ဗိုလ်ချုပ်မွေးနေ့မှာလည်း ဆန္ဒပြပွဲတွေ အရှိန်ဆက်မြင့်နေ

ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရတာ ၁၃ ရက်မြောက်ရှိလာပြီဖြစ်တဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ဦးဝင်းမြင့်တို့ဟာ နေပြည်တော်က နေအိမ်တွေမှာ အတူနေထိုင်သူတွေနဲ့အတူ ကျန်းမာစွာရှိနေတယ်လို့ NLD ပါတီက ပြောပါတယ်။

တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်ချက်

  1. နယူးယောက်က ကုလရုံးချုပ်အနီးမှာစစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်န္ဒပြ

    အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ နယူးယောက်မြို့မှာရှိတဲ့ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂရုံးချုပ်အနီးမှာ ပြည်ပရောက် မြန်မာပြည်ဖွား တိုင်းရင်းသားတွေက စစ်အာဏာသိမ်းမှုဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြပွဲကို မနေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်က ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။ အမေရိကန်ရောက် ရဟန်းသံဃာတချို့၊ တိုင်းရင်းသားတွေအပါအဝင်မြန်မာ ၁၀၀၀ ဝန်းကျင်ခန့် စစ်အာဏာသိမ်းမှုဆန့်ကျင်တဲ့ကြွေးကြော်သံတွေနဲ့ လှည့်လည်ဆန္ဒပြခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။

    Protest near UN HQ

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, ကိုလတ်

    Protest near UN HQ

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, ကိုလတ်

    Protest near UN HQ

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, ကိုလတ်

    Protest near UN HQ

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, ကိုလတ်

    Protest near UN HQ

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, ကိုလတ်

  2. မလုံခြုံစိတ် သံသယစိတ်များလာတဲ့ ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ အခြေအနေ

    ထောင်ထဲက လူတွေ သောင်းချီလွတ်လာပြီးတဲ့နောက် လူတွေရဲ့ မလုံခြုံစိတ်၊ သံသယစိတ်တွေ ပိုပြီးကြီးထွားလာ နေပါတယ်။

    အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ လွတ်ငြိမ်းခွင့်နဲ့. ပြည်ထောင်စုနေ့ မနေ့တုန်းက၊ အကျဥ်းသားတွေ သောင်းနဲ့ချီ လွတ်လာကြပါတယ်။

    အဲဒီနောက်မှာတော့ လူထုလှုပ်ရှားမှု ဆန္ဒပြပွဲတွေကို အကြမ်းဖက်ပုံစံမျိုး ပြောင်းသွားအောင်၊ အယောင်ဆောင်တွေ၊ ရန်စမယ့်သူတွေကို စနစ်တကျ စီမံကိန်းချ ဖန်တီးနေတယ် ဆိုတဲ့ လူအများရဲ့ သံသယစိတ်၊ မလုံခြုံတဲ့ စိတ်တွေဟာလည်း ပိုပြီး ကြီးထွားလာနေတာကို မြင်တွေ့ ကြားသိနေရပါတယ်။

    သပိတ်မှောက် ၀န်ထမ်းတွေကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ ညဥ့်နက်ပိုင်း လူဖမ်းပွဲတွေကိုလည်း ရပ်ကွက်လူထုတွေ ၀ိုင်း၀န်း ကာကွယ်ရတဲ့ အဖြစ်တွေ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြစ်ပေါ် လာပါတယ်။

    ရန်ကုန်နဲ့ မန္တလေး အပါအ၀င် မြန်မာနိုင်ငံ တ၀န်းက မြို့တချို့မှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ညက အတော်လေး မငြိမ်မသက် ဖြစ်ပြီး၊ လူစု၀ေးမှုတွေ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပါတယ်။

    အလုပ်မဆင်းရေး CDM သပိတ်ထဲပါ၀င်ကြတဲ့ ဆရာ၀န်တွေ၊ သူနာပြုတွေ၊ မီးသတ်တွေ စတဲ့ ၀န်ထမ်း တွေကို အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီက ပစ်မှတ်ထားပြီး၊ ညအချိန် လာရောက် ဖမ်းဆီး နေတာကို ရပ်ကွက်နေပြည်သူတွေက စု၀ေး ကာကွယ်ခဲ့ကြပါတယ်။

    သံဗုံးတွေတီးရင်း ၊ မကျေမနပ် အော်ဟစ်ကန့်ကွက်ကြတဲ့ အသံတွေ၊ တချို့ နေရာတွေမှာဆို မီးသတ်ဥဩ ဆွဲသံတွေနဲ့ ရပ်ကွက်တော်တော်များများ၊ နေရာအနှံ့မှာ အခြေအနေဟာ ရှုပ်ထွေးနေခဲ့တယ်လို့ရန်ကုန်၊ မန္တလေးတို့မှာ ရှိနေတဲ့ ဘီဘီစီ သတင်းထောက်တွေက ပြောပါတယ်။

    မနေ့ညက လူတွေကို လာဖမ်းတာ၊ ဖမ်းဖို့ကြိုးစား ကြတာမျိုးဟာ ၊ ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်းနဲ့ ဆန္ဒ ထုတ်ဖော်နေတဲ့ အခြေအနေကနေ၊ အုံကြွ ပေါက်ကွဲလာအောင် တမင် ဖန်တီးနေသလား ဆိုတဲ့ မေးခွန်းလည်း လူအများကြား ပေါ်ပေါက် လာစေပါတယ်။

    CDM

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

    ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, CDM သမားတွေကို ဆူပူသူတွေလို့ တန်ပြန် စစ်ခေါင်းဆောင်က တန်ပြန် စွပ်စွဲ
  3. နိုင်ငံတကာ ဖိအားတွေ ပိုကြုံလာရတဲ့ စစ်ကောင်စီ

    အာဏာသိမ်း စစ်တပ် အနေနဲ့ နိုင်ငံတကာ ဖိအားတွေ ပိုပြီး ကြီးမား လာနေပါတယ်။

    မြန်မာစစ်တပ် အာဏာသိမ်းတဲ့ လုပ်ရပ်အပေါ် ရှုတ်ချထားတဲ့ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မြန်မာ အစိုးရ ကိုယ်စားလှယ်က ငြင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။

    အဲဒီ ဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ လက်သင့်ခံနိုင်ဖွယ်ရာ မရှိဘူးလို့ ဂျနီဗာ အခြေစိုက် မြန်မာ အမြဲတမ်း ကိုယ်စားလှယ် ဦးမြင့်သူက လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီကို ပြောပါတယ်။

    ဗြိတိန်နဲ့ အီးယူတို့ မူကြမ်းရေးဆွဲ တင်သွင်းပြီး၊ အဖွဲ့၀င် ၄၇ နိုင်ငံကြား မဲမခွဲပဲ အတည်ပြုနိုင်ခဲ့တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ထဲ နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပါအ၀င် ဖမ်းဆီးခံ အစိုးရခေါင်းဆောင်တွေကို ပြန်လွှတ်ရေး၊ ဆန္ဒပြသူတွေ အပေါ် အကြမ်းမဖက်ရေး၊ ပြည်သူရဲ့ ဆန္ဒတွေ အပေါ် လေးစားရေး စတဲ့ တိုက်တွန်းချက်တွေ ပါ၀င်ပါတယ်။

