ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ከቢድ ከቢድ ጽግያታዊ ደም ወይ ድማ ሜነረጂያ ኣብ እዋን ወርሓዊ ጽግያት ካብቲ ልሙድ ንላዕሊ መድመይቲ ክህሉ ዝገብር ኵነታት እዩ።

ዘይንቡር ምፍሳስ ደም ወርሓዊ ጽግያት እንታይ ጸገም ከስዕብ ይኽእል?

ሳንገር ድሕሪ ዝተወሰነ ግዜ ናብ ኣሜሪካ ተመሊሳ፡ ኣብታ ብዙሓት ድኻታትን ስደተኛታትን ደቂ ኣንስትዮ ዝነበራኣ ኒውዮርክ ፈላሚ ክሊኒክ መቈጻጸሪ ወሊድ ከፊታ።

ኣካታዒ ውርሻ እታ ብ 'ኣደ መቈጻጸሪ ወሊድ' እትፍለጥ ማርጋሬት ሳንገር

ኣብ ዩኒቨርሲቲ ሰሜናዊ ካሮላይና ፕሮፌሰር ታሪኽን ስነጾታን ዝኾነት ሳንጃም ኣህሉዋልያ፡ “ውርሻ ሳንገር ብሓቂ ዝተሓዋወሰ እዩ" ክትብል ትገልጾ። ታሪኻ ብቐሊሉ ክበንን ዘይኮነስ ብግቡእ ክጽናዕ ከምዘለዎ ትኣምን።

ቤቢ ጆን ሙሳምባ ክትውለድ ከላ ብልዕቲ ወዲ ተባዕታይ ይኹን ጓል ኣንስተይቲ ኣይነበራን። እዚ ኩነታት ብእንግሊዝኛ ‘ዲስኦርደር ኦፍ ሴክስ ዲቨሎፕመንት (DSD) ዝበሃል ኮይኑ ኣካላት መፍረ ዘይምዕብልሉ ኩነታት እዩ።

‘ብልዕቲ ዘይብለይ ተወሊደ’ - ቤቢ ጆን ሙሳምባ

ኣብ ኬንያ፡ ኣብ ርእሰ ከተማ ናይሮቢ ብፍላይ ኣብ መንጎ ደቂ ኣንስትዮ ፋይቶት፡ ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፍ ሓድሽ ዓይነት ሕማም ጅግል ይዝርጋሕ ከም ዘሎ ተገሊጹ።

ኣብ ከተማ ናይሮቢ ሓድሽ ዓይነት ሕማም ጅግል ብሰፊሑ ይዝርጋሕ ምህላው ተገሊጹ

ንጽፈ ጽግያት፡ ሓንቲ ጥዕይቲ ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ወርሓዊ ጽግያታ ደው ዝብለሉ ዕድሚኣ ምስ በጽሐት ዝፍጠር ተፈጥሮኣዊ መስርሕ እዩ።

ጥዕና ደቂ ኣንስትዮ፡ ንጽፈ-ጽግያት ዘስዕቦ ኣካላውን ስምዒታውን ለውጢታት

ክልተ ኣባላት ባይቶ ሰኔጋል ኣብ እዋን ክትዕ ምጽዳቕ ባጀት፡ ንነብሰጾር ኣባል ባይቶ ብእግሮም ኣብ ከብዳ ስለዝሃረምዋ ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ክእሰሩ ተፈሪዶም።

ንነፍሰጾር መሳርሕቶም ዝሃረሙ ኣባላት ባይቶ ተኣሲሮም

ምናልባሽ ብዛዕባ ዝምድናታት ሓማታት ዝንገር ዘይተረጋገጸ ወረ ዝተጋነነ ክመስል ይኽእል’ኳ እንተኾነ ንገለ ሰባት ግን እዞም ግርጭታት ሓቂ እዮም - እዚ ዝኾነሉ ድማ ብዙሕ ምኽንያታት ኣለዉ።

ሓማትን መርዓትን ኣንጭዋን ድሙን ድየን?

