ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ወተሃደራዊ ክንፊ ሓማስ ዝዀነ ብርጌድ ቐሳም፡ ብርጋዴር ጀነራል ዛህዲ ኣብቲ ብ7 ጥቅምቲ 2023 ዓ.ም ኣብ ደቡባዊ እስራኤል ዘጋጠመ መጥቃዕቲ ሓማስ “ልዑል እጃም” ከም ዝነበሮ ገሊጹ ነይሩ። እዚ ድማ ነቲ ሕጂ ኣብ ቓዛ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ከይሰፍሕ ስግኣት ኣሕዲሩ ይርከብ።

ጀነራል ዝተቐትላ ኢራን ንእስራኤል ብኸመይ ክትጐድኣ ትኽእል? 

ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዒራቕ፡  ብዛዕባ ጽልዋ ኢራን ትጭነቕ ዲኻ ንዝብል ዝቐረበሉ ሕቶ፤ “ብኢራን ጥራይ ዘይኰነስ ኣብዚ ከባቢ ብዘሎ ጽልዋ እሻቐል እየ። ካብዚ ኵሉ ጽልዋታት ክንገላገል ንጽዕር ኣለና፤ እቲ ብዛዕባ ዒራቕ ዝግበር ውሳነ ኣብ ባቕዳድ ክውሰድ ኣለዎ፡ ኣብ ባቕዳድ ድማ ብዒራቓውያን ክውሰድ ኣለዎ"ኢሉ።

ኣብ መጻወድያ ኣሜሪካን ኢራንን ተቐርቂራ ሰላማ ዝሰኣነት ዒራቕ

እዚ ኣብ ባቕዳድ ብሰብኣልቦ ነፋሪት ኣሜሪካ ዝተፈፀመ መጥቃዕቲ ብትኽክል ዒላማኡ ዝወቕዐ እንትኾን፡ ነዚ ላዕለዋይ መራሒ ሚሊሻ ሒዛ ኣብ ፅዕፁዕ ጎደና ትጓዓዝ ንዝነበረት መኪና ኣብ ፃት ናብ ሃልሃልታ ሓዊ ቀይርዋ።

ኣሜሪካ ኣብ ባቕዳድ ብኢራን ንዝድገፍ ላዕለዋይ ኮማንደር ሚሊሻ ቀቲላ

ኣሜሪካ ትማሊ ሰንበትን ናብ ሎሚ ኣብ ዘውግሐ ለይትን ኣብ ልዕሊ ዕጡቓት ሑቲ ደብዳባት ከተካይድ ከምዝሓደረት፣ በዚ ድማ ነቲ ብሑቲ ናብ መራኽብ ክትኮስ ተጻዊዱ ዝነበረ ሚሳይላት ከምዘዕነወ ማእከላይ እዚ ኣሜሪካ ኣፍሊጡ።

ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ሑቲ ተወሳኺ ደብዳባት ከተካይድ ውዒላን ሓዲራን

ኣሜሪካን ዓባይ ብሪጣንያን ኣብ የመን ኣብ 13 ቦታታት ኣብ ዝርከቡ 36 ዒላማታት ሑቲ ሓባራዊ መጥቃዕቲ ጀሚረን። 

የመን፡ ኣሜሪካን ብሪጣንያን ኣብ ዒላማታት ሑቲ ሓባራዊ መጥቃዕቲ ቀጺለን

ኢራን ነቲ ብዓርቢ ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ዒራቕን ሶርያን ዝፈጸመቶን ኣብ መላእ እቲ ዞባ 85 ዕላማታት ዝወቐዐን መጥቃዕቲ ኣየር "ስትራተጂያዊ ጌጋ" ኢላቶ።

ኢራን፡ ኣሜሪካ ዝፈጸመቶም መጥቃዕቲታት 'ስትራተጂያዊ ጌጋ' ክትብል ገሊጻቶ

ኣሜሪካ ኣብ ሶርያን ዒራቕን ዝርከቡን ምስ ኢራን ምትእስሳር ኣለዎም ኣብ ልዕሊ ዝበለቶምን ጉጅለታት ዕላማ ዝገበረ መጥቃዕቲ ትማሊ ዓርቢ ለይቲ ከምዝፈጸመት ተገሊጹ።

ኣሜሪካ ንዝተቐትልዋ ወተሃደራት ሕነ ንምፍዳይ ኣብ ሶርያን ዒራቕን መጥቃዕቲ ፈጺማ

ኣመሪካ ናይቶም ኣብ ዮርዳኖስ ብድሮን ዝተቐተሉ ሰለስተ ወተሃደራታ ሕነ ንምፍዳይ  ኣብ ልዕሊ ኣብ ሶርያ ኢራቕን ዝርከቡ ኢራናውያን ደብዳብ ናይ ምክያድ መደብ ከምዘጽደቀት ሰብ መዚ ኣመሪካ ንመሻርኽቲ ቢቢሲ ዝኾነት ማዕከን ዜና ሲቢኤስ ሓቢሮም።
እቲ ደብዳብ ንሓላ መዓልታ ከምዝካየድን ምዓስ ከምዝጅመር ከኣ ብኹነታት ኣየር እቲ ከባቢ ከምዝጽሎን እቶም ሰብ መዚ ገሊጾም።