    ရုရှားနဲ့ တရုတ်တို့ကတော့ အဲဒီ ဆုံးဖြတ်ချက်ထဲ သူတို့ မပါ၀င်ဘူး ဆိုပြီး ရပ်တည် ခဲ့ပါတယ်။

    ဦးမြင့်သူကလည်း အလားတူပဲ အခု ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ မြန်မာပြည် မပတ်သက်ဘူး ဆိုပြီး တုံ့ပြန်ပါတယ်။

    မြန်မာပြည်ရဲ့ လက်ရှိ အနေအထားဟာ ရှုပ်ထွေးတယ်၊ တပ်ခေါင်းဆောင်တွေက ဒီမိုကရေစီ ပျက်သုဥ်းအောင် လုပ်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဦးမြင့်သူက ဆုံးဖြတ်ချက် မထွက်ခင် အစောပိုင်းမှာလည်း ပြောထားပါတယ်။

    အီးယူအဖွဲ့ ကိုယ်စား ဩစတြီးယားရဲ့ အမြဲတမ်း ကိုယ်စားလှယ် အဲလိဇဘက် တစ်ခ်ဟီ-ဖစ်ဘာဂါ က ထွက်လာတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး

    မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးကို အကာအကွယ် ပြုပေးဖို့ ကျွန်မတို့ အားလုံး ဘယ်လောက် အလေးအနက် ထားသလဲ ဆိုတာကို၊ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်က ပြတ်ပြတ်သားသား ဖော်ပြနေတယ် ဆိုပြီး ပြောပါတယ်။

    တခါ၊ ဗြိတိန်ရဲ့ ကိုယ်စားလှယ် ဂျူလီယံ ဘရိတ်သ်၀ိတ်ကလည်းဒီမိုကရေစီနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်နေကြတဲ့ မြန်မာ ပြည်သူတွေနဲ့ အတူ ရပ်တည်တယ်။ သူတို့ရဲ့ သဘောဆန္ဒတွေကို လေးစားပြီး၊ အာဏာသိမ်းထားတာကို ပြန်စွန့်လွှတ်ပါ ဆိုပြီး မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်တွေကို တိုက်တွန်းပါတယ်။

    ပြည်သူ့သဘောထားကို အလေးထားဖို့ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေကို တိုက်တွန်း

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, DSINFO

    ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, ပြည်သူ့သဘောထားကို အလေးထားဖို့ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေကို တိုက်တွန်း
  4. ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ဖမ်းဆီးထားသူတွေ ချက်ချင်းလွှတ်ဖို့ ကုလလူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ တောင်းဆို

    ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးကောင်စီက မြန်မာနိုင်ငံက စစ်တပ် အာဏာသိမ်းမှုကို ရှုတ်ချပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နဲ့ မတရားဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရသူတွေကို ချက်ချင်းလွှတ်ပေးဖို့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ပြီး တောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။

    ယူကေနဲ့ ဥရောပ သမဂ္ဂတို့က တင်သွင်းတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ရုရှားနဲ့ တရုတ်တို့က ပါဝင်ထောက်ခံမှု မရှိပေမဲ့ အများသဘောတူညီမှုနဲ့ အဲဒီထုတ်ပြန်ချက်ကိုအတည်ပြုထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

    ကုလလူ့အခွင့်အရေးကောင်စီအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကို တားမြစ်ပိတ်ဆို့မှုတွေ အရေးယူနိုင်မှု မရှိသလို လုံခြုံရေးကောင်စီက အရေးယူပေးဖို့ တောင်းဆိုတာအတွက်လည်း အဲဒီမှာ ရုရှားနဲ့ တရုတ်တို့က ဗီတိုအာဏာသုံးပြီး တားဆီးပိုင်ခွင့် ရှိနေပါတယ်။

    မနေ့ ကြာသပတေးနေ့မှာ အမေရိကန်က ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် အာဏာသိမ်းမှုက စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေကို တားမြစ်ပိတ်ဆို့ အရေးယူမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

    UNHRC

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

  5. ရန်ကုန်နဲ့ မြို့ကြီးတချို့မှာ ညအချိန် ဖမ်းဆီးမှုတွေကြောင့် လူတွေ စုရုံးတားဆီး

    ညမထွက်ရအမိန့်ထုတ်ပြန်ထားတဲ့နောက်ပိုင်း အခုည ၁၀ နာရီကျော်အချိန်လောက်က စလို့ ရန်ကုန်နဲ့ တခြားမြို့တွေမှာ ရှိတဲ့ နေအိမ်တချို့ဆီကို လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ လာရောက်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီလို လာရောက်ကြတဲ့ နေအိမ်တွေဟာ အများအားဖြင့် အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေမှာ ပါဝင်ကြတဲ့ ဆရာဝန်တွေရဲ့ အိမ်တွေဖြစ်ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

    အဲဒီလို ဖမ်းဆီးမှုသတင်းတွေကြောင့် ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီးမြို့နယ်တချို့မှာ လူတွေစုရုံးမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။ကြည့်မြင်တိုင်၊ သာကေတ၊ ပုဇွန်တောင်၊ ကမာရွတ်၊ စမ်းချောင်းနဲ့ ဗဟန်းမြို့နယ်တွေမှာ ရဲတွေက ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးမှုတွေ လုပ်နေတယ်ဆိုပြီး လူတွေက သံပုံးတွေတီးပြီး လမ်းတွေပေါ်ကို ထွက်လာတာ တွေ့မြင်ရပါတယ်။

    ဗဟန်းမြို့နယ်က နေရာတချို့မှာ ရပ်ကွက်ထဲကို လူစိမ်းတွေ ဝင်လာပြီး မီးရှို့ဖို့ကြိုးစားတယ်ဆိုတဲ့ ပြောဆိုမှုတွေလည်း လူမှုကွန်ရက်မှာ ဗီဒီယိုတွေ တင်ထားကြပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ လူတချို့ကို ဖမ်းဆီထားတာတွေ့ရပြီး မီးရှို့ဖို့ ကြိုးစားတဲ့အတွက် ဖမ်းဆီးထားတာလို့ ပြောဆိုနေကြပါတယ်။

    နောက်ပြီး အင်းစိန်မြို့နယ်မှာလည်း ဆေးရုံဝင်းထဲကို ရဲတွေ ဝင်ရောက်ပြီး ဆရာဝန်တွေကို ဖမ်းဆီးဖို့ ကြိုးစားတယ်ဆိုတဲ့ အတွက်ကြောင့် အနီးအနားမှာ ရှိတဲ့ လူတွေက ဆေးရုံကို ဝိုင်းရံထားပြီး သံပုံးတွေ တီးနေကြပါတယ်။

    ရန်ကုန်မြို့အပြင် မန္တလေးနဲ့ ပခုက္ကူ မြို့ကြီးတွေမှာလည်း ရဲတွေက ဆရာဝန်တွေကို CDM လှုပ်ရှားမှုနဲ့ ပတ်သက်တယ်ဆိုပြီး ည သန်းခေါင်ယံ အချိန်မှာ ဝင်ရောက် ဖမ်းဆီးမှုတွေလုပ်နေကြကြောင်း လူတွေက ပြောဆိုပြီး လမ်းတွေပေါ်မှာ စုရုံးကာ အကာအကွယ် ပေးဖို့ကြိုးစားကြပါတယ်။

