ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ሕደ ጾታዊ ንዝዀነ ኣሜሪካዊ ዝቐተለ ሰብ ንዕድመ ልክዕ ተፈሪዱ

ምሩጽ-ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣብዚ እዋን'ዚ ንምምሕዳሩን ቤትጽሕፈቱን ዘድልይዎ ሰበስልጣንን ተሓጋገዝትን ኣብ ምሕራይ ተጸሚዱ ይርከብ። ገለ ካብቶም ተዋሂቦም ዘለዉ መዝነታት ግን ንብዙሓት ዘደንጸዉ ኮይኖም ኣለዉ። 


ኣመሪካ፡ ሕርያ ሰብመዚ ትራምፕን ነውጺ ዋሽንግተንን ይቕጽል

ትራምፕ፡ ናብ ዋይት ሃውስ ተመሊሱ ክወስዶ ዝኽእል ውሳነታት ክትንበዮ ምፍታን ከቢድ እዩ።ንመንገዲ ሰላም መትከላዊ ዲፕሎማሲን ትዕግስቲን ዘይምፍታዉ፣ ሂብካ ኣብ ምቕባል ንዝድረኽ ፖለቲካን ህዝበኛነትን ዘለዎ ሕርያን ግን ዘይልወጥ ይመስል።
እዚ ድማ ኣብ ገለ ከባቢታት ኣፍሪቃ ዕድላትን ሓደጋታትን ክህልዎ ይኽእል።


ስግንጢር ትራምፕ፡ ንኣፍሪቃ ክፈጥሮ ዝኽእል ዕድላትን ሓደጋታታትን 

ሎሚ ሶርያ ኣብ ኣርባዕተ ዝተፈላለዩ ክፋላት ተመቒላ ተበታቲና ትርከብ።ገሊኡ ግዝኣታት ኣብ ትሕቲ መንግስቲ ኣሳድ፡ ካልእ ድማ ኣብ ትሕቲ ዝተፈላለዩ ዕጡቓት ጕጅለታት ወዲቑ ይርከብ።ኣብ ሶርያ፡ መን ኣየናይ ከባቢ ይቈጻጸር፡ ካብ ምጅማር እቲ ኲናት ኣትሒዙ ተቐያይሩ እዩ።


ሶርያ፡ ድሕሪ 13 ዓመታት ቅልውላው ኣብ ኢድ መን ኣላ?

ፕረዚደንት እታ ኣአንጋዲት ሃገር 'COP29' ዋዕላ ክሊማ ሕቡራት ሃገራት፡ ኢልሃም ኣሊየቭ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ነዳድን ጋዝን "ህያብ ኣምላኽ እዮም" ምባሉ ድሮ የዘራርብ ኣሎ። 
እታ ሃገር ኣብ ዝቕጽሉ ዓሰርተ ዓመታት ምህርቲ ጋዝ ክሳብ ሲሶ ከተስፍሕ መደብ ከምዘለዋ'ውን ወሲኹ ዝተዛረበ ዀይኑ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ምላሽ ዝሃበሉ ይመስል። 
ኣንቶንዮ ጉተረዝ፡ ቅሩብ ጸኒሑ ንተሳተፍቲ እቲ ዋዕላ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣጠቓቕማ ነዳዲ ብዕጽፊ ንምውሳኽ ምሕሳብ "ዕሽነት" እዩ ኢሉ። 

ኮፕ20፡ ዋጋ 'ትሪልዮን ዶላር' ዝተበሃለ ዓቢ ሕቶ እንታይ እዩ?

ፕረዚደንት ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን ኣብ ቃልሲ ኣንጻር ግብረሽበራን ኣኽራርነትን ንኣፍሪቃ “ምሉእ ደገፍ" እዩ ዝበሎ ሓሳብ ኣቕሪቡ።

