ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

ስእነት ድቃስ ኣብ ጥዕና ሰባትን ቁጠባ ሃገርን ብዘሕ ጉድኣት ከስዕብ ከምዝኽል ክኢላታት ይዛረቡ።

ሰራሕተኛታት ኣብ ቦታ ስራሕ ሰለም ከብሉ ክፍቀደሎም'ዶ ኣለዎም?

ዓለም ለኸ መዓልቲ ለውሃት ወይ ልግሲ በብዓመቱ 13 ሕዳር ብኣቆጻጽራ ኣውሮጳ ይኽበር። ምሉእ ቅነ ድማ እዚ ሰናይ ባህሪ ሰባት ዝዝከረሉ እዩ። ኣብ ኣሜሪካ ነዚ ባህሪ ሰባት ዘጽንዕ ሓድሽ ትካል ተጣይሹ'ሎ።

ሕያዋይነት ወይ ለውሃት ነዊሕ ዕድመ ንምንባር ይሕግዝ'ዶ?

"ሕማም ሽኮርያ እንተተቖጻጺርካዮ ሽኮር እዩ! - ከም ሻሙ እንተሪኢኻዮ ግን ንሕስያ የብሉን!" ክብለኒ ይዝከረኒ ሓደ ካብ ሞያውያን አዕሩኽተይ።

"ሕማም ሽኮርያ እንተተቖጻጺርካዮ ሽኮር እዩ"

ኣብ ኣሜሪካ ብኸቢድ ወልፊ ዝተሃሰዩ ሰባት ንምሕካም ኣብ ውሽጢ ርእሶም ንኢሽተይ መሳርሒ ምትካል ክጅመር ምዃኑ ተገሊጹ።

ብወልፊ ዝተገዝኡ ሰባት ብመጥባሕቲ ክሕከሙ'ዶ ይኽእሉ?

እዞም ንባዕሎም ክቱር ፍትወት ዘለዎም ሰባት፤ ትኹረት ንክረኽቡ ዝገብሩዎ ዘይተኣደነ ጻዕሪ ሕፍረት ዘይፈጠረሎም'ኳ እንተኾኑ፡ ሕጉሳት ዝበሃሉ ሰባት ክኾኑ ይኽእሉ'ዮም ተባሂሎም።

ኣብ ሕሱም ነፍሰ-ፍትወት ዝወደቑ ሰባት፤ 'ግናያት ግን ሕጉሳት' እዮም

ተመራመርቲ፡ እቲ ሕጂ ተረኺቡ ዘሎ ውጽኢት፡ ኣብ ቀጻሊ ንዝግበሩ መጽናዕታት፡ መበገሲ ክኸውን ይኽእል'ዩ ኢሎም።

ቅርጥማት ዘለዎም ሰባት ኣብ እዋን 'ራህዲ' ዝያዳ ቓንዛ ይስምዖም

ሚላ ሞኮቬክ፡ ጓል ሰለስተ ዓመት እንከላ ኣብ እግራ ገለ ምልክታት እቲ ሕማም ክርኣያ ጀሚሩ፤ ጓል 4 ዓመት ምስ ኮነት የዒንታ ክደክም ስለ ዝጀመረ ንክተንብብ ትሽገር ነበረት። ጓል 5 ዓመት ምስ ኮነት ከኣ ምንቅስቃሳ ድሩት ኮይኑ፡ እንተተንቀሳቐሰት ኸኣ ክትወድቕ ጀመረት።

ንሓንቲ ህጻን ጥራይ ዝውዕል መድሃኒት ተማሂዙ

ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ኣብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ዓለም ዝቕመጡ ሓያሎ ኤርትራውያን ኮነ ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት፡ ብሰንኪ ዘጋጥሞም 'ስነ-ኣእምሮኣዊ ጸቕጥን ወጥርን፡ ሰብን ነብሶምን ጎዲኦም' ዝብል ወረ ክቃላሕ ጸኒሑ ኣሎ።

''ከይዳቶ- እንድያ' ከይብሉና ስቕ ኢልና ንኸይድ ብዙሓት ኢና"

ኣቦ ፍልጥቲ ደራፊት ብዮንሰ መንሽሮ ጡብ ከምዝነበሮ ተዛሪቡ

"ካብ ሕጂ ንንየው ንዓለም ብዝተፈለየ ኩርናዕ'የ ክርእያ" ኣቦ ደራፊት ብዮንሰ

ተመርመርቲ፡ እዚ ክስተት ከም ዘለዎ እንተቐጺሉ ግን፡ መልሲ ንምርካብ ዝግበር ግድል እናኸበደ እዩ ክኸይድ ይብሉ።

ስለምንታይ ሰባት ቀልጢፎም ይሞቱ'ለው?

ብነውጺ እተጠቕዐ ሓንጎል ረጊኡ ክሓስብን ስርሑ ከሰላስልን ኣይክእልን እዩ። ግን ንጭንቀት ዘህድእ፡ ነቲ ወጥሪ ዘረጋግእ መድሃኒት ኣለዎ። ኪኢላ ሳይካትሪስት ዮውሃንስ ፈርዲንናድ ካብ ነዊሕ ተመኩሮኡ ዝምንጩ መልእኽቱ ኣለዎ። 'ሓባኢ ቁስሉስ. ." ካብ ዝብል ዝሓለፈ ካልኣይ ክፋል እነሆ።

ጽላለ እንታይ እዩ - ብኸመይከ እዩ ዝመጽእ?