    ၁၁ ရက်နေ့ကလည်း မန္တလေး ဆေးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်ကို ဝင်ရောက် ဖမ်းဆီးဖို့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက အိမ်ခြံဝင်းထဲ ဝင်လာတာကို တွေ့မြင်ခဲ့ရပြီး ရပ်ကွက်နေသူတွေက လိုက်လံ မောင်းထုတ်ခဲ့တာကိုလည်း မြင်တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။

    Yangon
  6. ညအချိန်မတော်လာဖမ်းရင် ဘာလုပ်သင့်လဲ

    အာဏာသိမ်းတာကို လက်မခံတဲ့ ပြည်သူတွေက ကန့်ကွက် ဆန္ဒပြမှုတွေ နိုင်ငံတဝန်းဖြစ်ပေါ်နေချိန်မှာ ဌာနအသီးသီးက ဝန်ထမ်းတွေက Civil Disobedience movement CDM လို့ခေါ်တဲ့ စစ်ကောင်စီနဲ့ မပူးပေါင်းဘဲ အုပ်ချုပ်မှု ယန္တရား ရပ်တံ့သွားစေဖို့ ရည်ရွယ်ပြီးအာဏာဖီဆန်တဲ့လှုပ်ရှားမှုလုပ်နေသူတွေကို ဖမ်းဆီးမှုတွေ ရှိနေပါတယ်။

    CDM လှုပ်ရှားမှုကို ဦးဆောင်တဲ့ ဆရာဝန်တွေကို အဓိက ပစ်မှတ်ထားဖမ်းဆီးရာမှာ ညပိုင်းအချိန်မတော် နေအိမ်တွေကို သွားရောက်ဖိအားပေး ဖမ်းဆီးကြတာ တွေ့ရပါတယ်။

    ဒီလို ဖမ်းဆီးမှုတွေကြုံလာရင် ကာယကံရှင်တွေ အနေနဲ့ ပြန်လည်မေးမြန်းပိုင်ခွင့်ရှိတယ်လို့ ဥပဒေရေးရာကျွမ်းကျင်သူ ဥပဒေအကြံပေး ဦးခင်မောင်မြင့်က ပြောပါတယ်။

    လာဖမ်းတဲ့အခါ ကာယကံရှင်နဲ့ မိသားစုက အလွယ်တကူ တခါးဖွင့်မပေးဘဲ လာဖမ်းသူကို ပြန်လည်စစ်မေးဖို့ သူက အကြံပြုပါတယ်။ မေးမြန်းစစ်ဆေးတာ မလုပ်ဘဲ အလွယ်တကူ တခါးဖွင့်ပေးရင် အင်အားသုံးပြီးအနိုင်အထက် ဖမ်းဆီးတာခံရနိုင်တယ်လို့ လည်း ဦးခင်မောင်မြင့်က သတိပေးပါတယ်။

    ကာယကံရှင်နဲ့ မိသားစုက မေးခွန်းထုတ်သင့်တာတွေက-

    ၁။ ရဲစခန်းမှာ တိုင်ချက်ဖွင့်ပြီးပြီလား၊

    ၂။ ဘယ်သူက တိုင်တာလဲ၊ ဘာပြစ်မှုကြောင့် တိုင်တာလဲ၊

    ၃။ ဘယ်ဥပဒေ၊ ဘယ်ပုဒ်မနဲ့ တိုင်တာလဲ၊

    ၄။ ရဲအရေးပိုင်တဲ့ အမှုဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာ နယ်မြေ ရဲစခန်း စခန်းမှူးက အမိန့်ပေးတဲ့ အမိန့်စာ ပြဖို့ပြောပါ။

    ၅။ တရားရုံး အမိန့်အရ လာဖမ်းတာဆိုရင် တရားသူကြီး ကိုယ်တိုင် လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ ဖမ်းဝရမ်း ပြဖို့ ပြောပါ။

    ၆။ ဒါတွေမပြနိုင်ဘဲ ခိုင်မာတဲ့ အကြောင်းပြချက်မရှိရင် လုံးဝ အဖမ်းခံစရာ မလိုပါဘူး။

    အတင်းအကျပ်ဖမ်းသွားရင် ဘာလုပ်ရမလဲ

    အတင်းဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင်သွားခံရတဲ့သူဘယ်ရောက်နေလဲ၊ ဘယ်သူက စစ်ဆေးနေလဲ၊ ရုံးထုတ်တာ မရှိ၊ မိသားစုနဲ့ အဆက်အသွယ်မရ ဖြစ်နေရင် သက်ဆိုင်ရာမိသားစုတွေက ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်မှာ အမှုခေါ် စာချွန်တော် သို့မဟုတ် ရှေ့တော်သွင်းစာချွန်တော်လျှောက်နိုင်ပါတယ်။

    ဒါကို နားလည်တဲ့ ရှေ့နေတွေနဲ့ တိုင်ပင်လုပ်ဆောင်သင့်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံက ရှေ့နေအဖွဲ့က ဥပဒေနဲ့ အညီ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးဖို့ အသင့်ရှိနေပြီး ဆက်သွယ်နိုင်တဲ့ ဖုန်းနံပတ်တွေလည်းလူအများသိအောင် ထုတ်ပြန်ပေးထားတယ်လို့ ဦးခင်မောင်မြင့်က ဆိုပါတယ်။

    လတ်တလောမှာ နေအိမ်တွေ အထိလာရောက်ဖမ်းဆီးသူတွေကို ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ ကာကွယ်ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ထိန်းချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ပုဒ်မတွေအရ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားတာတွေ ရှိနေပါတယ်။

    ဒီဥပဒေအရ တရားစွဲမယ်ဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာ ပြည်နယ်၊တိုင်း၊ မြို့နယ်၊ ရပ်ကွက် စတဲ့ သက်ဆိုင်ရာ အသီးသီးက အထွေထွေ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေ ဒါမှ မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာနယ်မြေ ရဲစခန်းတွေက တရားစွဲရပါတယ်။

    ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံး ဥပဒေအရ ရဲအရေးပိုင်တဲ့ အမှုဆို ရဲစခန်းမှာ တိုင်ချက်ဖွင့်၊ ရဲအရေးပိုင်တဲ့ ကိစ္စ မဟုတ်ရင် သက်ဆိုင်ရာ စီရင်ပိုင်ခွင့်အာဏာရှိတဲ့ တရားရုံးမှာ တိုင်တဲ့သူကဦးတိုက် လျှောက်ထားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

    တိုင်ကြားချက်မှန်မမှန် စုံစမ်းစစ်ဆေးပြီးမှသာ ဖမ်းဆီးတာ အရေးယူတာ လုပ်နိင်ပါတယ်။ အခု လက်ရှိ တွေ့နေရတဲ့ အနေအထားက ကျင့်ထုံးဥပဒေနဲ့ မညီဘဲ ဖမ်းဆီးသွားပြီးမှ အချက်အလက်တွေစစ်ဆေးပါတယ်။ ပြီးတော့မှ အဲဒီ စစ်ဆေးချက်တွေအရ အမှုဖွင့်တာဖြစ်လို့ ဒီလုပ်ဆောင်မှုက ဥပဒေအရ အကျုံးမဝင်ပါဘူး။

