း မြင့်တက်လာတာကြောင့် အစိုးရအနေနဲ့ အရင်ရက်က ထုတ်ရောင်းခဲ့သလို ဒေါ်လာတွေ ထပ်ထုတ်ရောင်းပေးရင် ရွှေဈေး ပြန်ပြုတ်ကျသွားလိမ့်မယ်လို့ ဝါရင့်ရွှေလုပ်ငန်းရှင် ဦးဇော်ဇော်အောင်က သုံးသပ်ပါတယ်။

   “လူတွေစီးပွားရေးမကောင်း၊ တိုင်းပြည်အခြေအနေမကောင်း၊ ကမ္ဘာ့အခြေအနေမကောင်းရင် ရွှေဈေးက တက်ပြီ။ ဒီတိုင်းပဲ ဆက်သွားရင် ရွှေဈေးက ၁၅ သိန်း အပေါ်မှာပဲ ရှိနေမှာပဲ”လို့လည်း ဦးဇော်ဇော်အောင်က ဆိုပါတယ်။

   ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါကာလ ၂၀၂၀ ခုနှစ်အတွင်းမှာတော့ အကယ်ဒမီအခေါက်ရွှေ တစ်ကျပ်သားကို ကျပ်ငွေ ၁၂ သိန်းကျော်နဲ့ ၁၃ အတွင်းမှာ တည်ငြိမ်နေခဲ့တာပါ။

   ဒါပေမဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း နိုင်ငံခြားငွေလဲနှုန်းတွေနဲ့အတူ မြန်မာ့ရွှေဈေးကလည်း တစစ မြင့်တက်လာနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

8. ၇ မေ ၂၀၂၁လာမယ့်နှစ်အထိ အကျိုးအမြတ်ရဖို့ မရှိလို့ MPT မိတ်ဖက်ကုမ္ပဏီ ပြော

   နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုတွေကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းမှာ ရှိတဲ့ သူတို့ရဲ့ ဆက်သွယ်ရေး ကဏ္ဍ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းကနေ ဘာအကျိုးအမြတ်မှ ရမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဂျပန်ကုမ္ပဏီ Sumitomo Corporation က ပြောပါတယ်။

   ဒီနှစ်ကနေ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လအထိ ဝင်ငွေတွေကို ခန့်မှန်းတွက်ဆပြီး Sumitomo Corp ကုမ္ပဏီက အခုလို ထုတ်ပြန်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

   ဂျပန်အခြေစိုက် KDDI CORP နဲ့ Sumitomo ကုမ္ပဏီတို့ဟာ မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း MPT နဲ့အကျိုးတူ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ပြီး ပြည်တွင်း ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေ လုပ်ကိုင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ သူတို့ရဲ့ လုပ်ငန်း လည်ပတ်မှုတွေကို ပြောင်းလဲဖို့ အစီအစဉ်မရှိဘဲ မြန်မာပြည်တွင်းမှာ စီးပွားရေး ဆက်လုပ်ကိုင်သွားမယ်လို့ Sumitomo ကုမ္ပဏီရဲ့ ဘဏ္ဍရေးမှူးချုပ် မာဆာယူ ရှီအိုမီ (Masaru Shiomi) က သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောပါတယ်။

   နောက်ထပ် ဆက်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီကြီးဖြစ်တဲ့ တယ်လီနောကလည်း သူတို့ကုမ္ပဏီကြီးတစ်ခုလုံးရဲ့ အရှုံးအမြတ်ထဲမှာ မြန်မာနိုင်ငံထဲက သူတို့ရဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေအားလုံးကို အဆုံးထားဖယ်တွက်ခဲ့ပါတယ်။ဒါကြောင့် သူတို့ ကုမ္ပဏီကြီး တစ်ခုလုံးရဲ့ အခုနှစ် ပထမသုံးလပတ်အတွင်း အရှုံးပေါ်ခဲ့တယ်လို့ ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းက ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့တို့လည်း မြန်မာနိုင်ငံထဲမှာ ဆက်ရှိနေမယ်လို့ ပြောဆိုထားပါတယ်။

   ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာပြည်တွင်းမှာ နေ့စဥ် ဆန္ဒပြပွဲတွေ နိုင်ငံတဝန်း ပေါ်ပေါက်နေသလို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှုတွေကြောင့် အရပ်သား ၇၇၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဒီအချက်အလက်တွေ စောင့်ကြည့်နေတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသားစောင့်ရှောက်ရေးအသင်းက ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

9. ၇ မေ ၂၀၂၁ပြင်သစ်မှာ မြန်မာ့အရေး ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှု ဒေသခံတွေ ပူးပေါင်းမယ်

   မနက်ဖန် မေလ ၈ ရက်နေ့ဟာ ဥရောပတိုက်မှာ မဟာမိတ်တပ်တွေက ဂျာမန်နာဇီကို သိမ်းပိုက်အောင်မြင်တဲ့နေ့၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးပြီးဆုံးသွားသည့်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီနေ့မှာ အထိမ်းအမှတ်ပွဲတွေ ကျင်းပလေ့ရှိပြီး ဒီနှစ်မှာတော့ ပြင်သစ်နိုင်ငံက Toulouse မြို့မှာ ပြင်သစ်ရောက် မြန်မာတွေက မြန်မာ့အရေးအတွက် ဆန္ဒဖော်ထုတ်ကြဖို့ စီစဥ်ထားပါတယ်။