'ኦፒዮኦድ' ብፍላይ ኣብ እዋን ሕክምናዊ መጥባሕቲ መዕገሲ ቃንዛ ክኸውን ብዝብል ብሰብ ሞያ ሕክምና ዝእዘዙ ዓይነታት መድሃኒታት እዮም። ብዘይግቡእን ካብ መጠን ንላዕሊን እንትውሰዱ ግን ናብ ወልፊ ክምዕብል ይኽእሉ።

ንደቂ ኣንስትዮ መንእሰያት ብወልፊ ዝጎድእ ዘሎ መድሃኒት 

ኣብ ኣብ ስነ-ተዋልዶ ደቂ ሰባት ስግኣት ሓደጋ ዝፈጥር ዘሎ ምንካይ ቁጽሪ ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ዘስዕቦ መኻንነት ጥራይ ኣይኮነን፤ ሰብ ሰርሖ ኬሚካላት’ውን ካልእ ተወሳኺ ጸገም ከስዕቡ ከም ዝኽእሉ ይግለጽ ኣሎ።

ኣብ ስነ-ተዋልዶ ጽልዋ ዘሕድሩ ዘለዉ ሰብ ሰርሖ ኬሚካላት

ክኢላታት፡ ካብ ዓሰርተ ዓበይቲ ደቂ ኣንስትዮ እተን ኣርባዕተ፡ ሓሓሊፈን ወይ ንሓዋሩ፡ ድሌት ጾታዊ ርክብ ዘይምህላው፡ ዘይምዕጋብ ወይ ቃንዛ ከም ዘጋጥመን ይገልጹ።

ልምሰት ጾታዊ ርክብ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ፡ ብኸመይ ይፍለጥን ይሕከምን?

እታ ካብ ቢቢሲ 100 ደቂ ኣንስትዮ ሓንቲ ኮይና ዝተሓረየት፡ ማኒ፡ ዘስካሕክሕ ህይወት ከምዘሕለፈት ትገልጸዕ።

ብባርነት ንዝገዝኣ ‘ጎይታኣ’ ኣብ ቤት ፍርዲ ደው ኣቢላ ዝተዓወተት ሰበይቲ

“ሞይተ እንተዝኸውን ምሓሸኒ” ካብ ቃጸሎ ሓዊ ዝድሓነት ዒራቓዊት

እንግሊዝ ኣብ ጐደናታት ንዝፍጸሙ ጾታዊ ትንኮያታት ክሳዕ ክልተ ዓመት ዝበጽሕ ማእሰርቲ ከምእትቐጽዕ ኣፍሊጣ።

እንግሊዝ ኣብ ጐደና ንዝፍጸም ጾታዊ ትንኮያ ብማእሰርቲ ክትቀጽዕ’ያ

ኣብ መላእ ዓለም ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ ዝሓለፉ 10 ዓመታት ብማእከላይ ገምጋም ዝያዳ ክሓርቓ ከምዝጸንሓ ዓመታዊ ዳህሳስ ጋሉፕ ከም ይሕብር።

ደቂ ኣንስትዮ ስለምንታይ ዝያዳ ይሓርቓ ኣለዋ?

ኣብ 2018 መንግስቲ ፈረንሳ፡ ነቶም ብትእዛዝ ሓካይም ወይ መሕረስቲ ኮንዶም ዝዓደጉ ሰባት ዋጋ ናይቲ ዝገዝእዎ ኮንዶም ክኸፍል ወሲኑ ነይሩ።

ኣብ ሓድሽ ዓመት ንመንእሰያታ ኮንዶም ብናጻ ክትህብ ዝወሰነት ሃገር

ደቀ'ንስትዮ ስለምንታይ ካብ ተባዕትዮ ንላዕሊ ይቑጥዓ?