    ရန်ကုန် ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

  7. စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပေါ် အရေးယူမှုတွေလုပ်ဖို့ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီမှာ တိုက်တွန်း

    ကုလသမဂ္ဂ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး စုံစမ်းလေ့လာသူ သောမတ်စ် အန်ဒရူးက မြန်မာနိုင်ငံက အာဏာသိမ်း ဆန္ဒပြသူတွေကို လုံခြုံရေး အဖွဲ့တွေက နိုင်ငံတကာ ဥပဒေတွေကို ချိုးဖောက်ပြီး လက်နက်ခဲယမ်း အစစ်တွေ သုံးခဲ့တယ်ဆိုတာ အခိုင်အမာပြနိုင်တဲ့ သက်သေအထောက်အထားတွေ တိုးလာနေတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

    ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်က ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ UNHRC အရေးပေါ် ဆွေးနွေးပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့ရာမှာ အခုလို ပြောကြားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

    UNHRC အနေနဲ့ အရေးယူ ပိတ်ဆို့မှုတွေ လုပ်နိုင်တဲ့ အာဏာမရှိပေမဲ့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေကို နိုင်ငံတကာက သိရှိအာရုံစိုက်လာအောင် လုပ်နိုင်တဲ့ အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်ပါတယ်။

    • အာဏာသိမ်း စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေကို အမေရိကန် ပိတ်ဆို့ အရေးယူတော့မယ်

    သောမတ်စ် အန်ဒရူးက ကုလ လုံခြုံရေးကောင်စီအနေနဲ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အရေးယူပိတ်ဆို့မှုတွေ၊ လက်နက်တင်သွင်းမှု တားမြစ်ပိတ်ပင်တာတွေ၊ ခရီးသွားလာမှု တားမြစ်ပိတ်ပင်တာတွေ လုပ်ဖို့ စဥ်းစားသင့်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံကို သွားရောက်ဖို့ တောင်းဆိုထားတဲ့ သူ့ခရီးစဥ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ထပ်ပြောခဲ့ပါတယ်။

    ဂျနီဗာရှိ ကုလသမဂ္ဂ ဆိုင်ရာ မြန်မာ သံအမတ် ဦးမြင့်သူကတော့ မြန်မာအနေနဲ့ ကုလသမဂ္ဂနဲ့ အာဆီယံတို့နဲ့ ဆက်လက် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်မယ်လို့ ပြောပါတယ်။

    ဒါ့အပြင် အာဏာသိမ်း တပ်မတော် ခေါင်းဆောင်တွေက ဒီမိုကရေစီ ပျက်စီးအောင် လုပ်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့လည်း အခိုင်အမာ ပြောပါတယ်။

    Skip X post
    X ၏အကြောင်းအရာများကို ပြခွင့်ပြုမှာလား။

    ယခုဆောင်းပါးတွင် X မှ အကြာင်းအရာများပါဝင်ပါသည်။ ယင်းဆိုက်မှ ကွတ်ကီးနှင့်အခြားနည်းပညာများသုံးနိုင်သဖြင့် စာမျက်နှာကို မဖွင့်ခင် သင့်ခွင့်ပြုချက်ကိုတောင်းခံပါသည်။ သင်မဆုံးဖြတ်ခင် X ကွတ်ကီးမူဝါဒ နှင့် ကိုယ်ရေးအချက်အလက်လုံခြုံမှု မူဝါဒ တို့ကို ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။ သဘောတူလျင် 'လက်ခံပြီးဆက်သွားပါမည်' ဆိုသည်ကို ရွေးချယ်ပေးပါ။

    သတိပေးချက်- ပြင်ပဝက်ဆိုက်များတွင်ပါဝင်သောအကြောင်းအရာများအတွက် ဘီဘီစီကတာဝန်မယူပါ။

    End of X post

  8. မော်လမြိုင်က ဖမ်းဆီးခံကျောင်းသားတွေ ပြန်လွတ်

    နိုင်ငံတဝန်းမှာ ဆန္ဒပြပွဲတွေ အရှိန်ဆက်မြင့်ခဲ့ပြီး မော်လမြိုင်မှာတော့ ဆန္ဒပြသူတွေကို ပစ်ခတ်ဖြိုခွဲမှုတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။

    မော်လမြိုင် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ သပိတ်စစ်ကြောင်း ဖြိုခွဲခံရပြီး ဆန္ဒပြကျောင်းသား ၄ ဦး အဖမ်းခံရလို့ သူတို့ကို ပြန်လွှတ်ပေးဖို့ ပြည်သူတွေက တောင်းဆိုခဲ့ကြပြီး ဒေသခံတွေနဲ့ လုံခြုံရေးတွေအကြား အခြေအနေတင်းမာခဲ့ကြပါတယ်။

    ဆန္ဒပြလူအုပ်ကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ရော်ဘာကျည်နဲ့ မနက်ပိုင်းမှာ တစ်ကြိမ် ညနေပိုင်းမှာ တစ်ကြိမ် ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီး တစ်ကြိမ်ကို ၁၀ ချက်ခန့် ပစ်ခဲ့သလို ဒဏ်ရာရသူ ၁၀ ဦးထက်မနည်း ရှိတယ်လို့ မျက်မြင်တွေက ဆီကသိရပါတယ်။

    ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ တချို့ကို ကုသပေးခဲ့တဲ့ ဆရာ၀န်တစ်ဦးကတော့ အဲဒီဒဏ်ရာရသူတွေ စိုးရိမ်ရတဲ့ အခြေအနေ မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

    ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ကျောင်းသားတွေကို ညနေပိုင်းမှာတော့ရဲတပ်ဖွဲ့က ခံဝန်ကတိနဲ့ ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

    ဒီအခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တပ်မတော် သတင်းမှန် ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ရာမှာ ဆန္ဒပြသူတွေကို လူစုခွဲဖို့ပြောဆိုရာ လူစုမခွဲဘဲ ဥပဒေမဲ့ အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေကို ဆိုးရွားစွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့တယ်၊ အကြမ်းဖက်လုပ်ဆောင်မှုကြောင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် တချို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရပြီး မော်တော်ယာဥ်နဲ့ ရဲအသုံးအဆောင် ပစ္စည်းတွေ ဆုံးရှုံးပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

    မော်လမြိုင်ဆန္ဒပြမှု ဖြိုခွဲ

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, DSINFO

  9. "မဲစာရင်းတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ အချိန်မရွေး အစစ်ဆေးခံနိုင်တယ်"

    "မဲစာရင်းတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ အချိန်မရွေး အစစ်ဆေးခံနိုင်တယ်။ ကျွန်တော်တို့ မလုပ်တဲ့ဟာတစ်ခုကို လုပ်တယ်လို့ အတင်းအကျပ်ဖိအားပေးလာရင်တော့ ကျွန်တော် အပါအဝင် ဥက္ကဋ္ဌတွေက လက်ခံမယ် မထင်ဘူး"- ဦးကျော်လင်း(အင်းစိန်မြို့နယ်ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲဥက္ကဋ္ဌ)

    ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ရက်နေ့က ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းက တိုင်း၊ခရိုင်၊ မြို့နယ်ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ ဥက္ကဋ္ဌတွေနဲ့ အတွင်းရေးမှုးတွေ အပါဝင် စုစုပေါင်း ၈၀ ကျော်ကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ လွှတ်တော် တရားရုံးမှာ တွေ့ဆုံဖို့ခေါ်ယူခဲ့ရာကနေ တက်ရောက်လာသူအားလုံးကို မနေ့က ည၈နာရီဝန်းကျင်မှာ ဘုရင့်နောင်စစ်ကြောရေးစခန်းမှာ ထိန်းသိမ်းထားတယ်လို့ ဦးကျော်လင်းက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

  10. နေပြည်တော်က ဦးခေါင်းဒဏ်ရာရသူ မမြသွဲ့သွဲ့ခိုင် အသက်ရှုစက်တပ်ထား

    နေပြည်တော်က စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြပွဲမှာ ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ ပစ်ခတ်မှုအတွင်း ဦးခေါင်းသေနတ်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တဲ့ မမြသွဲ့သွဲ့ခိုင်ဟာ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက် ညနေပိုင်းအထိ အသက်ရှူစက်တပ်ထားဆဲ အခြေအနေဖြစ်ပြီး အခြေအနေ တိုးတက်လာတာ မရှိဘူးလို့ နေပြည်တော် ခုတင် ၁၀၀၀ ဆေးရုံက ဆရာဝန်တစ်ဦးက ဘီဘီစီကို အတည်ပြုပါတယ်။

    မနက်ပိုင်းမှာ ဦးနှောက်သေပြီလို့ သတ်မှတ်လိုက်လို့ ဆေးပညာအရ သေဆုံးသွားတာနဲ့ အတူတူပဲ ဖြစ်ပေမဲ့ အသက်ရှုစက် တပ်ထားဆဲ ဖြစ်တာကြောင့် အသက်ရှုနေသေးပြီး နှလုံးခုန်နေဆဲ ဖြစ်တယ်လို့ နေပြည်တော် ခုတင် ၁၀၀၀ က ဆရာဝန်တစ်ဦးက ညနေပိုင်းမှာ ပြောပါတယ်။

    မိသားစုကတော့ အသက်ရှုစက်နဲ့ ဆက်ပြီး ထားလိုတဲ့ ဆန္ဒရှိတယ်လို့ အဲဒီဆရာဝန်က ပြောပါတယ်။

    မမြသွဲ့သွဲ့ခိုင်ကို ခွဲစိတ်ဖို့ အရင်ရက်က ပြင်ဆင်ခဲ့ပေမဲ့ လူနာအခြေအနေက ခွဲစိတ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်တဲ့ အနေအထားကြောင့် ခွဲစိတ်ဖို့ အစီအစဥ်ကို မလုပ်တော့ဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကျောင်းသူ မမြသွဲ့သွဲ့ခိုင်ဟာ ရေဆင်းမှာ နေထိုင်သူဖြစ်ပြီး သပြေကုန်းဆန္ဒပြပွဲကို လာရောက် ဝန်းရံသူ ဖြစ်တယ်လို့ မိသားစုဝင်တွေကပြောပါတယ်။

    သူ့ကို ထိမှန်ခဲ့တဲ့ ကျည်ဆန်ဟာ ရာဘာကျည်ဆန် မဟုတ်ဘဲ ကျည်ဆန်အစစ် ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဆန္ဒပြပွဲအနီးမှာ အရေးပေါ်ဆေးကုခန်း ဖွင့်လှစ်ထားတဲ့ စေတနာ့ဝန်ထမ်း ဆရာဝန်အဖွဲ့က ဆရာဝန်တစ်ဦးက ဘီဘီစီကို ပြောထားပါတယ်။

    နေပြည်တော် ဆန္ဒပြမှု

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

  11. မြန်မာစစ်အာဏာသိမ်းမှုအရေး ယူကေ ပိတ်ဆို့အရေးယူဖို့ပြင်

    မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းတာကို နိုင်ငံတကာက လက်ခံမှာ မဟုတ်ကြောင်းနဲ့ အဲဒီအရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ယူကေအနေနဲ့ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေ ထပ်လုပ်ဖို့ အရေးတကြီးဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ ယူကေ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ဒေါမနစ် ရပ်ဘ်က တွစ်တာမှာ ပြောပါတယ်။

    Skip X post
    X ၏အကြောင်းအရာများကို ပြခွင့်ပြုမှာလား။

    ယခုဆောင်းပါးတွင် X မှ အကြာင်းအရာများပါဝင်ပါသည်။ ယင်းဆိုက်မှ ကွတ်ကီးနှင့်အခြားနည်းပညာများသုံးနိုင်သဖြင့် စာမျက်နှာကို မဖွင့်ခင် သင့်ခွင့်ပြုချက်ကိုတောင်းခံပါသည်။ သင်မဆုံးဖြတ်ခင် X ကွတ်ကီးမူဝါဒ နှင့် ကိုယ်ရေးအချက်အလက်လုံခြုံမှု မူဝါဒ တို့ကို ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။ သဘောတူလျင် 'လက်ခံပြီးဆက်သွားပါမည်' ဆိုသည်ကို ရွေးချယ်ပေးပါ။

    သတိပေးချက်- ပြင်ပဝက်ဆိုက်များတွင်ပါဝင်သောအကြောင်းအရာများအတွက် ဘီဘီစီကတာဝန်မယူပါ။

    End of X post

  12. သင့်ရဲ့ဓာတ်ပုံတွေ၊ ဗီဒီယိုတွေ ပြန်ဝေမျှပါ။

    တကယ်လို့ ဘီဘီစီက စိတ်ဝင်စားနိုင်ဘွယ် ရှိတဲ့ သတင်းဓာတ်ပုံ ဒါမှမဟုတ် ဗီဒီယိုပုံတွေ သင့်မှာ ရိုက်ထားတာ ရှိရင်ဒီလင့်ခ်ကနေတဆင့် ဘီဘီစီကို ပို့ပေးနိုင်ပါတယ်။

    သင်ပေးပို့လာတဲ့ စာသားကို သင့်ရဲ့ ဓာတ်ပုံတွေ၊ ဗီဒီယိုပုံတွေလိုပဲ ဘီဘီစီရဲ့ ထုတ်လွှင့်ဖော်ပြချက်တွေမှာ အသုံးပြုကောင်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

    သင့်ရဲ့ အမည် (သင်ပေးပို့လာတဲ့အတိုင်း)နဲ့ နေရာကို (မဖော်ပြပါနဲ့လို့ မေတ္တာရပ်ခံတာမျိုး မရှိရင်) ဖော်ပြပါမယ်။ ဒါပေမဲ့ သင့်ရဲ့ မိုဘိုင်းဖုန်းနံပတ် ဒါမှမဟုတ် အီးမေးလ် လိပ်စာကိုတော့ လုံးဝ ဖော်ပြမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

    သတင်းအကြောင်းအရာ တစ်ခုနဲ့ပတ်သက်လို့ နောင်တစ်ချိန်မှာ သင့်ကို ဆက်သွယ်နိုင်ဖို့အတွက် သင့်ရဲ့ အချက်အလက်တွေကို ဘီဘီစီက သိမ်းထားကောင်း သိမ်းထားဖွယ် ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လိုအပ်တာထက် သင့်ရဲ့ အချက်အလက်တွေကို ပိုကြာကြာ သိမ်းထားမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