   ဆန္ဒဖော်ထုတ်ပွဲမှာ အမျိုးသား ညီညွတ်ရေး အစိုးရ NUG ကို ပြင်သစ်အစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုပေးဖို့ တောင်းဆို ကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

   နောက်ပြီး Toulouse မြို့မှာ ပညာတော်သင်လာသွားခဲ့ကြတဲ့ မြန်မာ ဆရာဝန်တွေထဲက မတရားဖမ်းဆီးခံထားကြရသူတွေ၊ အခက်အခဲတွေကြားထဲက CDM ဝင်နေကြတဲ့ ဆရာဝန်တွေ၊ သူနာပြုတွေနဲ့ ဆေးရုံဝန်ထမ်းအားလုံးအတွက် ဆန္ဒပြကြမှာဖြစ်ပါသည်။

   အဲဒီ ဆန္ဒပြပွဲကိုမြန်မာတွေ အပြင် မြို့ခံ ပြင်သစ်နိုင်ငံသားတွေ၊ ပြင်သစ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းတွေ၊ ကျောင်းသူ ကျောင်းသားတွေ၊ လွတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်၊ ပြင်သစ်အလုပ်သမားများအသင်းက ကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ Amnesty International နိုင်ငံတကာလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ ကိုယ်စားလှယ်နဲ့ မီဒီယာတွေပါတက်ရောက်ကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

10. ၇ မေ ၂၀၂၁အစ္စရေးက ဒေသခံတွေပါဝင်တဲ့ အာဏာသိမ်းမှုဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲ

    အစ္စရေးရောက်မြန်မာတွေနဲ့ အစ္စရေးနိုင်ငံသားတွေ ပူးပေါင်ပြီး စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးဆန္ဒပြပွဲကို ဒီကနေ့ မနက် ၁၀နာရီက ၁၂နာရီအထိ အစ္စရေးနိုင်ငံ တဲလ်အဗီးမြို့ရှိ မြန်မာသံရုံးရှေ့တွင်ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။

    ဆန္ဒပြပွဲမှာ အစ္စရေးနိုင်ငံသားများအပါအဝင် လူ ၁၀၀ ကျော်လောက် ပါဝင် ဆန္ဒပြခဲ့ပါတယ်။

11. ၇ မေ ၂၀၂၁အာဆီယံကိုယ်စားလှယ် မလာမီ နိုင်ငံတည်ငြိမ်ရေး အာရုံစိုက်လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြော

    အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း အာဆီယံ အထူးကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး လာရောက်မှုကို ခွင့်မပြုခင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုရှိအောင် အဓိက အာရုံစိုက်လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ပြောပါတယ်။

    ပြီးခဲ့တဲ့ လက ကျင်းပခဲ့တဲ့ မြန်မာအရေး အာဆီယံအရေးပေါ် ထိပ်သီးအစည်းအဝေး ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ချက်ထဲမှာ အာဆီယံ အထူးကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး မြန်မာနိုင်ငံတွင်းကို စေလွှတ်မယ့် ကိစ္စလည်း ပါဝင်ပါတယ်။

    မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လုံခြုံရေးနဲ့ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှု အခြေအနေ စိတ်ချရမှ အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ်နဲ့ လက်တွဲလုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ ဒီကနေ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ အွန်လိုင်းသတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ဗိုလ်မှူးကောင်းထက်စံက ဖြေကြားခဲ့တယ်လို့ ရိုက်တာ သတင်းမှာ ရေးသားထားပါတယ်။

    အခုလက်ရှိ ပြည်တွင်းမှာ စစ်ကောင်စီ တပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေ တိုက်ခိုက်မှု၊ ဒေသခံတွေနဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေ ရှိနေသလို စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်မှုတွေနဲ့ ဆန္ဒပြမှုတွေ ဆက်ရှိနေပါတယ်။

12. ၇ မေ ၂၀၂၁ရခိုင်ပြည်နယ်ကိစ္စလုပ်တာဟာ စစ်ကောင်စီနဲ့ ပူးပေါင်းတာမဟုတ်ဘူးလို့ ဒေါက်တာတင်မာအောင်ပြော

    မြောက်ဦးဒေသ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်စာရင်းဝင်ဖို့ အစည်းအဝေးတက်ခဲ့တာဟာ စစ်ကောင်စီနဲ့ ပူးပေါင်းတာ မဟုတ်ဘူးလို့ ရခိုင်သဟာယအသင်းရဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက် တင်မာအောင်က ပြောပါတယ်။

    စစ်ကောင်စီရဲ့ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနက မနေ့ မေလ ၆ ရက်မှာ ကျင်းပတဲ့ မြောက်ဦးဒေသ ကမ္ဘာယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် (UNESCO)စာရင်းဝင်ရေး ဆွေးနွေးပွဲကို ဒေါက်တာတင်မာအောင် တက်ရောက်ခဲ့တဲ့အပေါ် ဝေဖန်မူတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ အခုလိုပြောကြားလိုက်တာပါ။