ፑቲን ንሃገራት ኣፍሪቃ  ‘ምሉእ ደገፍ’ ክገብር ምዃኑ ቃል ኣትዩ

ሩስያ ኣብ ዩክረይን ኲናት ካብ ዝጅምር ንደሓር እቲ ዝኸፍአ ክሳራ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ከምዘጋጠማ ሓላፊ ስታፍ ምክልኻል ዓባይ ብሪጣንያ ንቢቢሲ ሓቢሩ።
ኣድሚራል ሰር ቶኒ ራዳኪን፡ ሓይልታት ሩስያ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ብማእከላይ ገምጋም ኣስታት 1500 ኣባላቱ “ኣብ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ” ከምዝሞቱን ከምዝቖሰሉን፡ እዚ ድማ እቲ ኲናት ኣብ ለካቲት 2022 ካብ ዝጅምር ኣትሒዙ ቍጽሪ ዝተቐተሉን ዝቘሰሉን ወተሃደራታ ናብ 700 ሽሕ ከምዝበጽሖን ገሊጹ።

ዩክረይን፡ መዓልታዊ ኣስታት 1500 ወተሃደራት ሩስያ 'ተቐቲሎምን ቆሲሎምን' 

እቲ ናብ ጸለምቲ ጥራይ ዝተለኣኸ መልእኽትታት ጽሑፍ ከምቲ ኣብ ዘመነ ባርነት ዝነበረ "ናብ ግራት ከይዶም ጡጥ ጓይቶቶም ከቕርቡ" ዝጠቅስ’ዩ።
ጸለምቲ ተማሃሮ ካልኣይ ደረጃን ዩኒቨርሲቲን ዝርከብዎም ጸለምቲ ነበርቲ ግዝኣታት ኣላባማ፣ ሰሜን ካሮላይና፣ ቨርጂንያ፣ ኒውዮርክን ፔንስልቨንያን እቲ መልእኽቲ ጽሑፍ በጺሕዎም ኣሎ ተባሂሉ።

ናብ ፀለምቲ ኣመሪካውያን ዝተሰዱ መልእኽታት ስለምንታይ ሻቕሎት ፈጢሮም?

ትራምፕ፡ ኣብ ቀዳማይ እብረ-ስልጣኑ ካብ ናይጀርያ፣ ኤርትራ፣ ሱዳንን ታንዛንያን ሓዊሱ ካብ ሓያሎ ሃገራት ኣፍሪቃ ንዝመጽእ ስደተኛ ዝገትእ ስጉምትታት ኣተኣታትዩ ነይሩ።

ዓወት ትራምፕ ንኣፍሪቃ እንታይ ማለት እዩ?

እቲ ፕረዚደንት ኣብ ከተማ ሶቺ ሩስያ ኣብ ዝተኻየደ መድረኽ ኣብ ዘሕለፎ መልእኽቲ፡ ትራምፕ ኣብ ዋይት ሃውስ ኣብ ዝነበረሉ ናይ መጀመርታ እዋን "ብዅሉ ሸነኻት ብሽግራት ተኸቢቡ ከምዝነበረ" ሓቢሩ።

ፑቲን መረጻ ንዝተዓወተ ትራምፕ 'ተባዕ' ክብል ንኢድዎ

ትማሊ መበል 47 ፕረዚደንት ኣሜሪካ ኰይኑ ዳግማይ ዝተመረጸ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ቅድሚ ደገፍቱ ንዕኣቶም ዘለዎ ምስጋና ድሕሪ ምቕራብ "ረብሓታትኩም ክረጋገጽ ማዕረ እስትንፋሰይ ክቃለስ እየ" ኢሉዎም።

'ምእንታኹም ማዕረ እስትንፋሰይ ክቃለስ እየ' ዶናልድ ትራምፕ

ትማሊ ምሸት ንደገፍታ ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፡“ተስፋ ኣይትቝረጹ” ኢላ።ይዅን’ምበር፡ ኣብ ምንታይ’ያ ተጋግያ? ካልእ ዝሓሸ ነገር እንታይ ክትገብር ትኽእል ነይራ? ዝብሉ ሕቶታት ግዜ ክወስዱ’ዮም።
ኣብ ዙርያ መጻኢ ሰልፊ ዲሞክራት’ውን ሕቶታት ክለዓሉ’ዮም።


መረጻ ኣመሪካ 2024፡ ካማላ ሃሪስ ስለምንታይ ተሳዒራ?