ናይ አእሙሮ ጸገም ዘለዎም ሰባት ብኸመይ ክልለዩን ክሕገዙን ይኽእሉ? ኪኢላታት ስነ-አእሙሮ'ኸ ብዛዕባ'ዚ ጉዳይ እንታይ ይብሉ? ቢቢሲ ትግርኛ ኣብ ሃገረ ካናዳ ምስ ዝነብርን ኣብዚ ዓውዲ እዚ ዝሰርሕን ምኩር ክኢላ ስነ ኣእምሮ (ሶሻል ዎርከር) ዮውሃንስ ፈርዲንናድ ድራር ቃለ መሕትት ኣካይዳ ኣላ።

"ሓባኢ ቑስሉስ - ሓባኢ ፈውሱ'ዩ ነገሩ"

ኣብ 1939 ዶክተር ኢድዋ ፓንኮፍ ናይቶም ዝተቐትሉ እስረኛታት ገይሩ መጽሓፍ ስነ-መዛርዕ ከዳሉ ክኢሉ።

ሓካይም ንመጥባሕቲ ዝጥቀምሉ ናይ 'ናዚ' መጽሓፍ

መሬት ብግቡእን ብኣድማዕነትን እንተተጠቒምካሉ፡ ነቲ ብደቂ ሰባት ዝልቀቕ ካርቦን ክኽዝኖ ከምዝኻል እቲ በቶም 107 ኣባላት በይነ-መንግስታዊ ጉጅለ ናይ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዳይ ክሊማ ዝኾኑ ስነ-ፍልጠተኛታት ዝቐረበ ጸብጻብ ኣሚቱ።

ኣትክልቲ ምምጋብ ንቓልሲ ኣንጻር ለውጢ ክሊማ ሓጋዚ`ዩ

ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ ዓመታት፡ ጥሽን ሃፋ ውዑይ ማይን ፍቱን መድሃኒት ረኽሲ ማህጸን ምዃኑ ብሰፊሑ ክንገረሉ ጸኒሑ'ሎ ግን ናይ ብሓቂ ብሳይንስ ተረጋጊጹ ድዩ?

ሃፋ ማይ ክትወብእ ብልዕታ ዝነደደት ጓልኣንስተይቲ

ዲቮራ ባዕላ ንባዕላ ዝሰኣለቶ ስእሊ፡ ኣብ ፌስቡክ ተወሲዱ 'መስሓቕ ሰብ' ክኸውን ከሎ፡ ጓል 15 ዓመት እያ ነይራ። ሕዚ'ውን ድሕሪ ሸውዓተ ዓመት፡ እቲ ስእሊ ጸገም ምፍጣሩ ኣይተረፈን።

'መስሓቕ ኢንተርኔት' ድሕሪ ምዃና ንነብሳ ክትቀትል ዝፈተነት መንእሰይ

ክልተ፡ ኣብ ሃገራዊ ኣገልገሎት ብሓደ ዘገልገሉ፣ ብሓደ ኣብ ኵናት ውዒሎም ጽቡቕን ሕማቕን ዝረኣዩ፣ ብሰንኪ ኣረኣእየኦም ዝተፈላለዩ ኩነተ ኣእምሮ ክህልዎም ይኽእል እዩ።

ሃገራዊ ኣገልግሎት ናይ ብሓቂ ጠንቂ ስደት ድዩ?

ገሊኦም ባርኾት'ዩ ይብሉ። ካልኦት ድማ መርገም። ቦብ ፔትሬላ ነፍሲ ወከፍ ፍጻሜ ህይወቱ ምስ ሙሉእ ዝርዝር ይዝክር፤ ሓንቲ መዓልቲ፣ ሰዓትን ዕለትን ከየጉደለ ኩለን ሎሚ መዓልቲ ከም ዝተፈጸማ ይዝክረን።

ንኹሉ ዘሕለፎ እርይ ቁጽር ኣቢሉ ዝዝክር ሰብ

ኣብ ውሽጢ ሓደ ስድራቤት ግዳይ ሕማም ረሲዕ ዝኾነ ሰብ እንተሃልዩ፡ ጥዑይ መነባብሮ እንተድኣ ተኸቲሉ ዳርጋ ኩሉ ሰብ ከጋጥሞ ንዝኽእል ናይ'ቲ ሕማም ሓደጋ ከጉድል ከም ዝኽእል ውጽኢት ምርምር ኣመልኪቲ።

መጠን ስቓይ ሕማም ረስዕ ክንቆጻጸሮ'ዶ ንኽእል?

እዚ ሕጂ ኣብ ሃገራት ምዕራብ ዝተኣታቶ ዘሎ ኤሌትሮኒካዊ ሽጋራ [ኢ-ሽጋራ]፡ ብፍላይ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ነቶም ሽጋራ ዘትክኹ ዝነበሩ ሰባት ካብቲ ሽጋራ ብምትካኽ ኣብ ጥዕንኦም፡ ስጋብ ብርሃን ዓይኖም ኣብ ሓደጋ ዘወድቕን ግዳያት ሕማም መንሽሮን ካልኦት ሕማማትን ካብ ምዃን ከድሕኖም ተኽእሎታት ክህልዎ ኢዩ።

ኤሌትሮኒካዊ ሽጋራ ሳዕቤናት ኣለዎ'ዶ?

ጥዕና፡ ኣብ እትስዕልሉ ወይ እተሀንጥሱሉ ግዘ ካብ ክፍሊ ክትወጽኡ'ዶ ኣለኩም? ሰብሞያ እንታይ ይብሉ?

ክነህንጥስ እንከለና ካብ ዘለናሉ ክፍሊ ክንወጽእ'ዶ ይግባእ?

በብዓመቱ፡ ክታበት ህይወት ሚሊዮናት የድሕን'ዩ። ነዚ ድማ'ዩ ግብራዊ ኮይኑንን ሰባት ክለምዱዎ ዝጽዓርን።

ጥዕና ስነ ኣእምሮ