    "ကျွန်မက အပြီးမသတ်နိုင်သေးတဲ့အလုပ်ကို လုပ်တာ။ နောက်ပြီး ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်ဆိုတာ တစ်နိုင်ငံလုံးနဲ့ ဆိုင်တာ။ ရွှေ့သွားလို့ မရဘူး။ ဟိုးအနောက်ကနေ ပြန်တန်းစီရင် နောက် ၅ နှစ် ၁၀ နှစ်မှ လုပ်ရမယ်ဆို ပိုပြီး ဒုက္ခရောက်သွားမယ်။ ပုဂံတုန်းကဆိုရင် အကုန်လုံးက ဝိုင်းပြီးလုပ်ကြတယ်။ ဒါက ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ကိစ္စမို့ မပြီးသေးတာကို ကျွန်မဆက်လုပ်တယ်။ ကျွန်မကတော့ ကိုယ့်အလုပ်ကို ဆက်လုပ်တာပါ။ ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ဆိုင်တဲ့ ကိစ္စကို လုပ်တယ်။ စစ်ကောင်စီနဲ့ ပူးပေါင်းတယ်ဆိုတာ မဟုတ်ဘူး" လို့ ဒေါ်တင်မာအောင်က ဘီဘီစီရဲ့မေးမြန်းချက်ကို ပြန်လည် ဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။

    မြောက်ဦးဒေသ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်း ဝင်ဖို့အတွက် ၂၀၁၇ ခုနှစ်ကတည်းက စလုပ်ဆောင်လာခဲ့ပြီး တပ်မတော်နဲ့ ရက္ခိုင့်တပ်တော် အေအေတို့အကြား တိုက်ပွဲတွေကြောင့် နှောင့်နှေးကြန့်ကြာမှုတွေ ရှိခဲ့ရာကနေ ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားခဲ့ချိန်မှာ ဒီအရေးဟာ ပိုပြီး နှောင့်နှေးသွားခဲ့ပါတယ်။

    ဒါ့အပြင် ရခိုင်ဒေသမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် မြောက်ဦး ရှေးဟောင်းနယ်မြေအတွင်း လက်နက်စခန်းတွေ ဘုရားဝန်းကျင်မှာရှိနေတာတွေ၊ လက်နက်ကြီးတွေ ကျရောက်လို့ ပေါက်ကွဲတာကြောင့် ပျက်စီးထိခိုက်မှုတွေလည်း ရှိခဲ့ပါတယ်။

    လက်ရှိမှာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ မြောက်ဦးဒေသမှာ တပ်စွဲထားတာနဲ့ ပတ်သက်လို့အစည်းအဝေးမှာ ဆွေးနွေးမှုတွေ လုပ်ခဲ့သလားဆိုတဲ့ ဘီဘီစီရဲ့ မေးမြန်းချက်ကိုတော့ ဒေါက်တာ တင်မာအောင်က မြောက်ဦးဒေသကို မရောက်တာ တစ်နှစ်လောက် ကြာနေပြီဖြစ်လို့ တပ်စွဲထားတာ မသိဘူးလို့ ပြန်လည် ဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။

    ဒေါက်တာတင်မာအောင်ဟာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ကိုယ်ရေးအရာရှိအဖြစ် ၂၀၁၆ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး အဲဒီနောက်ပိုင်းမှာ အနားယူခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာ ရခိုင်ပြည်နယ် တောင်ကုတ်မြို့နယ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ALD ကနေ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပေမယ့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပါတယ်။

13. ၇ မေ ၂၀၂၁ဘဏ်အပ်ငွေတွေမဆုံးစေရဘူးလို့ ဗဟိုဘဏ်အာမခံတယ်လို့ပြော

    ဘဏ်မှာအပ်ထားတဲ့ငွေတွေ ဆုံးရှုံးစရာမရှိဘူးလို့ ဗဟိုဘဏ်က အာမခံလိုက်ပြီး ငွေတွေပြန်အပ်ကြဖို့ ဒီကနေ့မှာပြုလုပ်တဲ့ စစ်ကောင်စီ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ဗဟိုဘဏ်ဒုဥက္ကဌ ဦးဝင်းသော်က ထွက်ပြောပါတယ်။

    လက်ရှိမှာ အပ်ငွေတွေကို အကန့်အသတ်နဲ့ ပြန်ထုတ်ပေးနေတာကလည်း နိုင်ငံရေးအခြေအနေနဲ့ သက်ဆိုင်တယ်လို့ သူကပြောလိုက်ပြီး မကြာခင် ရာခိုင်နှုန်းအလိုက်ဖြေ‌ လျှော့ပေးသွားမယ်လို့ ပြောပါတယ်။

    ငွေတွေကို စိုးရိမ်စိတ်နဲ့ပြန်မထုတ်ကြဘဲ လိုသလောက်သာထုတ်ကြဖို့ သူကပြောပါတယ်။

    လက်တွေ့မှာတော့ ဗဟိုဘဏ်ရဲ့ကန့်သတ်ချက်တွေကြောင့် ဘဏ်ထဲက အပ်ငွေပြန်ထုတ်ဖို့ နာရီနဲ့ချီစောင့်နေကြရတဲ့ လူတန်းရှည်ကြီးတွေက နေ့စဥ်ရှိနေကြတာပါ။