ኣመሪካ ኣብ ሶርያን ኢራቕን ንዝርከብ ዕላማታት ኢራን ናይ ምድብዳብ መደብ ከምዘለዋ ተገሊጹ

እቲ ፕረዚደንት ኣብ ዋይት ሃውስ ኰይኑ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ዝርዝር ከይገለጸ፡ “ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ሰፊሕ ቦታ ዝሽፍን ኲናት ግን ኣየድልየናን’ዩ” ኢሉ።

ጆ ባይደን፡ ኣብ ዮርዳኖስ ኣብ ልዕሊ ወተሃደራቱ ንዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ሕነ ክፍደ ወሲኑ

ኣመሪካ ብሰንበት ሰለስተ ወተሃደራታ ኣብ ዮርዳኖስ ኣብ ዝርከብ መዓስከራ ብድሮን ድሕሪ ምቕታሎም፡ ነቲ መጥቃዕቲ ሕነ ንምፍዳይ እንታይ ዓይነት ግብረመልሲ ክትህበሉ ከምእትኽእል ንምውሳን ኣብ መንቀራቕሮ’ያ ዘላ። ፕረዚደንት ጆ ባይደን ድሕሪ እቲ መጥቃዕቲ ተሪር ግብረመልሲ ከምዝህብ ንህዝቡ ተመባጺዑ ነይሩ፡ እንተዀነ ኣመሪካ እቲ ትወስዶ ግብረመልሲ ነቲ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዘሎ ኵነታት ዘጋድድ ከይከውን’ዩ ብድሆ ኰይኑዋ'ሎ።

ኣመሪካ፡ ኣብ ዮርዳኖስ ንዝተቐተሉ ወተሃደራታ ሕነ ንምፍዳይ እንታይ ክትገብር ትኽእል?

ኣብ ጥቓ ዶብ ዮርዳኖስን ሶርያን ኣብ ዝርከብ መዓስከር ወተሃደራት ኣመሪካ ብዝተፈጸመ ናይ ድሮን መጥቃዕቲ ሰለስተ ወተሃደራት ኣመሪካ ከምዝተቐተሉን ሓያለ ከምዝቆሰሉን ተገሊጹ።
ፕረዚደንት ኣመሪካ ጆ ባይደን እቲ መጥቓዕቲ ‘ብኢራን ዝድገፉ ሕሉፋት ጉጅለታት’ ከምዝተፈጸመ ብምግላጽ ኣመሪካ’ውን ግድን ግብረ መልሲ ከምእትህበሉ ኣተንቢሁ።

ሰለስተ ወተሃደራት ኣሜሪካ ብድሮን ተቐቲሎም

እቲ መጥቃዕቲ፡ "ቀጥታዊ ምላሽ ናይቲ ኣብ ልዕሊ ኣብ ዒራቕን ሶርያን ኣብ ልዕሊ ሓይልታት ኣሜሪካን ኣህጉራውያን ሓይልታትን ዝፍጸም ዘሎ ቀጻሊ መጥቃዕቲ" ምዃኑ ገሊጻ።

መጥቃዕቲ ዒራቕ፡ ኣሜሪካ ንመን እያ ዒላማ ትገብር ዘላ?

ኣሜሪካ ኣብ መጀመርታ እዚ ወርሒ ኣብ ባቕዳድ ብዘካየደቶ መጥቃዕቲ ድሮን ሓደ መራሒ ደጋፊ ኢራን ዕጡቕ ጕጅለ ድሕሪ ምቕታላ እዩ ብቀዳም ኣብ ወተሃደራዊ ማእከላ፡ ኣልኣሳድ፡ መጥቃዕቲ ተፈጺሙ።

ኣሜሪካ ኣብ ዒራቕ ብኢራን ንዝድገፉ ዕጡቓት ደብዲባ

ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ንኵነታት ዓለም ክጸልዉ ዝኽእሉ ተባሂሎም ዘስግኡ ዘለዉ፡ ኣብ መላእ ማእከላይ ምብራቕ ሓደስቲ ግጭታት ተራእዮም እዮም። ኣብቲ ዞባ ዘሎ ወጥሪ ከምኡ'ውን ናበይ ክመርሕ ከምዝኽእል ዝድህስስ ሓጺር መብርሂ ከኣ ቀጺሉ ቀሪቡ ኣሎ፤

ሓያለ ሃገራት ዘሳተፈ ብመጥቃዕቲ ሚሳይላት ዝተሰነየ ሰሙን፤ እንታይ’ዩ ዝኽሰት ዘሎ?

 ኢራን፡ እቲ ቀንዲ ክተሕልፎ ዝደለየት መልእኽቲ፡ ዝተፈላለየ ርሕቀት ዝውንጨፍ ሚሳይላት ብምርኣይ፡ ናብ ዝተፈላለየ ቦታታት ናብታ ምስ ሶርያ እትዳወብ እስራኤል ናይ ምህራም ዓቕሚ ከምዘለዋ ንዓለም ምርኣይ’ዩ።

ኢራን ኣብ ዒራቕን ሶርያን ዘካየደቶ መጥቃዕቲ ሚሳይል እንታይ ትርጕም ኣለዎ?