ውሑስ መዕቆቢታት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ግዝኣታት ኣለዉ፡ ዝተጸገማ ኣደታት ድሕሪ ምውላደን ነዊሕ ከይጸንሓ መንነተን ከይገለጻን ከይተኸሰሳን ዕሸላተን ኣብዘን ዝተመደባ ቦታታት ገዲፈን ክኸዳ ይኽእላ እየን።

ደቀን ኣብ ውሽጢ ሳንዱቕ ገዲፈን ዝኸዳ ሓራሳት

ውድብ ጥዕና ዓለም ብውሑድ ናይ ሽዱሽተ ወርሒ ዕረፍቲ ክህሉ እዩ ዝመክር፤ ዕላማ እቲ ዕረፍቲ ነታ ኣደ ናብ ንቡር ጥዕናዊ ቁመናኣ ክትምለስ ንምሕጋዝ እዩ፡፡

ድሕሪ ምንጻል ጥንሲ ቀልጢፍካ ምጥናስ ሓደጋ ኣለዎዶ? 

ንነብሰን ዝተመርዐዋ ደቂ ኣንስትዮን ክኢላታትን ህይወት ሶሎጋሚ እንታይ ከም ዝመስል ይገልጻ።

ደቂ ኣንስትዮ ስለምንታይ ሰብኣይ ሓዲገን ንነብሰን ይምርዓዋ ኣለዋ? 

ጄድ ማክሮሰን-ኔተርኮት ዝጀመረቶ ናይ ዓመጽ ክሲ፡ "ሴክስሶምንያ" ዝበሃል ሳሕቲ ዝርአ ኵነታት ከምዘጋጠማ ስለዝገለጸት፡ ብኣገልግሎት ኣኽባር ሕጊ (ሲፒኤስ) እቲ ክሲ ክቋረጽ ተገይሩ። 

'ብድቁሳ ጾታዊ ርክብ ትፍጽም እያ ብዝብል፡ ናይ ዓመጽ ክሰይ ተሰሪዙ’ 

ትግራይ፡ ብሰንኪ’ቲ ንኽልተ ዓመት ዝቐጸለ ደማዊ ኲናት፡ ሰላም ርሒቝዋ፡ ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቝጸሩ ነበርታ ረጊፎም፡ ብሚልዮናት ዝቝጸሩ ተመዛቢሎም፡ ንሕልና ዝኸብዱን ንሰማዒ ዘሰንብዱን ግፍዕታት ተፈጺሞምዋ እዮም።
ኣብ መንጐ ፌደራል መንግስቲን ሓይልታት ትግራይን ዝተወልዐ ኲናት ነታ ክልል ኣብ ጸልማት ክትነብር ገይርዋ'ሎ።
ትግራይ ካብ መሰረታዊ ኣገልግሎት ተፈላልያ’ላ። ኣብታ ክልል ሰላም ጥራሕ ዘይኰነስ ንመዓልታዊ ናብራ ኣገደስቲ ዝዀኑ ኣገልግሎታት እውን የለዉን።

ንኽልተ ዓመት ዝቐፀለ ስቓይ ህዝቢ ትግራይ 

እዚ ኣብ ጐደናታት ኬንያ "ሶፍያ" ብዝብል ሰም ዝፍለጥ ፍርያት ቻይና ዝዀነ ከኒና መከላኸሊ ጥንሲ፡ ኣብ ውሽጢ መዐሸጊኡ ዘሎ ኵሉ ዝርዝር ሓበሬታኡ'ውን ብቛንቋ ቻይና ጥራይ ዝተጻሕፈ እዩ። 

ቅድሚ ዓሰርተ ዓመት ዝተኣገደ ከኒና ቻይና ጸገም ይፈጥር ኣሎ

ኣብ ኣሜሪካ ዝተገበረ መጽናዕቲ፡ እቲ ዝበርተዐ መንሽሮ ጡብ ንኣፍሪቃዊ መበቈል ዘለወን ደቂ ኣንስትዮ ዝያዳ ከምዘጥቕዕ የመልክት። 