14. ၇ မေ ၂၀၂၁မြင်းခြံအထွက် လယ်သစ်ရွာမှာ စစ်ကောင်စီပစ်ခတ်လို့ လူငယ်တစ်ဦး သေဆုံး

    မြင်းခြံမြို့ကနေအထွက် ၁ မိုင်တောင်မဝေးတဲ့ လယ်သစ်ရွာမှာ စစ်ကောင်စီတပ်တွေက ဝင်ရောက်ပစ်ခတ်လို့ ရွာထဲက အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ် လူငယ်တစ်ဦး ကျည်ထိမှန်ပြီး သေဆုံးသွားတယ်လို့ ရွာခံတွေက ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

    ''မနက် ၅ နာရီခွဲလောက်မှာ ရွာထဲက သူတို့အလိုကျတစ်ယောက်ရဲ့ နေအိမ် လက်လုပ်ဗုံးအပစ်ခံရတယ်။ အဲဒါ အလိုကျက စစ်တပ်ကို ဖုန်းဆက်တော့ ရောက်ချလာတာ။ ရွာထဲက လူ ၃ ယောက်ကို ဖမ်းတဲ့အချိန် အနီးနားက ကလေးကလည်း လန့်ပြီး ထွက်ပြေးတာ။ အဲဒီမှာ ခေါင်းကို အပစ်ခံရတာ''လို့ ရွာခံတစ်ဦးကပြောပါတယ်။

    ကျည်ထိမှန်သေဆုံးသွားသူဟာ ရွာ အရှေ့ပိုင်းက ၉ တန်းကျောင်းသားအရွယ် မောင်မိုးချစ်ဆိုသူဖြစ်ပြီး သူ့အလောင်းကို စစ်ကောင်စီတပ်တွေက သယ်ယူသွားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

    အခုတော့ အလောင်းလာယူဖို့ပြောလို့ မြင်းခြံကျေးရွာတွေအပိုင် မြင်းခြံအမှတ်(၂) ရဲစခန်းမှာ အလောင်းသွားယူဖို့ ပြင်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

    စစ်ကောင်စီတပ်တွေ လယ်သစ်ရွာကို ဝင်ရောက်စီးနင်း ပစ်ခတ်မှုတွေ လုပ်တာ အခုတစ်ကြိမ်က ဒုတိတစ်ကြိမ်ဖြစ်ပါတယ်။

    သင်္ကြန်တွင်းတုန်းကလည်း CDM လုပ်တဲ့ရဲ ၇ ယောက် ရွာထဲမှာ ခိုလှုံနေတယ်ဆိုတဲ့သတင်းကြောင့် လာရှာတယ်ဆိုပြီး စစ်ကောင်စီတပ်တွေက ရွာထဲ ဝင်ရောက်ပစ်ခတ်တွေ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။

    အဲဒီတနေ့တည်းမှာပဲ လူ ၁၉ ဦးကို ဖမ်းဆီးပြီး မြင်းခြံရဲစခန်းကို ခေါ်သွားပေမဲ့ ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာပဲ လူခွဲပြီး ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ပါတယ်။

15. ၇ မေ ၂၀၂၁အိဒ်နေ့ကို ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲအသွင်မလုပ်ဖို့ အစ္စလာမ်ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်နဲ့လူငယ်အဖွဲ့အစည်းတချို့ကတောင်းဆို

    မကြာခင်ကျရောက်မယ့် အစ္စလမ်ဘာသာဝင်တွေရဲ့နေ့ထူးနေ့မြတ်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ အိးဒ်နေ့ကို အများပြည်သူစိတ်အနှောက်ယှက်ဖြစ်အောင် ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲအသွင်မပြုလုပ်ကြဖို့ အစ္စလာမ်ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်နဲ့လူငယ်အဖွဲ့အစည်းတချို့ကတောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။

    "ကျွန်တော်တို့ကအိးဒ်ပွဲတော်ကိုမလုပ်ဖို့တောင်းဆိုတာမဟုတ်ဘူး။ အများပြည်သူစိတ်အနှောက်ယှက်ဖြစ်စေတဲ့ ပုံစံနဲ့မပျော်ရွှင်ဖို့အတွက်မေတ္တာရပ်ခံထားတာပါ။ တိုင်းပြည်ကလူတွေဟာ ပူဆွေးသောကရောက်နေချိန်မှာ ပြည်သူတွေက စိတ်သောကရောက်နေတဲ့အတွက် ကျွန်တော်တို့မွတ်စလင်တွေကို ကျွန်တော်တို့မွတ်စလင်တွေကပဲ မေတ္တာရပ်ခံတာပါ"လို့ မော်လမြိုင်မွတ်စလင်မျိုးဆက်အဖွဲ့က မေတ္တာရပ်ခံစာထုတ်ပြန်ရတဲ့အကြောင်းရင်းကိုပြောပြပါတယ်။

    ဒီလိုလူငယ်အဖွဲ့တွေရဲ့ထုတ်ပြန်ချက်နဲ့ပတ်သတ်ပြီး အစ္စလာမ်ဘာသာရေးခေါင်းဆောင် ဦးစန်းလွင်ကလည်း အခုလိုမေတ္တာရပ်ပါတယ်။