ኣብ ሓደ እዋን ጉጅለ እስላማዊ መንግስቲ (ኣይኤስ) ካብ ሰሜናዊ ምብራቕ ሶርያ ኣብ መላእ ምዕራብን ሰሜናዊን ዒራቕ ዝዝርጋሕ ሰፊሕ መሬት ይቈጻጸር ነይሩ። እዚ ጅሃዳዊ ጕጅለ ኣብ 2023 ርኡይ ምንቁልቋል ከምዘርኣየ ብቢቢሲ ሞኒተርን ዝተኣከበ መረዳእታ ይሕብር።

ጕጅለ እስላማዊ መንግስቲ - ዳዕሽ ኣብ 2023 ኣበይ ኣሎ?

ሰራዊት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኣብ ዒራቕ ዝርከቡ ብኢራን ዝድገፉን ዕጡቓት ጉጅለታት መጥቃዕቲ ኣካይዱ።

ሰራዊት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ብኢራን ዝድገፉ ዕጡቓት መጥቃዕቲ ኣካይዱ

ኣብዚ ሰሙን ጥራሕ ዜግነት ሶርያ፣ የመንን ዒራቕን ዘለዎም 300 ስደተኛታት ብሩስያ ኣቢሎም ናብ ፊንላንድ ከም ዝኣተዉ መንግስቲ እታ ሃገር ገሊፁ።

ፊንላንድ ምስ ሩስያ ዘዳውቡዋ ኣርባዕተ ዶባት ዓጽያ

ኣሜሪካ እታ ሰብ ኣልቦ ነፋሪት ናብቲ ኣብ ሶርያ ዝርከብ ናይ ምድራዊ ሓይልታታ ኣዝያ ከምዝቐረበት እኳ እንተገለጸት፡ ቱርኪ ግና ኣብ እዋን ስርሒታት ከምዝጠፍአት ገሊጻ።

ኣሜሪካ ሰብ ኣልቦ ነፋሪት ቱርኪ ኣውዲቓ

ኣብ ዒራቕ መርዑት ዕዱማት ኣጋይሽ ዓዲሞም ዳስ ተኺሎም መርዕኦም ክጽንብሉ እንዳተሸባሸቡ እንከለዉ ባርዕ ተላዒሉ ልዕሊ 100 ሰባት ሞይቶም። ልዕሊ 150 ሰባት ድማ ተጎዲኦም።

ናብ መርዓ ክለሃዩ ከይዶም ህይወቶም ዝስኣኑ ዕዱማት ኣጋይሽ

እቲ ሓደጋ ኣብ ሰሜናዊ ዒራቕ  ኣብ እትርከብ ግዝኣት ናይንቨህ ከተማ ኣልሓምዳን ኣብ ዘጋጠመሉ፡ ብኣማኢት ዝቝጸሩ ዕዱማት መርዓ ይጽንብሉ ነይሮም።

ዒራቕ፡ ኣብ ሓደ መርዓ ዘጋጠመ ባርዕ ልዕሊ 100 ሰባት ቀቲሉ

ሞት ቲባ ኣብ መላእ ዒራቕ ብዛዕባ "ቅትለት ክብሪ" ዝበሃሉ ሕግታታ ተቓውሞታት ኣለዓዒሉ፡ እቲ ጉዳይ ኣብታ ዓቃባዊ ኣተሓሳስባታት ዓብላሊ ዝዀነላ ሃገር ደቂ ኣንስትዮ ብኸመይ ከም ዝረኣያ ዘጉልሕ እዩ።

ብኣቦኣ ዝተቐትለት ኮዀብ ዩትዩበር

ተንተንቲ ነዳዲ፡ እቲ ኣብ ቀረባ እዋን ዝተራእየ ምንካይ ምህርቲ ነዳዲ፡ ኣብ ዓለምና ዓቢ ወሰኽ ዋጋ ዘይተጻረየ ነዳዲ ከስዕብ'ዩ ዝብል ግምት የብሎምን።

ኦፔክ እንታይ እዩ? ምህርቲ ነዳዲ ንምንታይ ይንክይ ኣሎ?

ተቐናቓኒ ተቓዋሚ ሰልፊ ከማል ኪሊችዳሮግሉ፡ ድምጺ ሃገራውያን ንክረክብ ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ሶርያውያን ስደተኛታት ካብታ ሃገር ክሰጉግ ቃል ኣትዩ። ን20 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ ፕረዚደንት ረሲፕ ጣይብ ኤርዶጋን ብወገኑ፡ ንከማል ኪሊችዳሮግሉ ብናይ ጽልኢ ዘረባ ከሲሱ፤ ወሲኹ ዓወት ኪሊክዳሮግሉ፡ ዓወት ኣሸበርቲ ክኸውን እዩ ኢሉ።