    ပေးပို့လာတဲ့ မက်ဆေ့ချ်တွေအားလုံးကို တတ်နိုင်သမျှ ဖတ်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လက်ခံရရှိတဲ့ မက်ဆေ့ချ် အရေအတွက်က များပြားလွန်းတာကြောင့် တစ်ယောက်ချင်းစီကို အမြဲ ပြန်လည် ဖြေကြားပေးနိုင်မှာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

    ဓာတ်ပုံတွေ၊ ဗီဒီယိုတွေ ဒါမှမဟုတ် မျက်မြင်ကြုံတွေ့ရတာကို ပေးပို့တဲ့အခါ ကိုယ်တိုင် ဖြစ်စေ၊ တခြားသူပေါ် ဖြစ်စေ အန္တရာယ် မဖြစ်စေဖို့ လိုပါတယ်။ မလိုအပ်ဘဲ အရဲစွန့်လုပ်တာမျိုး၊ ဥပဒေ ချိုးဖောက်တာမျိုး မလုပ်သင့်ပါဘူး။

    ဘီဘီစီရဲ့ စည်းမျဉ်း၊ ကန့်သတ်ချက်တွေကိုဒီလင့်ခ်ကနေသွားရောက် ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။

    ရန်ကုန်မြို့မြင်ကွင်း

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

  13. နေ့စဉ် ပြောင်းလဲနေတဲ့ စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြကွက်များ

    ဒီနေ့ပြည်ထောင်စုနေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်မှာလည်း နိုင်ငံတဝန်း စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြပွဲတွေ အားကောင်းနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။

    ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ မြစ်ကြီးနား အပါအဝင် ဒေသတချို့က စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြပွဲတွေမြင်ကွင်းတွေကို စုစည်းဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။

    Protest
    Protest
    Protest
    Protest

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

    Protest

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

    Protest
    Protest

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

  14. ဒေါက်တာအေးမောင် လွတ်ပြီ

    ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ ခေါင်းဆောင် ဒေါက်တာအေးမောင်ဟာ ဒီနေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်မှာ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်နဲ့ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာပါတယ်။ ဒေါက်တာအေးမောင်နဲ့ လူငယ်စာရေးဆရာ ဝေဟင်အောင်တို့ကို နိုင်ငံတော်ပုန်ကန်မှုပုဒ်မ ၁၂၂၊ နိုင်ငံတော် အကြည်ညိုပျက်စေမှု ၅၀၅(ခ) တို့နဲ့ စစ်တွေခရိုင် တရားရုံးက ၂၀၁၉ ခုနှစ်မတ်လမှာ ထောင် ဒဏ်နှစ် ၂၀ စီ ချမှတ်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီနောက် သူတို့နှစ်ဦးကို ရန်ကုန်၊ အင်းစိန်ထောင်ကို ပို့ဆောင်ပြောင်းရွှေ့ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါက်တာအေးမောင် ၂၀၁၉ ခုနှစ် မှာကျရောက်တဲ့ ရခိုင့်ဘုရင့်အချုပ်အခြာအာဏာကျဆုံးတဲ့နေ့နှစ်ပတ်လည်အခမ်းအနားမှာ ဟောပြောမှုတွေကြောင့် ခုလို ပုဒ်မတွေနဲ့ ဖမ်းဆီးပြီးနှစ်ရှည်ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခံထားရတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါက်တာအေးမောင် အပြင်သို့ရောက်ရှိပြီဖြစ်ကြောင်း ၎င်းရဲ့ သားဖြစ်သူ ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီဝင် ဦးတင်မောင်ဝင်းကလည်း သူ့ရဲ့လူမှုကွန်ရက်ဖေ့စ်ဘွတ်မှာရေးထားပါတယ်။

    Rakkhine Dr Aye Maung ANP party

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

  15. မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ် သပိတ်စစ်ကြောင်း ဖြိုခွဲခံရပြီး ကျောင်းသား ၄ဦးအဖမ်းခံရ

    မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ်ကကျောင်းသား‌၊ ဆရာ ဆရာမနဲ့ ဌာနဆိုင်ရာအင်အား ၁၀၀၀နီးပါးကို ရဲအင်အား ၂၀၀ ကျော်နဲ့ ဖြိုခွင်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

    သပိတ်စစ်ကြောင်း စထွက်ပြီး ကိုက် ၅၀ လောက်အကွာ တက္ကသိုလ်ပရဝဏ်အထွက်မှာ ရဲတွေက တားဆီးခဲ့တာဖြစ်ပြီး သပိတ်စစ်ကြောင်းစထွက်ထွက်ချင်း ဒီနေ့ နံနက် ၉ နာရီ ၄၅မိန‌စ်လောက်မှာ ဖြိုခွင်းခံရပြီး ‌ကျောင်းသား (၄)ဦးဖမ်းခံရတယ်လို့လည်း ပါဝင်တဲ့ကျောင်းသားတစ်ဦးကပြောပါတယ်။

    "ညှိနှိုင်းမယ်လို့ ထင်ခဲ့တာဗျ။ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်တွေ ခဏလာဦးဆိုပြီး ညှိနှိုင်းသလို ခေါ်တာ။ ပြီးတော့ကျ ကျောင်းသားတွေကို ဖမ်းဆီးပြီး ဖြိုခွင်းခဲ့တယ်‌။ ကျွန်တော်ကတော့ ရှောင်လိုက်နိုင်တယ်" လို့ မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌ ကိုမင်းသံစဉ်ဦးက ဘီဘီစီကို ပြောပြပါတယ်။

    သပိတ်လမ်းကြောင်းမှာ ပါဝင်တဲ့ မော်တော်ယာဉ်ကိုလည်း ရဲတွေက ကိုယ်တိုင်မောင်း ယူသွားတယ်လို့ သူကဆိုပါတယ်။ ယခုဖြစ်စဉ်ဟာ မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ်သပိတ်စစ်ကြောင်းရဲ့ တတိယမြောက်နေ့မှာ ဖြိုခွင်းခံရတာဖြစ်ပြီး ရှေ့ရက်တွေမှာလည်း အရပ်ဝတ်ရဲတွေကညဘက်မှာ ကျောင်းသား သမဂ္ဂရုံးခန်းဝရောက်ရှာဖွေတာတွေ လုပ်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

    Student union strike

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Mawlamyine University students' Union

    Student union strike

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Mawlamyine University students' Union

  16. မြန်မာတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားသမဂ္ဂတွေ စုပေါင်းပြီး တရုတ်သမ္မတဆီ စာပို့

    မြန်မာတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားသမဂ္ဂတွေ စုပေါင်းပြီး တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်ထံ အိတ်ဖွင့်စာတစ်စောင်ပေးပို့ခဲ့ပါတယ်။

    ဒီပေးစာကို ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ရက်က ထုတ်ပြန်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီအရေးမှာ မြန်မာလူထုရဲ့ဆန္ဒကို အလေးအနက် အသိအမှတ်ပြုစေဖို့လို့ ပါရှိပါတယ်။