    ''တကယ်တော့အစ်ဒ်ရဲ့သဘောကပျော်ပွဲရွှင်ပွဲကိုမဟုတ်ဘူး။ အိဒ်ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်ကတော့ ပျော်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ပွဲဆိုတာတော့မဖြစ်သင့်ဘူး။ လက်ရှိမြန်မာတနိုင်ငံလုံးက အားလုံးက အပူလုံးကြွယူကျုံးမရဖြစ်နေတဲ့အချိန်အခါဖြစ်တယ်။ အဲ့ဒီတော့ဘာသာရေးဆိုင်ရာဝတ်ပြုပွဲတွေလုပ်ကြမယ်။ သိုသိုသိပ်သိပ်နဲ့ပဲလုပ်ကြမယ်။ အရင်လို ဝတ်ကောင်းစားလှနဲ့ပန်းခြံတွေလျှောက်သွားအပြင်ကိုသွားတာတွေ ဘာမှမလုပ်စေချင်ဘူး။ ဘုရားရှိခိုးမယ်၊အိမ်ပြန်မယ်၊ အိမ်မှာမုန့်လေးဘာလေးလုပ်မယ်၊ အိမ်နီးနားချင်းတွေဝေမယ်။တတ်နိုင်ရင်အပြင်တောင်မထွက်စေချင်ဘူး။ဝမ်းနည်းနေတယ်ဆိုတာ၊မပျော်နိုင်တာကို မွတ်စလင်လူထုတစ်ခုလုံးကပြစေချင်တယ်''

    မြန်မာနိုင်ငံကြီးမှာရှိတဲ့ပြည်သူနဲ့အတူ မွတ်စလင်တွေဟာလည်း နိုင်ငံ့အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေနဲ့ပါတာကြောင့် ၀တ်တက်တဲ့အခါ ဗလီတိုင်းမှာ ကွယ်လွန်သွားတဲ့သူတွေ၊ ကျဆုံးသွားတဲ့သူတွေအတွက်ဆုတောင်းပေးစေချင်တဲ့အကြောင်း သူက ထပ်လောင်းမေတ္တာရပ်ခံပါတယ်။

    ဒါ့ပြင် လတ်တလောအခြေနေမှာ လူမျိုးရေးဘာသာရေးအရ ထိလွယ်ရှလွယ်တဲ့ပြောဆိုမူတွေ၊ လူမူကွန်ယက်ကရေးသားမူတွေကိုရှောင်ရှားဖို့နဲ့ ဘာသာလူမျိုးတွေကြား အမုန်းပွားစေမယ့် အကြောင်းအရာဝါဒဖြန့်မူတွေကိုလည်း သတိထားရှောင်ရှားဖို့လိုတယ်ဆိုတဲ့အကြောင်း အစ္စလာမ်အဖွဲ့အစည်းတွေကမေတ္တာရပ်ခံထားပါတယ်။

16. ၇ မေ ၂၀၂၁ရခိုင်မှာလည်း ဘဏ်တွေကငွေထုတ်သူတွေ အခက်အခဲဖြစ်နေ

    စစ်အာဏာသိမ်းလိုက်တဲ့နောက်ပိုင်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဘဏ်တွေမှာ ငွေထုတ်သူတွေများပြားလာနေပြီး အခုနောက်ပိုင်းမှာတော့ ငွေထုတ်ယူမှုတွေကိုကန့်သတ်လိုက်တာကြောင့် အခက်အခဲတွေနဲ့ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေကြရတာဖြစ်ပါတယ်။

    လတ်တလောမှာတော့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေနဲ့အဖွဲ့အစည်းတွေက ငွေကြေးထုတ်ယူတာတွေရရှိနေကြပေမယ့် သာမာပြည်သူတွေအတွက်တော့ ငွေထုတ်ယူရတာ တော်တော်လေး အခက်ကြုံနေကြရတာပါ။

    ရခိုင်ပြည်နယ် မြို့တော်စစ်တွေမှာလည်း ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်တွေမှာ ငွေထုတ်သူတွေများပြားလာနေပြီး အခုရက်ပိုင်းတွင်းမှာ အခြေအနေတွေက ပိုမိုဆိုးရောတဲ့အနေအထားသို့ရောက်ရှိလာခဲ့ပါတယ်။

    ဘဏ်အများစုကတော့ အကောင့်တစ်ခုကို တစ်ပါမှာ ၁၀ သိန်းကျပ်စီထုတ်ပေးနေပေမယ့် ကြိုတင်စာရင်းပေးသွင်းရတာတွေ၊ စာရင်းလက်ခံရာမှာ လူဦးရေကန့်သတ်ထားတာတွေရှိနေပြီး စာရင်းပေးသွင်းထားသူတွေကို ငွေထုတ်ယူဖို့အတွက် တိုကင်လက်မှတ်တွေထုတ်ပေးပြီးတော့ လက်မှတ်ရရှိထားတဲ့သူတွေက တစ်ပတ်စောင့်ဆိုင်းနေကြရတယ်လို့ ငွေလာထုတ်သူတွေက ပြောဆိုကြပါတယ်။