ምልሶት ዶናልድ ትራምፕ ናብ ዋይት ሃውስ ኣብ ልዕሊ ፖሊሲ ወጻኢ ኣመሪካ ጽልዋ ከም ዝህልዎ ርዱእ'ዩ።ኣብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ዓለም ኲናትን ዘይምርግጋእን ሰፊንሉ ኣብ ዘሎ እዋን ከኣ መሰረታዊ ለውጢ ከምጽእ ትጽቢት ይግበረሉ።


መረጻ ኣመሪካ 2024፡ ዓወት ትራምፕ ንዓለም ዘለዎ ትርጕም

ኣብ ወሰንቲ ግዝኣታት ዝርከቡ መብዛሕትኦም ኣመሪካውያን ንዕኡ መሪጾም ኣለዉ፤  ዶናልድ ትራምፕ መበል 47 ፕረዚደንት ኣመሪካ ምዃኑ ኣብ ዘረጋገጸሉ፡ ብዙሓት ጉዳያት ቍጠባን ስደተኛታትን ከም ቀንዲ ስክፍታ ይጠቕሱ።

ትራምፕ፡ ኣመሪካውያን ስለምንታይ'ዮም ካልኣይ ዕድል ሂቦምዎ?

ፕረዚደንት ኣመሪካ ጆ ባይደን ሎሚ ምሸት መግለጺ ክህብ ትጽቢት ይግበር።ተዓዋቲ ፕረዝደንታዊ መረጻ ዶናልድ ትራምፕ ድማ፡ ኣብ ዝቕጽሉ “መዓልቲታትን ሰሙናትን” ናብ ዋይት ሃውስ ሒዙዎ ዝኣቲ ካቢኔ ክመዝዝ ክጅምር እዩ።

መረጻ ኣመሪካ 2024፡ ካማላ ሃሪስ ስዕረታ ተኣሚና፡ ባይደን መደረ ክህብ ይዳሎ

ቀዳማይ ሚኒስተር በንጃሚን ነታንያሁ ንሚኒስተር ምክልኻል እታ ሃገር ዮኣቭ ጋላንት ካብ ስርሑ ድሕሪ ምእላዩ ተቓውሞታት ተላዒሉ።

እስራኤል፡ ነታንያሁ ንሚኒስተር ምክልኻል ድሕሪ ምብራሩ ናዕቢ ተላዒሉ

ኣብ ዙርያ እቲ መረጻ ዝፍተል ዘሎ ጉዳያት ብምግንዛብ፡ ንዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብሓፈሻ፡ ነቶም ኣብኡ ዝነብሩ ኤርትራውያን ኢትዮጵያውያን ይዅኑ ቀርኒ ኣፍሪቃውያን ሕብረተሰባት እንታይ ትርጕም ይህልዎ? ኣብ ዝብሉ ጉዳያት ኣብ ዩኒቨርሲቲ ዋሺንግተን - ሴንት ሉዊስ - ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ተመራማሪት ሕብረተሰብን ማሕበራዊ ድሕነትን ምስ ዝዀነት ዶ/ር ፍትሒ ዓንዶም ሰፊሕ ኣዕሊልና።

‘ካብ ባይቶና ባይቶ ኣመሪካ’ዩ ዝያዳ ዝጸልወና...’ - ዶ/ር ፍትሒ ዓንዶም ብኸመይ ተንቲናቶ?

ንኣፍልጦ ዝኣክል፡ ነዚ መረጻ'ዚ ታሪኻዊ ዝገብርዎ ክልተ ነገራት ኣለዉ። ዶናልድ ትራምፕ ድሕሪ 130 ዓመት ንካልኣይ እብረ ዝወዳደር ዘሎ ፕረዚደንት ነበር እዩ። ካማላ ሃሪስ'ውን፡ እታ ንፈለማ እዋን ሕጽይቲ ፕረዚደንት ክትከውን ዝኸኣለት ኣፍሪቃዊን ህንዳውን መበቆል ዘለዋ ጸላም ፖለቲከኛ እያ። እንተ ተዓዊታ'ውን ፈላመይቲ ጓልኣንስተይቲ ፕረዚደንት ኣመሪካ ክትከውን'ያ።