    "လက်ရှိ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအ‌ခြေအနေနဲ့ တရုတ်ဘက်က ဝင်ပါနေတယ်ဆိုတာတွေ ကြားသိနေရတယ်။ ကောလာဟလတွေရောပေါ့။ နောက်ပြီးတော့ ဖြစ်နိုင်ချေလည်း ရှိတယ်ပေါ့နော်။ အဲ့ဒါကြောင့်မလို့ မတရားတဲ့ဘက်ကနေ တရုတ်က မရပ်တည်ပေးဖို့အတွက် စာပို့ဖြစ်တာပါ" လို့ ရန်ကုန်နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ဉက္ကဋ္ဌ မအေးသီရိစံက ပြောပါတယ်။

    တက္ကသိုလ်(၁၈)ခုကကျောင်းသားသမဂ္ဂတွေ စုစည်းပေးပို့တာဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ်၊ လုံခြုံရေးကောင်စီနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီတို့ကိုလည်း ပေးပို့သွားမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    open letter to China President Xi

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

  17. စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက ကျင်းပတဲ့ စစ်တွေမြို့က ပြည်ထောင်စုနေ့မြင်ကွင်း

    တပ်မတော်ကအာဏာသိမ်းပြီး ၁၂ ရက်အကြာမှာကျရောက်တဲ့ ပြည်ထောင်စုနေ့အခမ်းအနားကို ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်နေ့မှာ ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့မှာ ဒီကနေ့မနက်ပိုင်းက ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

    ဒီနေ့အခမ်းအနားဟာ စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက ပထမဆုံးအကြိမ်ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ရဲ့ သဝဏ်လွှာကို ပြည်နယ်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအောင်ကျော်မင်းက ဖတ်ကြားခဲ့ပါတယ်။

    အခမ်းအနားကို အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်ထင်လတ်ဦးတက်ရောက်ခဲ့ပြီး တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုတွေလည်း တက်ရောက်ခဲ့ကြပေမယ့် နိုင်ငံရေးပါတီတွေကတော့ တက်ရောက်တာမတွေ့ရပါဘူး။

    Union Day
  18. အကျဉ်းသားသောင်းနဲ့ချီ အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပြု

    အကျဉ်းသားသောင်းနဲ့ချီကိုအာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပြုလိုက်ကြောင်းတပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ကဒီကနေ့ဖေဖော်ဝါရီ၁၂ရက်မှာသတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။

    အဲဒီလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်မှာသုံးမျိုးပါဝင်တာတွေ့ရပါတယ်။

    ပထမတစ်မျိုးကတော့အကျဉ်းသားအကျဉ်းသူ၂၃,၃၁၄ဦးကိုရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေပုဒ်မ၄၁၀ (ခ) ခြွင်းချက်နဲ့ကျန်ရှိတဲ့ပြစ်ဒဏ်တွေကိုလျှော့ပေါ့ပြီးလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခြင်းဖြစ်ပါတယ်။တကယ်လို့အဲဒီလိုလွတ်ငြိမ်းနဲ့လွတ်လာသူတွေဟာနောက်ထပ်ပြစ်မှုတစ်ခုခုကျူးလွန်ရင်အရင်ကျန်ရှိပြစ်ဒဏ်လက်ကျန်ကိုပါထပ်ပေါင်းကျခံရမှာဖြစ်ပါတယ်။

    နိုင်ငံခြားသားအကျဉ်းသားအကျဉ်းသူ၅၅ဦးကိုလည်းအဲဒီပုဒ်မ၄၀၁ (ခ) ခြွင်းချက်နဲ့ပြစ်ဒဏ်လျှော့ပေါ့လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပေးခဲ့ပြီးပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခဲ့ပါတယ်။

    နောက်တစ်မျိုးကတော့သေဒဏ်နဲ့နှစ်ကြီးသမားတွေကိုလျှော့ပေါ့ပြစ်ဒဏ်တွေကျခံစေတာဖြစ်ပါတယ်။အဲဒီမှာသေဒဏ်ကိုထောင်တစ်သက်လွတ်ရက်မရှိ၊ထောင်တစ်သက်နဲ့နှစ်အကန့်အသတ်မရှိကိုထောင်အနှစ်၄၀ကိုလျှော့ပေါ့ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ဒီတစ်မျိုးမှာတော့အရင်လွတ်ငြိမ်းအမိန့်တွေအရသေဒဏ်ကနေတစ်သက်ပြောင်းလဲကျခံရသူတွေမပါဘူးလို့ဆိုပါတယ်။အရင်လွတ်ငြိမ်းအမိန့်တွေအရသေဒဏ်ကနေထောင်တစ်သက်ပြောင်းလဲကခံရသူတွေကိုထောင်နှစ်၅၀ကိုလျှော့ပေါ့တာ၊ထောင်နှစ်၄၀နဲ့အထက်ကိုထောင်နှစ်၄၀သို့လျှော့ပေါ့တာနဲ့ထောင်နှစ်၄၀နဲ့အောက်ကျခံနေရသူတွေကတော့ထောင်ဒဏ်ရဲ့လေးပုံတစ်ပုံကိုလျှော့ပေါ့ကျခံရမှာဖြစ်ပါတယ်။

    မြန်မာနိုင်ငံဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော်သစ်တည်ဆောက်ချိန်မှာပြစ်ဒဏ်ကျအကျဉ်းသားအကျဉ်းသူတွေကတစ်ဖက်တစ်လမ်းမှအကျိုးပြုတဲ့နိုင်ငံသားတွေအဖြစ်ပြောင်းလဲပေးဖို့၊ပြည်သူလူထုနှလုံးစိတ်ဝမ်းအေးချမ်းစေဖို့နဲ့လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုကိုအလေးထားပြီးနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌကခုလိုလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်၊ပြစ်ဒဏ်လျှော့ပေါ့ခွင့်တွေပြုတာလို့ဖော်ပြထားပါတယ်။

    Pardon

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Dsinfo.org

    Pardon

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Dsinfo.org

    Pardon

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Dsinfo.org

  19. မြန်မာအရေး လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီမှာ ဒီနေ့ ဆွေးနွေးမယ်

    HRC

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

    ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, လူ့အခွင့်အရေး အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်နိုင်ဖို့ နိုင်ငံတကာ တောင်းဆိုလာဖွယ်ရှိ

    မြန်မာနိုင်ငံထဲစစ်အာဏာသိမ်းခံလိုက်ရတဲ့ဖြစ်ရပ်အပေါ်ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးကောင်စီမှာအထူးညီလာခံတစ်ရပ်ဒီကနေ့ကျင်းပဖို့စီစဥ်ထားပါတယ်။

    မြန်မာအရေးဆုံးဖြတ်ချက်ထွက်ပေါ်လာဖို့လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီအဖွဲ့၀င်နိုင်ငံတွေလုပ်ဆောင်ကြမှာဖြစ်ပါတယ်။

    ဗြိတိန်နဲ့အီးယူတို့ရေးဆွဲထားတဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်မူကြမ်းထဲအာဏာသိမ်းမြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်တွေကိုပြစ်တင်ရှုတ်ချထားပြီး၊နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့သမ္မတကြီးဦး၀င်းမြင့်အပါအ၀င်ရွေးကောက်ခံအစိုးရခေါင်းဆောင်တွေကိုအမြန်ပြန်လွှတ်ဖို့တောင်းဆိုထားပါတယ်။

    ဒါ့အပြင်မြန်မာနိုင်ငံထဲကလူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေတွေကိုလည်းနိုင်ငံတကာအနေနဲ့လေ့လာစောင့်ကြည့်ခွင့်ရဖို့အဲဒီမူကြမ်းထဲတောင်းဆိုထားပါတယ်။