    ဒါ့အပြင် ATM စက်တွေမှာတော့ တစ်နေ့ကို တချို့ဘဏ်တွေမှာ သုံးသိန်း၊ တချို့ဘဏ်တွေမှာ နှစ်သိန်းစီ ထုတ်ယူခွင့်ပြုထားပေမယ့် စစ်တွေမြို့က ဘဏ်အများစုမှာတော့ ATM စက်တွေကိုပိတ်ထားပြီး ဧရာဝတီဘဏ်တစ်ခုတည်းမှာပဲ ထုတ်ယူရရှိနေတာဖြစ်ပါတယ်။

    အဲ့ဒီဘဏ်က ATM စက်တွေမှာလည်း တစ်နေ့ကိုငွေတစ်ကြိမ်သာထည့်ပေးတဲ့အတွက် ငွေထည့်ပေးချိန်မှာ အလုအယက်စုံပြုံပြီးထုတ်ယူနေကြရပါတယ်။

    စက်တစ်လုံးကိုလူပေါင်းရာချီတန်းစီပြီးစောင့်ဆိုင်းနေကြရပြီးတော့ အလှည့်ကျချိန်မှာ ငွေကုန်ဆုံးသွားတာတွေနဲ့ရင်ဆိုင်နေကြရသလို့ အချိန်ပေးပြီးတော့ ငွေလာထုတ်နေကြရတဲ့အတွက် လုပ်ငန်းခွင့်အခက်အခဲဖြစ်နေကြရသလို ထမင်းတောင်ပုံမှန်စားချိန်မရကြဘူးလို့ ဆိုကြပါတယ်။

    အခုလိုအခက်အခဲတွေကို တာဝန်ရှိတဲ့သူတွေအနေနဲ့ ဖြေရှင်ပေးကြဖို့ကိုလည်း ဘဏ်တွေမှာငွေလာထုတ်သူတွေက တောင်းဆိုထားကြပါတယ်။

17. ၇ မေ ၂၀၂၁ကနီမြို့နယ်ထဲက သမင်ခြံရွာကို စစ်ကောင်စီက ဝိုင်းထား

    စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကနီမြို့နယ်ထဲက သမင်ခြံကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့၀င်တွေက ဒီနေ့ မေလ ၇ ရက်မှာ ဝိုင်းထားတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

    ''လောလောဆယ်တော့ သမင်ခြံရွာမှာ ဖြစ်နေတယ်။ အခုတော့ သူတို့ ဘက်က အင်အားများတယ်။ တခြားရွာတွေက ကိုယ့်လူတွေ ဝိုင်းစုပြီး တောင့်ထားတယ်။ အင်အား ၇၀ လောက်ရှိတယ်။ မနေ့ကတည်းက လာဖို့ စီစဉ်ထားပုံရတယ်။ သမင်ခြံကို ဝိုင်းတယ်ဆိုတော့ အခု အဲဒီကို ကူဖို့ ပြေးနေပြီ'' သမင်ခြံရွာအနီးနားမှာနေထိုင်သူ တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

    မနေ့ မေလ ၆ ရက်တုန်းကလည်း ရေဖြူက အရပ်သားဈေးကားတစ်စင်းဟာ အောင်မင်္ဂလာရွာနားမှာ အပစ်ခံရလို့ ယာဉ်မောင်းသေဆုံးခဲ့တဲ့အပြင် ယာဉ်နောက်လိုက်လည်း ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

    လက်ရှိမှာ ဒေသခံတွေက ရှိတဲ့လက်နက်နဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ပြန်ခုခံနေကြပေမဲ့ အမျိုးသမီးတွေ၊ သက်ကြီးတွေနဲ့ ကလေးတွေဟာ တောထဲပြေးနေရပြီး ကျွဲနွားတွေကိုလည်း ဒီအတိုင်း ပစ်ထားရတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

    စစ်ကောင်စီတပ်တွေဟာ လူရှာတယ်ဆိုပြီး ပြီးခဲ့တဲ့သီတင်းပတ်တွေ ကတည်းက ကနီမြို့နယ်ထဲမှာရှိတဲ့ နတ်လာပို့၊ တဇယ်ချောင်စတဲ့ ရွာတွေကို ဝင်ရောက်ပြီး ပစ်ခတ်တာတွေ လုပ်ခဲ့လို့ ဒေသခံတွေ အိုးအိမ် စွန့်ခွါထွက်ပြေးခဲ့ကြရပါတယ်။

    ဒါ့ပြင် မနေ့တုန်းကလည်း ကနီမြို့နယ်ထဲက တောင်ကိုးလုံးရွာနဲ့ ပဲကင်းရွာကြား၊ ကင်းရွာအောက်ဘက်က ချင်းတွင်းမြစ်အတွင်းမှာ ဒေသခံတွေနဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်တွေ အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတစ်ဦးက ဘီဘီစီကို ပြောထားပါတယ်။

18. ၇ မေ ၂၀၂၁စစ်ကိုင်းတက္ကသိုလ်တွေ ပြန်ဖွင့်ပေမဲ့ တက်ရောက်သူမရှိသလောက်နည်းပါးနေ

    စစ်ကိုင်းမြို့က နည်းပညာတက္ကသိုလ်၊ သမ‌ဝါယမကောလိပ် ၊ပညာရေး‌ကောလိပ်ကျောင်းတွေတွေ ပြန်ဖွင့်နေပေမဲ့ ကျောင်းတက်သူမရှိဘဲ စစ်ကိုင်းပညာရေးတက္ကသိုလ်‌တစ်ခုတည်းမှာသာ ကျောင်းတက်သူ ၁၀ ဂဏန်းပဲရှိတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