መረጻ ኣመሪካ፡ ሃሪስ ወይ ትራምፕ ክዕወቱ ዝድርኹ 10 ረቛሒታት

ኣመሪካ ኣብ ዓለም ዓብላሊት ሃገር ከም ምዃና መጠን፡ ሃገራት ዓለም መን እንታይ ጽልዋ ይህልዎ? ብነናተን ኣጠማምታ ክገልጻኦ  ይስማዓ’የን።
እዚ ሕቶ’ዚ ናብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብኡ ኣቢልና ከኣ ናብ ኤርትራ ምስ እነምጽኦ፡ ዝተፈላለዩ ሰባት ዝተፈላለየ ኣረኣእያ’ዩ ዘለዎም።


መረጻ ኣመሪካ 2024፡ ፖሊሲ ኣመሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ

ፖለቲካዊ ጕጅለ ኢሎን መስክ ኣብተን ወሰንቲ ዝበሃላ ግዝኣታት ንዝርከቡ መረጽቲ ሓደ ሚልዮን ዶላር ክሽልም ከምዝኽእል ዳኛ ወሲኑ።

ኢሎን መስክ ንመረጽቲ ሓደ ሚልዮን ዶላር ምሃብ ክቕጽል ከምዝኽእል ዳኛ ውሳነ ሂቡ

ፕረዚደንት ኣመሪካ ዓመታዊ ዝኽፈሎ ደሞዝ ክንደይ ይመስለኩም? ኣብ ዓለም እቲ ዝኸበደ ስራሕ ስለ ዝዓምም ሚልዮናት ዶላራት ዝኽፈሎ’ዶ ይመስለኩም?
ልክዕ’ዩ፤ ፕረዚደንትነት፡ ብፍላይ ድማ ዓባይ ሃገር ኣመሪካ፡ ኣብ ዓለም እቲ ዝሓየለን ዝዓበየን ስራሕ እዩ።
እንተዀነ ዝዀነ ይዅን ፕረዚደንት ልክዕ ከምቲ ካልእ ሰራሕተኛ መንግስቲ ፈደራል ስለ ዝዀነ ደሞዝ ይቝረጸሉ’ዩ።


መረጻ ኣመሪካ 2024፡ ደሞዝ ፕረዚደንት ክንደይ ይመስለኩም?

ካብ ተላዘብቲ ልኡኻት ትግራይ ሓደ ዝዀነን፡ ኣብዚ እዋን ኣብ ‘ቁጠባን ገቨርናንስን’ ኣማኻሪ ፕረዚደንት ትግራይ ዝዀነን ኣሰፋ ኣብርሃ [ኢንጂነር]፡ ምስ ቢቢሲ ኣብ ዝገበሮ ቃለመሕትት፡ ነቲ ኣብዚ ቅነ ክልተ ዓመት ዝመልኦ ውዕል፡ ክፍረም ዝደረኹ ኵነታትን እቲ ዝነበረ መንፈስን ንድሕሪት ምልስ ኢሉ የዋግዕ።

ትግራይ፡ ዘይተነግሩ ዛንታታት ዘተ ሰላም ፕሪቶርያ- ካብ ኣንደበት ተላዛቢ

ሕጽይቲ ሰልፊ ዲሞክራት ምኽትል ፕረዚደንት ካማላ ሃሪስን ሕጹይ ሪፓብሊካን ፕረዚደንት ነበር ትራምፕን ንሰሙናት ሓያሎ ጐስጓሳት ክገብሩ ቀንዮም’ዮም። ኣመሪካውያን ጽባሕ 5 ሕዳር 2024 ቀጻሊ ፕረዚደንቶም ንምምራጽ ድምጺ ክህቡ’ዮም።



መረጻ ኣመሪካ 2024፡ ካማላ ዶ ትራምፕ - ውጽኢት መዓስ'ዩ ዝፍለጥ?

ክሳብ ሰንበት 24 ጥቅምቲ ድሕሪ ቀትሪ፡ ልዕሊ 70 ሚልዮን ሰባት ድምጺ ከም ዝሃቡ ማእከል መረዳእታ መረፃ ዩኒቨርሲቲ ፍሎሪዳ ሓቢሩ። ኣብ ገለ ግዝኣታት ዘይተገመተ ውጽኢታት ዳህሳስ እንትረአ፡ ክልቲኦም ሕፁያት ተወዳደርቲ፡ ካማላ ሃሪስን ዶናልድ ትራምፕን፡ ኣብ ፅዑቕ ጐስጓስ ተፀሚዶም ይርከቡ። 

ሰሜን ኣሜሪካ