    တခါ၊နိုင်ငံတကာဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက်ထောက်ပံ့ကူညီနေတဲ့ USAIDလို့ခေါ်တဲ့အမေရိကန်အစိုးရဌာနကသူတို့အနေနဲ့မြန်မာပြည်အတွက်သတ်မှတ်ထားတဲ့ဒေါ်လာ၄၂.၂သန်းဖိုးပမာဏရှိတဲ့လုပ်ငန်းအစီအစဥ်တွေရုပ်သိမ်းလိုက်ပြီလို့ကြေညာပါတယ်။

    အဲဒီလုပ်ငန်းတွေကနေတဆင့်မြန်မာအာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်တွေမလျော်မကန်သုံးစွဲပြီးအကျိုးရှိသွားမှာကိုစိုးရိမ်တဲ့အတွက်လို့ဆိုပါတယ်။

    မြန်မာစစ်တပ်အကျိုးဖြစ်မယ့်နေရာတွေမှာအမေရိကန်ရဲ့အထောက်အပံ့တွေပေးမှာမဟုတ်ပဲ၊မြန်မာလူမှုအသိုင်းအ၀ိုင်းပိုပြီးအားကောင်းလာစေဖို့ပဲရွေးချယ်ထောက်ပံ့သွားမယ်လို့ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

    ဒါဟာ၊မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်တွေ၊သူတို့ရဲ့မိသားစု၀င်တွေနဲ့သူတို့ရဲ့အကျိုးစီပွားတွေကိုပစ်မှတ်ထားတဲ့အရေးယူပိတ်ဆို့မှုအသစ်တွေချမှတ်ကြောင်း၊အမေရိကန်သမ္မတဂျိုးဘိုင်ဒင်ကကြေညာပြီးချက်ခြင်းဆိုသလိုပဲသက်ဆိုင်ရာအမေရိကန်အစိုးရဌာနဘက်ကလက်တွေ့ဆောင်ရွက်လာတာဖြစ်ပါတယ်။

    USA Sanctions

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

    ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်တွေ၊ သူတို့ရဲ့မိသားစု၀င်တွေနဲ့ သူတို့ရဲ့အကျိုးစီးပွားတွေအပေါ် ပစ်မှတ်ထားတဲ့ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုအသစ်တွေအမေရိကန် ချမှတ်
  20. Generation Z

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, MPA

    ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, Generation Z ရဲ့ ဆန်းသစ်တဲ့ အာဏာဖီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွေကို ကမ္ဘာကလည်း သတိပြုနေ

    မြန်မာပြည်ထဲ လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေမှာ၊ တကမ္ဘာလုံး အာရုံစိုက် သတိထား မိနေတာကတော့ ဒစ်ဂျစ်တယ်ခေတ် မျိုးဆက် Generation Z တွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍဖြစ်ပါတယ်။

    ဒစ်ဂျစ်တယ်ခေတ်၊ မိုဘိုင်းလက်ကိုင်ဖုန်းခေတ်ရဲ့မျိုးဆက် Generation Zလူငယ်တွေဟာ မြို့တွေရဲ့လမ်းမတွေပေါ် ထွက်လာကြပြီး စစ်အာဏာရှင် ဆန့်ကျင်ရေးကို ဆန်းသစ်တဲ့ ချဥ်းကပ်မှုတွေနဲ့ ဦးဆောင်မောင်းနှင် နေကြပါတယ်။

    ဒီအချိန်မှာပဲ အင်တာနက်ဖြတ်တောက်တာတွေ၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာသုံးစွဲခွင့် ပိတ်ပင်တာတွေကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ပြုလုပ်လာတဲ့အတွက်၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်အမှောင်ခေတ်ကို ပြန်သွားနေပြီဆိုတဲ့ ပြစ်တင်သံတွ ပြည်တွင်းပြည်ပမှာ ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။

    ဒစ်ဂျစ်တယ်အမှောင်ခေတ် ကျစေရုံမက၊အများပြည်သူကို ဖမ်းဆီးအရေးယူရာမှာ လက်နက်သဖွယ် အသုံးချနိုင်တဲ့ ဥပဒေတစ်ရပ် ထွက်လာဖို့လည်း မြန်မာစစ်တပ် ကြိုးစားနေတယ်လို့၊ လှုပ်ရှားတက်ကြွသူတွေ ပြောနေကြပါတယ်။

    ကွန်ပျုတာနည်းပညာ၊ အင်တာနက်ဆက်သွယ်ရေး အခန်းကဏ္ဍတွေကို ထိန်းချုပ်မယ့် ဆိုက်ဘာလောဆိုတဲ့ ဥပဒေပြဌာန်းနိုင်ဖို့ စစ်တပ်ကလုပ်ဆောင်နေတာကို ရည်ရွယ်ပြောဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။

    အဲဒီဥပဒေမူကြမ်းနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သဘောထားမှတ်ချက် တောင်းခံစာကိုဝန်ကြီးဌာနတွေနဲ့ အခြားအဖွဲ့အစည်း(၁၆) ခုထံ ပေးပို့ထားတယ်ဆိုပြီး၊ဆိုက်ဘာဥပဒေကြမ်း လက်ခံရထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုက ဘီဘီစီကိုအတည်ပြုပြောပါတယ်။

    မူကြမ်းလက်ခံရထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေအနေနဲ့၊ လာမယ့်တနင်္လာနေ့နောက်ဆုံးထားပြီး သူတို့ရဲ့သဘောထားမှတ်ချက်တွေကို ပို့ဆောင်ရေးနဲ့ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနထံ အကြောင်းပြန်ဖို့ ညွှန်ကြားခံထားရပါတယ်။

    အဲဒီဥပဒေကြမ်းကို ရေးဆွဲသူတွေဟာ အများပြည်သူက အပ်နှင်းတဲ့ အာဏာကို ရရှိထားသူ အစိုးရက ခန့်အပ်ထားတာ မဟုတ်တဲ့အတွက် တရားမဝင်ဘူးလို့ အရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်း တစ်ရာကျော်က ထုတ်ပြန်ကန့်ကွက်ထားပါတယ်။

    ဥပဒေကြမ်းပါအချက်တွေဟာ အများပြည်သူရဲ့ အွန်လိုင်းပေါ်လွတ်လပ်စွာထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်နဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ လုံခြုံပိုင်ခွင့်အပြင် ဒီမိုကရေစီနှင့် လူ့အခွင့်အရေးများကိုလည်း ဆိုးရွားစွာ ချိုးဖောက် နေတယ်လို့ အရပ်ဘက် အဖွဲ့တွေက ပြောနေပါတယ်။

    အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ကို အွန်လိုင်းပေါ် ဆန့်ကျင်ရေးသား၊ လှုပ်ရှားနေမှုတွေကို ကန့်သတ်ဖို့ အဲဒီ ဥပဒေကို ရည်ရွယ်လုပ်ဆောင်ထားတာ ဖြစ်တယ်လို့လည်း ၀ေဖန် နေကြပါတယ်။

    Generation Z

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, MPA

    ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, ၂၀၂၁ ဆန္ဒပြပွဲတွေရဲ့ အဓိက မောင်းနှင်အား Generation Z