    "ဆယ်ဦးဝန်းကျင်ပဲ ရှိတယ်။ကျောင်းတက်သူအနည်းငယ်ပဲရှိပြီး ကျောင်းသားအများစု သပိတ်မှောက်ကျောင်းမတက်ကြဘူး။ အခု စစ်ကိုင်း ပညာရေးတက္ကသိုလ် နောက်ဆုံးနှစိကျောင်းသားတွေ အာဏာရှင်အောက်မှာ ကျောင်းမတက်ဖို့ စာထုတ် ကြေညာလိုက်ပြီ"လို့ စစ်ကိုင်းဒေသခံ ကျောင်းသား‌ဟောင်း တဦးကပြောပါတယ်။

    စစ်ကောင်စီလက်အောက်က တက္ကသိုလ်တွေ၊ ကျောင်းတွေကို ကျောင်း မတက်ဘဲ သပိတ်မှောက်ဖို့ ပြောဆိုတိုက်တွန်းမှုတွေ ရှိခဲ့အပြီးမှာ စစ်ကိုင်းက ကျောင်းသားတွေလည်း ကျောင်းမတက်ဘဲ အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးမှာ ပါဝင်လာကြတာပါ။

    စစ်ကောင်စီက အဆင့်မြင့်ပညာအောက်က တက္ကသိုလ်တွေ၊ ကောလိပ်တွေ၊ သိပ္ပံ၊ နည်းပညာကျောင်းတွေကို မေလ ၅ ရက်မှာ ပြန်ဖွင့်ခဲ့ပေမဲ့ တက္ကသိုလ် တချို့မှာပဲ ကျောင်းသားအနည်းငယ်တက်ကြတာကို သိရှိရပါတယ်။

    လက်ရှိမှာ စစ်ကိုင်းစီးပွားရေးဘဏ်နားမှာ လမ်းပိတ်ထားသလို မြို့မဈေးအရှေ့ထိပ်၊အနောက်ထိပ်မှာလည်း လုံခြုံရေးတိုးချထားလို့ ဈေးလာဝယ်သူတွေ မရှိသလောက်ဖြစ်နေတယ်လို့ ဒေသခံတဦးက မြို့တွင်း လုံခြုံရေး အခြေအနေကို ပြောပြထားပါတယ်။

19. ၇ မေ ၂၀၂၁NLD ရုံးချုပ်က ပါတီဗဟိုကော်မတီဝင် ၂ ဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး အဖမ်းခံရ

    အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(NLD)ရဲ့ ဗဟိုကော်မတီအဖွဲ့ဝင် ၂ ဦးနဲ့ လူငယ်အဖွဲ့ဝင် ၁ ဦးတို့ကို ရန်ကုန်မြို့၊ ရွှေဂုံတိုင်မှာရှိတဲ့ ပါတီဗဟိုရုံးချုပ်ရှေ့မှာ စစ်ကောင်စီဘက်က ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင် သွားတယ်ဆိုပြီး NLD ပါတီဘက်ကပြောပါတယ်။

    အဖမ်းခံရတဲ့သူတွေဟာ ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ရွေးကောက်ပွဲမှာ အနိုင်ရခဲ့တဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေဖြစ်တဲ့ ဦးဘမျိုးသိန်း၊ ဦးစိုးဝင်း ခေါ် ဦးစိုးလေးနဲ့ လူငယ်အဖွဲ့ဝင် ကိုဟိန်းမင်းထက်တို့ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    ရန်ကုန်တိုင်းလွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ဒလမြို့နယ်ကနေ နိုင်ထားတဲ့ NLD ပါတီက ဦးဘိုဘိုဦးက ဒီဖမ်းဆီးမှု အကြောင်းကို သူ့ရဲ့လူမှုကွန်ယက်စာမျက်နှာပေါ်မှာ အတည်ပြုရေးသားထားပါတယ်။

    အွန်လိုင်းပေါ်ရောက်လာတဲ့ ဗီဒီယိုတွေထဲမှာလည်း အရပ်ဝတ်နဲ့လူတွေဟာ NLD ပါတီက အဲဒီတာဝန်ရှိသူတွေကို အိမ်စီးကားတွေပေါ် တင်ဆောင်ပြီး ခေါ်သွားတာတွေ့ရပါတယ်။

    စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း NLD ရုံးချုပ်မှာ ပုံမှန်နေ့စဉ် ရုံးတက်နေကြတဲ့ ပါတီထိပ်ပိုင်းက လူနှစ်ယောက်ကို အရပ်ဝတ် လက်နက်ကိုင်တွေ အိမ်စီး မာ့ခ်တူး ကား ၂ စင်းပေါ်တင်ပြီး အဓမ္မခေါ်ဆောင်သွားတယ်လို့ ဦးဘိုဘိုဦးက ရေးပါတယ်။

    အာဏာသိမ်းပြီး သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အတွင်းမှာပဲ ရွှေဂုံတိုင်ရုံးချုပ်ထဲ ညဘက် သော့တွေ ချိုးဖျက် ဝင်ရောက်တာမျိုး၊ ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ထားတဲ့ခေါင်းဆောင်တွေကို လာပြီး ရှာတာဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ ရုံးချုပ်ကို စစ်ကား ရဲကားတွေနဲ့ဝိုင်းပြီး အဆောက်အအုံထဲထိ စစ်ကောင်စီဘက်က ဝင်ရောက်ရှာဖွေတာမျိုးတွေရှိခဲ့ပါတယ်။

20. ၇ မေ ၂၀၂၁မြန်မာ့အရေးအမေရိကန်အထူးသံတမန်ခန့်ဖို့ ယူအက်စ်-အာဆီယံ စီးပွားရေးကောင်စီတောင်းဆို

    လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေတဲ့အမေရိကန်သမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒန်အစိုးရအနေနဲ့ မြန်မာ့အရေးကို ထဲထဲဝင်ဝင် ဆောင်ရွက်နိုင်မယ့် အထူးသံတမန်တစ်ဦးကို ခန့်အပ်ဖို့ အမေရိကန်-အာဆီယံစီးပွားရေးကောင်စီက မေလ ၆ ရက်နှောင်းပိုင်းမှာ တောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။

    ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက် အာဏာသိမ်းမှုနောက်ဆက်တွဲ မြန်မာနိုင်ငံထဲက အခြေအနေဟာ စီးပွားရေးပြိုလဲနိုင်တာနဲ့ လူထုအသက်အိုးအိမ် ဘေးဖြစ်နိုင်တဲ့အထိ ခြိမ်းခြောက်နေတာကြောင့် ဒီလိုအချိန်မှာ အမေရိကန် အနေနဲ့ အထူးသံတမန်ခန့်ဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ Alexander Feldman က ပြောပါတယ်။

    သမ္မတဘိုင်ဒန်အစိုးရက ခန့်လိုက်တဲ့အထူးသံတမန်ဟာ ထိရောက်တဲ့အရေးယူပိတ်ဆို့မှုတွေကို မဟာဗျူဟာကျကျ ဘယ်လို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မယ်ဆိုတာကို ဖော်ဆောင်နိုင်မှာဖြစ်သလို အကျိုးတူ မဟာမိတ်တွေဖြစ်တဲ့ Quad အဖွဲ့ဝင်၊ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေနဲ့လည်း ထိထိရောက်ရောက်ဆောင်ရွက် လာနိုင် မယ်လို့ ကောင်စီဘက်က ယူဆတာကြောင့် အခုလိုတောင်းဆိုတာဖြစ်ပါတယ်။

    ဒီအကျပ်အတည်းကို ရင်ဆိုင်ဖို့ အမေရိကန်အစိုးရအနေနဲ့ သံခင်းတမန်ခင်းနည်းလမ်းကို အပြည့်အ၀ အသုံးချဖို့ လိုအပ်ပြီး အခုလိုအရေးပါတဲ့အခိုက်အတန့်မှာ မြန်မာအတွက်ရော၊ ဒေသတွင်းတည်ငြိမ် အေးချမ်းရေးကိုပါ ရှေးရှုနိုင်ဖို့ အမေရိကန်ရဲ့ဦးဆောင်မှုဟာ အရေးပါတယ်လို့လည်း ကောင်စီဘက်က ထောက်ပြပါတယ်။

    ဒါ့ကြောင့် အမေရိကန်အစိုးရအနေနဲ့ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေထဲက စင်ကာပူ၊ ထိုင်းနဲ့ အာဆီယံဆိုင်ရာ သံအမတ်ကြီးအဆင့်ရာထူးတွေကို ခန့်အပ်တာအပြင် မြန်မာ့အရေးအထူးဆောင်ရွက်မယ့် သံတမန်ကို လည်း ခန့်အပ်ဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ကောင်စီဘက်က ပြောပါတယ်။

    “မြန်မာနိုင်ငံထဲက အခြေအနေဟာ အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသရဲ့ နိုင်ငံရေး၊ လုံခြုံရေး၊ လူသားချင်းစာနာမှု၊ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းတွေလို့ မြန်မြန်မြင်ပြီး လုပ်ဆောင်လေလေ၊ အားလုံးအတွက် ကောင်းလေလေပါပဲ” လို့ အမေရိကန်-အာဆီယံ စီးပွားရေးကောင်စီရဲ့မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာဌာနေကိုယ်စား လှယ် ဂျက်မြင့် ကပြောပါတယ်။

    အမေရိကန်-အာဆီယံ စီးပွားရေးကောင်စီနဲ့ အဖွဲ့ဝင်ကုမ္ပဏီတွေဟာ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအသွင်ကူးပြောင်းမှုမှာ ဘက်စုံလွှမ်းခြုံနိုင်ပြီး ရေရှည်တံ့တဲ့စီးပွားရေးပေါ်ပေါက်ဖို့ အဖွဲ့အစည်းအရ၊ ဥပဒေပိုင်းအရ၊ မူဝါဒဖော် ဆောင်မှုအရ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ကတည်းကစလို့ အကူအညီပေးနေတဲ့အဖွဲ့ဖြစ်ပါတယ်။